Explore every episode of the podcast Zimmerman en Space

Misschien herinnert u zich nog wel dat we het in het verleden hebben gehad over mysterieuze hoogenergetische kosmische deeltjes die de aarde bereiken. In deze aflevering bespreken we een mogelijke bron van dergelijke deeltjes.

Cosmic-ray observatory:

https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmic-ray_observatory

Blazar:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Blazar

IRAS 18293−0941:

https://en.wikipedia.org/wiki/IRAS_18293%E2%88%920941

Eerste microblazar produceert mogelijk de snelste deeltjes in de Melkweg:

https://www.astronomie.nl/nieuws/eerste-microblazar-produceert-mogelijk-de-snelste-deeltjes-in-de-melkweg-4843

A Galactic microblazar as a potential accelerator of ultra-high-energy particles:

https://www.aanda.org/component/article?access=doi&doi=10.1051/0004-6361/202661105

Milky Way's first microblazar may produce fastest particles in the galaxy:

https://phys.org/news/2026-09-milky-microblazar-fastest-particles-galaxy.html

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Al heel vaak hebben we het in deze podcast gehad over emissie- en absorptielijnen in het spectrum van astronomische objecten. Maar hoe ontstaan die lijnen in vredesnaam? U hoort het in deze aflevering. Ook bespreken we een interessant agendapunt aan het eind van de aflevering.

Fraunhoferlijnen:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Fraunhoferlijnen

MoM-z14:

https://en.wikipedia.org/wiki/MoM-z14

SterrenStof 65 jubileum Meet & Greet avond:

https://www.space-expo.nl/agenda/sterrenstof-65-jubileum-meet-greet-avond

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Kunnen gebeurtenissen omwisselen in de tijd? Deze vraag heb ik meer dan eens ontvangen. Het antwoord is "ja", maar er horen wel wat beperkingen en uitleg bij, dus daar zullen we het in deze aflevering over hebben.

Relativity of Simultaneity | Special Relativity Chapter 4:

https://www.youtube.com/watch?v=SrNVsfkGW-0

Lorentz transformation:

https://en.wikipedia.org/wiki/Lorentz_transformation

Hafele–Keating experiment:

https://en.wikipedia.org/wiki/Hafele%E2%80%93Keating_experiment

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Inderdaad, opeens bestaat deze podcast al 200 weken. Dank u, dank u. In deze daarom iets speciale aflevering aandacht voor een aards onderwerp; de vreemde lichtverschijnselen in het dorpje Hessdalen in Noorwegen.

Hessdalen Lights - UFO's over Norway:

https://youtu.be/kU9sUqEQelU

Hessdalen Valley Of Light:

https://www.youtube.com/watch?v=xUzrrknc4bY

Investigation & analysis of transient luminous phenomena in the low atmosphere of Hessdalen valley, Norway:

https://www.researchgate.net/publication/222796277_Investigation_analysis_of_transient_luminous_phenomena_in_the_low_atmosphere_of_Hessdalen_valley_Norway

Project Hessdalen:

https://www.hessdalen.org/

Optical spectrum analysis of the Hessdalen phenomenon:

https://www.researchgate.net/publication/228873038_Optical_spectrum_analysis_of_the_Hessdalen_phenomenon

Are Hessdalen Lights a Reality, an Illusion, or a Mix of the Two (pp. 590-622):

https://www.researchgate.net/publication/354862271_JSE_353_Fall_2021

Hessdalen lights:

https://en.wikipedia.org/wiki/Hessdalen_lights

Bolbliksem (natuurverschijnsel):

https://nl.wikipedia.org/wiki/Bolbliksem_(natuurverschijnsel)

Contribution of VLF electromagnetic survey to the investigation of Hessdalen lights (Norway):

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0926985124001149

The Hessdalen Lights Seen as the Aerial Counterpart of an Unsuspected Subsoil Phenomenon. Is the Earth Harboring a Multimouth Wormhole?

https://journalofscientificexploration.org/index.php/jse/article/view/2965

Inspire DIY kit:

https://theinspireproject.org/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Te weinig water, ja, dat probleem horen we wel vaker. Maar nu betreft het onze maan.

NASA’s $30B plan to build a Moon base:

https://www.astronomy.com/space-exploration/nasas-30b-plan-to-build-a-moon-base/

No cities on the Moon: a billion tons of water is not enough for sustainability:

https://www.frontiersin.org/journals/space-technologies/articles/10.3389/frspt.2026.1894104/full

No cities on the Moon — there isn’t enough water, scientists say:

https://www.frontiersin.org/news/2026/09/14/no-cities-on-the-moon-there-isnt-enough-water-frontiers-space-technologies

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Het onderwerp is weleens vaker langsgekomen in deze podcast: de neiging van levende wezens om zelfs onder de meest bizarre omstandigheden te persisteren. Recent kwam op dit gebied twee keer iets interessants in de wetenschappelijke literatuur, dus leek het mij aardig daar weer eens aandacht aan te besteden.

Extreme environmental tolerance and space survivability of the moss, Physcomitrium patens:

https://www.cell.com/iscience/fulltext/S2589-0042(25)02088-7

Mossen:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Mossen

'We were genuinely astonished': This moss survived 9 months outside the International Space Station and could still grow on Earth:

https://www.space.com/space-exploration/international-space-station/we-were-genuinely-astonished-this-moss-survived-9-months-outside-the-international-space-station-and-could-still-grow-on-earth

Mosses in low earth orbit: implications for the limits of life and the habitability of Mars:

https://journals.sagepub.com/doi/10.1089/ast.2018.1889

The Apollo 12 crew brought back Surveyor 3’s camera after 31 months on the Moon, and NASA reported finding live Streptococcus bacteria inside it, but later evidence pointed to contamination in Houston:

https://space-travel.com/st-the-apollo-12-crew-brought-back-surveyor-3s-camera-after-31-months-on-the-moon-and-nasa-reported-finding-live-streptococcus-bacteria-inside-it-but-later-evidence-pointed-to-contamination/

A microbe on the Moon? Surveyor III and lessons learned for future sample return missions:

https://www.lpi.usra.edu/meetings/sssr2011/pdf/5023.pdf

Microbes from Earth may survive on the moon, scientists find:

https://www.space.com/astronomy/moon/microbes-from-earth-may-survive-on-the-moon-scientists-find

Potential survivable niches for microbial life on the lunar south pole:

https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aec0811

Microbes may make it on the Moon:

https://www.astronomy.com/science/microbes-may-make-it-on-the-moon/

Air and Space Museum, Washington, D.C.:

https://airandspace.si.edu/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

U denkt misschien: wat een rare titel voor een aflevering. Dat NZNZNZ refereert aan de oriëntatie van magneetdeeltjes. Inderdaad, deze aflevering gaat alweer over magnetisme. Vreemd genoeg is de aflevering "We leven in een magnetische tunnel" van 16 april 2024 al bijna twee jaar de populairste aflevering van deze podcast, maar dat geheel terzijde.

