Z ptasiego na polski – Details, episodes & analysis

Nieco frywolna natura czajek świetnie koresponduje z lotem godowym, któremu oddają się wyłącznie samce. Tokują one nad swoimi miejscami lęgowymi od wczesnej wiosny aż do wyklucia się piskląt. Każdy z zalotników w zwariowanym locie, składającym się z dynamicznych pikowań, wzlotów, obrotów i przechyłów, wykonuje dość narwaną piosenkę. W brzmieniu przypomina ona sygnał…

Paweł Pstrokoński – ornitolog i edukator przyrody, który od 2016 r. współpracuje z Muzeum Powstania Warszawskiego: prowadzi spacery i prelekcje ornitologiczne w cyklu „Warszawa stroszy piórka” (w ramach serii NATURALNIE WARSZAWA). W kwietniu 2021 r. nakładem wydawnictwa Czarne ukazała się jego książka o warszawskich ptakach pt. „Wszystkie okna dla oknówek. Ptasie historie z sąsiedztwa”.

tekst: Paweł Pstrokoński |

czyta: Paweł Pstrokoński |

koncepcja i opracowanie redakcyjne: Piotr Markowski |

okładka: Piotr Markowski według projektu Oli Dębniak / oladebniak.studio |

nagranie, miks i mastering: Jakub Pereł Perełkiewicz / podcast-studio.pl |

głosy ptaków pochodzą z zasobów www.xeno-canto.org na licencjach CC BY-SA i CC BY-NC-SA |

w tym odcinku wykorzystano: https://www.xeno-canto.org/557093, https://xeno-canto.org/27060, https://xeno-canto.org/462354, https://xeno-canto.org/718678 |

Huw Lloyd, XC557093. Dostępne na www.xeno-canto.org/557093.

Patrik Åberg, XC27060. Dostępne na www.xeno-canto.org/27060.

Stanislas Wroza, XC462354. Dostępne na www.xeno-canto.org/462354.

Marcin Urbański, XC718678. Dostępne na www.xeno-canto.org/718678.

Wiosną skowronki wykonują ponad polami charakterystyczny lot tokowy, któremu towarzyszy bezustanny śpiew, zarówno przy wznoszeniu, jak i opadaniu. Samiec stopniowo wzlatuje na 50, 100, 150 metrów, gdzie naprawdę trudno go już wypatrzyć, a następnie zniża się, by w ostatniej fazie, klika metrów nad ziemią, zamilknąć i…

Paweł Pstrokoński – ornitolog i edukator przyrody, który od 2016 r. współpracuje z Muzeum Powstania Warszawskiego: prowadzi spacery i prelekcje ornitologiczne w cyklu „Warszawa stroszy piórka” (w ramach serii NATURALNIE WARSZAWA). W kwietniu 2021 r. nakładem wydawnictwa Czarne ukazała się jego książka o warszawskich ptakach pt. „Wszystkie okna dla oknówek. Ptasie historie z sąsiedztwa”.

tekst: Paweł Pstrokoński |

czyta: Paweł Pstrokoński |

koncepcja i opracowanie redakcyjne: Piotr Markowski |

okładka: Piotr Markowski według projektu Oli Dębniak / oladebniak.studio |

nagranie, miks i mastering: Jakub Pereł Perełkiewicz / podcast-studio.pl |

głosy ptaków pochodzą z zasobów www.xeno-canto.org na licencjach CC BY-SA i CC BY-NC-SA |

w tym odcinku wykorzystano: https://www.xeno-canto.org/557093, https://xeno-canto.org//642567, https://xeno-canto.org/799213, https://xeno-canto.org/641785 i https://xeno-canto.org/642567 |

Huw Lloyd, XC557093. Dostępne na www.xeno-canto.org/557093.

Jacek Betleja, XC642567. Dostępne na www.xeno-canto.org/642567.

Grzegorz Lorek, XC799213. Dostępne na www.xeno-canto.org/799213.

