Explore every episode of the podcast تفسیر آیه به آیه قرآن

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ (۱)

بگو: پناه می‌برم به پروردگارِ مردم (١)

مَلِكِ النَّاسِ (۲)

فرمانروای مردم (٢)

إِلَٰهِ النَّاسِ (۳)

معبودِ مردم (٣)

مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ (۴)

از زیان وسوسه‌گرِ کمین‌گرفته و پنهان (۴)

الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ (۵)

آن‌که همواره در سینه‌های مردم وسوسه می‌کند (۵)

مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ (۶)

چه از جنّیان باشد، چه از آدمیان‌ (۶)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ (۱)

بگو: پناه می‌برم به پروردگارِ سپیده‌دم (١)

مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ (۲)

از زیان هر مخلوقی (٢)

وَمِنْ شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ (۳)

و از زیان شب، زمانی که [تاریکی‌اش] درآید و فراگیر شود (٣)

وَمِنْ شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ (۴)

و از زیان نفوس افسون‌گری که [با ترفند و زبان بازی و حیله‌های گوناگون] در تصمیم‌ها و اراده‌ها می‌دمند [و نهایتاً امور مردم را دچار مشکل کرده، و نظام حیاتشان را مختل می‌سازند] (۴)

وَمِنْ شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ (۵)

و از زیان حسود، چون حسدش را به کار گیرد‌ (۵)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ (۱)

بگو: حقیقت این است که خداوند، یگانۀ بی‌همتاست (١)

اللَّهُ الصَّمَدُ (۲)

خداوندی که [از همۀ موجودات] بی‌نیاز [و مرجع و ملجأ همۀ نیازمندان جهانِ هستی] است (٢)

لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ (۳)

چیزی را نزاده، و زاییده نشده است (٣)

وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ (۴)

و اَحَدی [در ذات و صفات و افعال،] همتا و مساوی او نیست (۴)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ (۱)

نابود باد قدرت و تلاش ابولهب! و نابود باد [خود او]! (١)

مَا أَغْنَىٰ عَنْهُ مَالُهُ وَمَا كَسَبَ (۲)

ثروت و آنچه [از امکانات] به دست آورده چیزی را از [عذاب استیصال] او برطرف نکرد (٢)

سَيَصْلَىٰ نَارًا ذَاتَ لَهَبٍ (۳)

به‌زودی در آتشی شعله‌ور درآید (٣)

وَامْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ (۴)

و [نیز] همسرش که باربر هیزم است [در آتشِ شعله‌ور درآید] (۴)

فِي جِيدِهَا حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ (۵)

بر گردنش طنابی از الیاف سخت به هم بافته‌شده خواهد بود (۵)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ (۱)

چون یاری خداوند و آن پیروزی [وعده داده‌شده] فرارسد‌ (١)

وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا (۲)

و ببینی مردم گروه‌گروه به دین خدا درآیند (٢)

فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ ۚ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا (۳)

پس به شکرانۀ [این سه نعمت بزرگ] پروردگارت را همراه با سپاس، [به پاک‌بودن از هر عیب و نقصی] ستایش کن! و از او آمرزش بخواه؛ زیرا او همواره بسیار توبه‌پذیر است‌ (٣)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ (۱)

بگو: ای کافران! (١)

لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ (۲)

من آنچه را شما می‌پرستید نمی‌پرستم (٢)

وَلَا أَنْتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ (۳)

و شما هم پرستندۀ آنچه من می‌پرستم نیستید (٣)

وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَا عَبَدْتُمْ (۴)

نه من پرستندۀ آنچه شما پرستیده‌اید هستم‌ (۴)

وَلَا أَنْتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ (۵)

و نه شما پرستندۀ آنچه من می‌پرستم هستید (۵)

لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ (۶)

دین شما برای خودتان، و دین من برای خودم‌ (۶)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ (۱)

به‌راستی ما به تو خیر فراوان و بی‌اندازه،[که نسلی گسترده از طریق وجود فاطمه علیها السلام است] عطا کردیم (١)

فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ (۲)

پس [به شکرانۀ این نعمت،] برای پروردگارت نماز بخوان! و قربانی کن! (٢)

إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ (۳)

یقیناً دشمنت بی‌نسل، و بریدۀ [از همۀ خیرات] است‌ (٣)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ (۱)

آیا کسی را که همواره روز جزا را اِنکار می‌کند دیدی؟ (١)

فَذَٰلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ (۲)

همان‌که یتیم را با تندی و خشونت می‌رانَد (٢)

وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ الْمِسْكِينِ (۳)

و کسی را به تغذیه مِسکین تشویق نمی‌کند (٣)

فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ (۴)

پس وای بر نمازگزاران! (۴)

الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ (۵)

که از [اهداف و محتوای] نمازشان بی‌خبرند (۵)

الَّذِينَ هُمْ يُرَاءُونَ (۶)

[به این سبب]

همواره ریاکارند (۶)

وَيَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ (۷)

و از [عاریه‌دادنِ] ابزار و وسایلی [که مورد نیاز مردم به‌ویژه همسایگان است] دریغ می‌کنند‌ (٧)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

لِإِيلَافِ قُرَيْشٍ (۱)

[آری خدا فیل‌سواران را نابود کرد]

برای اینکه قریش را با حرم امن اُنس و اُلفت دهد؛ [زیرا در صورت پیروزشدن فیل‌سواران نظام زندگی قریش متلاشی می‌شد] (١)

إِيلَافِهِمْ رِحْلَةَ الشِّتَاءِ وَالصَّيْفِ (۲)

و اُنس و اُلفت ‌داشتنشان در سفرهای زمستانی و تابستانی برجا بماند (٢)

فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَٰذَا الْبَيْتِ (۳)

پس [به شکرانۀ این نعمت] باید پروردگارِ این خانه را بپرستند (٣)

الَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ (۴)

همان کسی که آنان را [با عطاکردن رِزق] از گرسنگی نجات داد، و از ترسِ شدید[ی که در شهر و در سفرها داشتند] ایمنشان ساخت (۴)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحَابِ الْفِيلِ (۱)

آیا ندانسته‌ای که پروردگارت با فیل‌سواران [که برای تخریب کعبه آمده بودند] چه کرد؟ (١)

أَلَمْ يَجْعَلْ كَيْدَهُمْ فِي تَضْلِيلٍ (۲)

آیا نیرنگشان را تباه و بی‌نتیجه نساخت؟ (٢)

وَأَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْرًا أَبَابِيلَ (۳)

پرندگانی را گروه‌گروه بر ضدّ آنان فرستاد (٣)

تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ (۴)

که پی‌درپی بر سرشان سنگ‌هایی از نوع سنگِ گِل می‌افکندند (۴)

فَجَعَلَهُمْ كَعَصْفٍ مَأْكُولٍ (۵)

سرانجام همۀ آنان را چون کاهِ خُردشده گردانید (۵)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ (۱)

وای بر هر طعنه‌زنِ عیب‌جوی! (١)

الَّذِي جَمَعَ مَالًا وَعَدَّدَهُ (۲)

همان که ثروتی را به دست آورده، و [همواره] آن را شماره کرده (٢)

يَحْسَبُ أَنَّ مَالَهُ أَخْلَدَهُ (۳)

گمان می‌کند ثروتش به او عمر جاودانه داده، [و هیچ خطری متوجّه او نیست] (٣)

كَلَّا ۖ لَيُنْبَذَنَّ فِي الْحُطَمَةِ (۴)

چنین نیست [و گمان او واهی و بی‌دلیل است،] یقیناً او را در آن شکننده اندازند (۴)

وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحُطَمَةُ (۵)

و تو چه می‌دانی آن شکننده چیست؟ (۵)

نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ (۶)

آتش برافروختۀ خداوند است (۶)

الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ (۷)

که بر دل‌ها برآید و چیره شود! (٧)

إِنَّهَا عَلَيْهِمْ مُؤْصَدَةٌ (۸)

آن آتش بر دوزخیان سربسته است، [به‌گونه‌ای که هیچ راهِ گریزی از آن ندارند] (٨)

فِي عَمَدٍ مُمَدَّدَةٍ (۹)

در ستون‌هایی بسیار بلند و کشیده‌! (٩)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

وَالْعَصْرِ (۱)

سوگند به روزگار! (١)

إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ (۲)

که بی‌تردید انسان غرقِ در خُسران بزرگ و سنگینی است (٢)

إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ (۳)

مگر آنان‌که مؤمنند، و کارهای شایسته انجام داده‌اند، و یکدیگر را به حق سفارش داشتند، و به شکیبایی [در برابر حوادث، انجام عبادات، و ترک گناهان] توصیه کرده‌اند‌ (٣)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ (۱)

