Explore every episode of the podcast Dört Ayaklı Şehir Radyosu
| Title | Pub. Date | Duration | |
|---|---|---|---|
| Bilge Cihan - Hayâtî Tınılar | Clara Wieck Schumann: Piyano Üçlüsü / Eller tırmık tırmık… | 15 Oct 2026 | 00:30:34 | |
Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının kırk dördüncü bölümünü virtüöz piyanist ve besteci Clara Wieck Schumann’a (1819-1896) ayırıyor. Programda Clara’nın olağanüstü müzisyenliğini anlatırken, Schumann literatüründeki yerleşik efsanelerin ötesine geçerek, çocukluğuna dair anekdotlara, mektup ve günlük alıntılarına yer verecek; Robert Schumann ve Johannes Brahms’ın hayaletlerini ise mümkün olduğunca uzakta tutarak…https://open.spotify.com/track/5v1F4MXPKxngGBRsZdiRjR?si=JcYOzKmiSCKRH1Wt60A5TQ&utm_source=whatsapp&context=spotify%3Aalbum%3A2XdePWSb38ynWXtsIw9r3z Kaynakça: Berthold Litzmann, Clara Schumann. Ein Künstlerleben: Mädchenjahre 1819–1840, Severus Verlag, 2019 Berthold Litzmann, Clara Schumann. Ein Künstlerleben: Ehejahre 1840–1856, Severus Verlag, 2021 Nancy B. Reich, Clara Schumann: The Artist and The Woman, Cornell University Press, 2001 https://www.schumann-portal.de/ https://www.bundesbank.de/de/aufgaben/bargeld/dm-banknoten-und-muenzen/dm-banknoten-599482 https://sllmf.org/archive/notes_for_577.html https://archive.org/stream/gesammelteschrif04lisz/gesammelteschrif04lisz_djvu.txt https://www.runyanprogramnotes.com/program_note/piano-concerto-minor-op-7/ https://www.kammermusikfuehrer.de/werke/1651 | |||
| Nereye Uçacak Kuşlar - Serpil Karakaya Doğan | Yerleşimci Sömürgeci Ekolojiler | 15 Oct 2026 | 00:14:52 | |
Nereye Uçacak Kuşlar programının bu ilk bölümü, yerleşimci sömürgeci ekolojilerin ne anlama geldiğini Filistin bağlamında ele alıyor ve bizi Filistin gibi işgal altındaki coğrafyalarda yaşanan çevresel yıkımı, ayrım duvarlarıyla oluşan yeni ekolojik sınırları ve bunun türler ve yaşam üzerindeki etkisini düşünmeye davet ediyor. “Filistinlilerin bedenlerine, bitkilerine, hayvanlarına, toprağına saldırmak yerleşimci ekolojiler bağlamında ne anlama geliyor? Yerleşimci sömürgecilik öncelikle neyi hedefliyor? Özellikle bitkiler ve hayvanlar yerleşimci şiddetinin uzantıları haline getirildiklerinde, hangi meseleler gün yüzüne çıkıp hangileri gölgede kalıyor?” gibi sorulara sahada cevap arayan araştırmacılardan ilhamla hazırlanan bu bölüm, programın sonraki bölümlerine bir giriş gibi düşünülebilir. Kaynaklar: Yerleşimci sömürgecilik: Wolfe, P. (2006). Settler colonialism and the elimination of the native. Journal of Genocide Research, 8(4), 387–409. https://doi.org/10.1080/14623520601056240 Yerleşimci ekolojiler: Braverman, I. (2021). Environmental justice, settler colonialism, and more-than-humans in the occupied West Bank: An introduction. Environment and Planning E: Nature and Space, 4(1), 3–27. Braverman, I. (2023). Settling nature: The conservation regime in Palestine-Israel. University of Minnesota Press. Khalidi, W. (1992). All that remains: The Palestinian villages occupied and depopulated by Israel in 1948. Institute for Palestine Studies. Masad, D., & Ghantous, W. (2026). The wandering frontier: Geographies of colonial herding in Palestine. Environment and Planning E: Nature and Space, 0(0), 1-24 https://doi.org/10.1177/25148486261445215 Sabr (Frenk İnciri ya da Kaktüs): Ashhab, A., Demczuk, G., & Ribas, A. (2024). Patience as resistance. The Avery Review, (69). https://averyreview.com/issues/69/patience-as-resistance Shehadeh R. (2008), Palestinian Walks: Notes on a Vanishing Landscape. | |||
| Küçük Aslancığın İzinde - Zeynep Talay Turner | Levinas’ın Bobby’sinden Ağlayan Devenin Hikayesine | 14 Oct 2026 | 00:15:44 | |
Bir anne deve neden yavrusunu reddeder? Bir müzik, iki hayvan arasındaki bağı yeniden kurabilir mi? Zeynep Talay Turner bu programda Ağlayan Devenin Hikâyesi belgeselinden yola çıkarak Levinas’ın etik anlayışını yeniden düşünüyor ve hayvanla karşılaşmanın insanı nasıl “sorumlu bir tanık”a dönüştürebileceğini soruyor. Peki hayvanın yanıtını gerçekten duyabilir miyiz? | |||
| Film Hayvanları - Özlem Güçlü | Gözde Orhan'la Kedinin Yolculuğu | 10 Oct 2026 | 00:46:44 | |
Film Hayvanları’nın 22.bölümünde Özlem Güçlü ve konuğu Gözde Orhan, Flow: Bir Kedinin Yolculuğu (Yön. Gints Zilbalodis, 2024) animasyonu üzerine sohbet ediyor. Animasyonun insanbiçimciliği söken özgün karaketeristiklerini ve felaket sonrasında birlikte-yaşamın sinemasal jestlerini konuşuyorlar. Gözde Orhan, Garip ve Patik’e Cat Power’dan “Sea of Love” parçasını gönderiyor: https://open.spotify.com/track/33kKcOJoyNduHwXhEnga8X?si=8351b7e8f0d84283 Gözde Orhan, İstanbul Altınbaş Üniversitesi’nde 2018 yılından bu yana doktor öğretim üyesi olarak çalışmaktadır. Kent, mekan, ekoloji ve toplumsal cinsiyet alanlarında çalışmaktadır. Dört Ayaklı Şehir Kent Doğa ve Hayvan Çalışmaları Derneği yönetim kurulu ve TÜSTAV mütevelli heyeti üyesidir. Film Hayvanlarının biriciği Sarı Fırtına yuvasını arıyor. Kendisi 6 Şubat depremlerinden sonra Antakya’dan gönüllülerimizin kurtardığı bir lokum. Ağız ameliyatını atlattı, iyileşti ve yuvasına kavuşmayı bekliyor. 3,5 yaşında, kısır, aşıları tam bir oğlan. Ev ortamıyla son derece uyumlu. Onu kollarını açmış bekleyen yuvası, nerdesin? | |||
| Deniz Gündoğan İbrişim - Edebiyatın Eko-tanıklığı | Yeryüzü Ne Anlatır? Tanıklık | 10 Oct 2026 | 00:29:51 | |
Bu bölümde tanıklığın hukuk ve din alanlarındaki tarihsel anlamlarından başlayarak, travma ve bellek çalışmalarıyla nasıl genişlediğinin izini sürüyor ve buradan ekotanıklık kavramına uzanıyoruz. Ekolojik kriz çağında tanıklığın öznesi, zamansallığı ve ölçeği nasıl değişiyor? Edebiyat, insanın ötesine uzanan yaşamları, yeryüzünün taşıdığı izleri ve uzun zamanlara yayılan ekolojik kayıpları nasıl tanıklık alanına taşıyor? | |||
| Keçi Postası - Ezgi Hamzaçebi | Yas Nasıl Tutulur? | 09 Oct 2026 | 00:11:13 | |
Keçi Postası’nın 11.bölümünde Ezgi Hamzaçebi Kiki’nin ölümünden sonra yaşadığı ilk günlere bugünden bakıyor. O günlerde yaşadığı duyguları, bilhassa öfke duygusunu anlamlandırmaya çalışırken, Birhan Keskin’in Sağlıklı Yas Ne Ross? şiirini anıyor. Bölüme Sunkissed Child’dan Sunkissed Melancholy şarkısı eşlik ediyor. Birhan Keskin, Sağlıklı Yas Ne Ross? https://160incikilometre.com/2014/02/27/saglikli-yas-ne-ross-birhan-keskinden-bir-siir/ Sunkissed Child, Sunkissed Melancholy https://open.spotify.com/track/7ihAYt36oZJxkBauB4VWbp?si=X7gat7f4Tyye4KPIQ1CXKQ&utm_source=copy-link | |||
