Explore every episode of the podcast Tỉnh Thức Ứng Dụng

Con đường tu học của chúng ta có 2 cột trụ lớn nâng đở, đó là Niềm Tin và Niềm Vui.

.

Vấn đề đức Tin trong đạo Phật là một vấn đề rất quan trọng mà chúng ta thường ít tìm hiểu cho sâu sắc. Nhưng đức tin theo lời Phật dạy, khác với quan niệm về đức Tin trong các tôn giáo khác.

.

Và yếu tố an vui giúp ta có khả năng bao dung và chuyển hoá những khó khăn trong cuộc sống. An vui không phải là tránh né hay tìm một trạng thái an lạc nào đó, mà là tiếp xúc những phiền não trong tâm với một cái thấy rộng lớn và bao dung của tâm từ.

.

Hình Khoá Tu:

https://photos.app.goo.gl/W72d6KsspXiNcLqW6

Bốn Sự Thật Mầu Nhiệm (Tứ Diệu Đế) là một con đường thực hành và trải nghiệm, giúp chúng ta chuyển hoá những khó khăn và phiền não trong cuộc sống. Chúng ta hãy thử ứng dụng 4 sự thật này ngay trong đời sống thường ngày của chính mình, như là những bài học, giúp ta trực tiếp trải nghiệm để thấy ra sự thật.

.

Bốn Sự Thật Mầu Nhiệm không phải là những lý thuyết cao xa, trừu tượng mà ta cần phải nghiên cứu, hãy trải nghiệm và khám phá chúng ngay trong cuộc sống. Thay vì xem đó là lý thuyết, ta hãy ứng dụng những lời dạy cụ thể này.

.

Hình Khoá Tu:

https://photos.app.goo.gl/W72d6KsspXiNcLqW6

Explore who you are, not who you are not. Chia sẻ về bốn yếu tố chuyển hóa (4 T’s): Thư Giãn, Thấy Biết, Tự Nhiên và Thuận Pháp. Những yếu tố này đóng vai trò như một lời kêu gọi, nhắc nhở của pháp, có thể được ứng dụng như một phương tiện giúp chúng ta buông xả. Nhờ đó, chúng ta có thể nhận diện bản chất của thực tại và tiếp nhận sự sống như chính nó là, với niềm vui, bao dung và tỉnh giác. .

Hình Khoá Tu:

https://photos.app.goo.gl/W72d6KsspXiNcLqW6

Viễn viễn phong đầu phi

Vong xứ điểu vô quy

Hốt phùng thiên để nguyệt

Quy hà, quy hà vi?

Viên Minh

.

Xa xa đầu gió nổi

Chim lạc lối quên về

Chợt gặp vầng trăng cũ

Về chi nữa mà về!

Minh Đức Triều Tâm Ảnh

Tôi nhớ lời khuyên của một vị thiền sư "Ở chỗ đông người hãy giữ cùng một thái độ như khi ở một mình. Khi ở một mình hãy giữ y một thái độ như lúc ở chốn đông người."

Sóng (wave) bị giới hạn, biến thành hạt (particle) khi ta tìm cách đo đạt nó. Wave collapsed into particle when measured.

.

Cũng giống như ta có một khoảng không gian vô tận, an infinite space. Nhưng khi có một cái chấm có mặt là không gian ấy trở nên hữu hạn, a finite space. Tại vì cái chấm ấy phải so sánh với một cái gì, tại sao ta gọi đó là một điểm? Tất cả bị giới hạn trong không gian và thời gian. Nhưng đó cũng chỉ là một tướng sinh diệt thôi, chứ tánh của không gian vẫn là vô tận.

Awareness là sự thấy biết tự nhiên và căn bản, nền tảng nhất, gần gũi nhất, nó có mặt hết trong tất cả những trải nghiệm của mình. Không chú ý ta vẫn nghe, không cần nhìn ta vẫn thấy… Bất cứ trải nghiệm nào của ta, đều có sự có mặt của awareness.

.

Với cái thấy biết tự nhiên này, ta cảm nhận có một an vui, tình thương, hạnh phúc tự nhiên. Chúng là biểu hiện của tự tánh chúng ta, our innate nature: vô tham, vô sân, vô si.