How did the infant sun form? Scientists get surprising new insights from 4.6-billion-year-old space dust:

https://www.space.com/astronomy/solar-system/how-did-the-infant-sun-form-scientists-get-surprising-new-insights-from-4-6-billion-year-old-space-dust

Paleomagnetic evidence for a nebular magnetic field from calcium-aluminum-rich inclusions:

https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2521660123

Calcium–aluminium-rich inclusion:

https://en.wikipedia.org/wiki/Calcium%E2%80%93aluminium-rich_inclusion

Dominion Range 08006:

https://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php?code=49517

Once Upon a Dynamo in the Early Universe:

https://science-chatter.blogs.uni-hamburg.de/?p=340

Afbeelding CC BY-NC-SA 2.0 Dayna Mason

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

In de vorige aflevering hadden we het over die grote Saturnusmaan, Titan. Ook bespraken we het in 2028 te lanceren Dragonfly ruimtevaartuig, dat onderzoek zal gaan doen op Titan. Er is echter nog wat meer te vertellen over Titan...

Saturn's Moon Titan May Have 'Phantom Lakes' and Caves:

https://www.space.com/saturn-moon-titan-phantom-lakes-caves.html

Titan Sample Return Using In Situ Propellants:

https://ntrs.nasa.gov/api/citations/20210021697/downloads/TISR%20NIAC%20v6.0.pdf

Humans to Titan:

https://www.humans-to-titan.org/

NASA Funds Spherical Flying Robots To Swarm Alien Caves On Saturn's Moon:

https://hothardware.com/news/nasa-funds-spherical-flying-robots-to-swarm-alien-caves-on-saturns-moon

Design and Flight of an Ion-propelled Micro Hovercraft Leveraging Ground Proximity Effects:

https://arxiv.org/html/2608.04343v1

NASA funds spherical 'Aerobots' that could explore the caves of Saturn's moon Titan:

https://www.space.com/technology/nasa-funds-spherical-aerobots-that-could-explore-the-caves-of-saturns-moon-titan

Solid-state Propulsion for Autonomous Reconnaissance of Karst (SPARK):

https://www.nasa.gov/directorates/stmd/niac/niac-studies/solid-state-propulsion-for-autonomous-reconnaissance-of-karst-spark/

IONIC PLASMA THRUSTER | Making Simplest Ionic Thruster Engine:

https://www.youtube.com/watch?v=tB8p-Ph-tBI

I built an IONIC PLASMA THRUSTER (Best Design):

https://www.youtube.com/watch?v=mnCmvxt2jn8

Onderdelen:

https://www.conrad.nl/nl/p/panasonic-ncr18650b-speciale-oplaadbare-batterij-18650-kabel-li-ion-3-7-v-3400-mah-1-stuk-s-1009506.html

https://www.amazon.nl/-/en/3V-6V-400000V-Module-Voltage-Generator/dp/B07WSCVTF5

https://www.amazon.nl/-/en/Generator-Inverter-Transformer-Ignition-Disassembled/dp/B09Z2DX41D/

Ion thruster:

https://en.wikipedia.org/wiki/Ion_thruster

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

In deze aflevering hebben we het over NASA's 3.35 miljard dollar kostende Dragonfly missie naar Saturnus' maan Titan.

Dragonfly:

https://en.wikipedia.org/wiki/Dragonfly_(Titan_space_probe)

NASA Dragonfly:

https://science.nasa.gov/mission/dragonfly/

Saturn's Moon Titan May Have 'Phantom Lakes' and Caves:

https://www.space.com/saturn-moon-titan-phantom-lakes-caves.html

NASA’s Dragonfly Clears Key Tests as Titan Rotorcraft Takes Shape:

https://www.jhuapl.edu/news/news-releases/260709-dragonfly-clears-key-tests-as-assembly-comes-together

Dragonfly Phase B Mission Design:

https://www.researchgate.net/publication/373256268_Dragonfly_Phase_B_Mission_Design

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Het wordt al behoorlijk druk daar vlak boven ons hoofd in een "Low Earth Orbit", maar daar komt nu iets nieuws bij (of eigenlijk onder): "VERY Low Earth Orbit".

Exploring 'Very Low Earth Orbit': The world's first air-breathing satellite thruster could soon get a test run:

https://www.space.com/space-exploration/satellites/exploring-very-low-earth-orbit-the-worlds-1st-air-breathing-satellite-thruster-could-soon-get-a-test-run

Satellite map:

https://satellitemap.space/

Low Earth Orbit Visualization:

https://platform.leolabs.space/visualization

Satellites in Space Orbiting the Earth:

https://www.usgs.gov/media/images/satellites-space-orbiting-earth

Low Earth orbit:

https://en.wikipedia.org/wiki/Low_Earth_orbit

Gravity Field and Steady-State Ocean Circulation Explorer (GOCE):

https://en.wikipedia.org/wiki/GOCE

Super Low Altitude Test Satellite:

https://en.wikipedia.org/wiki/Super_Low_Altitude_Test_Satellite

Kreios Space:

https://www.kreiosspace.com/

China establishes VLEO industry alliance as satellites demonstrate sustained low-orbit operations:

https://spacenews.com/china-establishes-vleo-industry-alliance-as-satellites-demonstrate-sustained-low-orbit-operations/

Clarity-1: What Worked, and Where We Go Next:

https://albedo.com/post/clarity-1-what-worked-and-where-we-go-next

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Voor deze podcast ben ik altijd op zoek naar mysterieuze gebeurtenissen of verschijnselen in ons heelal. In deze aflevering bespreken we een mooi raadsel uit de oudheid, dat astronomen en historici al tijden bezig houdt. Of eigenlijk: hield, want er is nu een mooie verklaring voor gevonden.

A century-old stellar mystery may finally have an explanation:

https://phys.org/news/2026-07-century-stellar-mystery-explanation.html

The forgotten bright star: Theta Eridani as a millenary stellar transient observed by Hipparchus, Ptolemy and al-Sufi:

https://arxiv.org/abs/2606.30748v1

Geluid van het Noorden:

https://geluidvanhetnoorden.nl/

Whispers of ancient times co-created with Eleven Labs.

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

In al die jaren dat ik deze podcast verzorg, hebben we het uit en te na gehad over buitenaards leven en onze zoektocht daarnaar. Het begint eigenlijk een beetje een gebed zonder eind te worden. In deze aflevering suggereren wetenschappers een ondergrens te stellen aan bepaalde terrestriële planeten om te voorkomen dat tijd en geld worden verspild. 

Searching for alien life: New model could help scientists home in on habitable exoplanets:

https://www.space.com/space-exploration/search-for-life/searching-for-alien-life-new-model-could-help-scientists-home-in-on-habitable-exoplanets

New model refines search for habitable planets:

https://news.stanford.edu/stories/2026/06/model-search-life-supporting-planets

Smaller Than Earth Habitability Model (STEHM): The Lower Size Limit for Atmosphere Retention in the Habitable Zone:

https://iopscience.iop.org/article/10.3847/PSJ/ae6804

Below 0.8 Earth radii, atmospheres don’t survive: a new model draws the line in the search for life:

https://skycr.org/2026/06/05/stehm-atmosphere-survival-exoplanet-habitability-lower-size-limit/

Is Earth the only planet in the solar system with plate tectonics?

https://www.livescience.com/planet-earth/is-earth-the-only-planet-in-the-solar-system-with-plate-tectonics

Geluid van het Noorden:

https://geluidvanhetnoorden.nl/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Probeert u deze zomer wellicht wat te minderen met suiker, blijkt het tussen de sterren al te ontstaan zonder inbreng van de voedingsindustrie. Hoe zit dat? U hoort het in deze buitengewoon interessante aflevering van de nummer 1 Nederlandsche astronomische podcast. Tenzij u natuurlijk niet luistert, dan hoort u het niet.