| Nereye Uçacak Kuşlar - Serpil Karakaya Doğan | Sunuş | 08 Oct 2026 | 00:06:20 | |
Merhaba. Bu programda, şiddetin türler arası sınırları nasıl aştığını ve Filistin halkının doğayla, hayvanıyla, toprağıyla, asırlık ağacıyla kurduğu bağın acımasız politikalarla nasıl suç sayıldığını ve sistematik bir yok etmeyle hedef alındığını konuşacağız. Özellikle yerleşimci sömürgecilere ait hayvanların, sınırları çizme ve arazileri işgal ederek hareketli birer sömürge aracına ve mekânı kuran bir bileşene dönüştürülmesini, türler arasındaki ilişkilerin nasıl yeniden örgütlendiğini ve bunun yerleşimci pratiklerin hizmetine nasıl sokulduğunu anlatacağım. Su kuyularının zehirlenmesi, meraların kapatılması, hayvan barınaklarının ve sürülerin ateşe verilmesi, zeytin ağaçlarının sökülerek yerine Yahudi sembolizminin önemli ağaçlarından birisi olarak görülen çamların dikilmesi, akkuub ve za’atar gibi yerel bitkilerin “doğayı koruma” adı altında yasaklanması ve tüm bunların “hukuki” çerçevelerde dayandırılarak “meşru” gösterilmeye çalışılması gibi konular Filistin’de süregelen çok türlü şiddeti düşünebilmek için bize önemli veriler sunuyor. İşgal ve yıkım çok türlü yaşamı yeniden örgütleyip düzenlerken insan-hayvan-bitki ve toprak ilişkilerini parçalıyor, Filistinlilerin dünyayla ilişki kurma biçimlerini ortadan kaldırmaya çalışıyor. Bu programla ben de her şeyden önce Filistin’de tüm dünyanın gözleri önünde devam eden şiddet ve işgalin, sadece “insanlığa karşı suç” olmadığını, insanla birlikte tüm coğrafyanın florasını, faunasını, taşını ve toprağını hedef alan topyekün bir yok etme savaşı olduğunu gösterebilmeyi arzuluyorum. Dolayısıyla da bu program, Filistin’e özgürlük talep ederken ya da orada devam eden soykırımı düşünürken, tüm canlılar için sömürgecilikten arındırılmış bir gelecek vizyonu kurmanın ve bunun için hem kendi coğrafyamızda hem de tüm dünyada sorumluluk almanın önemine işaret eden farklı bölümlerden oluşuyor. Nereye Uçacak Kuşlar’ın ilerleyen bölümlerinde yerleşimci sömürgeci ekolojilerini, ekolojik apartheidi, suç aleti sayılan hayvanları, yerleşimci çobanlarla bedevi sürülerini, çoban köpeklerini, gökyüzünün militarize edilmesiyle yok olan ve göç yoları değişen kuşları, halk hikayelerinde ve zeytin hasadı anlatılarında karşımıza çıkan ve dron vızıltıları ve bomba sesleri altında gökyüzüne sesleriyle barikat kuran sakaları, İsrail’in “İncil’in hayvanları” söylemini, yıkımın ortasında Filistinlilere can yoldaşı olan eşekleri, Edward Said’in bir Filistinlinin evinin işareti olarak gördüğü ya da Filistinli yazar Salman Natour’un “onlar üzerimize bomba atıyor biz onlara za’atar püskürtüyoruz” şeklinde ifade ettiği yabani otları, yaşamı ve köklenmeyi ifade eden zeytin ağaçlarını ve onların yerine dikilen çamları, insanların ve hayvanların toprakla kurdukları kadim bağı konuşacağız. Öte yandan, artık molekül seviyesine kadar inen yıkımın ortasında yaşamın birlikte nasıl yeniden örgütlediğini, çok türlü direnişi ve ittifakları mikrofonun başına taşıyacağım. İlerleyen bölümlerde sık sık Filistinli yazarların bitkiler, hayvanlar ve toprak üzerinden dile getirdikleri Filistin hasretine, çoban köpekleri Antar, Kekik, Sezar ve Masoud’un (Mesud), Cenin Kampı’nın kedisi Sukkar’ın, kanun kaçağı deve Samra’nın, yük taşımakta usta olan Mabrouk’un, dört dişini, pençelerini ve kuyruğunun bir kısmını İsrail saldırılarında kaybeden Sabrina’nın ve ismi olmayan ancak kendi hikayeleri ile çok türlü sumudun sembolü haline gelmiş ve bu programı var kılan tüm diğer canlıların hikayelerine ve direnişlerine tanıklık edeceğiz. Filistinli feminist araştırmacı ve yazar Sherena Razek, “Filistin’in doğa unsurlarının dünyayı kökten dönüştürme, zamanı farklı bir şekilde akıtma, bizi yuvamıza götürme, sığınak sağlama ve adalet getirme gücünü gördüm” diye yazar. Razek’in dediği gibi toprağın ve tüm canlıların bu intifadasına, felaket coğrafyalarında yeniden hayal kurmanın ve bunun için direnmenin ne anlama geldiğine başka bir pencereden bakabilmek umuduyla Nereye Uçacak Kuşlar programında buluşalım. | |||
| Doğukan'la Kuş Vakti - Doğukan Türköz | Kuş gözleminden Hayat Gözlemine | 07 Oct 2026 | 00:10:18 | |
Tıp öğrencisi ve yaban hayatı fotoğrafçısı Doğukan Türköz'ün hazırlayıp sunduğu bu ilk bölüm, kuşların dünyasına pratik ve düşünsel bir giriş sunuyor. Kuş gözlemciliğinin sadece bir hobi değil; bireyi dünya ile bütünleştiren, zihinsel sınırları genişleten ve insan psikolojisi üzerinde iyileştirici etkileri olan derin bir pratik olduğu vurgulanıyor. Doğukan, Güney Afrika'da karşılaştığı mor tepeli turako ile başlayan kendi gözlem serüvenini paylaşırken, doğaya sadece bakan bir izleyici olarak değil, bütüncül bir yaklaşımla anlamanın hakikatine dikkat çekiyor. Kuş gözlemciliğine ilk adım, fiziksel ve davranışsal ipuçları, göçün evrimsel arka planı ve zihinsel iyileşme aracı olarak gözlem gibi konulardan kısaca bahsediyor. | |||
| Yoldaş Bitkiler - Ayça Yüksel | Bir Bitki Nasıl Yoldaş Olur? | 06 Oct 2026 | 00:29:03 | |
Bu bölümde sizleri programa adını veren “yoldaş bitkiler”in ne anlama geldiği üzerine düşünmeye davet ediyorum. Bir bitkiye nasıl “yoldaş” deriz? Bir bitki ile nasıl yoldaşlık edilebilir? Bitkiler besleyebilir, iyileştirebilir, barındırabilir, zehirleyebilir veya geçimimizi sağlayabilirler. Fakat onların yoldaşlığı yalnızca bize sundukları faydadan kaynaklanmaz. Bitkiler de herkesle iyi geçinmeyebilir. Bir bitki bazen yalnızca bir inekle veya bir arıyla elbirliği ilişkisi kurar ama başka türlerle rekabet geliştirebilir. İnsanı zehirleyen bir bitki bir kuşu zehirlemeyebilir. Bitkiler ilişkilerini seçer ve kurar. Bedenlerini çok daha farklı biçimlerde kullanarak büyümenin, direnmenin ve çoğalmanın farklı biçimlerini icra ederler. Onlar beslemenin ve yaşanacak yer vermenin ötesinde bize başka türlü yaşamın ve başka türlü dünyaların patikalarını açabilir. Yoldaşlık, ekmeği bölüşmekte yatıyor ama bunun da ötesinde esas olan ekmeği var eden türler arası kalabalığı fark edebilmek. Yabani yulafları, buğdayın tohumunu, yetiştiği toprağı, istediği suyu, ekim zamanını bilenleri, hasadını yapanlarıyla beraber. Acaba yoldaşlık, bitkilerle birlikte yaşamak, bitkilerin hayatını/becerilerini fark etmek