Chuyển hoá (transform) không phải là trở nên thích ứng (adapt) để vượt qua những khó khăn, cho thích hợp với hoàn cảnh, mà là thay đổi nhận thức và hành vi của chính mình.

.

Trong cuộc sống ta sẽ gặp những hoàn cảnh làm cho mình buồn, giận, lo âu… sẽ không bao giờ tránh được. Cuộc sống là vậy. Và ta có thể tiếp tục tìm những phương cách đối trị, để giải quyết, để xử lý những khó khăn của mình. Đó là chuyện tự nhiên.

.

Đôi khi những phương cách đối trị của ta (adaptation), chỉ là một hình thức để tránh né sự trải nghiệm thực tại của mình mà thôi.

Đối với tôi, thiền là thứ không thể trau dồi hay luyện tập theo một hệ thống. Nó phải đến một cách tự nhiên, như một bông hoa nở rộ. Bạn không thể ép buộc nó được. — Krishnamurti

.

To me, meditation is something that cannot be cultivated or practised, following a system. It must come naturally, like a flower that blooms. You cannot force it. — Krishnamurti From Truth and Actuality.

Nhà tâm lý học Carl Rogers nói: "Có một điều nghe rất là lạ lùng và mâu thuẫn, nhưng đó là một sự thật, là khi ta chấp nhận được mình như chính ta là, thì lúc đó ta mới có thể thay đổi. The curious paradox is that when I accept myself just as I am, then I can change."

.

Cũng có nghĩa là, sẽ không có gì thay đổi, nếu như ta không chịu nhìn lại để thấy rõ được chính mình.

Ngày là ngày và đêm là đêm. Nhưng ngày và đêm chỉ là biểu hiện của sự tuần hoàn tự nhiên của vũ trụ. Phía sau ngày và đêm là chỉ có một sự vận hành duy nhất mà thôi.

.

Quantum physics, Wave and Particles, nói rằng thực tại phải bao gồm cả hai cái đối nghịch và mâu thuẫn. Ví dụ, ánh sáng vừa là sóng, wave, mà cũng vừa là điểm, particles. Ta thấy chúng mâu thuẩn là vì mình bị kẹt vào một cái nhìn tương đối nào đó.

The Path, con đường không phải là đi từ nơi này đến nơi kia, hay là đi đâu hết, vì the Here-Now và Being chỉ là một. Chỉ thay đổi thái độ, cái nhìn của mình, với chánh niệm, awareness. Sóng đã là nước rồi.

.

Con đường không phải là làm cách nào để đi đến một nơi nào khác bởi vì nó cũng chính là những gì ta đang trải nghiệm ngay bây giờ và ở đây. Nó nhắc nhở ta hãy nhìn lại sự thực tập, quan điểm, nghiên cứu, học hỏi của mình, có mang ta đi đến một nơi nào đó, hay là giúp ta mở lòng ra và tiếp nhận thực tại này.

Theo quan điểm trị liệu này thì chúng ta có những vấn đề trong quá khứ cần được chữa lành - có những vết thương cần được chăm sóc - trước khi chúng ta có thể sống trọn vẹn được.

.

Đó là một điều sai lầm. Vì thật ra ta bao giờ cũng đang có mặt và sống trong hiện tại. Và không thể nào là khác hơn. Ta có thể thật sự chuyển hóa những gì đang có mặt bằng cách trải nghiệm nó, trọn vẹn có mặt với nó.

.

Chúng ta cố gắng hoàn thiện bản thân nhưng không thấy ra bản chất thật sự vấn đề của mình.

Hãy quan sát những vấn đề, khó khăn của mình với một tâm bao dung, với một tâm từ và thái độ tha thứ.

Hãy tử tế với chính mình.

Sự trốn tránh cái thực ấy, tạo nên một ảo tưởng, ta dựng nên một câu truyện. Ta là một người như thế nào, có một hoàn cảnh như vậy, và rồi theo năm tháng ta sống như đó là sự thật. Nhưng ta quên rằng mình rộng lớn hơn những mất mát đó, khổ đau đó.

.

Cái mà giữ ta cách khoảng giữa mình với thực tại là sự mong cầu của mình. Khi gặp khó khăn ta mong cầu là nó sẽ được qua đi, khi có những niềm vui ta mong cầu cho nó được lâu dài. Ta có mặt với thực tại, nhưng không cho phép nó được như nó là.

