Explore every episode of the podcast Wat blijft

[01:32] Dick van den Toorn over Wim T. Schippers [19:25] Edmond Hofland over Henk Hofland [52:48] Wat Blijft Lijn: Eric Claus [57:02] Maria Vlaar over Ellen Ombre [1:07:39] Audiodoc: Henriette Polak

Henriette Polak werd geboren met een zilveren lepel in de mond, aldus haar biograaf Pauline Micheels.Henriette Antoinette Schwarz wasdochter van de fabrikant Levi Schwarz en Rebecca Vles en gehuwd met jurist en filosoof Leo Polak. Leowerd al in 1941 vermoord in concentratiekamp Sachsenhausen. Henriette zelf overleefde de oorlog. De dood van haar man maakte dat zij na de oorlog besloot haar leven en kapitaal te schenken aan de samenleving, aan doelen die pasten bij haar idealen n en die van haar overleden echtgenoot. Ze was één van de oprichters van het Humanistisch Verbond, nam initiatief tot het Rosa Spierhuis en haar kunstcollectie kwam terecht in Museum Henriette Polak in Zutphen. Podcastmaker Dide Vonk volgde haar spoor terug en sprak met:   -Pauline Micheels, Polak’s biograaf  -Leo Samama, musicoloog, componist en kleinzoon van Henriette Polak  -Rina Spigt, vriendin van de familie Polak.   Wat blijft audiodoc is een podcast van HUMAN en NPOLuister, deze aflevering is vanaf zondag 21 juni om 21 uur online op NPO Luister en in het 2de uur van Wat blijft radio op NPO Radio 1.

Zondag 14 juni: Selma Leydesdorff, historicus en hoogleraar mondelinge geschiedenis en cultuur (7 november 1949-6 oktober 2025) Selma Leydesdorff was historicus en hoogleraar en gold internationaal als een pionier op het gebied van de oral history. Daarnaast was zij zeer betrokken bij de vrouwenbeweging en bedenker van de naam Dolle Mina, een actiegroep waarvan zij in 1969 ook een van de oprichters was. Leydesdorff tekende de persoonlijke geschiedenissen op van overlevenden van oorlogen, waaronder de Tweede Wereldoorlog. Op de achtergrond speelde de oorlogsgeschiedenis van haar eigen familie altijd op. Haar ouders zaten beiden in een kamp (Auschwitz en een Japans interneringskamp) en haar vier grootouders werden vermoord in concentratiekampen. Journalist Maarten Dallinga volgt haar spoor terug en praat met: *politicoloog en historicus Siep Stuurman, haar echtgenoot met wie ze een leven lang samenwoonde. *oud-minister, hoogleraar en goede vriendin Jet Bussemaker. *en Dienke Hondius, universitair hoofddocent geschiedenis aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Selma Leydesdorff was historicus en hoogleraar en gold internationaal als een pionier op het gebied van de oral history. Daarnaast was zij zeer betrokken bij de vrouwenbeweging en bedenker van de naam Dolle Mina, een actiegroep waarvan zij in 1969 ook een van de oprichters was. Leydesdorff tekende de persoonlijke geschiedenissen op van overlevenden van oorlogen, waaronder de Tweede Wereldoorlog. Op de achtergrond speelde de oorlogsgeschiedenis van haar eigen familie altijd op. Haar ouders zaten beiden in een kamp (Auschwitz en een Japans interneringskamp) en haar vier grootouders werden vermoord in concentratiekampen. Journalist Maarten Dallinga volgt haar spoor terug en praat met:    *politicoloog en historicus Siep Stuurman, haar echtgenoot met wie ze een leven lang samenwoonde.    *oud-minister, hoogleraar en goede vriendin Jet Bussemaker.    *en Dienke Hondius, universitair hoofddocent geschiedenis aan de Vrije Universiteit Amsterdam. 