فخرفروشی به یکدیگر [درباره ثروت و نفرات]، شما را [از خدا و قیامت و تکالیف مهم، به خود] مشغول و سرگرم کرده است (١)

حَتَّىٰ زُرْتُمُ الْمَقَابِرَ (۲)

تاجایی‌که از قبرها دیدار [کرده، و به تعداد مردگانتان نیز به یکدیگر مباهات] کردید! (٢)

كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ (۳)

چنین نیست [که این امور نشانۀ برتری باشد]، به‌زودی [به فرجام شومِ این امورِ پوچ] آگاه خواهید شد (٣)

ثُمَّ كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ (۴)

آری چنین نیست، به‌زودی آگاه خواهید شد (۴)

كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ (۵)

[زندگی واقعی]

چنین نیست [که می‌پندارید]، بی‌تردید اگر علم یقینی داشتید (۵)

لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَ (۶)

[با چشمِ دل و دیدۀ بصیرت]

به‌طور حتمی دوزخ را می‌دیدید (۶)

ثُمَّ لَتَرَوُنَّهَا عَيْنَ الْيَقِينِ (۷)

مسلّماً [پس از این دنیا] با یقینِ محض آن را مشاهده خواهید کرد (٧)

ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ (۸)

آن‌گاه در آن روز از همۀ نعمت‌ها[ی ظاهری و معنوی که در اختیارتان بود] حتماً و مسلماً بازپرسی و حسابرسی خواهید شد‌ (٨)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

الْقَارِعَةُ (۱)

آن حادثۀ کوبنده (١)

مَا الْقَارِعَةُ (۲)

چیست آن حادثه کوبنده؟ (٢)

وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْقَارِعَةُ (۳)

و تو چه می‌دانی آن حادثۀ کوبنده چیست؟ (٣)

يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَرَاشِ الْمَبْثُوثِ (۴)

روزی که مردم [در سراسیمگی] چون پروانه‌های پراکنده‌اند! (۴)

وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ (۵)

و کوه‌ها مانند پشمِ رنگین حلاجی‌شده [از هم باز] می‌شوند، (۵)

فَأَمَّا مَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ (۶)

امّا کسی که اعمالِ وزن‌شده‌اش سنگین [و با ارزش] است (۶)

فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَاضِيَةٍ (۷)

در زندگی خوش و پسندیده‌ای است (٧)

وَأَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ (۸)

و امّا کسی که اعمالِ وزن‌شده‌اش سبُک [و بی‌ارزش] است (٨)

فَأُمُّهُ هَاوِيَةٌ (۹)

پناهگاهش «هاویه» است (٩)

وَمَا أَدْرَاكَ مَا هِيَهْ (۱۰)

تو چه می‌دانی هاویه چیست؟ (١٠)

نَارٌ حَامِيَةٌ (۱۱)

آتشی است بسیار پُرحرارت و سوزان! (١١)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

وَالْعَادِيَاتِ ضَبْحًا (۱)

سوگند به اسبان دونده‌ای که همهمه‌کنان [به‌سوی میدان جهاد] می‌تازند! (١)

فَالْمُورِيَاتِ قَدْحًا (۲)

و به اسبانی که با کوبیدن سُمِشان بر سنگ‌ها جرقّه می‌جهانند! (٢)

فَالْمُغِيرَاتِ صُبْحًا (۳)

و به سواران مجاهدی که هنگام صبح غافل‌گیرانه [به دشمن] هجوم می‌برند! (٣)

فَأَثَرْنَ بِهِ نَقْعًا (۴)

و با آن [هجوم] گرد و غبار فراوانی برمی‌انگیزند (۴)

فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعًا (۵)

پس [در آن هنگامه] در بین گروهی دشمن درآیند (۵)

إِنَّ الْإِنْسَانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ (۶)

که همانا انسان به پروردگارش بسیار ناسپاس است (۶)

وَإِنَّهُ عَلَىٰ ذَٰلِكَ لَشَهِيدٌ (۷)

و البته خودش بر این [ناسپاسی] گواه است (٧)

وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ (۸)

و البته او به سبب عشق و دلدادگی به ثروت، به شدت بخیل است (٨)

أَفَلَا يَعْلَمُ إِذَا بُعْثِرَ مَا فِي الْقُبُورِ (۹)

آیا نمی‌داند وقتی آنچه را در گورهاست بیرون می‌ریزند (٩)