Phương tiện giúp ta thực hiện, đạt được một mục tiêu nào đó, nhưng nó cũng đồng thời giới hạn thực tại của ta. Hể ta chọn cánh cửa này, thì nếu không cẩn thận, thường thì ta sẽ đóng những cánh cửa kia. Bước vào 1 khu vườn, nếu ta thích nhìn hoa hồng, thì ta sẽ chỉ tìm hoa hồng và bỏ qua những cái đẹp khác.

.

Như nếu ta tìm cầu an lạc, thì những gì ta muốn gặp chỉ là an lạc. Mà cuộc sống này an vui chỉ là một phần của sự sống… An vui, dễ chịu chưa chắc là tốt lành. Tốt lành không hẳn là phải dễ chịu. Trong đông y thì có thuốc bắc vị rất đắng. Thuốc đắng chữa được bệnh tật

Ông René Magritte  có vẻ một bức tranh thể hiện hình ảnh một cái tẩu thuốc. Bên dưới nó, Magritte viết dòng chữ "Ceci n'est pas une pipe", tiếng Pháp có nghĩa là "Đây không phải là một tẩu thuốc".

.

Ông chia sẻ: “Người ta trách móc tôi về điều đó biết bao! Nhưng bạn có thể sử dụng ống tẩu của tôi được không? Không, đó chỉ là sự hình vẻ thôi phải không? Vì vậy, nếu tôi viết lên bức tranh của mình "Đây là một tẩu thuốc", thì tôi đã nói dối rồi! — René Magritte

Linh Huấn ở trong hội của Qui Tông một thời gian. Khi Sư từ giã Qui Tông đi. Qui Tông hỏi: Đi đâu? Sư thưa: Đi về Lãnh Trung. Qui Tông bảo: Ông ở đây nhiều năm, sửa soạn hành lý xong hãy đến đây, ta sẽ nói cho một câu Phật pháp cao tột! Sư sửa soạn hành lý xong, đến trước Qui Tông. Qui Tông bảo: Hãy đến gần đây! Sư đến gần trước. Qui Tông bảo: Trời lạnh, đi đường hãy bảo trọng!

Hỏi đáp về nguyên nhân sợ hãi.

Bài 02: Trở về hay Trở thành.

Con đường chuyển hóa là con đường trở về với một sự tốt lành sẳn có trong mỗi chúng ta, chứ không phải để trở thành một cái gì khác, cho dù là một khuôn mẫu tốt đẹp nào đó. Vì vậy, một hạnh phúc và tự do chân thật, không thể đạt đến được bằng một nỗ lực tìm cầu hay thành đạt nào đó, mà bằng sự trở về tiếp nhận trọn vẹn một thực tại đang có mặt.

Chúng ta có thể cố gắng tìm hiểu và sửa chữa những điều tiêu cực, hoặc phát huy những tốt lành tự nhiên sẳn có. Cả hai đều cần thiết, nhưng điều quan trọng là chúng ta phải ý thức rõ là mình đang đi về hướng nào.

Bài 3: Từ Sóng Trở Về Nước."

Thế giới, sự sống chung quanh không phải là những sự kiện độc lập, sẳn có, bên ngoài, mà là một tiến trình của sự vận hành xảy ra hoàn toàn đúng theo luật tự nhiên, nhưng qua nhận thức chủ quan của mỗi người mà có sự sai biệt. Hiểu được điều này có thể giúp ta có một sự chọn lựa: tạo thêm những phiền não hay buông xả bớt đi.

Nhưng chỉ đơn giản hiểu được tiến trình và sự vận hành của mọi vật, cũng chưa có nghĩa là ta sẽ có được sự chuyển hoá. Con đường chuyển hoá là con đường mà mỗi người phải tự trải nghiệm và khám phá lấy. Và điều ấy phải dẫn đến những sự thay đổi về nhận thức và cách hành xử của chính mình.

Bài 1: Nước Bùn Vẫn Trong.

Nước trong một cốc có thể bị đục vì bùn, nhưng nước không phải là bùn. Bản chất của nước bao giờ cũng vẫn trong. Đôi khi cuộc sống của chúng ta bị vẩn đục, che phủ bởi những phiền não, cảm xúc khó khăn, nhưng những phiền não đó không phải là bản chất của mình.