(1:25) Schrijver Vrouwkje Tuinman over dichter Lieke Marsman (20:10) Hoogleraar Ronald van Raak over filosoof Spinoza (53:10) Wat blijft lijn: Henk Hover over de Limburgse cabaretier Guus Jacobs (57:00) Audiodoc: Nathan de Vries volgt het spoor terug van de Ghanese filosoof Kwasi Wiredu

De Ghanese Kwasi Wiredu, die in 2022 overleed, was één van de grootste Afrikaanse filosofen van zijn generatie. Hij pleitte voor de dekolonisatie van het Afrikaanse denken en een ‘consensusmodel’ voor postkoloniale Afrikaanse staten. Hij bestudeerde de filosofie onder de Akan, de grootste bevolkingsgroep in West-Afrika, waarin de vraag ‘wat maakt een biologisch mens tot een waarachtig persoon’ centraal staat. Deze filosofie, waarin de gemeenschap leidend is, staat haaks op de meeste westerse filosofieën.  Presentator Nathan de Vries, zoon van een Ghanese vader, gaat aan de hand van zijn persoonlijke geschiedenis in gesprek met mensen die de filosofie van Wiredu goed kennen. Wat blijft van het gedachtegoed van Kwasi Wiredu? Nathan praat met:  -Akwasi, hiphopartiest en oprichter van Omroep Zwart; hij is van Ghanese afkomst.  -Nii Hammond, theatermaker en erfgoedonderzoeker Afrikaanse studies. Hij werd geboren in Ghana en groeide op in de hoofdstad Accra. Hij woont sinds zijn zesentwintigste in Nederland.  -Henk Haenen, een historicus die promoveerde op het Afrikaanse denken.   -Louise Müller, universitair docent Afrikaanse literatuur en media aan de universiteit Leiden. Ze studeerde af op de Akan filosofie en geschiedenis, en promoveerde op de Ashanti. De Ashantivormen een prominente subgroep van het Akan-volk.  

Olaf van Paassen over Sonny Rollins : 01.30 Schrijver Yolanda Entius: 22.03 Wat Blijft Lijn met Guus Jacobs: 55.17 Audiodoc over Jan Terlouw: 57.50

De vorig jaar overleden politicus, schrijver en wetenschapper Jan Terlouw wist op z’n vijfentachtigste de harten van veel Nederlanders opnieuw te veroveren tijdens een optreden in het tv-programma DWDD met zijn pleidooi voor een humane samenleving. Dit pleidooi ging met de metafoor ‘touwtje uit de brievenbus’ de geschiedenis in. Hij heeft er dan al een bewogen en actief leven op zitten: hij is wetenschapper, fractielid en minister namens D66 én schrijver van de jeugdboeken ‘Koning van Katoren’ (1971) en ‘Oorlogswinter’ (1972) en tenslotte Commissaris van de Koningin in Gelderland.   Journalist en podcastmaker Botte Jellema volgt zijn spoor terug en praat met:  -dochter Sanne Terlouw die samen met haar vader ook enkele jeugdboeken schreef; -biograaf Joep Boerboom die in 2016 het boek ‘Jan Terlouw. Jeugdboekenheld op het Binnenhof’ schreef; -jeugdboekenrecensent Jaap Friso van De Grote Vriendelijke Podcast over jeugdliteratuur; -en Annette Mul, partner van Terlouw tijdens de laatste jaren van zijn leven.

[01:38] Hanneke van Ormondt over Marjan Minnesma [12:41] Hanna Mensink, Robbe Embrechts en Winter De Cock over Jotie T'Hooft [54:10] Wat Blijft Lijn [57:43] Audiodoc: Maarten Dallinga over Hans van Manen

In Wat blijft audiodoc een portret van de vorig jaar overleden choreograaf en fotograaf Hans van Manen. Van Manen was een choreograaf die meer dan 150 balletten schreef en daarmee ook internationaal grote faam verwierf. Als Amsterdams kind van een Duitse moeder en een vader die al jong overleed, groeide Van Manen op in armoede. Op zijn zestiende, bewust van zijn homoseksualiteit en zijn liefde voor de dans, besloot hij niet meer naar school te gaan en koos hij voor zijn artistieke leven.     Podcastmaker en journalist Maarten Dallinga volgt zijn spoor terug. Hij praat met:    -Henk van Dijk, bijna een halve eeuw de partner van Hans én zijn vaste ‘cameragraaf’, de persoon die choreografieën vastlegt op beeld. Van Manen heeft de rechten op zijn werk aan hem overgedragen.     -Rachel Beaujean, danser en tot voor kort adjunct-artistiek directeur van Het Nationale Ballet. Ze danste jarenlang in choreografieën van van Manen en is nu als directeur van de Hans van Manen Foundation, verantwoordelijk voor het instuderen en doorgeven van zijn werk, over de hele wereld.     -Sjeng Scheijen, die de biografie ‘Gelukskind’ over Hans van Manen schreef. Eerder publiceerde hij de biografie van dans- en kunstpionier Sergej Diaghilev, die inmiddels wereldwijd is erkend als standaardwerk.  