ve onlarla birlikte öğrenmek, düşünmek ve dahası birlikte türler arası müşterek yaşamı kurmayı denemek olabilir mi? Ihlamurlar ne zaman kokar? Karabiber ağacı ne zaman meyve verir? Hünnap ağacı ne zaman dökülür, ne zaman olgunlaşır? Yaseminler ne zaman açar? Ebegümeçleri nerelerde çıkabilir? İncir ağacı ne kadar dirençlidir? Çay ne zaman ve nasıl çoğalır? Eğrelti otları kimlerle ilişki kurar? Bitkilere dair tüm bu bilgiler, uzun ve sabırlı bir teması, ihtimamı, yavaşlığı, elbirliğini ve bizatihi yoldaşlığı gerektiriyor. Bitkilerin yaşamına şahitlik etmeyi, geriye dönüp bakmayı ve birlikte yaşamın sorumluluğunu almayı… Ama her şeyden önce gerçek bir karşılaşma gerekli. Kentin sokaklarındaki yaban otlarıyla, meyve ağaçlarıyla veya bir bostanın, bahçenin içinde, kenarlarında… 13.yy’da yaşamış eski bir Çinli şair ve bilgin Fengchen Fang’ın işaret ettiği gibi, bir palmiyenin veya bir çınar ağacının gölgesinde, görünürde tek başıma dinlenirken bile aslında hiç de yalnız değilim. Çınar bana yoldaşlık ettiği gibi ben de ona yoldaşlık ediyorum. Bitkilerle yoldaşlıklar kenarlarda başlıyor, çoğalıyor… Program jeneriğinde, yaşadığım semt olan Küçükyalı’nın sokaklarında yaşayan yabani bir semizotu bitkisinin, sevgili arkadaşım Rozelin Akgün’den ödünç aldığım bir alet sayesinde sese dönüştürülmüş titreşimlerini dinliyorsunuz. Her program açılışında kentin yaban bitkilerinden oluşan bu sesler sizi karşılıyor olacak. Programın görselinde ise 2022 yılında Hopa’da bir köy yoluna çıkarken çektiğim, ormann habercisi eğrelti otu yer alıyor. Bu vesileyle Hopa’nın insanlarına, bitkilerine ve yoldaşlıklarına selam olsun. https://www.instagram.com/yoldas.bitkiler/ hesabında program bilgilerini, duyurularını ve yoldaş bitkilere dair hikayeleri takip edebilirsiniz. | |||
| Kavramlarla Hayvanlar - Cansu Özge Özmen | İnsan Dışı Hayvanlarda Hukukî Kişilik | 05 Oct 2026 | 00:07:19 | |
Bu bölümde Cansu Özge Özmen “İnsan Dışı Hayvanlarda Hukukî Kişilik” kavramını tanımlayarak dünyadan çeşitli dava örnekleriyle hayvanlara verilen hakların kriterlerini ve dava sonuçlarını inceliyor. Görsel Kaynak: Gigi Glendinning/Reuters | |||
| Sesli Fragmanlar - Mine Yıldırım | Heinrich Zimmermann ve 4 Ekim Hayvanları Koruma Günü | 04 Oct 2026 | 00:08:17 | |
Sesli Fragmanlar'ın 16. bölümünde 4 Ekim'in unutulmuş başlangıcına kulak veriyoruz. 1924'te Berlin'de hayvan koruyucularının bir toplantısında söz alan gazeteci ve kinolog Heinrich Zimmermann, hayvanlar için her yıl tekrarlanacak bir gün önerdi. Bir derginin okurlarıyla başlayan bu fikir yedi yıl içinde dünyanın takvimine girdi. Zimmermann ise 1942'de Naziler tarafından bir toplama kampında öldürüldü. Nerede, hangi gün öldüğü kayıtlı değil. Bu bölümde 4 Ekim'i, onu kuran adamın hikâyesiyle ve "koruma" sözcüğünün gölgesiyle birlikte dinliyoruz. | |||
| Sanat Havadisleri - Bige Örer | Morning Has Broken! - Rick Wakeman | 04 Oct 2026 | 00:08:56 | |
Sanat Havadisleri Programının yirmi dördüncü bölümünde, 4 Ekim Dünya Hayvanları Koruma Günü’nde, Bige Örer, sizleri progresif rock müziğin önemli isimlerinden, Yes grubunun üyelerinden biri olarak da tanıdığımız, besteci ve klavyeci Rick Wakeman’ın geçen hafta ayılar için gerçekleştirdiği büyüleyici konserine davet ediyor. https://open.spotify.com/track/5y8d8RHvxb0KiTa9Nq0xWp?si=c020977064c3426f https://open.spotify.com/album/1ay9Z4R5ZYI2TY7WiDhNYQ?si=CMh1hoR2Qy-BBlbwyQuhQg Kaynakça: https://www.theguardian.com/world/2026/sep/24/rick-wakeman-vietnam-bears-moon-sanctuary https://dmme.net/interviews/interview-with-rick-wakeman/ https://www.thetapesarchive.com/rick-wakeman/ https://www.cats.org.uk/mediacentre/celebrity-support https://www.lifegate.com/david-bowie-animal-rights-hero | |||
| Bilge Cihan - Hayâtî Tınılar | 4 Ekim/Hayvanlar/Glenn Gould/J.S. Bach: Bir Arada… | 04 Oct 2026 | 00:23:59 | |
Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının kırk üçüncü bölümünü, 4 Ekim Dünya Hayvanları Koruma Günü için hazırladı. Hayvanseverlerin her gün, her an duydukları hayvanların sesini, hayvanlarla yakın ilişkisi olmayanların da senede bir gün bile olsa duymasına vesile olması dileğiyle… Kaynakça: Kevin Bazzana, Wondrous Strange: The Life and Art of Glenn Gould, New Haven & London, 2004 Geoffrey Payzant, Glenn Gould: Music & Mind, Key Porter Books, 1997 Christoph Wolff, Bach: The Learned Musician, Oxford, 2002 https://moderndogmagazine.com/articles/the-dogs-of-pianist-glenn-gould/ https://pubs.lib.uiowa.edu/iowareview/article/18515/galley/126914/view/ https://tafelmusik.org/wp-content/uploads/2023/03/Bachs-Library-Program-PDF-Updated.pdf https://classical.music.apple.com/us/work/johann-sebastian-bach-1685-pp33 https://www.henle.de/media/5a/05/4b/1697725860/7382-1697725860-sync.pdf https://www.glenngould.ca/the-artist/ https://glenngould.com/about/quotes/ | |||
| Deniz Gündoğan İbrişim - Edebiyatın Eko-tanıklığı | Sunuş | 03 Oct 2026 | 00:05:12 | |
Bu sunuş bölümü edebiyatın ekotanıklığı radyo programı hakkında kısa bir giriş niteliğinde olup doğa, iklim krizi, yıkım, bellek ve birlikte yaşama biçimlerine nasıl tanıklık ettiğimizi anlatıyor. Romanlardan şiire, mitlerden çağdaş anlatılara uzanan bir hatta insan ile insan-olmayan dünya arasındaki kırılgan ilişkileri ve gezegen çağında tanıklığın yeni biçimlerini konuşmaya davet ediyor. | |||
| Keçi Postası - Ezgi Hamzaçebi | Kiki için yas günlüğü | 02 Oct 2026 | 00:12:36 | |
Keçi Postası yeni sezonunda kılık değiştiriyor. Güncel haberler aktaran bir program olmaktan çıkıyor; Ezgi Hamzaçebi'nin gündeminde olanların götürdüğü yollara sapan, yolda şekillenecek bir programa dönüşüyor. Bu sezon, Ezgi'nin 22 yaşındaki kedi dostu Kiki'yi kaybetmesi ile başlayan yas sürecine odaklanıyor. Ezgi'nin Kiki'nin ardından anlam bulma ve yaratma çabalarının izini sürüyor. ** Yeni sezonun bu ilk bölümünde, Ezgi Kiki'nin ardından tutmaya başladığı yas günlüğünden bir bölümü paylaşıyor. Ayrıca, her bölümün ardından dinleyiciyi, kendisine yas günlüğünü yazarken eşlik eden şarkıları dinlemeye davet ediyor. İlk şarkı, Olafur Arnalds'dan Undone: We're all thinking "This is it, this is death This is the end of my life" And then we're born And it's a surprise 'cause it's just the beginning Şarkıyı dinlemek için: https://open.spotify.com/track/5H2Mf22OhaswQNHZwb7q5h?si=e3iJ_enDSA6O6nhwEIjfeg&utm_source=copy-link | |||