Cho dù chúng ta nghĩ rằng trong ta có những điều sai trật gì, thì sự thật là trong ta vẫn có nhiều điều đúng tốt hơn. Bản chất của chúng ta là tốt lành và hạnh phúc, nhưng tiềm năng này thường bị ngăn ngại vì những vướng mắc về tâm lý và cảm xúc, những nội kết trong ta.

Sự tu học là để tiếp xúc lại với bản chất trong sáng ấy.

Opposite states of mind are not in discord Những tâm hành tự chúng không nghịch nhau Not working toward the opposite mind state Ta không nắm bắt hay loại bỏ một tâm hành nào Just leave the mind alone with awareness Chỉ cần có chánh niệm và tỉnh giác

Thấy ra toàn thể tiến trình hình thành một cái Tôi ( Xúc - Thọ - Ái - Thủ - Hữu ) với chánh niệm và tỉnh giác.

Con đường của sự buông xả là con đường biết tiếp nhận, biết nói vâng đối với cuộc sống. Trước hết, ta ý thức rằng ta đã tiến đến ngay sát bờ mé của mình, tất cả những gì trong ta đều đang chống lại, đang nói không, và chính ngay ở điểm đó ta thực tập mềm dịu. Lúc đó là một cơ hội để ta thực tập tâm từ đối với chính mình, nó sẽ mang lại cho ta một thái độ vui tươi và cởi mở - biết vui đùa như một con chim trước một cơn gió lớn.

o Công Thức của Khổ đau: S = P x R Suffering (Khổ) = Pain (Đau) X Resistance (Kháng cự). Ví dụ, từ 0 đến 100, ta cảm nhận cái đau (pain) là 75 Nếu như sự Kháng cự (Resistance) của ta là 10, thì cái Khổ (Suffering) là 750 Còn như sự Kháng cự (Resistance) của ta là 50, thì cái Khổ (Suffering) sẽ là 3,750 Và nếu như sự Kháng cự (Resistance) của ta là 0, thì cái Khổ (Suffering) sẽ là 0 o Công thức của Hạnh phúc H = P / W Happiness (Hạnh Phúc) = Pleasure (Niềm vui) / Wanting (Ham muốn). Ví dụ, từ 0 đến 100, ta có một niềm vui (Pleasure) là 30 Nếu như sự ham muốn (W) của ta là 60, thì hạnh phúc (H) của ta là 50% Nếu như sự ham muốn (W) của ta là 30, thì hạnh phúc (H) của ta là 100% Và như sự ham muốn (W) của ta là 0, thì hạnh phúc (H) của ta sẽ là vô tận.

Bức tranh này Hakuin vẽ từ công án thứ 38 trong Vô Môn Quan. Một con trâu nhảy qua khung cửa sổ nhỏ bé, đầu sừng, thân, bốn chân đều vượt qua hết. Nhưng chỉ kẹt lại cái đuôi không qua được. Tại sao vậy?Con Trâu qua được hết mà chỉ còn có chút xíu cái đuôi đó thôi mà không qua được. Và cả thân đầu chân gì đều bị mắc kẹt lại, cũng tại cái đuôi đó! ­ Trong cuộc sống, nhiều khi điều đơn giản nhất lại là việc khó làm nhất, một lời tha thứ lại là lời khó nói nhất. Cái nhỏ nhất đôi khi lại là điều mình khó xả bỏ nhất, vì nó có chứa hết cả cái tôi của mình.

Vầng trăng vừa lên sau dãy núi phía đông. Cụ già và đứa bé rửa những củ khoai. Trong tranh, có một cụ già và đứa bé rửa những củ khoai nước (taro root) bằng hai cây xào và thùng nước trong một ngày mùa thu, bên cạnh một dòng suối. Trong phút chốc, cả hai chợt dừng lại, để ông lão có thể ngước nhìn lên ngắm một vầng trăng thu thật đẹp. ­ Trong cuộc sống bận rộn hằng ngày, thỉnh thoảng ta nên dừng lại mà nhìn thấy cái hay đẹp có mặt chung quanh mình. Dầu hoàn cảnh ta có như thế nào, cũng có những cái hay đẹp chung quanh ta. Có lẽ Hakuin muốn nhắc nhở chúng ta rằng, dầu bận rộn với bất cứ một công việc gì, dầu hoàn cảnh ta có như thế nào, chung quanh ta bao giờ cũng có một vầng trăng đẹp hiện hữu. Và thỉnh thoảng ta hãy dừng lại và ngước lên để nhìn đi. Giữa những phiền não và mệt nhọc của cuộc sống, cuộc đời cũng vẫn có một vầng trăng trong sáng.