[01:28] Sanne van Dongen over Basketbalspeler Jason Collins [14:10] Christien Brinkgreve over de dagboeken van Geertruida Kapteyn-Muysken [53:23] Wat Blijft Lijn [57:36] Mohamed Aadroun over Abdelwahab Doukkali [1:10:27] Audiodoc: Journalist Marlous Lazal over Filosoof Emmanuel Levinas

In Wat blijft audiodoc een aflevering over de Frans-joodse filosoof Emmanuel Levinas. Levinas wordt gezien als ‘de filosoof van de Ander’, consequent met een hoofdletter geschreven om het belang van de aanwezigheid van de andere mens te benadrukken. Levinas overleefde de Tweede Wereldoorlog, maar zijn familie werd uitgemoord. Deze helse geschiedenis spoorde hem aan tot een pleidooi voor een betere en humane omgang tussen mensen.  Sinds zijn overlijden in 1995 is er sprake van een opleving van de belangstelling voor zijn werk. Publicaties van de Vlaamse moraaltheoloog Roger Burggraeve en de Vlaamse psychiater Dirk de Wachter spelen hierin een grote rol.   Journalist Marlous Lazal praat met:   -de Vlaamse psychiater Dirk de Wachter, die veel troost uit het werk van Levinas put; -moraaltheoloog Roger Burggraeve, gerenommeerd door zijn onderzoek naar het werk van Levinas, wat hem de bijnaam ‘Burginas’ opleverde; -de Vlaamse journalist en programmamaker France Guwy, die Levinas in 1985 interviewde voor de Ikon-televisie; -en theatermaker Adelheid Roosen die al jong kennis maakte met Levinas’ werk en het nog steeds als een leidraad in het leven ervaart. 

In Wat blijft Audiodoc een portret van schrijver en historicus Annie Romein-Verschoor. Samen met haar man Jan Romein verwierf ze bekendheid met de publicatie De lage landen bij de zee (1934), een op marxistische leest geschoeide vaderlandse geschiedenis. Een jaar later promoveerde ze bij Albert Verwey op De Nederlandsche romanschrijfster na 1880, waarvan de handelseditie een jaar later verscheen onder de titel Vrouwenspiegel. Zelf was ze een vrouw vol paradoxen: vurig pleitbezorger voor de gelijkheid tussen man en vrouw, maar ze schoof haar eigen werk zonder mopperen opzij om haar man de ruimte te geven. Ze was de eerste die wetenschappelijk onderzoek deed naar vrouwenliteratuur in Nederland, maar tegelijk was zij ook de hardste criticus van het werk van (bejubelde) vrouwelijke auteurs. Het was ook haar man Jan Romein die vooral wordt gezien als degene die een belangrijke rol heeft gespeeld bij de publicatie van het dagboek van Anne Frank. Maar is dat wel het hele verhaal?  Journalist Floortje Smit praat met:   -Hedy D'Ancona, kritische bewonderaar van Annie, ze vroeg haar te schrijven voor Opzij; -Annie’s kleindochters Merle Heinemeijer en Anne Romein; -Erica van Boven die werkte als hoogleraar Letterkunde aan de Open Universiteit en als hoofddocent Moderne Nederlandse letterkunde aan de Rijksuniversiteit in Groningen.

[1:35] Frits Steenhuisen over Poolexpert Louwrens Hacquebord [17:02] Jacco Pekelder over Ulrike Meinhof [53:49] Wat Blijft Lijn  [56:55] Audiodoc: Floortje Smit over Annie Romein-Verschoor

[1:57] Jaïr Stranders over Edith Eger [21:41] Jan Geurt Gaarlandt over Etty Hillesum [52:51] Wat Blijft Lijn [57:55] Audiodoc: Nicole Terborg over Astrid Roemer [1:44:56] The Ronettes