| Antropo-Ben - Cihan Erdönmez | Dünyanın Merkezinde Neden Biz Varız? | 02 Oct 2026 | 00:14:00 | |
Bir ormana baktığımızda neden önce bize ne sağladığını, bir hayvanla karşılaştığımızda neden yararlı mı zararlı mı olduğunu soruyoruz? Doğadaki diğer canlıların değerini hangi hakla kendi ihtiyaçlarımızın terazisinde tartıyoruz? Antropo-Ben’in bu bölümünde, insanı dünyanın merkezine yerleştiren antroposantrik, yani insan-merkezci bakışın izini sürüyor; bir ağacın, kurdun ya da ormanın yalnızca bize yararlı olduğu için mi değerli olduğunu sorguluyoruz. Belki de mesele insanın yerine başka bir canlıyı merkeze koymak değil; merkez fikrinden bütünüyle vazgeçip kendimizi yeniden yaşam ağının içinde görebilmek. | |||
| Karşılaşmalar - Başak Deniz Özdoğan | İki cenaze, şehirlerin kayıp köpekleri, Elif Sofya’nın şiirleri | 01 Oct 2026 | 00:06:27 | |
Karşılaşmalar’ın bu bölümü geçtiğimiz aylarda arka arkaya yitirdiğimiz Panter Emel ve kızı şair Elif Sofya’nın ve günden güne şehirlerden yok olan sokak köpeklerinin yokluğuna bakıyor. Bölüm, kayıplarımızın ardından yas tutabilmek için bir an durmaya çağırıyor. | |||
| Küçük Aslancığın İzinde - Zeynep Talay Turner | Bir köpek, bir kedi ve iki büyük filozof…Levinas ve Derrida | 30 Sep 2026 | 00:16:38 | |
Bir köpek, bir kedi ve iki büyük filozof… Zeynep Talay Turner bu programda Levinas’ın insan-merkezci etik anlayışını Derrida’nın hayvanlara yönelik eleştirileri üzerinden tartışıyor. Derrida’nın kedisi ve Levinas’ın “son Kantçı” olarak adlandırdığı Bobby bize şu soruyu sorduruyor: Hayvanlar gerçekten etik ilişkinin dışında mı? | |||
| Doğukan'la Kuş Vakti - Doğukan Türköz | Sunuş | 30 Sep 2026 | 00:03:00 | |
Modern tıbbın en büyük eksikliklerinden biri insanı evrimsel ve tözsel kökenlerinden izole bir şekilde yalnızca hücreler, dokular ve organlar bütünü olarak ele alma eğilimidir. Oysa klinik yaklaşımı hastanede yönetilen izole bir süreç olarak görmemeliyiz. Bireyin özellikte tabiat ile kurduğu etkileşim hücresel düzeyden psikolojik dirayete kadar her şey belirleyen gerçek bir güç unsurudur. Bu program yalnızca ornitolojik bir arazi günlüğü değil, doğayı yüzeysel kalıplardan kurtararak onu gerçekten tanımanın yollarını arıyor. | |||
| Yoldaş Bitkiler - Ayça Yüksel | Sunuş | 29 Sep 2026 | 00:03:51 | |
Bitkileri çoğu zaman arka planda kalan canlılar olarak düşünüyoruz: Tükettiğimiz gıdanın hammaddesi, ekonomik bir kaynak/meta, süs unsuru ya da doğal çevrenin sessiz parçaları. Oysa bitkiler yalnızca yaşamımızı destekleyen nesneler değil; birlikte yaşadığımız, ortaklık kurduğumuz, dünyamızı şekillendiren ve toplumsal ilişkilerimizin inşasına katılan yoldaşlarımız. Yoldaş Bitkiler programı, bitkilere insanmerkezci bakışın ötesinden yaklaşmayı amaçlıyor. Bu programda bitkileri meta ve kaynak olmanın ötesinde; yoldaşlık, akrabalık, ihtimam, armağan, elbirliği ve karşılıklılık eksenlerinde düşünmeye çalışacağız. Bitkilerin yalnızca insanlar tarafından biçimlendirilen varlıklar değil, aynı zamanda insan topluluklarını, emek biçimlerini, üretim ilişkilerini, yerleşimleri, kültürleri ve müşterek yaşamları etkileyen aktörler olduğunu birlikte keşfedeceğiz. Dikkatli bakıldığında bitkilerle kurduğumuz ilişkiler son derece çeşitli: Gıda ve beslenme, tarım ve toplayıcılık, bakım ve iyileşme, sevgi ve bağlılık, yerleşme ve aidiyet, bellek ve yas… Her bölümde bu ilişkilerin farklı bir yönünü ele alarak bitkilerin gündelik yaşamlarımızdaki yeterince görünür olamayan izlerini takip edeceğiz. Çay bahçelerinden bostanlara, ormanın yabani otlarından kent sokaklarının kenarlarındaki bitki ve ağaçlara uzanan hikâyeler aracılığıyla, insanlarla bitkilerin birlikte kurduğu dünyalara kulak vereceğiz. Programın ilk bölümlerinde, Doğu Karadeniz'de çay tarımı üzerine yürüttüğüm çok türlü etnografik araştırmadan yola çıkarak çay bitkisiyle kurulan ilişkilerin farklı katmanlarını, yoldaş türleri ve türler arası müşterek yaşam pratiklerini anlatacağım. İlerleyen bölümlerde ise farklı disiplinlerden araştırmacılar, akademisyenler, çiftçiler, sanatçılar ve aktivistlerle bir araya gelerek bitkilerle kurulan ilişkilerin çoğulluğunu konuşacağız. Çünkü belki de bugün ihtiyacımız olan şey, bitkilere yalnızca ne ürettikleri üzerinden değil, bizimle nasıl birlikte yaşadıkları üzerinden, yani türler arası müşterek yaşamlar üzerinden bakmayı öğrenmek. Yoldaş Bitkiler, tam da bu sorunun peşinden gidiyor: Bitkilerle nasıl akraba oluruz ve onların eşliğinde başka türlü dünyaları nasıl düşünebiliriz? Program jeneriğinde, yaşadığım semt olan Küçükyalı’nın sokaklarında yaşayan yabani bir semizotu bitkisinin, sevgili arkadaşım Rozelin Akgün’den ödünç aldığım bir alet sayesinde sese dönüştürülmüş titreşimlerini dinliyorsunuz. Her program açılışında kentin yaban bitkilerinden oluşan bu sesler sizi karşılıyor olacak. Programın görselinde ise 2022 yılında Hopa’da bir köy yoluna çıkarken çektiğim, orman habercisi eğrelti otu yer alıyor. Bu vesileyle Hopa’nın insanlarına, bitkilerine ve yoldaşlıklarına selam olsun. https://www.instagram.com/yoldas.bitkiler/ hesabında program bilgilerini, duyurularını ve yoldaş bitkilere dair hikayeleri takip edebilirsiniz. | |||
| Kavramlarla Hayvanlar - Cansu Özge Özmen | Sunuş | 28 Sep 2026 | 00:01:28 | |
Merhaba, ben Cansu Özge Özmen. 16 senedir İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde öğretim üyesiyim. Sizinle 10 bölüm boyunca Hayvan Haklarına ve Eleştirel Hayvan Çalışmaları’na dair henüz Türkçeye çevrilmemiş kavramları konuşacağız. Önce o kavramları Türkçeleştireceğiz. Sonra nasıl kullanıldığını görmek için bazı örneklerden söz edeceğiz. Amaç tabii ki hayvan haklarına olumlu etkisi olacak kavramları Türkçede de kullanabilmek ve daha sonra örneklendirebilmek. 2 haftada bir Dört Ayaklı Şehir Radyosu’nda görüşmek üzere. | |||
| Sanat Havadisleri - Bige Örer | Kabalık Çağı | 27 Sep 2026 | 00:08:02 | |
Sanat Havadisleri Programının yirmi üçüncü bölümünde, Bige Örer Slovenyalı filozof ve sosyolog Renata Salecl’in The Age of Rudeness/ Kabalık Çağı adlı kitabına yer veriyor ve kabalığın değil nezaketin, suçlamanın değil bağışlamanın, bireyselliğin değil kolektif emeğin, tek başına başarmanın değil hep beraber çabalamanın ve paylaşmanın mümkün olduğuna dair umut veren Nazlı ve Şanslı’nın hikayesini anlatıyor. Kaynakça: Renata Salecl, Kabalık Çağı, Metis Yayınları, 2026. (Çevirmen: Bülent Kale) | |||