Astronomers detect sugar in interstellar space for the first time:

https://edition.cnn.com/2026/07/14/science/sugar-detected-interstellar-space

Detection of a four-carbon sugar in interstellar space:

https://www.nature.com/articles/s41550-026-02905-7

Erythrulose:

https://en.wikipedia.org/wiki/Erythrulose

De chemie van het heelal ontrafelen:

https://www.universiteitleiden.nl/nieuws/2014/03/de-chemie-van-het-heelal-ontrafelen

Molecular clouds:

https://en.wikipedia.org/wiki/Molecular_cloud

Late Heavy Bombardment:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Late_Heavy_Bombardment

Ganymedes telescopenwinkel:

https://www.ganymedes.nl/

Geluid van het Noorden:

https://geluidvanhetnoorden.nl/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

13 april 2029 scheert een steen vlak langs de aarde en u kunt het waarschijnlijk met eigen ogen aanschouwen! Dat en weer een wedstrijd in deze aflevering van Zimmerman en Space.

'Once-in-a-millennium' asteroid flyby will be visible to much of the world in 2029:

https://www.space.com/astronomy/asteroids/once-in-a-millennium-asteroid-flyby-will-be-visible-to-much-of-the-world-in-2029

99942 Apophis:

https://en.wikipedia.org/wiki/99942_Apophis

Surface Composition of (99942) Apophis:

https://iopscience.iop.org/article/10.3847/1538-3881/aaaa1c

OSIRIS-APEX:

https://science.nasa.gov/mission/osiris-apex/

Geluid van het Noorden:

https://geluidvanhetnoorden.nl/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Wat een boel satellieten worden er de laatste tijd gelanceerd. Lange tijd konden we beweren dat de invloed daarvan op ons klimaat verwaarloosbaar klein was in verhouding tot andere menselijke activiteiten. Maar kunnen we dat nog wel blijven beweren? 

Reflect Orbital:

https://www.reflectorbital.com/

EEVBlog:

https://www.eevblog.com/

EEVblog 1637: Solar Freakin' Space Mirrors! - Reflect Orbital DEBUNKED:

https://www.youtube.com/watch?v=lkjyeI0ykGM

Basics of Solar Energy:

https://web.archive.org/web/20161128021408/http://zebu.uoregon.edu/disted/ph162/l4.html

Znamya (satellite):

https://en.wikipedia.org/wiki/Znamya_(satellite)

Jonathan's Space Report:

https://planet4589.org/

The Environmental Impact of Burning Space Debris:

https://www.ucl.ac.uk/social-historical-sciences/news/2024/jan/environmental-impact-burning-space-debris

1 to 2 Starlink satellites are falling back to Earth each day:

https://earthsky.org/human-world/1-to-2-starlink-satellites-falling-back-to-earth-each-day/

The Growth of the Space Economy:

https://manhattan.institute/article/the-growth-of-the-space-economy

Cumulative number of objects launched into space:

https://ourworldindata.org/grapher/cumulative-number-of-objects-launched-into-outer-space

2020–2023 global chip shortage:

https://en.wikipedia.org/wiki/2020%E2%80%932023_global_chip_shortage

Chiptekort 2026: waarom nieuwe laptops en pc’s duurder worden:

https://eenvoudpc.nl/chiptekort-2026-nieuwe-laptops-duurder-refurbished/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Soms ben ik zelf ook bang dat ik mij een beetje begin te herhalen. Maar goed, het is wat het is, en dit is weer een aflevering over mogelijk bewijs voor leven op de planeet Mars.

Did NASA just find evidence of ancient life on Mars? Perseverance rover spots complex carbon in Red Planet rocks:

https://www.space.com/astronomy/mars/did-nasa-just-find-evidence-of-ancient-life-on-mars-perseverance-rover-spots-complex-carbon-in-red-planet-rocks

Spatially distributed complex organic matter detected in an ancient river valley in Jezero crater, Mars:

https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adx0047?__cf_chl_f_tk=w6UX3qr7.4cRTXTJNf9kVGVA5HsK4gtbrcjeTZD1YFU-1783370893-1.0.1.1-IRt9EvckikeqxBOvIxRheu5DEe7suPj1seEAIAgMvJ8

Raman spectroscopy:

https://en.wikipedia.org/wiki/Raman_spectroscopy

Perseverance Finds a Rock with ‘Leopard Spots’:

https://science.nasa.gov/resource/perseverance-finds-a-rock-with-leopard-spots/

Perseverance (rover):

https://en.wikipedia.org/wiki/Perseverance_(rover)

Strange ‘leopard spots’ in a Mars rock could be the strongest hint of life yet:

https://www.sciencedaily.com/releases/2025/09/250916032210.htm

NASA’s Curiosity Finds Organic Molecules Never Seen Before on Mars:

https://www.nasa.gov/missions/mars-science-laboratory/curiosity-rover/nasas-curiosity-finds-organic-molecules-never-seen-before-on-mars/

Diverse organic molecules on Mars revealed by the first SAM TMAH experiment:

https://www.nature.com/articles/s41467-026-70656-0

Tianwen-3 missie:

https://en.wikipedia.org/wiki/Tianwen-3

Sterrenstof Nieuws:

https://sterrenstofnieuws.nl/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Een hoogst interessante titel, maar het verhaal zelf is best droog. Zeer onlangs verscheen een update van het document dat ons zegt wat te doen als een signaal van buitenaardse intelligentie wordt bevestigd. Mag u bijvoorbeeld zomaar een antwoord die kant op sturen? 

IAA Space:

https://iaaspace.org/

The real disclosure day: The protocols for announcing extraterrestrial intelligence:

https://www.astronomy.com/science/the-real-disclosure-day-the-protocols-for-announcing-extraterrestrial-intelligence/

Beyond Disclosure Day: The Real-World Protocols:

https://www.seti.org/news/beyond-disclosure-day/

Position Paper on Declaration of Principles Concerning the Conduct of the Search for Extraterrestrial Intelligence:

https://iaaspace.org/wp-content/uploads/iaa/Scientific%20Activity/iaasetideclaration.pdf

Fediverse:

https://en.wikipedia.org/wiki/Fediverse

Scaleway:

https://www.scaleway.com/en/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Vreemde stenen binnen ons zonnestelsel zijn altijd welkome onderwerpen in deze podcast. Vandaag hebben we het over de ontmoeting tussen de asteroide 52246 Donald Johanson ("DJ") en het Lucy ruimtevaartuig.