In Wat blijft audiodoc volgt presentator en journalist Nicole Terborg het spoor van de Surinaams-Nederlandse Astrid Roemer. Astrid Roemer, ze overleed in het begin van dit jaar, was één van de grootste schrijvers uit Suriname van de afgelopen eeuw. Ze pendelde een leven lang heen en weer tussen haar moederland Suriname en Nederland, België en Schotland. Ze schreef zowel proza als poëzie en was zich in haar werk zeer bewust van de koloniale verhoudingen tussen Suriname en Nederland. Ook de ongelijke verhouding tussen man en vrouw had haar aandacht; ze werd gezien als een feministisch schrijver, maar weigerde zich in een hokje te laten stoppen. Ze was enorm eigenzinnig en kwam regelmatig in opspraak. In 2016 ontving zij de P.C. Hooft-prijs, in 2021 werd haar de Prijs der Nederlandse Letteren toegekend en ook die mijlpaal werd niet zonder slag en stoot bereikt.  Nicole Terborg, die de schrijver zelf ook meerdere malen ontmoette, praat met:  *Michiel van Kempen, emeritus-hoogleraar Nederlands-Caraïbische Letteren, schrijver, dichter, letterkundige en surinamist; *Nina Jurna, correspondent Latijns-Amerika. Ze begeleidde Astrid Roemer op een tournee door Brazilië; *Karin Amatmoekrim, Surinaams-Nederlandse schrijver en letterkundige; *programmamaker Charisa Chotoe, een vriendin van Astrid Roemer.

(1:25) Bioloog Midas Dekkers over zoöloog Desmond Morris (16:32) Biograaf Arlette Kouwenhoven over arts Philipp Franz von Siebold  (53:44) Wat blijft Lijn: moeder Judith Koorn over haar dochter Maartje van Winkel (58:16) Audiodocumentaire over Benno Premsela

Benno Premsela was een befaamd vormgever en binnenhuisarchitect, een prominent figuur in de wereld van kunst en cultuur en daarnaast een gedreven pleitbezorger van homo-emancipatie. Hij was voorzitter van het COC, de belangenvereniging waar hij veel zichtbaarheid aan gaf. Hij was een belangrijk vertegenwoordiger die openlijk op televisie zijn homoseksualiteit besprak. Zijn grote verdienste is geweest de succesvolle lobby voor het afschaffen van Artikel 248bis, een wet uit het strafrecht waarmee homo's werden gediscrimineerd, gecriminaliseerd en gechanteerd.  Zijn missie had alles te maken met zijn voorgeschiedenis. Premsela’s vader was een joodse huisarts en seksuoloog; hij werd samen met zijn vrouw en dochter in Auschwitz vermoord. Benno Premsela en zijn broer overleefden de oorlog.   In Wat blijft audiodoc volgt journalist Botte Jellema zijn spoor terug. Hij praat met:  *Rob Tielman, oud-hoogleraar Sociologie en bevriend met Premsela;  *Harry Ribbens, oud-directeur van het Centrum voor Industriële vormgeving die met Premsela heeft samengewerkt;  *Ingeborg de Roode, conservator Industriële vormgeving van het Stedelijk Museum in Amsterdam; *en Dolly Bellefleur, het alter ego van Ruud Douma, die als dragqueen al decennia optreedt en een belangrijk boegbeeld is van de LHBTIQ+ beweging. 

[01:30] Gustaaf Peek over filmmaker Ramón Gieling [15:00] Muziekjournalist Jean-Paul Heck over Prince [57:08] Audiodoc: Journalist Maarten Dallinga over Henk van Os

Kunsthistoricus Henk van Os was een gedreven directeur van het Rijksmuseum in Amsterdam en begenadigd verteller over kunst- en cultuurgeschiedenis. Dat laatste deed hij in het Avro-televisieprogramma Beeldenstorm en het Vara-programma Museumschatten. Hij wist een groot en breed publiek aan zich te binden met zijn aanstekelijke en informatieve verhalen over de kunst. In deze aflevering van Wat blijft audiodoc volgt journalist Maarten Dallinga zijn spoor terug en praat met:    *Zijn zoon Pieter van Os, journalist bij NRC, met wie hij ook een briefwisseling onderhield. *Kees van Twist, vriend, voormalig directeur van het Groninger Museum en hoofdredacteur kunst & cultuur bij de Avro waar Henk van Os het programma Beeldenstorm maakte. *Caroline Bunnig, kunsthistorica, goede vriendin en oud-leerling van Henk van Os.