Trong bức tranh này Hakuin vẽ ngọn núi hình một con chim ưng lớn, tượng trưng cho núi Linh Thứu, Vulture Peak, nơi Phật giảng kinh Pháp Hoa. Và bên dưới là một làng đánh cá nhỏ với dăm ba mái nhà nằm rải rác, với những chiếc thuyền chài, biểu tượng cho một đời sống bình thường. Trên tranh ông viết, “Nếu bạn nhìn lên, núi Linh Thứu. Nếu bạn nhìn xuống, những chiếc thuyền đánh cá bên ngôi làng Shigeshishi nhỏ.” Những lời dạy của đức Phật, dầu cao xa đến đâu nhưng bao giờ cũng đang có mặt với chúng ta, trong mỗi bước mình đi, mỗi việc mình làm, mỗi lời ta nói. Đạo bao giờ cũng hiện hữu trong cuộc sống bình thường hằng ngày của mình. Đỉnh núi Linh Thứu và một làng chài nhỏ bé, chúng rất gần gũi và hòa hợp với nhau.

Ehipasiko. Trở về với cái biết, trạng thái nào đang có mặt trong thân tâm. Trở về để thấy, không có nghĩa là thấy ai làm cho mình giận, hay là để thấy một đóa hoa đẹp, trời xanh mây trắng... mà là thấy mình cảm giác như thế nào, cảm xúc như thế nào, mình đang biết cái gì, có tâm gì... Trở về ở đây là trở về với thân, thọ, tâm, pháp, như chúng đang là.

1. Đâu là pháp tánh như chân như thật chỉ thực chứng chứ không thể can thiệp được. Ví dụ: Pháp vận hành theo luật nhân quả tự nhiên. Sanh, lão, bệnh, tử, 4 mùa thay đổi. Tham, sân nó khởi lên, sanh diệt như thế nào. 2. Đâu là pháp duyên khởi tương đối để tuỳ duyên đối trị hay ứng xử cho đúng tốt. Ví dụ: Gặp nghịch cảnh nếu tránh được thì tránh, cần giải thích thì giải thích… ứng xử cho hợp thời, hợp lý, với tâm rộng mở. Hể bệnh thì đừng ra mưa, khỏe thì có thể làm việc nặng được. 3. Đâu là ảo để buông. Cuộc đời như ý mình muốn. Thân này không bệnh. Người mình thương phải hiểu mình. Ví dụ: Ngủ mơ thấy mất chìa khoá, rất quan trọng, và đi tìm kiếm khắp nơi. Giật mình thức dậy, nhưng thấy bực mình và muốn cố ngủ lại để tìm cho ra chìa khoá.

Này Ananda, chúng Tỷ-kheo còn mong mỏi gì nữa ở Ta! Này Ananda, Ta đã giảng Chánh pháp, không có phân biệt trong ngoài (mật giáo và không phải mật giáo), vì này Ananda, đối với các Pháp, Như Lai không bao giờ là vị Ðạo sư còn nắm tay (còn giữ lại một ít mật giáo chưa giảng dạy) Trường Bộ Kinh. Digha Nikaya. 16. Kinh Ðại Bát-Niết-Bàn. (Mahàparinibbàna sutta) “Trong cuộc đời của ta, ta không hề dấu diếm điều gì trong những lời giáo huấn. Chẳng có một lời giáo huấn nào bí mật, không có một lời nào mang ẩn ý. Tất cả những lời giảng của ta đều được đưa ra một cách ngay thật, rõ ràng và minh bạch.”

Chuyển hóa khổ đau quá khứ trong hiện tại. Khổ đau trong hiện tại là một cái thực, nhưng cái tưởng của ta về nguyên nhân trong quá khứ có thể chỉ là ảo.