وَحُصِّلَ مَا فِي الصُّدُورِ (۱۰)

و آنچه را در سینه‌هاست آشکار می‌کنند؟‌! (١٠)

إِنَّ رَبَّهُمْ بِهِمْ يَوْمَئِذٍ لَخَبِيرٌ (۱۱)

به‌راستی در آن روز پروردگارشان به آنان [و احوال و اعمالشان به‌صورتی دقیق] آگاه است (١١)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا (۱)

چون زمین را با شدیدترین لرزشش بلرزانند (١)

وَأَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقَالَهَا (۲)

و زمین بارهای گِرانَش را بیرون اندازد (٢)

وَقَالَ الْإِنْسَانُ مَا لَهَا (۳)

و انسان بگوید: زمین را چه شده است؟ (٣)

يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا (۴)

آن روز زمین اخبارش را گزارش می‌دهد (۴)

بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحَىٰ لَهَا (۵)

زیرا پروردگارت به او وحی کرده است (۵)

يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِيُرَوْا أَعْمَالَهُمْ (۶)

در آن روز مردم گروه‌گروه بازمی‌گردند تا اعمال [مجسّم یافته خود را به‌صورت نعمتِ بهشت یا عذابِ دوزخ] نشانشان دهند (۶)

فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ (۷)

پس هرکس هم‌وزن ذرّه‌ای نیکی کند، آن را می‌بیند (٧)

وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ (۸)

و [نیز] هرکس هم‌وزن ذرّه‌ای بدی کند، آن را می‌بیند‌ (٨)

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ أُولَٰئِكَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ (۶)

همانا کافران از اهل کتاب و مشرکان در آتش دوزخ جاودانه‌اند، اینان بدترین مخلوقاتند (۶)

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَٰئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ (۷)

بی‌تردید کسانی که مؤمنند و کارهای شایسته انجام داده‌اند بهترین مخلوقاتند (٧)

جَزَاؤُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ۖ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ۚ ذَٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ (۸)

پاداششان نزد پروردگارشان بهشت‌های پاینده‌ای است که از زیر [درختانش] نهرها جاری است، در آن همواره جاودانه‌اند، خداوند از آنان خشنود است، آنان هم از خداوند خشنودند، این [پاداش] ویژۀ کسی است که از پروردگارشان هراسانند (٨)

وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ ۚ وَذَٰلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ (۵)

درحالی‌که در این صحیفه های پاک فرمان نیافته بودند جز آن‌که خدا را بپرستند، و ایمان و عبادت را برای او [از شرک] خالص کرده، و حق‌گرا باشند، و نماز را [با شرایط ویژه‌اش] بخوانند، و زکات بپردازند؛ این است دین مستقیم و قوام‌بخش [به زندگی‌] (۵)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّىٰ تَأْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ (۱)

کافران از اهل کتاب و مشرکان بر این نبوده‌اند که [از آیینشان] جدا شوند، تا آن دلیل روشن برای آنان بیاید (١)

رَسُولٌ مِنَ اللَّهِ يَتْلُو صُحُفًا مُطَهَّرَةً (۲)

[دلیل روشن همان]

فرستادۀ [باعظمت و بی‌نظیر] از سوی خدا [محمّد‌بن‌عبداللّه صلی الله علیه وآله] است که صحیفه‌های پاک [و پیراسته از هر باطلی] را [بر مردم] می‌خوانَد (٢)

فِيهَا كُتُبٌ قَيِّمَةٌ (۳)

در آن‌ها نوشته‌هایی استوار و بی‌شائبه است (٣)

وَمَا تَفَرَّقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ إِلَّا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَةُ (۴)

اهل کتاب گروه‌گروه [و دارای عقاید و آیین‌های گوناگون] نشدند مگر پس از آن‌که دلیل روشنِ [الهی] برای آنان آمد (۴)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ (۱)

همانا ما قرآن را در شب قدر نازل کردیم (١)

وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ (۲)

و تو چه می‌دانی شب قدر چیست؟ (٢)

لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ (۳)

شب قدر از هزار ماه بهتر است (٣)

تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ (۴)

در آن شب فرشتگان و روح به اِذن پروردگارشان برای [تنظیم و تقدیر] هر کاری نازل می‌شوند (۴)

سَلَامٌ هِيَ حَتَّىٰ مَطْلَعِ الْفَجْرِ (۵)