[01.53] Cees Grimbergen over Sonja Barend  [22:50]John Leerdam over Norman de Palm  [35.51]Sanne van Heijst over Els Pelgrom  [58.03]Audiodoc: Annet van Soest over Joan Didion 

De Amerikaanse schrijver en essayist Joan Didion wist feilloos het Amerika van de jaren 60 en 70 vast te leggen en te becommentariëren. Ze was en bleef een relatieve buitenstaander en omdat ze verlegen en teruggetrokken opereerde, kon ze rustig het moderne leven van die jaren observeren. Het werd haar handelsmerk waarmee ze bekendheid verwierf. Een bekende uitspraak van haar was: ‘We vertellen onszelf verhalen om te kunnen leven’.  Haar eigen verhaal werd er één van rouw: ‘The year of magical thinking’ (‘Het jaar van magisch denken’, 2007) dat ze schreef na de dood van haar man John Dunne met wie ze een symbiotische relatie had. Dit rouwmemoire bracht haar wereldfaam. In deze aflevering van Wat blijft audiodoc volgt journalist Annette van Soest haar spoor terug en praat ze met:  *Joost de Vries, schrijver en chef van het essay- en boekenkatern van de Volkskrant. Hij stelde een bundel met essays van Didion samen, getiteld ‘De verhalen die we onszelf vertellen’.  *Jutta Chorus, journalist en schrijver die het werk van Didion tijdens haar studie journalistiek leerde kennen en Didion’s leven en dat van haar voorouders nareisde. *Carolien Borgers, presentator en podcastmaker, die vlak na de dood van haar vader ‘Het jaar van magisch denken’, wat haar troost en inzicht bood.  

00:01:30 Oud-minister van defensie Suriname Krishna Mathoera over oud-president Suriname Chan Santokhi 00:17:44 Voormalig Denker der Nederlanden Daan Roovers over filosoof Jürgen Habermas 00:48:29 Muziek van Jon Dee Graham 00:52:31 Wat Blijft Lijn: RTV Rijmond-journalist Paul Verspeek over 'razende Rijnmond-reporter' Jack Kerklaan 00:57:40 Directeur Drents Museum Robert van Langh over de nieuwe tentoonstelling rond Amrita Sher-Gil 01:06:46 Wat Blijft Audiodoc: Dide Vonk duikt in het leven van filosoof René Descartes 01:51:21 Zin Van De Dag: 'stemmen horen is een menselijke variatie' - psychiater Dirk Corstens

De Franse filosoof René Descartes wordt beschouwd als de vader van de moderne filosofie en kennen we van zijn beroemde stelling ‘Ik denk, dus ik ben’ (Cogito, ergo sum), maar wat bedoelde hij daar eigenlijk mee? Hoe ziet dat denken eruit? Wat als AI opeens dat ‘denken’ overneemt of kan dat helemaal niet? En wat zien we van zijn denken terug in zijn persoonlijk leven? In Wat blijft audiodoc volgt podcastmaker Dide Vonk het spoor terug van Descartes; ze praat met:  *Coen Simon, filosoof en hoofdredacteur van Filosofie Magazine.  *Han Ruler, professor Intellectuele Geschiedenis aan de Erasmus Universiteit Rotterdam  en   *Felienne Hermans, hoogleraar Computer Science Education aan de Vrije universiteit in Amsterdam  Wat blijft van René Descartes? 

[01: 27] Joyce Roodnat over Bernardo Bertolucci [51:00] Wat Blijft Lijn: Bruggenbouwer Gerrit van Aalst [57:04] Botte Jellema over Jane Goodall

De Britse Jane Goodall was een zeer geliefd primatoloog. Ze werd in de jaren zestig wereldwijd bekend vanwege haar onderzoek naar chimpansees. Goodall toonde als eerste aan dat chimpansees net als mensen gebruik maken van werktuigen. Goodall vermenselijkte chimpansees, en gaf ze bijvoorbeeld een naam. Daarmee ‘verdierlijkte’ ze tevens de mens, een revolutie in het wetenschappelijk onderzoek naar soorten.  Ze werd gelauwerd en talloze keren onderscheiden en reisde tot haar dood de wereld rond om lezingen te geven over haar vakgebied.    Journalist Botte Jellema praat met:     *Journalist en programmamaker en dierenliefhebber Janine Abbring, voorheen presentator van het radio- en tv-programma Vroege Vogels, die Jane Goodall ontmoette in haar tv-programma Wintergasten;    *Bioloog Auke-Florian Hiemstra, ambassadeur van het Jane Goodall Institute Nederland, die als dierenexpert het tv-programma Willem Wever presenteerde;    *Filosoof en schrijver Stine Jensen, die in haar proefschrift schreef over de verbeelding van vrouwen en apen in cultuur en wetenschap, met een hoofdstuk gewijd aan haar held Jane Goodall. 