| Bilge Cihan - Hayâtî Tınılar | Sergei Prokofyev: Peter ve Kurt /David Bowie anlatıyor | 27 Sep 2026 | 00:24:24 | |
Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının kırk ikinci bölümünde Sergei Prokofyev’in (1891-1953) çocuklar için müzikal masalı Petya i Volk (Peter ve Kurt) adlı eserine yer veriyor. Kaynakça: https://ark.ie/content/files/the-story-of-peter-and-the-wolf.pdf https://www.klassikfuehrer.org/post/sergej-prokofiev-biografie-seine-orte-seine-musik-und-sein-leben http://www.dokfabrik.de/?p=1269 https://elearning.asc.edu.ag/david-bowie-peter-wolf | |||
| Film Hayvanları - Özlem Güçlü | İzel Karaca’yla Anadolu Parsının Tedirginliği | 26 Sep 2026 | 00:48:58 | |
Film Hayvanları 21.bölümüyle yeni sezona başlıyor. Özlem Güçlü ve konuğu İzel Karaca, Mehmet Ali Boran’ın 2021 tarihli Bir Anadolu Parsının Tedirginlik İçindeki Arayışları videosunu konuşuyor. Parsın gökyüzündeki yolculuğunu takip ederek, insandan-ibaret-olmayan tanıklık, kendinin üzerine düşünen temsil ve çoktürlü yuva/sızlık üzerinden onunla birlikte-süzülüyor İzel Karaca, Anadolu parsının tedirginliğine Peyk’ten İçimdeki İz parçasını gönderiyor: https://open.spotify.com/track/23BhlrCbmgfzm8Rm7wdvqU?si=c2ba797d5452470f İzel Karaca araştırmacı, yazar ve editör. Yüksek lisans eğitimini Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde, yakında kitaplaşacak olan “Postkolonyal Teorilerle Performans Sanatı: Türkiye Üzerine Eleştirel Bir Okuma” başlıklı teziyle tamamladı. Aynı bölümde doktora çalışmalarına devam ediyor. 2022 yılından bu yana İstanbul merkezli uluslararası performans sanatı platformu Performistanbul’da araştırmacı ve koordinatör olarak görev alıyor. Çeşitli dergi ve mecralarda sanat ve sosyoloji kesişiminde yazılar kaleme alıyor. Film Hayvanlarının biriciği Sarı Fırtına yuvasını bekliyor. Kendisi 6 Şubat depremlerinden sonra Antakya’dan gönüllülerimizin kurtardığı bir lokum. Ağız ameliyatını atlattı, iyileşti ve yuvasına kavuşmayı bekliyor. 3,5 yaşında, kısır, aşıları tam bir oğlan. Ev ortamıyla son derece uyumlu. Kollarını açmış onu bekleyen yuvası, nerdesin? | |||
| Meşhur Hayvanların İzinde - Eylül Alnıaçık | Kozmonot Laika ve Maylo | 25 Sep 2026 | 00:19:00 | |
Meşhur Hayvanların İzinde programının 7. bölümünde, belki de dünyanın en tanınmış köpeği olan Laika'nın izini sürüyoruz. Laika'nın Moskova sokaklarından başlayıp Sputnik 2 kapsülüne uzanan yolculuğunu takip ederken, Sovyetler Birliği'nin 1951-1966 yılları arasında yürüttüğü "uzay köpekleri" programını da keşfediyoruz. Köpeklerin neden seçildiğini, nasıl eğitildiklerini, hangi deneylerden geçirildiklerini ve bedenlerinin uzay teknolojisinin bir parçasına nasıl dönüştürüldüğünü konuşuyoruz. Bu bölümde, Laika'nın ölümüne dair yıllarca gizlenen gerçeğin yanında, bilim adına alınan kararların etik yükü de var. Çünkü Laika'nın hikâyesi yalnızca bir köpeğin uzaya gönderilmesinin hikâyesi değil; insanların büyük hedefleri uğruna başka canlıların yaşamları üzerinde kurduğu iktidarın da hikâyesi. Bölümün sonunda ise geçmişten bugüne uzanan başka bir köpekle tanışıyoruz: İzmir'de kötü barınak koşullarından kurtarılan Maylo. (ve çok güzel bir haber): Bu bölüm yayınlanana kadar Maylo yuvasına kavuştu. Artık sıcak, güvenli ve sevildiği bir evde yaşıyor. Laika'nın hikâyesini değiştiremiyoruz ama Maylo'nunki mutlu sonla yazıldı. Bu bölümü dinlerken bunu bilmek, sanırım hepimize biraz umut verecektir. P.s.: Uzay köpeklerine dair daha fazlası için Amy Nelson’ın “What the dogs did: animal agency in the Soviet manned space flight programme” makalesine bakabilirsiniz: | |||
| Sanat Havadisleri - Bige Örer | Bulutlardan Başka Her Şey, Güçsal Pusar | 18 Sep 2026 | 00:17:35 | |
Sanat Havadisleri Programının yirmi ikinci bölümü, Güçsal Pusar’ın ilk kitabı, Bulutlardan Başka Her Şey’e yer veriyor. Kaynakça: Güçsal Pusar, Bulutlardan Başka Her Şey, Yapı Kredi Yayınları, 2026 | |||
| İsim Şehir Şiir - Bige Örer | Stevie Smith: Herkes İyi Vakit Geçirdi | 17 Sep 2026 | 00:14:03 | |
Dört Ayaklı Şehir Radyosu’nun İsim Şehir Şiir programının birinci bölümünde Bige Örer, Stevie Smith’e yer veriyor. Kaynakça: Ivy and Stevie, Conversations and reflections by Kay Dick, 1983, Allison& Busby (ilk baskı, 1971, Gerald Duckworth& Co Ltd) The Collected Poems and Drawings of Stevie Smith, 2015, Faber& Faber The Holiday, Stevie Smith, 1979, Virago Press https://www.bbc.co.uk/videos/cley25lzj65o https://www.bbc.co.uk/sounds/play/m001j45h | |||
| Bilge Cihan - Hayâtî Tınılar | Erica Morini: Virtüöz Kemancı | 16 Sep 2026 | 00:31:52 | |
Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının kırk birinci bölümünü büyük keman sanatçısı Erica Morini’ye ayırıyor. Kemancı Erica Morini, altmış yıl boyunca neredeyse imkânsız denebilecek bir şeyi başardı. Erkek yıldızların egemen olduğu 20. yüzyıl ortası müzik dünyasında, parlak virtüözlerin göz kamaştırıcı üslubuna hayran bir dinleyici kitlesi karşısında, gösterişten uzak, ağırbaşlı ve kontrollü Orta Avrupa keman geleneği içinde yetişmiş bir kadın olarak, en üst düzey solistler arasında kendine sağlam bir yer edindi. Kaynakça: -Harald Eggebrecht, Große Geiger, München: Piper Verlag, 2000 -Josef Krips, Ohne Liebe kann man keine Musik machen… Erinnerungen. Wien, Köln, Weimar: Böhlau Verlag, 1994 -Joachim Hartnack, Grosse Geiger unserer Zeit. München: Rütten & Loening Verlag, 1967. -Allen Evans, Booklet-Text zu: Morini in concert with Francescatti, Pommers and Waldmann: Arbiter Records, 2001 - https://mugi.hfmt-hamburg.de/receive/mugi_person_00000568 - https://stringsmagazine.com/essential-historical-recordings-erica-morini/ - https://arbiterrecords.org/catalog/morini-plays-mozart/ - https://www.riphil.org/blog/the-story-behind-bruch-s-violin-concerto-no-1 - https://www.cedillerecords.org/albums/wendy-warner-plays-popper-and-piatigorsky/ - https://www.gastearsivi.com/gazete/cumhuriyet/1934-03-12/1 | |||
| Sesli Fragmanlar - Mine Yıldırım | İki Tavşanın Seyahati: Kuduz Aşısı İstanbul'a Nasıl Geldi? | 15 Sep 2026 | 00:09:14 | |