آن شب تا برآمدن سپیده سرشار از سلامت است (۵)

كَلَّا لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ لَنَسْفَعًا بِالنَّاصِيَةِ (۱۵)

چنین نیست [که می‌پندارد]، چنانچه [از اعمال زشتش] بازنایستد، موی جلوی سرش را به قهر می‌گیریم [و به دوزخش می‌کشانیم] (۱۵)

نَاصِيَةٍ كَاذِبَةٍ خَاطِئَةٍ (۱۶)

آری موی جلوی سرِ دروغگوی خطاپیشه را (۱۶)

فَلْيَدْعُ نَادِيَهُ (۱۷)

[آن‌جاست که]

باید اهل محفلش را [به یاری] بخواند (١٧)

سَنَدْعُ الزَّبَانِيَةَ (۱۸)

ما [نیز] مأموران سرسختِ آتش را خواهیم خواند (١٨)

كَلَّا لَا تُطِعْهُ وَاسْجُدْ وَاقْتَرِبْ ۩ (۱۹)

چنین نیست [که بتواند برای نجات خود کاری کند] از او هرگز اطاعت مکن! و سجده بجای آر! و [به پروردگارت] تقرّب جوی‌! (١٩)

كَلَّا إِنَّ الْإِنْسَانَ لَيَطْغَىٰ (۶)

چنین نیست [که همۀ انسان‌ها اهل سپاس نسبت به علم و قلم و نعمت هنر نوشتن باشند،] بلکه انسان طغیانگر است (۶)

أَنْ رَآهُ اسْتَغْنَىٰ (۷)

برای این‌که [با تکیه بر خیالات واهی،] خود را [از الطاف خداوند] بی‌نیاز پنداشت (٧)

إِنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ الرُّجْعَىٰ (۸)

مسلّماً بازگشت [همه] فقط به‌سوی پروردگار توست (٨)

أَرَأَيْتَ الَّذِي يَنْهَىٰ (۹)

مرا خبر ده آن کس که بازمی‌دارد (٩)

عَبْدًا إِذَا صَلَّىٰ (۱۰)

بنده‌ای را چون نماز می‌خواند، [آیا سزاوارِ کیفر نیست؟] (١٠)

أَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ عَلَى الْهُدَىٰ (۱۱)

مرا خبر ده گرچه [این بندۀ نمازگزار] بر هدایت باشد (١١)

أَوْ أَمَرَ بِالتَّقْوَىٰ (۱۲)

یا به اطاعت از خداوند و پرهیز از محرّماتش فرمان دهد (١٢)

أَرَأَيْتَ إِنْ كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ (۱۳)

مرا خبر ده چنانچه [آن بازدارنده حقایق را] اِنکار کند، و [از فرمان حق] روی برتابد، [آیا درخور مجازاتِ کوبنده نیست؟] (١٣)

أَلَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرَىٰ (۱۴)

آیا ندانسته که مسلّماً خداوند [همۀ کارهایش را] می‌بیند؟ (۱۴)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ (۱)

بخوان به نام پروردگارت! که [جهان و موجوداتش را] آفرید (١)

خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ (۲)

انسان را از خون بسته به وجود آورد (٢)

اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ (۳)

بخوان! درحالی‌که پروردگارت کریم‌ترینِ [کریمان] است (٣)

الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ (۴)

همان‌که به‌وسیلۀ قلم، نوشتن آموخت (۴)

عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ (۵)

[و]

به انسان آنچه را که نمی‌دانست تعلیم داد (۵)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

وَالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ (۱)

سوگند به انجیر و زیتون! (١)

وَطُورِ سِينِينَ (۲)

سوگند به طور سینا! (٢)

وَهَٰذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ (۳)

سوگند به [مکّه] این شهر امن! (٣)

لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ (۴)

که ما انسان را در نیکوترین نظم و اعتدال آفریدیم (۴)

ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ (۵)

سپس او را [به سبب گناهانش و پافشاری بر آن‌ها] به پَست‌ترین پَست‌ها بازگرداندیم (۵)

إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ (۶)

به جز مؤمنانی که کارهای شایسته انجام داده‌اند که آنان را پاداشی پایان‌ناپذیر و بی‌منّت است (۶)

فَمَا يُكَذِّبُكَ بَعْدُ بِالدِّينِ (۷)