52246 Donaldjohanson:

https://en.wikipedia.org/wiki/52246_Donaldjohanson

Lucy (de voorouder van de mens):

https://en.wikipedia.org/wiki/Lucy_(hominid)

Lucy (ruimtevaartuig):

https://en.wikipedia.org/wiki/Lucy_(spacecraft)

The Lucy flyby of (52246) Donaldjohanson: A bilobed asteroid with tumbling rotation:

https://www.science.org/doi/10.1126/science.aec0503

Juicy new details emerge about an asteroid NASA's Lucy spacecraft flew by last year:

https://www.space.com/astronomy/asteroids/juicy-new-details-emerge-about-an-asteroid-nasas-lucy-spacecraft-flew-by-last-year

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Ze is de laatste tijd weer wat meer binnen onze belevingswereld. Die ster in het midden van ons zonnestelsel, de zon. Elke dag voorziet deze zon ons van energie en warmte. Het maffe is echter dat er nog een heleboel niet bekend is over onze zon. In deze aflevering hoort u nieuwe inzichten op basis van een recent wetenschappelijk onderzoek.

Investigating Pre-Flare Signatures in Spectroscopic Observations of an X9-Class Solar Flare:

https://link.springer.com/article/10.1007/s11207-026-02674-6

Scientists find strange changes on sun hours before a powerful X9 solar flare: 'I was not expecting what I found':

https://www.space.com/astronomy/sun/scientists-find-strange-changes-on-sun-hours-before-a-powerful-x9-solar-flare-i-was-not-expecting-what-i-found

Using Extreme Value Theory for Determining the Probability of Carrington-Like Solar Flares:

https://arxiv.org/pdf/1604.03325v1

Solar Dynamics Observatory:

https://en.wikipedia.org/wiki/Solar_Dynamics_Observatory

Coronal mass ejection:

https://en.wikipedia.org/wiki/Coronal_mass_ejection

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Deze aflevering van de Zimmerman en Space podcast is wat anders dan anders. Het is namelijk een vertaling van het artikel "The physics behind whether aliens could reach earth. Could aliens ever visit Earth? An aerospace scientist unpacks the challenges of interstellar spaceflight" van auteur Kai James.

https://theconversationus.substack.com/p/the-physics-behind-whether-aliens

Thanks Kai!

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Weet u nog wat de "little red dots", de kleine rode stipjes zijn? Op foto's, die in 2022 met de Webb ruimtetelescoop waren gemaakt, zijn vreemde rode stippen zichtbaar. Astronomen zijn er nog niet helemaal uit wat deze objecten eigenlijk zijn en vooral ook hoe ze ontstaan zijn. In deze aflevering kunt u horen wat er recent voor nieuwe inzichten zijn verkregen omtrent dit raadselachtige verschijnsel.

Little red dot (astronomical object):

https://en.wikipedia.org/wiki/Little_red_dot_(astronomical_object)

Supermassive Stars Match the Spectral Signatures of JWST's Little Red Dots:

https://arxiv.org/pdf/2507.12618

Are the JWST's Little Red Dots Actually Supermassive Black Hole Seeds?

https://www.universetoday.com/articles/are-the-jwsts-little-red-dots-actually-supermassive-black-hole-seeds

A black hole in a near pristine galaxy 700 Myr after the big bang:

https://academic.oup.com/mnras/article/548/1/staf2109/8607050?login=false

De podcast 50 jaar North Sea Jazz:

https://npo.nl/luister/podcasts/1386-50-jaar-north-sea-jazz

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Onze melkweg had niet altijd dezelfde samenstelling. In deze aflevering kijken we naar recent onderzoek, waaruit blijkt dat er misschien sporen bestaan van een oud sterrenstelsel dat lang geleden werd opgeslokt door onze melkweg.

An ancient system hidden in the Galactic plane?

https://academic.oup.com/mnras/article/548/2/stag563/8537783?login=false#562528145

Galaxy Details and Mergers:

https://science.nasa.gov/mission/hubble/science/science-highlights/galaxy-details-and-mergers/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Ja, toch even een waarschuwing vooraf: dit is wel een erg nerderige aflevering geworden. Ik zou deze maar overslaan. Tenzij u natuurlijk warm loopt voor microprocessoren, dan ga ik u niet tegenhouden.

ARM architectuur:

https://nl.wikipedia.org/wiki/ARM-architectuur

Eleven Labs:

https://elevenlabs.io/

What is HPSC?

https://www.nasa.gov/game-changing-development-projects/high-performance-spaceflight-computing-hpsc/

PIC64-HPSC High-Performance Spaceflight Computing Series:

https://www.microchip.com/en-us/products/microprocessors/64-bit-mpus/pic64-hpsc

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Zoals u wellicht weet heb ik het in deze podcast graag over mysterieuze astronomische verschijnselen. In deze aflevering gaan we het hebben over blauwe flitsen, die door astronomen sinds enige tijd worden waargenomen. Deze flitsen heten Luminous Fast Blue Optical Transients, afgekort LFBOT.

Black holes slamming into scorching stars may be causing mysterious blue flashes in the cosmos:

https://www.space.com/astronomy/black-holes/black-holes-slamming-into-scorching-stars-may-be-causing-mysterious-blue-flashes-in-the-cosmos

The Environments of Luminous Fast Blue Optical Transients: Evidence for a Compact Object and Wolf-Rayet Star Merger Origin:

https://arxiv.org/pdf/2603.23597

Fast blue optical transient:

https://en.wikipedia.org/wiki/Fast_blue_optical_transient

Luminous Fast Blue Optical Transients as “Failed” Gravitational Wave Sources: Helium Core−Black Hole Mergers Following Delayed Dynamical Instability:

https://arxiv.org/pdf/2510.09745

Wolf–Rayet star:

https://en.wikipedia.org/wiki/Wolf%E2%80%93Rayet_star

Vera C. Rubin observatorium:

https://rubinobservatory.org/

The Astronomer's Telegram:

https://astronomerstelegram.org/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Waarom is er iets en niet niets? Waarschijnlijk de grootste vraag die we kunnen stellen. Deze aflevering vond inspiratie uit de vraag van een luisteraar.

What are virtual particles?

https://youtu.be/ayQhNLqbTFk?is=iui4-apOP6O31ada

Virtuele deeltjes:

https://en.wikipedia.org/wiki/Virtual_particle

Measuring spin correlation between quarks during QCD confinement:

https://arxiv.org/abs/2506.05499

Fermilab video's:

https://www.youtube.com/@fermilab

Lawrence Krauss video's:

https://www.youtube.com/@lkrauss1

Universum uit het niets (bol.com):

https://www.bol.com/nl/nl/p/universum-uit-het-niets/9200000000031783/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

In aflevering 103 van Zimmerman IN Space (weet u nog wel?) hadden we het al over "buckyballs", de C60 allotroop van koolstof. Daar is inmiddels wat meer over te zeggen. In deze aflevering hoort u ook een groot deel terug van die oude aflevering, dus als u daar niet van gediend bent, kunt u misschien iets beters doen met uw Koningsdag.

Confirming Interstellar C60 Using The Hubble Space Telescope:

https://arxiv.org/pdf/1904.08821

Western astronomers reveal spectacular birthplace of cosmic buckyballs:

https://news.westernu.ca/2026/04/jwst-buckyballs/

Detection of C60 and C70 in a Young Planetary Nebula:

https://www.science.org/doi/full/10.1126/science.1192035

James Webb Space Telescope peers into a dying star surrounded by mysterious buckyballs:

https://www.space.com/astronomy/stars/james-webb-space-telescope-peers-into-a-dying-star-surrounded-by-mysterious-buckyballs-the-structures-were-seeing-now-are-breathtaking

Afbeelding van de planetaire nevel TC1:

https://henszimmerman.audio/downloads/tc1.jpg

Interactief 3D model van een C60 bucky ball:

https://sketchfab.com/3d-models/c60-fullerene-8fc5315320b1477c9c5f9936dfdac21a

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Op 15 augustus 1977 ontdekte astronoom Jerry Ehrman een uitschieter in een radiosignaal, dat eenmalig werd waargenomen op 1420 MHz met de Ohio State Big Ear radiotelescoop. Dit signaal kreeg de naam het Wow signaal. Maar misschien vraagt u zich af of dit alles was. Is er in de jaren sindsdien nooit meer iets waargenomen dat in ieder geval de schijn wekt door buitenaardse wezens te zijn uitgezonden?