Sesli Fragmanlar'ın on beşinci bölümünde, Osmanlı tıp tarihinin en iyi bilinen epizotlarından birini — 1886'da Pasteur'e gönderilen heyeti ve 1887'de kurulan Dâülkelp Tedavihanesi'ni — bu kez hayvan tarihinin sorularıyla yeniden okuyoruz. Bilim tarihi bu hikâyeyi hekimlerin ve kurumların tarihi olarak anlatageldi; oysa aşının kendisi Paris'ten İstanbul'a iki tavşanın bedeninde taşındı ve tedavihanenin defterleri, köpekten deveye, fareden insana, şehrin bütün ısıranlarını ve ısırılanlarını tek bir kayıt düzeninde topladı. Bu bölüm, bakteriyolojinin kuruluşunu hayvan bedenleri üzerinden izleyen bir okuma denemesi: bilginin dolaşımının canlı altyapısına ve arşivin kaydettiği ile kaydetmediğine dair bir fragman. Kaynakça: Çavuş, R. (2017). II. Abdülhamid döneminde Dâülkelp (köpek hastalığı-kuduz) tedavihanesi. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 2(1), 45–61. Elmacı, İ. (2015). Bilimsel ve teknolojik açıdan Osmanlı İmparatorluğu'nda XVIII. yüzyıldan XIX. yüzyıla çiçek aşısı ve kuduz aşısı. Belleten, 79(285), 611–626. Hüseyin Remzi. (1306 [1888/89]). Kuduz İlleti ve Tedavisi. Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiye Matbaası. Yıldırım, N. (1994). Kuduz Hastanesi. Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi (c. 5, ss. 212–213) içinde. Kültür Bakanlığı ve Tarih Vakfı. | |||
| Gezegenimizden Haberler - Ceyla Okdelen | Adada Konuk Leylekler | 06 Sep 2026 | 00:04:33 | |
Gezegenimizden Haberler’in yedinci bölümünde, Ceyla Okdelen, adada konuk olan leyleklerin hikayesini anlatır. | |||
| Bilge Cihan - Hayâtî Tınılar | Anneliese Rothenberger / Saraydan Kız Kaçırma’nın Konstanze’si | 02 Sep 2026 | 00:29:12 | |
Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının kırkıncı bölümünde savaş sonrası dönemin en seçkin ve en sevilen opera sanatçılarından biri olan Anneliese Rothenberger’e (1926–2010) ve onun Konstanze rolüyle kariyerinin zirve noktalarından birine ulaştığı Mozart’ın Saraydan Kız Kaçırma operasına yer veriyor. Kaynakça: Anneliese Rothenberger, Melodie meines Lebens, Lichtenberg Verlag, 1972 İrkin Aktüze, Müziği Okumak, Cilt IV, Pan Yayıncılık, 2003 https://www.thurgauerzeitung.ch/ostschweiz/frauenfeld/ein-erbe-fuer-tier-und-kind-ld.799534 https://www.tagblatt.ch/ostschweiz/kreuzlingen/die-malerin-anneliese-rothenberger-ld.859831 https://opera-guide.ch/operas/die+entfuhrung+aus+dem+serail/libretto/de/ https://www.buehne-magazin.com/news/die-entfuehrung-aus-dem-serail-von-wolfgang-a-mozart https://musicwebinternational.com/2023/03/mozarts-die-entfuhrung-aus-dem-serail/ https://blog.oper-frankfurt.de/blog/die-entfuehrung-aus-dem-serail https://mozarteum.at/en/digital-mozart-edition#dmeletters-documents https://dme.mozarteum.at/DME/briefe/letter.php?mid=1195&cat= | |||
| Gezegenimizden Haberler - Ceyla Okdelen | Martı Osman’ın Kurtarılma Hikayesi | 30 Aug 2026 | 00:05:44 | |
Gezegenimizden Haberler’in altıncı bölümünde, Ceyla Okdelen, arkadaşları Leyla ve Leyla ile beraber martı Osman’ın kurtarılma hikayesini anlatıyor. | |||
| İsim | Şehir | Şiir - Bige Örer - Sunuş | 20 Aug 2026 | 00:02:40 | |
Kaf dağında yaşayan anka kuşu karnını kara bulutlara açarak uyuyan bir köy kedisi Utangaç bir fare, kartalı kıskanan karga,yazı çıkaramayacak bir kırlangıç bir yıldız dokuması istenen örümcek şairin imdat diye bağırdıklarında alıp çıksam dediği köpekler buzdağlarının altına dalan balinalar yaz oyunu bozulan sinekler geceleri ahbap olunan hamam böcekleri Çatıdaki pencerenin göğünde bir martı apartmanda camdan cama sesi gelen kediler zamanlar kadar telaşsız ve köpüksüz yürüyen Sivaslı karınca Bakışı, demir çubukların art arda geçisinden yorgun düşmüş, artık hiçbir şeyi görmeyen panter Kederden hıçkırdığı iddia edilen hayvanlar kuşkusuz ki tarafını tuttuğumuz ipini koparıp kaçan danalar Ve şiirin evrenine eşlik eden nice hayvan Dört Ayaklı Şehir Radyosu’nda İsim Şehir Şiir’de. Kaynakça: 1. Köy kedisi Narin’e, Ahmet Güntan (7’lik hitaplar) “Küçük karga, ona kalsa kartalı kıskanıyordu.” | Carol Ann Duffy ( Çeviren: Ahmet Aktaş) (https://160incikilometre.com/2022/01/26/cad260122/) Hayvanlar Kitabı, Pablo Neruda (Çeviren: Selahattin Özpalabıyıklar) Bir yerlerde kavga var, Ömer Şişman (göz<) Whales Weep Not (Balinalar Ağlamaz), D.H. Lawrence (https://poets.org/poem/whales-weep-not - D.H.Lawrence ) Sinek, William Blake, https://poets.org/poem/fly Böceklerden Yana İçim Rahat, Doğukan Türköz (Hayvanlara Şiirler) Sayılar, Stevie Smith, https://160incikilometre.com/2018/01/14/ve-sen-sen-de-degerlisin-panter-stevie-smithten-siirler-ve-cizimler-hazirlayan-donat-bayer/ Kedi, Donat Bayer (Hayvanlara Şiirler) https://www.scribd.com/document/397668130/Siir-Kitabi-Fazil-Husnu-Daglarca-pdf Panter, Rilke (Çeviren: Fatih Özgüven) (https://www.hurriyet.com.tr/kitap-sanat/hayvanlar-benzeslerimiz-40736537 ) Birhan Keskin, https://www.birgun.net/makale/sarilmak-varken-544574 | |||
| Bilge Cihan - Hayâtî Tınılar | Liszt’in 2. Macar Rapsodisi, Tom ve Jerry’nin Kedi Konçertosu olursa… | 19 Aug 2026 | 00:23:36 | |
Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının otuz dokuzuncu bölümünü çizgi film Tom ve Jerry’nin 1947 yılında düzenlenen 19. Akademi Ödülleri’nde “En İyi Kısa Animasyon Filmi” Oscar’ını kazanan The Cat Concerto (Kedi Konçertosu) adlı epizoduna ayırıyor. Klasik müziğin en tanınmış eserlerinden biri olan Franz Liszt’in 2. Macar Rapsodisi eşliğinde, Kedi Tom’un konser piyanisti olarak karşımıza çıktığı bu bölümde, Tom virtüözlüğünü sergilerken, Fare Jerry’nin ezeli düşmanını canından bezdirmek için ortalığı birbirine kattığı birbirinden komik sahneler, ustaca bir mizahla gözler önüne seriliyor. Kaynakça: -İlhan Mimaroğlu, Müzik Tarihi, Varlık Yayınları, 2024 -Alan Walker, Franz Liszt, The Virtuoso Years (1811–1847), Cornell University Press, 1987 -Heinrich Heine, Lutetia (1844), Sämtliche Schriften, ed. Karl Heinz Stahl, 12 vols. Frankfurt am Main: Ullstein, 1981 -http://www.heinrich-heine-denkmal.de/heine-texte/lutetia-anhang04.shtml -https://www.gramophone.co.uk/composers/franz-liszt-37631 -https://www.runyanprogramnotes.com/program_note/hungarian-rhapsody-no-2-c-minor-s-359/ - https://www.deutschlandfunkkultur.de/der-erste-popstar-der-musikgeschichte-102.html -https://blog.mymusic5.com/post/hungarian-rhapsody-and-tom-and-jerry | |||
| Sesli Fragmanlar - Mine Yıldırım | Doris Lessing, Kedilere Dair | 18 Aug 2026 | 00:14:40 | |