پس [ای انسان!] چه چیز تو را [بعد از دلایل روشنگر] به اِنکار دین و روز جزا وادار می‌کند؟! (٧)

أَلَيْسَ اللَّهُ بِأَحْكَمِ الْحَاكِمِينَ (۸)

آیا خداوند [در داوری] بهترین داوران نیست؟ (٨)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ (۱)

[!ای پیامبر]

آیا سینه‌ات را [برای تحمّل وحی، و هرگونه حادثه‌ای در برابر ابلاغ آن] گشایش ندادیم؟ (١)

وَوَضَعْنَا عَنْكَ وِزْرَكَ (۲)

و بارِ گرانت را [که در ابتدای رسالتت برعهده‌ات بود] فرو ننهادیم؟ (٢)

الَّذِي أَنْقَضَ ظَهْرَكَ (۳)

همان [باری] که [برایت سخت بود و] پشتت را شکست (٣)

وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ (۴)

و آوازه‌ات را بلند نکردیم؟ (۴)

فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا (۵)

پس به‌راستی با هر دشواری آسانی است (۵)

إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا (۶)

آری بی‌شک با هر دشواری آسانی است (۶)

فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ (۷)

هنگامی که [از تکالیف سنگین] فراغت و آسایشی دست داد باز خود را [به تکالیف و مسئولیت ها] وادار‌! (٧)

وَإِلَىٰ رَبِّكَ فَارْغَبْ (۸)

و مشتاقانه به‌سوی پروردگارت توجّه کن! (٨)

أَلَمْ يَجِدْكَ يَتِيمًا فَآوَىٰ (۶)

آیا یتیمت نیافت، پس [تو را] پناه داد؟ (۶)

وَوَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدَىٰ (۷)

و تو را گم‌گشته یافت پس [تو را] راهنمایی کرد؟ (٧)

وَوَجَدَكَ عَائِلًا فَأَغْنَىٰ (۸)

و [از مال دنیا] تنگدستت دید، و [تو را] بی‌نیاز کرد؟ (٨)

فَأَمَّا الْيَتِيمَ فَلَا تَقْهَرْ (۹)

پس بر یتیم سلطه مَجوی! [که به حِقارت و خواری دچار شود] (٩)

وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ (۱۰)

و گدای درخواست‌کننده را با خشونت از خود مَران! (١٠)

وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ (۱۱)

و نعمت‌های پروردگارت را [برای خانواده‌ات و مردم] بازگو کن! (١١)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

وَالضُّحَىٰ (۱)

[!ای پیامبر]

سوگند به ابتدای روز! (١)

وَاللَّيْلِ إِذَا سَجَىٰ (۲)

و به شب! آن‌گاه که آرام گیرد (٢)

مَا وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَمَا قَلَىٰ (۳)

که پروردگارت تو را وانگذاشته، و [بر تو] خشم نگرفته (٣)

وَلَلْآخِرَةُ خَيْرٌ لَكَ مِنَ الْأُولَىٰ (۴)

بی‌تردید آخرت برایت از دنیا بهتر است (۴)

وَلَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضَىٰ (۵)

به‌زودی پروردگارت [به اندازه‌ای] عطایت می‌کند تا خشنود شوی (۵)

إِنَّ عَلَيْنَا لَلْهُدَىٰ (۱۲)

همانا هدایتگری [در مورد خیر و شرّ، و فرجام هر دو] فقط بر عهدۀ ماست (١٢)

وَإِنَّ لَنَا لَلْآخِرَةَ وَالْأُولَىٰ (۱۳)

و هرآینه دنیا و آخرت [نیز] در سیطرۀ مالکیت ما می‌باشد (١٣)

فَأَنْذَرْتُكُمْ نَارًا تَلَظَّىٰ (۱۴)

در نتیجه شما را از آتشی که زبانه می‌کشد هشدار می‌دهم (۱۴)

لَا يَصْلَاهَا إِلَّا الْأَشْقَى (۱۵)

که جز بدبخت‌ترین [مردم] در آن نمی‌سوزند (۱۵)

الَّذِي كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ (۱۶)

همان‌که [حقایق را] اِنکار کرد، و [از آن‌ها] روی برتافت (۱۶)

وَسَيُجَنَّبُهَا الْأَتْقَى (۱۷)

یقیناً به‌زودی پرهیزکارترین [مردم] را از آن دور می‌دارند (١٧)

الَّذِي يُؤْتِي مَالَهُ يَتَزَكَّىٰ (۱۸)