Breakthrough Initiatives:

https://breakthroughinitiatives.org/

A deep-learning search for technosignatures of 820 nearby stars:

https://seti.berkeley.edu/ml_gbt/MLSETI_NatAstron_arxiv3.pdf

AI search for aliens yields 8 potential signals:

https://earthsky.org/space/ai-search-for-aliens-breakthrough-listen-seti-8-potential-signals/

Interferometer observations of pulse pairs in an interstellar communication experiment:

https://arxiv.org/pdf/2604.13886

A search for technosignatures from 14 planetary systems in the Kepler field was conducted using the Green Bank Telescope at frequencies between 1.15 and 1.73 GHz:

https://arxiv.org/pdf/1802.01081

The Hipparcos Space Astrometry Mission:

https://www.cosmos.esa.int/web/hipparcos

Polarized pulse pair observations during a long duration interstellar communication experiment:

https://arxiv.org/pdf/2504.19765

Random forest:

https://en.wikipedia.org/wiki/Random_forest

Steun deze podcast en koop muziek van Hens (o.a. muziek die in deze podcast gebruikt wordt!):

https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Weet u nog dat we in februari 2016 het nieuws ontvingen dat de eerste waarneming van zwaartekrachtgolven een feit was? Tien jaar later is er misschien iets heel nieuws te zeggen op basis van een recente zwaartekrachtgolfmeting.

First observation of gravitational waves:

https://en.wikipedia.org/wiki/First_observation_of_gravitational_waves

Ripples in spacetime may have revealed 1st evidence of tiny black holes born in the Big Bang:

https://www.space.com/astronomy/black-holes/ripples-in-spacetime-may-have-revealed-1st-evidence-of-tiny-black-holes-born-in-the-big-bang

A potential discovery from the dawn of time:

https://news.miami.edu/stories/2026/03/a-potential-discovery-from-the-dawn-of-time.html

Implications for PBH Dark Matter from a single Sub-Solar–Mass GW Detection in LVK O1–O4:

https://arxiv.org/pdf/2602.21295

Primordial Black Hole interpretation of the sub-solar merger event S251112cm:

https://arxiv.org/pdf/2603.25795

Does The Gravitational-Wave Candidate S251112Cm Imply A Neutron-Star Moon?

https://lweb.cfa.harvard.edu/~loeb/nsm.pdf

S251112cm:

https://gracedb.ligo.org/superevents/S251112cm/view/

LIGO/Virgo/KAGRA S251112cm: Observations with the NSF-DOE Vera C. Rubin Observatory:

https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2025GCN.42707....1M/abstract

LISA:

https://nl.wikipedia.org/wiki/LISA

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

In deze aflevering staan we nogmaals stil bij de recente bezoeker uit de interstellaire ruimte, 3I/Atlas. Aan het einde van de aflevering verloten we een exemplaar van "Gids voor de maan" van auteurs Peter Barthel en Klaas van Berkel.

Interstellar comet 3I/ATLAS may be nearly 12 billion years old — so ancient its star system may no longer exist:

https://www.space.com/astronomy/comets/interstellar-comet-3i-atlas-may-be-nearly-12-billion-years-old-so-ancient-its-star-system-may-no-longer-exist

Isotopic Evidence for a Cold and Distant Origin of the Interstellar Object 3I/ATLAS:

https://arxiv.org/pdf/2603.06911

The Kinematic Age of 3I/ATLAS and its Implications for Early Planet Formation:

https://arxiv.org/pdf/2507.08111

Zwaar water:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwaar_water

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Deze aflevering is gebaseerd op een aantal vragen van luisteraar Christijn. Maar het lijkt er verrassend veel op dat ondergetekende zo vaak mogelijk de naam "Planck" wilde zeggen in één aflevering.

Max Planck:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Max_Planck

What's the loudest sound in the universe:

https://gizmodo.com/whats-the-loudest-sound-in-the-universe-1831720066

Planck lengte:

https://simple.wikipedia.org/wiki/Planck_length

Planck eenheden:

https://en.wikipedia.org/wiki/Planck_units

Het kenbare heelal:

https://en.wikipedia.org/wiki/Observable_universe

De vorm van het heelal:

https://en.wikipedia.org/wiki/Shape_of_the_universe

A temperature below absolute zero:

https://www.mpg.de/research/negative-absolute-temperature

Negative Absolute Temperatures:

https://www.quantum-munich.de/119947/Negative-Absolute-Temperatures

Negative Absolute Temperature for Motional Degrees of Freedom:

https://arxiv.org/pdf/1211.0545

The evidence for a spatially flat Universe:

https://arxiv.org/pdf/2002.06892

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

De inspiratie voor deze aflevering kwam in de vorm van een artikel in het NRC Handelsblad van afgelopen zaterdag met de titel "Fysici proberen Schrödingers kat steeds groter te maken" van Dorine Schenk. 

Fysici proberen Schrödingers kat steeds groter te maken (achter NRC paywall):

https://www.nrc.nl/nieuws/2026/03/18/fysici-proberen-schrodingers-kat-steeds-groter-te-maken-a4922868

Probing quantum mechanics with nanoparticle matter-wave interferometry:

https://www.nature.com/articles/s41586-025-09917-9

Unified dynamics for microscopic and macroscopic systems:

http://www.psiquadrat.de/downloads/grw86.pdf

On Gravity's Role in Quantum State Reduction:

https://scispace.com/pdf/on-gravity-s-role-in-quantum-state-reduction-w8isgb2we7.pdf

Quantum random Python module:

https://github.com/sbalian/quantum-random

ANU QRNG:

https://qrng.anu.edu.au/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Op 11 maart van dit jaar verscheen er een artikel in The Astrophysical Journal Letters met de titel "Gaia-GIC-1: An Evolving Catastrophic Planetesimal Collision Candidate". In deze aflevering van de Zimmerman en Space podcast kijken we samen wat dit nou weer te betekenen heeft.

'Completely bonkers': Astronomers find evidence of a cataclysmic collision between exoplanets:

https://www.space.com/astronomy/exoplanets/completely-bonkers-astronomers-find-evidence-of-a-cataclysmic-collision-between-planets

Gaia-GIC-1: An Evolving Catastrophic Planetesimal Collision Candidate:

https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ae3ddc

Gaia20ehk:

https://gsaweb.ast.cam.ac.uk/alerts/alert/Gaia20ehk/

WISE ruimtetelescoop:

https://www.jpl.nasa.gov/missions/wide-field-infrared-survey-explorer-wise/

Suspected Asteroid Collision Leaves Odd X-Pattern of Trailing Debris:

https://science.nasa.gov/missions/hubble/suspected-asteroid-collision-leaves-odd-x-pattern-of-trailing-debris/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Naar aanleiding van een aantal vragen van luisteraar Bas, kijken we in deze ietwat lange aflevering naar hoe planeten rond sterren cirkelen.