[1:23] Ebel Jan van Dijk over Pieter Wittenberg [16:30]  Ode aan Johan Cruijff [20:00] Norbert Peeters over Linnaeus & de Buffon [51:15] Wat Blijft Lijn: Rob van Veen over zijn vrouw Hanneke van Veen [56:58] Interview met straatadvocaat Frank van der Schee

[01:38] Paul Franssen over Shakespeare [15:50] Alexandra Nagel over Julius Spier [57:30] Rob van de Meeberg over Johnny Jordaan

(1:38) Rapper Brainpower over rapper Yukkie B. (15:55) Historicus Seran de Leede over antifascistisch boegbeeld Lie Alma (56:50) Jan van Poppel praat met natuurfilosoof Janneke Sindram, fotograaf Sijmen Hendriks en schrijver en historicus Robert-Jan Trügg over verdwijnende diersoorten

(1:50) Journalist Lucien Baard over Rudi Bakker, de voormalig directeur van S.E. Fireworks (18:30) Schrijver Maartje Wortel over de Deense schrijver Tove Ditlevsen (57:15) Ineke van der Hurk praat met historicus Mineke Bosch over gynaecoloog Catharina van Tussenbroek

(1:58) Journalist Twan Huys over radio - en televisiemaker Koos Postema (13:18) Oud-politica Sylvana Simons over dominee en burgerrechtenactivist Jesse Jackson (23:53) Schrijver Saskia De Coster over de memoires van overlevende van seksueel misbruik Gisèle Pelicot (57:09) Naomi Kok Luís in gesprek met schrijver Margot Dijkgraaf over Germaine de Staël, de enige vrouw waar Napoleon bang voor was

(1:28) Margot Dijkgraaf over Cees Nooteboom (22:28) Joyce Roodnat over Umberto Eco (56:23) David Weel spreekt met Professor Soortkill en Vivien Waszink over Johan Hendrik van Dale

(1:57) Journalist Gerbert van der Aa over de Libische Saif Khadafi (14:36) Muziek: Grace Jones - Pull up to the bumper (19:13) Historicus Stef Scagliola over ex-militair Joop Hueting (57:45) Nathan de Vries praat met conservator Maartje van den Heuvel over paradijsvogel Alexine Tinne

(1:47) Marleen Stikker over videokunstenaar Micha Klein (12:36) Filmmaker Amir Zaza over Hind Rajab (22:25) Schrijver Anne Eekhout over Frankenstein auteur Mary Shelley (57:20) Veerle Corstens spreekt met Joël Broekaert, Thérèse Boer en René Froger over sterrenkok Jonnie Boer

00:01:59 Oud-collega Annemiek van der Hell over jeugdtelevisiemaker Trudy van Keulen 00:16:49 Muziek van Midnight Oil wegens het overleden van drummer Rob Hirst 00:20:22 Theatermaker Jos Nargy over schrijver en dichter Federico Garcia Lorca 00:58:06 Judith Konijn in gesprek met biograaf Mineke de Vries en acteur Anton de Bies over Curaçaose schrijver Frank Martinus Arion 01:53:59 Muziek: Izaline Calister - Mi Pais

(1:58) Journalist Charisa Chotoe over haar vriendin en schrijver Astrid Roemer (14:28) Muziek: Zanger en gitarist Bob Weir van Grateful Dead (17:27) Kunsthistoricus Laurie Cluitmans over kunstenaar Charley Toorop (55:42) Dide Vonk praat met Amerikadeskundige Frans Verhagen over een van The Founding Fathers: Alexander Hamilton (88:40) Hiphopartiest theatermaker Massih Hutak over de musical Hamilton (95:47) Journalist Maral Noshad Sharifi over het Amerika van nu 

(3:09) Lotje IJzermans volgt het spoor terug van Clairy Polak met collega Jeroen Pauw, filosoof Daan Roovers en goede vriend Bo van der Meulen. (57:26) Shula Tas praat met schrijver Saskia Goldschmidt over vrouwelijke vliegpioniers, zoals Amelia Earhart

00:00:21 Zanger en entertainer Sven Ratzke over wereldartiest David Bowie 00:57:11 De Cartoongasten: Stine Jensen in gesprek met cartoonisten Jip van den Toorn, Hajo de Reijger en Tjeerd Royaards 00:58:43 Zin van de dag: een wijsheid van historicus Maarten van Rossem