Một cái thấy trong sáng phát xuất từ một tánh biết tự nhiên, chứ không phải do một sự tìm kiếm chủ quan nào hết. Những phương pháp thực tập đều có giới hạn và chỉ để giải quyết một vấn đề cục bộ nào đó.

Ta là những dòng nước xoáy. Eddies in the stream. 1. Tách rời ra khỏi dòng chảy tự nhiên. Separate itself from the flowing stream 2. Trở thành giới hạn và nhỏ bé. Becomes narrow and limited. 3. Tưởng là cố định và không thay đổi. Think it is fixed and unchanging. 4. Tất cả chỉ là tạm thời. It can disappear in an instant

Bài thơ diễn tả một sự xung đột trong nội tâm, an inner struggle, muốn tìm hiểu những nội kết, những bóng tối sâu kín trong ta, nhưng lại cảm thấy sợ hãi và muốn tránh né. Tác giả quan sát một cuộc xung đột, mâu thuẩn trong nội tâm của mình – một niềm thán phục trước sự uy nghiêm, vẽ đẹp của con rắn, chống lại với thành kiến sẳn có “a human education”, là muốn tiêu diệt một mối đe dọa nguy hiểm. Và cuối cùng anh ta bất lực, và để cho thành kiến, cái chấp, “my human education” sai xử mình. Anh lấy một khúc gỗ liệng vào con rắn. Bài thơ kết bằng nói rằng, những điều khó khăn, phiền não, sợ hãi, tượng trưng bằng con rắn, cũng là một phần của mình thôi. Một phần của sự sống, của tự nhiên, mà ta phải chấp nhận tôn trọng và thấy ra. Bài thơ như một phép ẩn dụ về việc ôm trọn, embrace, những khổ đau của ta.

Chân đế thứ Ba Rưỡi là “Khổ đau có thể chăm sóc được (manageable).” Mặc dù đức Phật có dạy là ta có thể chấm dứt được khổ đau, (Chân Đế Thứ Ba), nhưng có thể ta chưa đạt đến trình độ ấy. Nhưng dù vậy ta cũng vẫn có thể đối trị được khổ đau một cách tốt lành hơn. Và vì biết rằng ta có thể săn sóc được khổ đau của mình, ta cũng không còn sợ hãi những đau đớn như khi trước.

Chúng ta đâu phải là người kia mà ta có thể nói rằng người kia cần gì, muốn gì. Chỉ là cái biết chủ quan của mình thôi. Mà thật ra chưa chắc là ta thật sự hiểu được chính mình, nói gì đến hiểu được người khác. Mỗi người trong chúng ta có một mẫu mực riêng về thế nào là khổ đau và hạnh phúc. Ta cũng không thể nào nhìn sự vật với con mắt của người khác, hay lắng nghe với đôi tai của người khác. Sông núi trông ra đẹp lạ thường. Về tới quê xưa tìm gốc cũ. Bước qua cầu Hiểu, tới cầu Thương. (Nhất Hạnh)

Giống như những vị khất sĩ đi khất thực trong một ngôi làng, tiếp nhận được những gì được đặt trong bình bát của mình, với một tâm tiếp nhận bình đẳng. Thiền tập cũng giống như bài nhạc của John Cage, khuyến khích chúng ta lắng nghe những âm thanh khó chịu, cũng như những âm thanh êm ái. Phật cũng nhắc nhở chúng ta, “Cái gì có sinh lên thì sẽ diệt đi.” Vì vậy thật ra, đâu có gì để cho ta phải nỗ lực tránh né hay nắm bắt. Mà nỗ lực đó cũng do sự thương ghét của một cái Tôi nhỏ bé của mình mà thôi! Quan sát, lắng nghe, giúp ta thấy ra sự thật đó. Cuộc sống trôi chảy tự nhiên với những bất ngờ, vì vậy mà sự tu học của ta khó có thể dựa trên một khuôn mẫu cố định nào được. Những lập trình sẵn có thường chỉ với mục đích để giúp ta giải quyết một vấn đề nhất định và cần thiết nào đó. Nếu ta biết quan sát những gì đang xảy ra tự nhiên, chúng sẽ mở rộng ta ra với một thực tại trong sáng và hoàn toàn mới lạ.