Marcin Świostek, XC641785. Dostępne na www.xeno-canto.org/641785.

Jacek Betleja, XC642567. Dostępne na www.xeno-canto.org/642567.

W Polsce spotykamy trzy podgatunki kawki, a rozróżniamy przedstawicieli tychże na podstawie braku lub też obecności u nich półobroży szyjnej, która ma różną wielkość i odcień. Można też czasem natknąć się na osobniki łaciate. Zimą przybywają do nas licznie przedstawiciele tego gatunku ze wschodu i północy Europy. Konrad Lorenz – jeden ze współtwórców współczesnej etologii – analizował kawkowe wokalizacje, wyróżniając pośród nich standardowe cykanie, nerwowe jipanie oraz nawoływania "kja" i "kju". Jak zauważył badacz, kawki używają "kja", aby zachęcić pobratymców do odlotu z danego miejsca, a "kju" – gdy chcą ich nakłonić do lotu w konkretne bezpieczne miejsce, które można by w skrócie określić jako ich dom. Natomiast…

Paweł Pstrokoński – ornitolog i edukator przyrody, współpracuje z Muzeum Powstania Warszawskiego od 2016 r., prowadząc spacery i prelekcje ornitologiczne w cyklu "Warszawa stroszy piórka" (w ramach serii NATURALNIE WARSZAWA). W kwietniu 2021 r. nakładem wydawnictwa Czarne ukazała się jego książka o warszawskich ptakach pt. "Wszystkie okna dla oknówek. Ptasie historie z sąsiedztwa".

tekst: Paweł Pstrokoński |

czyta: Paweł Pstrokoński |

koncepcja i opracowanie redakcyjne: Piotr Markowski |

nagranie, miks i mastering: Wojciech Męclewski |

głosy ptaków pochodzą z zasobów www.xeno-canto.org na licencjach CC BY-SA i CC BY-NC-SA |

w tym odcinku wykorzystano: https://www.xeno-canto.org/557093 i https://www.xeno-canto.org/436939

Huw Lloyd, XC557093. Dostępne na www.xeno-canto.org/557093.

Joost van Bruggen, XC436939. Dostępne na www.xeno-canto.org/436939.

Rudzika można usłyszeć i zobaczyć niemal w każdym lesie czy w bardziej zapuszczonym parku lub ogrodzie, co czyni go wdzięcznym obiektem do obserwacji, szczególnie dla początkujących ptasiarzy. Należy on do tych nielicznych ptaków śpiewających, którym zdarza się strzec swojego terenu przez okrągły rok. Co ciekawe i nie takie powszechne u skrzydlatych wokalistów, zimą pilnuje go zarówno samiec, jak i samica – podśpiewują i on, i ona. Swą piosenkę, wyśpiewywaną chętnie po ciemku, jeszcze przed świtem, rudzik rozpoczyna zwykle od kilku bardzo wysokich, przeciągłych dźwięków, by następnie opaść w tonacji, przyspieszyć i…

Paweł Pstrokoński – ornitolog i edukator przyrody, współpracuje z Muzeum Powstania Warszawskiego od 2016 r., prowadząc spacery i prelekcje ornitologiczne w cyklu "Warszawa stroszy piórka" (w ramach serii NATURALNIE WARSZAWA). W kwietniu 2021 r. nakładem wydawnictwa Czarne ukazała się jego książka o warszawskich ptakach pt. "Wszystkie okna dla oknówek. Ptasie historie z sąsiedztwa".

tekst: Paweł Pstrokoński |

czyta: Paweł Pstrokoński |

koncepcja i opracowanie redakcyjne: Piotr Markowski |

nagranie, miks i mastering: Wojciech Męclewski |

głosy ptaków pochodzą z zasobów www.xeno-canto.org na licencjach CC BY-SA i CC BY-NC-SA |

w tym odcinku wykorzystano: https://www.xeno-canto.org/557093 i https://www.xeno-canto.org/568686

Huw Lloyd, XC557093. Dostępne na www.xeno-canto.org/557093.