The mass-period distribution of close-in exoplanets:

https://www.aanda.org/articles/aa/full_html/2011/04/aa15774-10/aa15774-10.html

Halting Planet Migration In The Evacuated Centers Of Protoplanetary Disks:

https://iopscience.iop.org/article/10.1086/342370/pdf

Orbital migration of the planetary companion of 51 Pegasi to its present location:

https://pages.astro.umd.edu/~dcr/reprints/lin_nature380,606.pdf

Connecting the dots II: Phase changes in the climate dynamics of tidally locked terrestrial exoplanets:

https://arxiv.org/pdf/1508.00419

The climate and habitability of planets with eternal day and night sides:

https://serious-science.org/the-climate-and-habitability-of-planets-with-eternal-day-and-night-sides-5289

import numpy as np
import matplotlib.pyplot as plt
import matplotlib.ticker as ticker

a  = 1.0   # semi-major axis (AU)
M2 = 1.0   # mass of the central body

# M1: mass of the orbiting body, from 0 to 1
M1 = np.linspace(0, 1, 500)

# Newton's law
T = np.sqrt(a**3 / (M1 + M2))

fig, ax = plt.subplots(figsize=(9, 5.5))
fig.patch.set_facecolor("#0d1117")
ax.set_facecolor("#0d1117")

# Gradient-ish line via a LineCollection
from matplotlib.collections import LineCollection
points = np.array([M1, T]).T.reshape(-1, 1, 2)
segments = np.concatenate([points[:-1], points[1:]], axis=1)
norm = plt.Normalize(T.min(), T.max())
lc = LineCollection(segments, cmap="cool", norm=norm, linewidth=2.5, zorder=3)
lc.set_array(T)
ax.add_collection(lc)

ax.scatter([0], [np.sqrt(a**3 / M2)], color="#ff6b9d", s=70, zorder=5,
           label=f"Test-particle limit  (M₁→0,  T={np.sqrt(a**3/M2):.3f} yr)")

T_eq = np.sqrt(a**3 / (M2 + M2))
ax.scatter([M2], [T_eq], color="#ffd166", s=70, zorder=5,
           label=f"Equal masses  (M₁=M₂={M2},  T={T_eq:.3f} yr)")

for spine in ax.spines.values():
    spine.set_edgecolor("#30363d")

ax.tick_params(colors="#8b949e", labelsize=10)
ax.xaxis.label.set_color("#c9d1d9")
ax.yaxis.label.set_color("#c9d1d9")

ax.set_xlabel("M₁  — Mass of orbiting body  (M☉)", fontsize=12, labelpad=10)
ax.set_ylabel("Orbital Period  T  (years)", fontsize=12, labelpad=10)
ax.set_title("Orbital Period vs. Mass of Orbiting Body\n"
             r"$T = \sqrt{\,a^3\,/\,(M_1+M_2)\,}$"
             f"       [a = {a} AU,  M₂ = {M2} M☉]",
             color="#e6edf3", fontsize=13, pad=14)

ax.set_xlim(-0.01, 1.01)
ax.set_ylim(T.min() * 0.97, T.max() * 1.03)

ax.grid(color="#21262d", linestyle="--", linewidth=0.7, zorder=0)
ax.legend(facecolor="#161b22", edgecolor="#30363d",
          labelcolor="#c9d1d9", fontsize=10, loc="upper right")

plt.tight_layout()
plt.show()

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Veel van wat zich afspeelt in ons heelal gebeurt op een tijdschaal waarbinnen een mensenleven tamelijk nietig lijkt. In ons verhaaltje van deze week een uitzondering daarop.

Large Magellanic Cloud:

https://en.wikipedia.org/wiki/Large_Magellanic_Cloud

The Physical Properties of the Red Supergiant WOH G64: The Largest Star Known?

https://arxiv.org/pdf/0903.2260

Astronomers just watched a star 1540 times the size of our sun transform into a hypergiant. Will it go supernova?

https://www.space.com/astronomy/stars/astronomers-just-watched-a-star-1-540-times-the-size-of-our-sun-transform-into-a-hypergiant-will-it-go-supernova

The dramatic transition of the extreme red supergiant WOH G64 to a yellow hypergiant:

https://arxiv.org/pdf/2411.19329

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Het werd weer eens tijd voor een aflevering vol vreemde ruimtegeluiden, dus... hierbij!

Cluster:

https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Cluster

ESA sounds from space:

https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Sounds_from_space

Hear Sounds From Mars Captured by NASA’s Perseverance Rover:

https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/jpl/hear-sounds-from-mars-captured-by-nasas-perseverance-rover/

NASA Sounds from beyond:

https://www.nasa.gov/sounds-from-beyond/

Van Allen Probes Waves Investigation Audio Clips:

https://space.physics.uiowa.edu/plasma-wave/rbsp/audio/

Perseus cluster:

https://chandra.cfa.harvard.edu/sound/perseus.html

NASA's Parker Solar Probe Discovers Natural Radio Emission in Venus' Atmosphere:

https://www.youtube.com/watch?v=z5vK6-wuoOE

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

U herinnert zich vast wel die oranje-zwarte foto van het superzware zwarte gat in het midden van ons melkwegstelsel, genaamd Sagittarius A*. In deze aflevering willen we beweren dat dit misschien helemaal geen zwart gat was. Maar wat was het dan wel?

Een zwart gat van donkere materie?

https://news.mit.edu/2024/exotic-black-holes-could-be-dark-matter-byproduct-0606

Could the Milky Way galaxy's supermassive black hole actually be a clump of dark matter?

https://www.space.com/astronomy/dark-universe/could-the-milky-way-galaxys-supermassive-black-hole-actually-be-a-clump-of-dark-matter

The dynamics of S-stars and G-sources orbiting a supermassive compact object made of fermionic dark matter:

https://academic.oup.com/mnras/article/546/1/staf1854/8431112?login=false

Dark matter, not a black hole, could power Milky Way's heart:

https://ras.ac.uk/news-and-press/research-highlights/dark-matter-not-black-hole-could-power-milky-ways-heart

Imaging fermionic dark matter cores at the centre of galaxies:

https://academic.oup.com/mnras/article/534/2/1217/7759710?login=false

Quasars Have Always Had Dark Matter Halos:

https://www.universetoday.com/articles/quasars-have-always-had-dark-matter-halos

Subaru High-z Exploration of Low-Luminosity Quasars (SHELLQs). XVIII. The Dark Matter Halo Mass of Quasars at z ∼ 6:

https://arxiv.org/pdf/2307.02531

Dark matter halos measured around ancient quasars:

https://www.u-tokyo.ac.jp/focus/en/press/z0508_00310.html

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Luisteraar Joost vroeg of ik eens een aflevering kon besteden aan de donkere eeuwen, the dark ages, van ons heelal. Dat is een heel mooi onderwerp, omdat het juist in deze tijd enigszins onder vuur ligt door de waarnemingen die met de Webb ruimtetelescoop worden gedaan.