Vannacht kijken we terug op een aantal bijzondere gesprekken die we het afgelopen jaar hebben gevoerd, over Dieuwertje Blok, Jan Terlouw, Jane Goodall en D'Angelo.  00:01:20 - Dieuwertje Blok 00:26:54 - Jan Terlouw 00:44:49 - Jane Goodall 00:57:22 - Podcast Susan Sontag 01:49:55 - D’Angelo Presentatie: Lara Billie Rense

Schrijver, filosoof en essayist Susan Sontag, geboren en overleden in New York, schreef over de meest uiteenlopende onderwerpen: filosofie, politiek, ziekte, fotografie, pornografie en oorlog en werd ‘het geweten van de Verenigde Staten’ genoemd. Nog steeds wordt haar werk gelezen en haar invloed merkbaar, ook bij een jongere generatie. Op haar 21ste sterfdag komt HUMAN met een speciale aflevering van de podcast Wat Blijft over Susan Sontag.  Journalist Inge ter Schure praat met:         *Benjamin Moser, de biograaf van Susan Sontag.    *Lynn Berger, schrijver bij De Correspondent en gepromoveerd in de fotografiegeschiedenis.    *NRC journalist Eva Peek, die tijdens een recent bezoek aan Oekraïne zag dat de schappen in de boekhandels daar vol met boeken van Susan Sontag liggen en die haar eigen feminisme met behulp van Sontag aan het herwaarderen is. 

00:01:57 Cultuurjournalist Joyce Roodnat over choreograaf Hans van Manen 00:15:05 Muziek van Carl Carlton 00:19:25 Schrijver Aart Aarsbergen over zijn boek  "Het verdwijnen van de waarheid: de actualiteit van George Orwell" 00:53:17 Mediamaker Tjebbe Venema over wolf Bram 00:58:35 Filmjournalist Samya Hafsaoui over acteur en regisseur Rob Reiner 01:05:40 Podcast: Wat Blijft van uitgever en journalist Derk Sauer? Presentatie: Nicole Terborg

Derk Sauer was een geliefd uitgever, Rusland-kenner en een journalist pur sang. Hij groeide uit van een overtuigd socialist tot een gepassioneerd zakenman en multimiljonair toen hij zich in 1989 in Rusland vestigde en daar zijn media-imperium opbouwde. Met zijn eigen The Moscow Times streed hij voor de persvrijheid in Rusland. Een zeilongeluk werd hem fataal. Journalist Botte Jellema sprak met:  *zijn vrouw en zakenpartner Ellen Verbeek.   *collega en vriend Hans Nijenhuis (voormalig hoofdredacteur van het A.D) die nu bezig is Sauers biografie te schrijven. *Frans Lomans, collega van het eerste uur bij de Nieuwe Revu waar Sauer lange tijd hoofdredacteur was.  

1:25 Acteur Géza Weisz over zijn vader, filmmaker Frans Weisz 12:39 Fotograaf Ruben Lundgren over collega en vriend Martin Parr 24:45 Stefan van de Staak over zijn moeder, documentairemaker Heddy Honigmann 55:30 Wat blijft Lijn: Schoonzus Manna Mulder over acteur Hugo Koolschijn 58:50 Podcast: gezondheidspsycholoog Andrea Evers 1:44:40 Muziek: Herman Deinum van Cuby & The Blizzards 1:48:00 Zin van de Dag: Georg Christoph Lichtenberg 1:52:00 Muziek: Dinah Washington

Andrea Evers was een Duits-Nederlandse wetenschapper, ze bekwaamde zich in de gezondheidspsychologie en was hoogleraar aan de Universiteit Leiden. Zij kreeg in 2019 een hoge wetenschappelijke onderscheiding, de Stevinpremie, voor haar baanbrekend onderzoek naar het placebo-effect. Ze was gezaghebbend van op het gebied van psychologische factoren die een rol spelen in het verloop en herstel van medische aandoeningen. En toen werd ze zelf ziek. Journalist Maarten Dallinga sprak met:    *Andrea’s zus Monika Evers met wie Andrea een bijzonder,e intieme band had, ook in de allerlaatste fase van haar leven    *Henriët van Middendorp, vriendin en collega, zelf universitair hoofddocent Gezondheidspsychologie bij de sectie Gezondheids-, Medische en Neuropsychologie van de Universiteit Leiden.    *Tamara Bremer, gezondheidspsycholoog, oud-collega en vriendin van Andrea.    *Omer Van den Bergh, gezondheidspsycholoog aan KU Leuven, nu met emeritaat, die Andrea en haar werk goed kende. 