Chánh niệm, tỉnh giác giúp ta thấy ra được những nội kết, những phiền não, xung đột, những lỗi lầm, thiếu sót của mình nhưng không bị vướng kẹt vào đó. Nó giúp ta nhìn xuyên qua cái tôi, ta mà mình đang bị mắc kẹt đó, cho đó là mình, để thấy một sự thật chân thực hơn, một thực tại rộng lớn hơn. Giúp ta không đóng khung mình lại. Còn nếu không thì mình chỉ lặp lại cái tập quán, luân hồi theo nghiệp củ mà thôi.

Chúng ta đừng hiểu là hạnh phúc giống y như nhau, như đó là một cái khuôn mẫu và muốn có hạnh phúc là ta phải được như vậy. Làm sao ta có thể nói là một đóa hoa hồng đẹp hơn một đóa tường vi nhỏ bé. Vấn đề chỉ khởi lên khi ta muốn đóa hoa tường vi của mình phải trở thành như một đóa hồng mà thôi. Hay đẹp của ta không phải là sự tài giỏi, thành đạt, mà do tấm lòng của mình. Những nguyên nhân của phiền não, đa số nằm ngoài sự kiểm soát của mình. Chúng ta không thay đổi được những gì đã xảy ra, nhưng chúng ta có thể thay đổi cách ta nghĩ về nó và ảnh hưởng đến của chúng đối với ta trong giờ phút này.

Hạt giống nào mà ta tưới tẩm nhiều nhất thì nó sẽ được phát triển nhiều nhất. Luật tự nhiên là vậy. Nhiều khi ta nhắc hay giữ lại một điều gì vì sự hối hận, vì mặc cảm tội lỗi, vì nghĩ đó là bài học mình cần nhớ… nhưng thật ra chúng chỉ là cái cảm nhận của mình về việc ấy thôi, chứ chưa chắc chúng là như vậy. Thật ra chúng ta không cần tháo gở vấn đề, mà chỉ cần đừng cột thêm vào và làm cho rắc rối thêm mà thôi. Ví dụ như ta có vấn đề với ai, nếu mà mình có thể truyền thông làm mới lại được thì rất tốt, còn nếu không thì ta chỉ cần đừng nói thêm vào, đừng làm thêm nữa, đừng cột thêm phiền não mà thôi.

Một khổ đau chung. Khi ta gặp khổ đau chúng ta thường có cảm tưởng rằng cuộc đời này chỉ toàn khổ đau và đổ vỡ. Nhưng ta quên rằng mình không phải chỉ là cái khổ đau đó, thật sự chúng ta rộng lớn hơn cái khổ đau đó. Trong Kinh chép rằng có vị giải thoát như vậy ngay trong điều kiện mù lòa, tàn tật hoặc bịnh hoạn liên tục, v.v... Hiểu như vậy để thấy rằng giải thoát không cần phải loại trừ đau khổ. Cái năng lực của buông xả và thấy biết sẽ giúp chúng ta thấy rằng cái gì hư ảo tự nó hủy diệt và cái gì chân thật sẽ tự hiển bày mà không cần phải dùng tới nhiều nỗ lực của ý chí và ước mong lẩn tránh nào.

The Zen traditions of China and Japan were always reaching for creative ways of illuminating a person’s true nature. A monk asked, “What is the substance of the true person?” The Master said, “Spring, summer, autumn, winter.” The monk said, “In that case, it is hard for me to understand.” The Master said, “You asked about the substance of the true person, didn’t you?” Ta không phải chỉ là 1 mùa duy nhất nào hết. Nó cũng như thiên nhiên, biến đổi và chuyển hóa liên tục trong cuộc sống. Ta không thể định nghĩa hay đóng khung cái ta đó lại thành một cái gì cố định được. Đừng mong cầu một cái gì cố định hay hoàn hảo hết. Ta đừng bắt mình lúc nào cũng phải an vui, và ngược lại ta cũng đừng nắm giữ một phiền não, nội kết, nào đó trong tâm hoài làm gì. Vui, buồn, cũng như 4 mùa, chắc chánh là sẽ đến và đi. Đừng mong cầu hay nắm bắt 1 mùa nào hết. The water in the glass is muddy, but is not mud. Đôi khi cuộc sống ta bị muddy, bởi những phiền não, cảm xúc khó khăn, nhưng đó không phải là mình.