Ask Ethan: What were the “dark ages” of the Universe?

https://bigthink.com/starts-with-a-bang/what-were-dark-ages/

The cosmic dark ages: Everything you need to know:

https://www.space.com/what-are-the-cosmic-dark-ages

NASA Webb Pushes Boundaries of Observable Universe Closer to Big Bang:

https://science.nasa.gov/missions/webb/nasa-webb-pushes-boundaries-of-observable-universe-closer-to-big-bang/

A Cosmic Miracle: A Remarkably Luminous Galaxy at z = 14.44 Confirmed with JWST:

https://arxiv.org/pdf/2505.11263v2

GN-z11:

https://en.wikipedia.org/wiki/GN-z11

Z calculator:

https://www.astro.ucla.edu/%7Ewright/CosmoCalc.html

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Eind januari van dit jaar, 2026, lazen we in het nieuws over de vondst van een ietwat koude exoplaneet, die grote gelijkenis vertoont met onze planeet aarde. Luisteraar Bert attendeerde mij erop. De grote vraag is dus... moeten we onze koffers gaan pakken? En nog belangrijker: moeten de ski-spullen mee. Laten we in deze aflevering de feiten eens langslopen.

Kepler ruimtetelescoop:

https://en.wikipedia.org/wiki/Kepler_space_telescope

Frosty Candidate Planet 150 Light-Years Away Might Be Remarkably Similar To Earth:

https://www.iflscience.com/frosty-candidate-planet-150-light-years-away-might-be-remarkably-similar-to-earth-82392

Discovery Alert: An Ice-Cold Earth?

https://science.nasa.gov/universe/exoplanets/discovery-alert-an-ice-cold-earth/

A Cool Earth-sized Planet Candidate Transiting a Tenth Magnitude K-dwarf From K2:

https://arxiv.org/pdf/2601.19870

PLATO - Terrestrial planet hunter:

https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Plato

Planet Hunters TESS (Zooniverse):

https://www.zooniverse.org/projects/nora-dot-eisner/planet-hunters-tess

Afbeelding: NASA/JPL-Caltech/Keith Miller (Caltech/IPAC).

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Onlangs werd een "metalen balk" in de beroemde Ringnevel M57 in sterrenbeeld de Lier waargenomen. Wat moeten we daar nou weer van denken?

Messier challenge:

https://britastro.org/section_information_/observing-challenges/the-messier-challenge

Astronomers Spot Surprising Iron ‘Bar’ at Heart of Ring Nebula:

https://www.sci.news/astronomy/iron-bar-ring-nebula-14488.html

WEAVE imaging spectroscopy of NGC 6720: an iron bar in the Ring:

https://academic.oup.com/mnras/article/546/1/staf2139/8425243?login=false

WEAVE:

https://www.ing.iac.es/astronomy/instruments/weave/weaveinst.html

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Eind vorig jaar werd een artikel gepubliceerd in the Astrophysical Journal Letters met de titel "The First RELHIC? Cloud-9 is a Starless Gas Cloud". Wat er zo bijzonder is aan een plek zonder sterren hoort u in deze aflevering, tenzij u natuurlijk besluit niet te luisteren.

Why not finding stars has astronomers on Cloud-9:

https://www.astronomy.com/science/why-not-finding-stars-has-astronomers-on-cloud-9/
 
The First RELHIC? Cloud-9 is a Starless Gas Cloud:

https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ae1584

Reionization:

https://en.wikipedia.org/wiki/Reionization

Five-hundred-meter Aperture Spherical Telescope (FAST):

https://en.wikipedia.org/wiki/Five-hundred-meter_Aperture_Spherical_Telescope

Steun deze podcast en koop het album met muziek:

https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapes

Hey en bedankt hè, iedereen die mijn muziekjes al kocht! Geweldig.

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

De titel is kort gezegd de vraag van de vader van Jan. In deze aflevering zullen we proberen samen te vatten wat onze oorsprong is. We hebben het daar natuurlijk wel vaker over gehad, maar hopelijk wordt het zo wat duidelijker!

Periodic Table of the Elements: Origins of the Elements:

https://svs.gsfc.nasa.gov/13873/

Synthetic elements:

https://en.wikipedia.org/wiki/Synthetic_element

Triggered Star Formation Inside The Shell Of A Wolf-Rayet Bubble As The Origin Of The Solar System:

https://arxiv.org/pdf/1712.10053

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Het ziet er naar uit dat we binnen enkele weken gaan meemaken dat astronauten voor het eerst sinds 1972 verder de ruimte in zullen reizen dan alleen in een baan rond de aarde. Om goed voorbereid te zijn als u binnenkort met de borrelnootjes achter de tv of laptop zit, leek het me aardig om in deze aflevering wat feiten op een rijtje te zetten.

Artemis (NASA):

https://www.nasa.gov/humans-in-space/artemis/

NASA Moon to Mars architecture:

https://www.nasa.gov/moontomarsarchitecture/

Over the moon: How the Trump-Musk feud helps the lunar mission:

https://www.politico.com/news/2025/06/06/musk-trump-nasa-spacex-moon-00391742

Here's how Artemis 2 astronauts will exercise, sleep and use the toilet on their moon mission:

https://www.space.com/artemis-2-orion-spacecraft-moon-astronaut-mockup

Stuur uw naam (of die van uw (klein)kind) mee naar de maan:

https://www3.nasa.gov/send-your-name-with-artemis/

Trajectories in the Earth-Moon space with symmetrical free return properties:

https://ntrs.nasa.gov/api/citations/19630007117/downloads/19630007117.pdf

Free return trajectories:

https://en.wikipedia.org/wiki/Free-return_trajectory

Voedsel in de ruimte:

https://www.nasa.gov/ochmo/food-in-space/

Fabrique des Lumières Amsterdam:

https://www.fabrique-lumieres.com/nl

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Ver voorbij de baan van Neptunus, zelfs nog verder weg dan de Kuipergordel, vinden we - waarschijnlijk - de Oortwolk, genoemd naar Jan Hendrik Oort (1900 - 1992). Maar kunnen we objecten in die "Oortwolk" eigenlijk waarnemen? Het antwoord daarop hoort u in deze laatste aflevering van 2025.

Jan Hendrik Oort:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_Hendrik_Oort

Origin And Evolution Of The Unusual Object 1996 Pw: Asteroids From The Oort Cloud?

https://sci-hub.se/10.1086/310940

1996 PW in het Minor Planet Center (klik vooral ook op Interactive Orbit Sketch):

https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=1996+PW

Angular Diameters and Fundamental Parameters of Forty-Four Stars from the Navy Precision Optical Interferometer:

https://arxiv.org/pdf/2211.09030

An Efficient Observational Strategy for the Detection of the Oort Cloud:

https://iopscience.iop.org/article/10.3847/1538-3881/ad644b

Detectability Of Oort Cloud Objects Using Kepler:

https://iopscience.iop.org/article/10.1088/2041-8205/711/1/L7

Detectability Of Occultations Of Stars By Objects In The Kuiper Belt And Oort Cloud:

https://iopscience.iop.org/article/10.1086/521396/pdf

Report on Three Stellar Occultations by the Excited Kuiper Belt Object 2002 MS4:

https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2515-5172/ac5f3b

International Occultation Timing Association (IOTA):

https://occultations.org/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Vaste luisteraars van deze podcast weten het misschien wel: elk jaar met kerst is er sprake van een onzin-aflevering. Dus in lijn der traditie heb ik een kerstverhaal voor u gemaakt. Fijne kerstdagen en dat 2026 maar vrede, liefde en saamhorigheid mag brengen.