Sesli Fragmanlar'ın 14. bölümünde Doris Lessing'in İnci Ötügen çevirisiyle Türkçeye kazandırılan Kedilere Dair kitabına kulak veriyoruz. Lessing, hayatının farklı dönemlerinde karşılaştığı kedileri —evden ayrılıp yabanileşen Minnie'yi, uzun bir evsizliğin ardından kendine bir yuva açan Rufus'u, yaşlanan bedeniyle bakıma muhtaç düşen El Magnifico'yu— türlerinin anonim örnekleri olarak değil; korkuları, alışkanlıkları ve hayatta kalma biçimleriyle birbirinden ayrılan bireyler olarak kaydediyor. Çiftlikte hayvanları besleyen elin gerektiğinde onları öldürmekle de yükümlü kılındığı bir dünyada, Lessing bakım ile şiddetin iç içe geçtiği anları saklamadan anlatıyor. Bu bölümü, sevginin tek başına hayvanları korumaya yetmediğini; sorumluluk, emek ve yaşam koşullarıyla birleşmediğinde şiddetin içinde de yer alabildiğini hatırlamak için paylaşıyoruz. 🎧 Sesli Fragmanlar #14 — Dört Ayaklı Şehir Radyosu | |||
| Mini Diziler - Karun Çekem | Dört Ayaklı Etik | 17 Aug 2026 | 00:25:19 | |
Bilimde Hayvanlar Üzerine | Konuk: Cem Kamözüt Dizinin son bölümünde, Karun Çekem konuğu Cem Kamözüt’le birlikte bilimde hayvanların kullanımının metodolojik ve etik problemlerini tartışıyor. Bilimin ve tıbbın ilerlemesi için hayvan deneylerinin gerekli olduğuna dair yaygın varsayımların problemlerini, bilim tarihinden ve güncel örneklerle ortaya koymaya çalışıyor. Cem Kamözüt, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Felsefe Bölümü öğretim üyesi. Bilim tarihi ve bilim felsefesi alanlarında çalışıyor. Özel olarak 17. Yüzyıl Bilim Devrimi ve biyoloji felsefesiyle ilgileniyor. Bölüm görseli: 15. yyda yaşamış bir illustrator olan Robinet Testard’ın Les secrets de l'histoire naturelle kitabından. Bu bölümün müzik parçası: Subhumans, “Evolution” https://open.spotify.com/intl-tr/track/0ciD6JZG0pfT9BMbz8zcIG?si=1bdb51fcfef64967 Referanslar: Çekem, K. & Kamözüt, M. C. (2024). Sahte İkilemleri Aşmak: İhtimam Etiği Perspektifinden Hayvan Deneyleri ve Bilimsel İlerleme, Feminist Tahayyül, 5(2): 240-269. Güven, Y. Ö. & Kınıkoğlu, O. (2020). Hayvan Deneyleri: Hayvanlar Bizim İçin mi Var? Yeni İnsan Yayınevi. Tezcan, G. (2021). Hayvan Deneylerinin Koronavirüs Pandemisiyle İmtihanı, İnsan, Hayvan ve Ötesi: Türkiye’de Hayvan Çalışmaları içinde, ed. K. Özdoğan, M. F. Tatari ve A. Bilgin, Kolektif Kitap: 183-203. | |||
| Mini Diziler - Karun Çekem | Dört Ayaklı Etik | 10 Aug 2026 | 00:25:21 | |
Hayvan Onuru Üzerine Üçüncü bölümde Karum Çekem, hayvan onuru veya hayvan haysiyetinden, insanbiçimci olmayan bir şekilde söz etmenin imkanı olup olmadığını tartışmaya açıyor. Bu bağlamda Nussbaum’un görüşlerini ele alıyor. Bölüm görseli: 15. yyda yaşamış bir illustrator olan Robinet Testard’ın Les secrets de l'histoire naturelle kitabından. Bu bölümün müzik parçası: The Colourfield, “Cruel Circus” https://open.spotify.com/intl-tr/track/7ggKsdwKlbdskETKMoP5Ou?si=8b159729b68e4342 Referanslar: Donaldson, S. & Kymlicka, W. (2016). Zoopolis: Hayvan Haklarının Siyasal Kuramı, çev. M. Yıldırım, Koç Üniversitesi Yayınları. | |||
| Bilge Cihan - Hayâtî Tınılar | Felix Mendelssohn: Bir Yaz Gecesi Rüyası / Perilerin Oyunları, Eşek Anırmaları, Yaban Arılarının Vızıltıları… | 04 Aug 2026 | 00:28:12 | |
Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının otuz sekizinci bölümünü Felix Mendelssohn’un “Ein Sommernachtstraum” (Bir Yaz Gecesi Rüyası) adlı eserine ayırıyor. William Shakespeare’in “A Midsummer Night’s Dream” (Yaz Dönümü Gecesi Rüyası) adlı oyunundan esinlenerek bestelenen, romantik hayal gücü ile klasik biçimin parlak bir birleşimi olan bu eserden söz ederken, yapıtın ortaya çıkış öyküsüyle birlikte alımlanış serüvenine de yer veriyor. Kaynakça:
| |||
| Mini Diziler - Karun Çekem | Dört Ayaklı Etik | 03 Aug 2026 | 00:26:14 | |
Hayvanları Hayvanlarla Beslemek Üzerine Karun Çekem, ikinci bölümde Danimarka’daki bir hayvanat bahçesinin geçtiğimiz yıl büyük tartışma yaratan çağrısından hareketle, etçil hayvanları başka hayvanlarla beslemenin etiği üzerine konuşuyor. Bu konuyla ilgili felsefi tartışmalarda sıkça düşüldüğüne inandığı kimi hataları ele alıyor. Bölüm görseli: 15. yyda yaşamış bir illustrator olan Robinet Testard’ın Les secrets de l'histoire naturelle kitabından. Bu bölümün müzik parçası: Simon & Garfunkel, “At the Zoo” https://open.spotify.com/intl-tr/track/0b1NUCAYfEOuPx9nELBBfX?si=48fa6794236447b9 Referanslar: Çekem, K. (2026). Hayvanları Hayvanlarla Beslemek: Vegan Besleme Etiği, Ahlaki Tutarlılık ve Paylaşılmış Sorumluluk, Kafesteki Kim? Piyasa, Direniş ve Kültürel Üretim Ekseninde Vegan Aktivizm içinde, ed. Ş. E. Erben, Yeni İnsan Yayınevi. Milburn, J. (2022). Just Fodder: The Ethics of Feeding Animals, McGill-Queen’s University Press. | |||
| Sesli Fragmanlar - Mine Yıldırım | Gabriela Alves’in yara bandı | 30 Jul 2026 | 00:08:52 | |
Sesli Fragmanlar'ın on üçüncü bölümünde, 24 Haziran'da kuzey Venezuela'yı sarsan depremlerin ardından enkaz altında sekiz gün bekleyen bir köpeğe, Buddy'ye kulak veriyoruz. Gabriela Alves onu betondaki bir çatlaktan görünen beyaz bir kulaktan buldu. Bölüm, bir kurtarma anının mutluluğunu değil, o mutluluğun neden buruk olduğunu soruyor: yardımın geç geldiği, ekipmanın olmadığı, ekskavatörün benzinsiz beklediği bir yıkımda kimin aranacağına kim karar veriyor? 6 Şubat 2023'ten tanıdığımız o boşlukta, hayvanlar kurtarma sırasının en sonuna düşüyor. Bir de hiç kimsenin olmayanlar var. | |||
| Mini Diziler - Karun Çekem | Dört Ayaklı Etik | 27 Jul 2026 | 00:29:00 | |
Mini Diziler’in yeni serisi başlıyor! İkinci mini dizimizi sevgili Karun Çekem hazırladı. Kendisiyle birlikte dört hafta boyunca farklı örneklerle Dört Ayaklı Etik üzerine düşünüyor olacağız. Hayvanları Sevmek Üzerine başlıklı ilk bölümde, Karun Çekem, hayvanları sevmenin etik önemi üzerine konuşuyor, olumlu ve olumsuz duyguların ahlaktaki rolünü irdeliyor. Çalıştığı kampüste bir zamanlar yaşamış olan köpek Reks ile olan bir deneyiminden hareketle, hayvan etiğindeki akıl-duygu ayrımını sorguluyor. Karun Çekem, Ege Üniversitesi Felsefe Bölümü’nde öğretim elemanı. Çalışmalarını hayvan etiği, feminist ihtimam etiği ve bilimkurgu edebiyatı alanlarında sürdürüyor. Bölüm Görseli: 15. yyda yaşamış bir illustrator olan Robinet Testard’ın Les secrets de l'histoire naturelle kitabından. Bu bölümün müzik parçası: Ska-P, “Vergüenza” https://open.spotify.com/intl-tr/track/2wOfJd9azprQrbE6uTJD6u?si=f974f2a7597d4800 Referanslar: Aaltola, E. (2015). The Rise of Sentimentalism and Animal Philosophy”, Animal Ethics and Philosophy: Questioning the Orthodoxy içinde, ed. E. Aaltola ve J. Hadley, Rowman & Littlefield International: 201-218. Çekem, K. (2024). Empatinin ve Duyguların Feminist Hayvan Etiğindeki Tartışmalı Rolü Üzerine, Cogito, 113: 129-145. Gruen, L. (2015). Entangled Empathy: An Alternative Ethic for Our Relationships with Animals, Lantern Books. | |||