Jarek Matusiak, XC568686. Dostępne na www.xeno-canto.org/568686.

Pustułki zaczęły wnikać do miast dopiero po zakończeniu II wojny światowej, obecne w nich bowiem ruiny i rumowiska okazały się dla tych ptaków atrakcyjnymi miejscami lęgowymi. Zajmują one stosownej wielkości otwory, wnęki i wyłomy w ścianach budynków, a zdarza się, że zakładają gniazda na zewnętrznych parapetach i w doniczkach balkonowych. Co ciekawe, w miastach wśród ofiar tych niewybrednych sokołów zaczęły dominować drobne ptaki wróblowe, niejako w zastępstwie gryzoni i innych drobnych ssaków, łatwiej dostępnych na terenach rolniczych. Pustułki, podobnie jak inne ptaki szponiaste, są dość powściągliwe pod względem wokalnym, jednak w okresie godowym – przypadającym na miesiące marzec, kwiecień i maj – często można usłyszeć ich donośne "ki-ki-ki".

Paweł Pstrokoński – ornitolog i edukator przyrody, współpracuje z Muzeum Powstania Warszawskiego od 2016 r., prowadząc spacery i prelekcje ornitologiczne w cyklu "Warszawa stroszy piórka" (w ramach serii NATURALNIE WARSZAWA). W kwietniu 2021 r. nakładem wydawnictwa Czarne ukazała się jego książka o warszawskich ptakach pt. "Wszystkie okna dla oknówek. Ptasie historie z sąsiedztwa".

tekst: Paweł Pstrokoński |

czyta: Paweł Pstrokoński |

koncepcja i opracowanie redakcyjne: Piotr Markowski |

nagranie, miks i mastering: Wojciech Męclewski |

głosy ptaków pochodzą z zasobów www.xeno-canto.org na licencjach CC BY-SA i CC BY-NC-SA |

w tym odcinku wykorzystano: https://www.xeno-canto.org/557093 i https://www.xeno-canto.org/264925

Huw Lloyd, XC557093. Dostępne na www.xeno-canto.org/557093.

Benjamin Drillat, XC264925. Dostępne na www.xeno-canto.org/264925.

Grzywacz osiąga wagę niekiedy przekraczającą pół kilograma i jest największym europejskim dzikim gołębiem. Jako jedyny spośród pięciu gatunków gołębi spotykanych w Polsce, wraz z dwunastką innych skrzydlatych pechowców, figuruje on na krajowej liście ptaków łownych. Charakterystyczne klaśnięcie skrzydłami jest wykorzystywane przez samce grzywacza podczas podniebnych toków. Na typowy lot godowy składają się: krótki, stromy wzlot, kilka głośnych klaśnięć skrzydłami oraz opadający ślizg, który odbywa się na usztywnionych skrzydłach, ze wspomaganiem rozpostartego ogona. Te popisy stanowią uzupełnienie miłosnej pieśni, czyli…

Paweł Pstrokoński – ornitolog i edukator przyrody, współpracuje z Muzeum Powstania Warszawskiego od 2016 r., prowadząc spacery i prelekcje ornitologiczne w cyklu "Warszawa stroszy piórka" (w ramach serii NATURALNIE WARSZAWA). W kwietniu 2021 r. nakładem wydawnictwa Czarne ukazała się jego książka o warszawskich ptakach pt. "Wszystkie okna dla oknówek. Ptasie historie z sąsiedztwa".

tekst: Paweł Pstrokoński |

czyta: Paweł Pstrokoński |

koncepcja i opracowanie redakcyjne: Piotr Markowski |

nagranie, miks i mastering: Wojciech Męclewski |

głosy ptaków pochodzą z zasobów www.xeno-canto.org na licencjach CC BY-SA i CC BY-NC-SA |

w tym odcinku wykorzystano: https://www.xeno-canto.org/557093 i https://www.xeno-canto.org/595406

Huw Lloyd, XC557093. Dostępne na www.xeno-canto.org/557093.