The Astronomer's Telegram bestaat trouwens echt:

https://www.astronomerstelegram.org/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Gigantische sterren tijdens de begindagen van ons heelal. Hoe zit dat nou weer?

Astronomers find first direct evidence of “Monster Stars” from the cosmic dawn:

https://www.port.ac.uk/news-events-and-blogs/news/astronomers-find-first-direct-evidence-of-monster-stars-from-the-cosmic-dawn

1000–10,000 M⊙ Primordial Stars Created the Nitrogen Excess in GS 3073 at z = 5.55:

https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ae1a63

Astronomen vinden eerste directe bewijs voor ‘monstersterren’ in het vroege heelal:

https://www.astronomie.nl/nieuws/astronomen-vinden-eerste-directe-bewijs-voor-monstersterren-in-het-vroege-heelal-4773

GA-NIFS: An extremely nitrogen-loud and chemically stratified galaxy at z ∼ 5.55:

https://arxiv.org/html/2404.04148v1

Afbeelding: © Nandal et al

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Ja, hoe zit dat eigenlijk met die buisjes die momenteel op Mars verzameld worden door de Perseverance rover? Dat hoort u in deze aflevering.

Vision and Voyages for planetary science in the decade 2013-2022:

https://science.nasa.gov/wp-content/uploads/2023/04/Planetary_DS.pdf

Mars rock samples:

https://science.nasa.gov/mission/mars-2020-perseverance/mars-rock-samples/

Mars sample return:

https://science.nasa.gov/mission/mars-sample-return/

NASA ziet op dit moment twee opties:

https://www.nasa.gov/news-release/nasa-to-explore-two-landing-options-for-returning-samples-from-mars/

Mars Rock Samples: The Stories They Could Tell:

https://www.youtube.com/watch?v=iIJcqiqYXG8

Earth Return Orbiter – the first round-trip to Mars:

https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Earth_Return_Orbiter_the_first_round-trip_to_Mars

Funding levels for fiscal year (FY) 2026:

https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2025/05/Fiscal-Year-2026-Discretionary-Budget-Request.pdf

Bringing Mars rock samples back to Earth:

https://www.youtube.com/watch?v=YPNVVDphQVc

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

De ontdekking van tryptofaan op een ander hemellichaam dwingt ons na te denken over de geschiedenis van leven op onze aarde.

Scientists found tryptophan, the ‘sleepy’ amino acid, in an asteroid. Here’s what it means:

https://edition.cnn.com/2025/11/27/science/tryptophan-asteroid-bennu-nasa-sample

Prebiotic organic compounds in samples of asteroid Bennu indicate heterogeneous aqueous alteration:

https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2512461122

Hayabusa 2:

https://en.wikipedia.org/wiki/Hayabusa2

OSIRIS-REx:

https://nl.wikipedia.org/wiki/OSIRIS-REx

Tryptofaan:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Tryptofaan

Nucleobase:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Nucleobase

Nucleobase synthesis in interstellar ices:

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/S41467-019-12404-1.pdf

Could nucleobases form in the ISM? A theoretical study in the horsehead nebula:

https://arxiv.org/pdf/2303.03963

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Onze derde bekende interstellaire bezoeker, 3I/ATLAS, is de laatste tijd flink aanwezig in het nieuws. Luisteraar van deze podcast Chris vraagt zich af of we niet terug kunnen rekenen waar dit object vandaan komt.

Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System:

https://atlas.fallingstar.com/

JUICE and 3I/ATLAS: An Unexpected Encounter in Space:

https://www.mps.mpg.de/juice-and-3iatlas-an-unexpected-encounter-in-space

NASA’S STEREO Observes Interstellar Comet 3I/ATLAS:

https://science.nasa.gov/blogs/3iatlas/2025/11/19/nasas-stereo-observes-interstellar-comet-3i-atlas/

JWST detection of a carbon dioxide dominated gas coma surrounding interstellar object 3I/ATLAS:

https://arxiv.org/pdf/2508.18209

All The Real Science of 3I/ATLAS. The Ultimate Guide:

https://www.youtube.com/watch?v=hZWKAxFeNp8

The Kinematic Age of 3I/ATLAS and its Implications for Early Planet Formation:

https://arxiv.org/pdf/2507.08111

3I/ATLAS: In Search of the Witnesses to Its Voyage:

https://arxiv.org/pdf/2509.07678

Search for Past Stellar Encounters and the Origin of 3I/ATLAS:

https://arxiv.org/pdf/2509.03361

Thick disk:

https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/t/thick+disk

Spying Interstellar Comet 3I/ATLAS Near Perihelion:

https://www.universetoday.com/articles/spying-interstellar-comet-3iatlas-near-perihelion

Newly-Discovered Interstellar Comet is Billions of Years Older Than the Solar System:

https://www.universetoday.com/articles/newly-discovered-interstellar-comet-is-billions-of-years-older-than-the-solar-system

From a Different Star: 3I/ATLAS in the context of the Otautahi–Oxford interstellar object population model:

https://arxiv.org/pdf/2507.05318

Foto credit: International Gemini Observatory/NOIRLab/NSF/AURA/Shadow the Scientist.

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Een beetje een populair nieuwsitem, maar goed. Voor het eerst is een CME, een Coronal Mass Ejection, waargenomen bij een andere ster dan onze zon. Wellicht biedt deze aflevering nog wat extra context, die u in andere nieuwsbronnen moest missen.

First confirmed sighting of giant explosion on nearby star:

https://www.eurekalert.org/news-releases/1105091

Radio burst from a stellar coronal mass ejection (Arxiv):

https://arxiv.org/pdf/2511.09289

Radio burst from a stellar coronal mass ejection (Nature):

https://www.nature.com/articles/s41586-025-09715-3

Steun deze podcast en koop het album met muziek:

https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapes

Afbeelding credit: Olena Shmahalo/Callingham et al.

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Baanbrekend onderzoek aan de Cygnus X regio aan onze sterrenhemel laat op geheel nieuwe wijze het gas zien, waaruit sterren ontstaan.

H II region:

https://en.wikipedia.org/wiki/H_II_region

Astronomers Map Mysterious “Dark” Gas in the Milky Way:

https://public.nrao.edu/news/astronomers-map-mysterious-dark-gas-in-the-milky-way/

Cool Dark Gas in Cygnus X: The First Large-scale Mapping of Low-frequency Carbon Recombination Lines:

https://iopscience.iop.org/article/10.3847/1538-4357/adfa17

Arecibo-Green Bank-LOFAR Carbon Radio Recombination Line Observations toward Cold H I Clouds:

https://www.researchgate.net/publication/357968001_Arecibo-Green_Bank-LOFAR_Carbon_Radio_Recombination_Line_Observations_toward_Cold_H_i_Clouds

LAP1-B is the First Observed System Consistent with Theoretical Predictions for Population III Stars:

https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ae122f

Steun deze podcast en koop het album met muziek:

https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapes

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0