| Sesli Fragmanlar - Mine Yıldırım | Karlos’a | 23 Jul 2026 | 00:00:20 | |
Güneş çocuğumuz, Karlim, Karlitom, Karlos’a İsmet Özel Bir Yusuf masalı | |||
| Bilge Cihan - Hayâtî Tınılar | Maurice Ravel’in Boléro’su ve Kedileri | 21 Jul 2026 | 00:23:36 | |
Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının otuz yedinci bölümünü Maurice Ravel’in (1875-1937) en çok tanınan eseri Boléro’nun öyküsüne, bestecinin yaşamından anekdotlara ve elbette sevgili kedilerine ayırıyor. Kaynakça: -James Burnett, Ravel: His Life and Times, Midas/Hippocrene, 1983. -Arbie Orenstein, Ravel: Man and Musician, Dover Publications NY, 1991. -Hans Heinz Stuckenschmidt, Maurice Ravel: Variationen über Person und Werk. Suhrkamp, Frankfurt am Main 1976. -Madeleine Goss, Bolero. The Life of Maurice Ravel, Tudor Publishing Company NY, 1945. -Harvey Sachs, Arturo Toscanini from 1915 to 1946: Art in the shadow of politics. Turin, 1987. -https://classicalexburns.com/2020/09/29/maurice-ravel-bolero-rousing-repetition/ - https://www.runyanprogramnotes.com/bolero/ - https://boleravel.fr/wp-content/uploads/RAVEL_Chronology_2018.pdf | |||
| Can Yoldaşıma Mektup | Özgür Kaymak’ın Atina’ya Mektubu | 15 Jul 2026 | 00:04:47 | |
Can Yoldaşıma Mektup onyedinci bölümüyle yayında! Bu bölümde Özgür Kaymak’ın Atina’ya yazdığı mektubu kendi sesinden dinliyoruz. Özgür Kaymak, Atina/İstanbul/Büyükada üçgeninde yaşıyor, Atina'nın yoldaşı. | |||
| Bilge Cihan - Hayâtî Tınılar | J.S.Bach: İki Keman için Konçerto / Sarı Karanfiller ve Sarı Kuş | 06 Jul 2026 | 00:22:04 | |
Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının otuz altıncı bölümünde Johann Sebastian Bach’ın (1685-1750) keman konçertoları arasında en çok sevilen ve tanınan Re Minör, İki Keman için Konçerto, BWV 1043 katalog numaralı eserine yer veriyor. Kaynakça:
| |||
| Sanat Havadisleri - Bige Örer | İkinci Hayat – Tracey Emin | 04 Jul 2026 | 00:11:01 | |
Sanat Havadisleri Programı yirmi birinci bölümünde, 27 Şubat-31 Ağustos 2026 tarihlerinde Tate Modern’de gerçekleştirilen, ‘A Second Life’/ ‘İkinci Bir Hayat başlıklı sergisiyle Tracey Emin’e yer veriyor. Kaynakça: https://www.nytimes.com/2026/02/26/arts/tracey-emin-tate-modern-london-second-life.html https://www.theguardian.com/artanddesign/2002/oct/12/art.artsfeatures1 https://artreview.com/the-interview-tracey-emin-fi-churchman/ https://www.poetryfoundation.org/poetrymagazine/articles/70231/how-it-feels https://brooklynrail.org/2023/12/art/Tracey-Emin-with-Charles-M-Schultz/ https://www.standard.co.uk/comment/tracey-emin-art-rape-truth-b1124169.html https://brooklynrail.org/2023/12/art/Tracey-Emin-with-Charles-M-Schultz/ https://www.traceyeminfoundation.com/news/blog-post-title-four-yjatc https://www.theguardian.com/artanddesign/2002/oct/12/art.artsfeatures1 https://www.youtube.com/watch?v=MhCa_71LWhg https://www.youtube.com/watch?v=N4pd4vR2Ltg https://www.bbc.co.uk/reel/video/p0nm1967/watch https://www.theguardian.com/uk/2007/jun/07/italy.artnews https://venicebiennale.britishcouncil.org/history/2000s/2014-tracey-emin | |||
| Can Yoldaşıma Mektup | İris Ergül’ün Kat’a Mektubu | 01 Jul 2026 | 00:06:45 | |
Can Yoldaşıma Mektup onyedinci bölümüyle yayında! Bu bölümde İris Ergül’ün Kat’a yazdığı mektubu kendi sesinden dinliyoruz. İris Ergül, türlerarası kıvrımlarda varlıkların birbirini nasıl dönüştürdüğünü araştıran bir sanatçıdır. Çalışmaları, insan ve insan ötesi yaşamlar arasındaki karşılaşmaları; birbirinin içine katlanan, sınırları bulanıklaştıran ve yeni varoluş biçimleri üreten süreçler olarak ele alır. Performansları, kendi ürettiği giyilebilir heykeller ve objelerle örülen spekülatif anlatılara dönüşür. Bu mektup, sanatçının çocukluğunda kısa bir süre birlikte yaşadığı tavşana yazılmıştır. Dört Ayaklı Şehir’in desteğiyle hayata geçen Hayvanat Mahkemesi performansında yeniden beden bulan Kalbi Atan Tavşan, İris Ergül’ün dünyasında yaşamaya ve ona ilham vermeye devam etmektedir. Görseldeki fotoğraf Fatih Umdu tarafından çekildi. | |||
| Sesli Fragmanlar - Mine Yıldırım | Matmazel: Beş kayıt, üç isim, bir köpek | 29 Jun 2026 | 00:09:35 | |
Sesli Fragmanlar'ın on birinci bölümünde, geçmişin arşivlerinden bugünün sokağına dönüyoruz. Bu kez bir gazete küpürü ya da yüz yıllık bir mersiye değil, birkaç ay önce yaşanmış bir ölüm var karşımızda: Ankara'da, Demetevler Metrosu'nun ağzında on beş yıl yaşamış, kimsenin üstüne kayıtlı olmayan ama herkesin tanıdığı yaşlı bir köpeğin ölümü. Üç adı vardı — Matmazel, Kirli, İnek. Bu bölüm, bir hayvanın resmî kayda nasıl geçtiğini, o kaydın neyi yazıp neyi sildiğini ve adlandırmanın neden bir yas, hatta bir karşı-arşiv pratiği olabileceğini soruyor. Bu bölümün bir başka katmanı da, Mine Yıldırım’ın Agos gazetesindeki Hayvan Günlükleri köşesinde 19 Haziran 2026’de yayımlandı. | |||
| Bilge Cihan - Hayâtî Tınılar | W.A.Mozart: Dört Korno Konçertosu / Dostluğun ve Virtüözlüğün Buluştuğu Eserler | 23 Jun 2026 | 00:24:03 | |
Bilge Cihan Hayati Tınılar programının otuz beşinci bölümünde Wolfgang Amadeus Mozart’ın (1756–1791) yakın dostu ve dönemin en ünlü korno virtüözlerinden biri olan Joseph Leutgeb için bestelediği dört Korno Konçertosu’na (K 412,417,447,495) yer veriyor. Korno repertuvarının en önemli, en güzel yapıtları arasında yer alan ve hem icracıya, hem de dinleyiciye eşsiz bir müzikal deneyim sunan bu dört konçertoyu tanıtırken, bazı tarihsel anekdotları da paylaşıyor. Kaynakça:
| |||
| Sesli Fragmanlar - Mine Yıldırım | Bir genom, bir kafes, bir orman: Zeytin’in kayıp evleri | 20 Jun 2026 | 00:10:04 | |
Sesli Fragmanlar’ın 10. bölümünde, İstanbul Havalimanı’nda bir kargo kutusunun içinde bulunan yavru goril Zeytin’in hikâyesinden yola çıkarak aidiyet, kaçak yaban hayatı ticareti, türdaşlık ve kapatılma üzerine düşünüyoruz. Bir canlı nereye aittir? Onun yerini kim tayin eder: devletler mi, belgeler mi, genom mu, yoksa ait olduğu orman ve türdaşları mı? Zeytin’in kayıp evlerinin izini sürerken, kurtarılmak ile gerçekten yuva bulmak arasındaki derin farkı dinliyoruz. | |||