00:01:32 Toneelschrijver Don Duyns over toneel - en filmschrijver Tom Stoppard 00:13:19 Muziek van Steve Cropper 00:17:05 Journalist en podcastmaker van 'Dichter aan het front' Edwin Koopman over Oekraïens soldaat Maksym Kryvtsov 00:53:08 Wat Blijft Lijn: NPO Radio 5-presentator Hijlco Span over de Kessler-tweeling 00:57:52 Muziek van John Lennon 01:02:23 Podcast: Wat Blijft van politica Elizabeth Schmitz? 01:46:10 Muziek van Biyouna 01:51:11 Zin Van De Dag: Stine Jensen over een bijzondere zin uit een songtekst van John Lennon Presentatie: Lara Billie Rense

Elizabeth Schmitz was een politicus voor de PvdA en de eerste vrouwelijke burgemeester van Haarlem. Tot ze vertrok om in kabinet-Kok I (vanaf 1994) staatssecretaris van Justitie te worden. Daar kreeg ze Asielbeleid in haar portefeuille en probeerde ze illegalen Nederland uit te zetten. Haar bekendste zaak werd die rond de Turkse kleermaker Gümüs uit de Amsterdamse Pijp.  Toen ze hem het land uitzette, barstte de bom. Journalist en podcastmaker Botte Jellema praat met:  -Winnie Sorgdrager, minister van Justitie in kabinet-Kok 1, die veel heeft samengewerkt met Schmitz.  -Marike Spanjaard, directiesecretaris van Schmitz tijdens haar laatste functie bij de SKGZ, een organisatie die klachten behandelt over zorgverzekeraars.  -Ben Hutubessy, destijds de bode van de gemeente Haarlem waar Schmitz burgemeester was. Hij was ook haar chauffeur.  

01:48 - Journalist Aldith Hunkar over Jimmy Cliff, die Jamaica op de kaart zette 12:48 - Erik Ader over zijn familiegeschiedenis 48:24 - Wat Blijft Lijn: Elly Welgraven over haar vader raadslid en wethouder van de gemeente Ede Willem Welgraven  51:06 - Podcast: Het leven van dichter én archeoloog Esther Jansma 1:38:53 - Ornella Vanoni - L’appuntamento 1:44:27 - Zin van de dag: Stine Jensen met een wijsheid van schrijver Ota Pavel

Esther Jansma was één van de bekendste dichters van Nederland en Vlaanderen en werd meerdere malen bekroond voor haar werk. Jansma was behalve dichter ook archeoloog, gespecialiseerd in de dendrochronologie. Journalist Inge ter Schure praat met haar man Wiljan van den Akker, dichter en vice-rector voor onderzoek aan de Universiteit Utrecht en faculteitshoogleraar Geesteswetenschappen, vriendin en collega Hanneke van Eijken en schrijver/presentator Teddy Tops.

1:28 Kleindochter Babiche Keuls over schrijver Yvonne Keuls 11:42 Journalist Roy Khemradj over Surinaams politicus Frank Essed 26:16 Politiek journalist Leonard Ornstein over Amerikaans president John F. Kennedy 52:39 Wat Blijft Lijn: oud-werknemer Maria Beets over platenzakenbaas Jan van Leest 58:23 Podcast: Wat Blijft van voetbaltrainer Leo Beenhakker? 01:50:24 Zin van de dag: Leo Blokhuis kiest Lionel Richie

Voetbaltrainer Leo Beenhakker, ook bekend onder zijn bijnaam Don Leo, had internationale faam en trainde bij topclubs als Ajax, Real Madrid, Oranje, Feyenoord. De geboren Rotterdammer zag in 1997 zijn jongensdroom uitkomen: dan tekent Beenhakker als hoofdtrainer van Feyenoord. Verder was zijn sportcarrière er eentje van vallen en opstaan. Van hem zijn de gevleugelde uitspraken: ‘Daar gaan we weer. Ik word hier zo moe van’ en ‘Haben sie eine stunde’ en hij muntte de term ‘patatgeneratie’. Presentator Nathan de Vries praat met zijn zoon Erwin Beenhakker, ex-voorzitter van Feyenoord Jorien van den Herik, oud-Feyenoord speler en assistent van Beenhakker Mario Been, sportjournalist Michel van Egmond en Feyenoord-speler Jean Paul van Gastel.