Romuald Mikusek, XC595406. Dostępne na www.xeno-canto.org/595406.

Na starych rycinach kapturki przedstawiane są zazwyczaj jako ptaki siedzące na jakimś owocującym krzewie lub drzewie. Oczywiście to nie przypadek, uwielbiają bowiem one drobne owoce, choćby na przykład bzu, a porywają się również na większe – takie jak czeremcha czy wiśnia. Kapturka, podobnie jak makolągwa, szpak czy szczygieł, należy do ptaków, których piosenka charakteryzuje się swobodną i zróżnicowaną rytmiką, a akcenty w niej zawarte często się zmieniają. Wstępem do kapturkowej serenady jest chaotyczny trajkot, który…

Zobacz ilustrację (z Jan Sokołowski, „Ptaki Polski. Atlas”, PZWS 1965), o której mowa w podcaście: https://drive.google.com/file/d/1OAxy4N9Cv-e4O3yso5rdDzdfCBgFgN5y/view?usp=sharing

Paweł Pstrokoński – ornitolog i edukator przyrody, współpracuje z Muzeum Powstania Warszawskiego od 2016 r., prowadząc spacery i prelekcje ornitologiczne w cyklu "Warszawa stroszy piórka" (w ramach serii NATURALNIE WARSZAWA). W kwietniu 2021 r. nakładem wydawnictwa Czarne ukazała się jego książka o warszawskich ptakach pt. "Wszystkie okna dla oknówek. Ptasie historie z sąsiedztwa".

tekst: Paweł Pstrokoński |

czyta: Paweł Pstrokoński |

koncepcja i opracowanie redakcyjne: Piotr Markowski |

nagranie, miks i mastering: Wojciech Męclewski |

głosy ptaków pochodzą z zasobów www.xeno-canto.org na licencjach CC BY-SA i CC BY-NC-SA |

w tym odcinku wykorzystano: https://www.xeno-canto.org/557093 i https://www.xeno-canto.org/145633

Huw Lloyd, XC557093. Dostępne na www.xeno-canto.org/557093.

Patrik Åberg, XC145633. Dostępne na www.xeno-canto.org/145633.

Jerzyki, tworzące wraz z kolibrami rząd ptaków krótkonogich, są stworzeniami pod każdym względem fascynującymi. Należą do naszych najbliższych skrzydlatych sąsiadów i zapewne dla niektórych osób ich wrzaski bywają irytujące, ale to właśnie one są jednym ze znamion pełni lata. Nagłe ustanie w połowie sierpnia tych emanujących witalną energią hałasów zwiastuje niechybne nadejście słoty. Częstokroć mylone z jaskółkami jerzyki zaliczane są do grona najsprawniejszych spośród pierzastych aeronautów i większość życia spędzają w powietrzu, gdzie polują, piją, śpią, pierzą się, a nawet kopulują i zbierają materiał na gniazdo, wyłapując…

Paweł Pstrokoński – ornitolog i edukator przyrody, współpracuje z Muzeum Powstania Warszawskiego od 2016 r., prowadząc spacery i prelekcje ornitologiczne w cyklu "Warszawa stroszy piórka" (w ramach serii NATURALNIE WARSZAWA). W kwietniu 2021 r. nakładem wydawnictwa Czarne ukazała się jego książka o warszawskich ptakach pt. "Wszystkie okna dla oknówek. Ptasie historie z sąsiedztwa".

tekst: Paweł Pstrokoński |

czyta: Paweł Pstrokoński |

koncepcja i opracowanie redakcyjne: Piotr Markowski |

nagranie, miks i mastering: Wojciech Męclewski |

głosy ptaków pochodzą z zasobów www.xeno-canto.org na licencjach CC BY-SA i CC BY-NC-SA |

w tym odcinku wykorzystano: https://www.xeno-canto.org/557093 i https://www.xeno-canto.org/490138

Huw Lloyd, XC557093. Dostępne na www.xeno-canto.org/557093.

Ulf Elman, XC490138. Dostępne na www.xeno-canto.org/490138.

Dzięcioły słusznie kojarzą się z odgłosem ostukiwania drzew, jednak wiele osób mylnie przyjmuje, że poza tym ptaki te nie wydają żadnych innych dźwięków, będąc niejako niemotami, to znaczy: same z siebie właściwie się nie odzywają. Tak jednak nie jest i z dużą dozą prawdopodobieństwa można powiedzieć, że głos takiego czy innego gatunku dzięcioła słyszał każdy, jednak nie każdy jest świadom, że pochodził on od przedstawiciela właśnie tej rodziny ptaków. A dzięcioł zielony, którego dotyczy ta krótka opowieść, do milczków się nie zalicza i nader chętnie odzywa się donośnym…

Paweł Pstrokoński – ornitolog i edukator przyrody, współpracuje z Muzeum Powstania Warszawskiego od 2016 r., prowadząc spacery i prelekcje ornitologiczne w cyklu "Warszawa stroszy piórka" (w ramach serii NATURALNIE WARSZAWA). W kwietniu 2021 r. nakładem wydawnictwa Czarne ukazała się jego książka o warszawskich ptakach pt. "Wszystkie okna dla oknówek. Ptasie historie z sąsiedztwa".

tekst: Paweł Pstrokoński |

czyta: Paweł Pstrokoński |

koncepcja i opracowanie redakcyjne: Piotr Markowski |

nagranie, miks i mastering: Wojciech Męclewski |

głosy ptaków pochodzą z zasobów www.xeno-canto.org na licencjach CC BY-SA i CC BY-NC-SA |

w tym odcinku wykorzystano: https://www.xeno-canto.org/557093, https://www.xeno-canto.org/541559 i https://www.xeno-canto.org/541573

Huw Lloyd, XC557093. Dostępne na www.xeno-canto.org/557093.

Stanislas Wroza, XC541559. Dostępne na www.xeno-canto.org/541559.

Stanislas Wroza, XC541573. Dostępne na www.xeno-canto.org/541573.

Puszczyki, podobnie jak i inne sowy, uważano niegdyś za istoty na poły demoniczne. Wynikało to oczywiście z tego, że uaktywniają się one po zmroku i częściej można usłyszeć ich niepokojące zawodzenie, niż zobaczyć je same. Jednak nie są to ptaki aż tak niewidzialne, jak mogłoby się wydawać, i jeśli chcemy zetknąć się z nimi oko w oko (z pewnością dojrzą nas pierwsze), wystarczy w ciągu dnia dokładnie zlustrować drzewa w okolicy, w której się odzywają – siedzą zazwyczaj najspokojniej w świecie na którymś konarze, zdając się całkowicie na swoje maskowanie. A obecnie można zaobserwować dwie podstawowe odmiany barwne puszczyków…

Paweł Pstrokoński – ornitolog i edukator przyrody, współpracuje z Muzeum Powstania Warszawskiego od 2016 r., prowadząc spacery i prelekcje ornitologiczne w cyklu "Warszawa stroszy piórka" (w ramach serii NATURALNIE WARSZAWA). W kwietniu 2021 r. nakładem wydawnictwa Czarne ukazała się jego książka o warszawskich ptakach pt. "Wszystkie okna dla oknówek. Ptasie historie z sąsiedztwa".

tekst: Paweł Pstrokoński |

czyta: Paweł Pstrokoński |

koncepcja i opracowanie redakcyjne: Piotr Markowski |

nagranie, miks i mastering: Wojciech Męclewski |

głosy ptaków pochodzą z zasobów www.xeno-canto.org na licencjach CC BY-SA i CC BY-NC-SA |

w tym odcinku wykorzystano: https://www.xeno-canto.org/557093 i https://www.xeno-canto.org/408116

Huw Lloyd, XC557093. Dostępne na www.xeno-canto.org/557093.

Jarek Matusiak, XC408116. Dostępne na www.xeno-canto.org/408116.