آن‌که از ثروتش انفاق می‌کند، و خواهان پاکی [و رشد نفْس] است (١٨)

وَمَا لِأَحَدٍ عِنْدَهُ مِنْ نِعْمَةٍ تُجْزَىٰ (۱۹)

برای هیچ‌کس نزد او هیچ‌گونه نعمتی که مورد پاداش قرار گیرد نیست (١٩)

إِلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ رَبِّهِ الْأَعْلَىٰ (۲۰)

[تقواپیشۀ مخلص]

جز برای به‌دست‌آوردنِ خشنودی پروردگارِ بلندمرتبه‌اش [اِنفاق نمی‌کند] (٢٠)

وَلَسَوْفَ يَرْضَىٰ (۲۱)

او در آینده [با به‌دست‌آوردنِ رحمت و پاداشِ بی‌نهایتِ خداوند] همواره خشنود خواهد بود‌ (٢١)

فَأَمَّا مَنْ أَعْطَىٰ وَاتَّقَىٰ (۵)

اما کسی که [از ثروتش در راه خدا] بخشش کرد، و خود را [از ثروت‌اندوزی و بُخل] نگه داشت (۵)

وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَىٰ (۶)

و نیکوترین [پاداشِ حق] را باور کرد (۶)

فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَىٰ (۷)

پس او را برای [حرکت در] آسان‌ترین راه [که صراط مستقیم است] آماده می‌کنیم (٧)

وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَىٰ (۸)

اما کسی که [از هزینه‌کردنِ ثروت] بُخل ورزید، و [نسبت به نیکوترین پاداشِ حق] احساس بی‌نیازی کرد (٨)

وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَىٰ (۹)

و بلکه نیکوترین [پاداش] را اِنکار کرد (٩)

فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَىٰ (۱۰)

پس او را برای راهی سخت [که مسیر دوزخ است] آماده می‌سازیم (١٠)

وَمَا يُغْنِي عَنْهُ مَالُهُ إِذَا تَرَدَّىٰ (۱۱)

و چون در [چاهِ سقوط] و هلاکت اُفتد ثروتش چیزی [از عذاب] را از او برطرف نمی‌کند (١١)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَىٰ (۱)

سوگند به شب! آن‌گاه که [تاریکی‌اش] می‌پوشاند (١)

وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّىٰ (۲)

و به روز! هنگامی که جلوه‌گر می‌شود (٢)

وَمَا خَلَقَ الذَّكَرَ وَالْأُنْثَىٰ (۳)

و به آن که [جنس] نر و ماده را آفرید! (٣)

إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّىٰ (۴)

که تلاشتان گوناگون است (۴)

قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا (۹)

به‌راستی کسی که نفْس را [از زشت‌کاری] پاک کرد [تا به رشد لایقش برسد]، [بر موانع راه سعادت] پیروز شد (٩)

وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسَّاهَا (۱۰)

و کسی که آن را [به زشت‌کاری] آلود بی‌گمان [از رشد و کمال و رحمت حق] محروم شد (١٠)

كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِطَغْوَاهَا (۱۱)

ثَمودیان به سبب طغیانشان [پیامبرشان را] اِنکار کردند (١١)

إِذِ انْبَعَثَ أَشْقَاهَا (۱۲)

اوج طغیانشان زمانی بود که بدبخت‌ترینِ آن‌ها [برای پِی‌کردنِ ناقه] تحریک شد (١٢)

فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ نَاقَةَ اللَّهِ وَسُقْيَاهَا (۱۳)

پس فرستادۀ خداوند به آنان گفت: از حمله به ناقۀ خدا، و منع‌کردنش از خوردنِ آب بپرهیزید (١٣)

فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُمْ بِذَنْبِهِمْ فَسَوَّاهَا (۱۴)

ولی او را تکذیب کردند، و تذکّرش را به هیچ انگاشتند و ناقه را پِی کردند، در نتیجه پروردگارشان آنان را به کیفر گناهشان به عذابی فراگیر دچار ساخت، و همۀ [ثَمودیان و دیارشان] را با خاک یکسان کرد (۱۴)

وَلَا يَخَافُ عُقْبَاهَا (۱۵)

و از سرانجام این کار [برای هیچکس و هیچ ملّتی] پروایی ندارد‌ (۱۵)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا (۱)

سوگند به خورشید، و نورش! چون بتابد (١)

وَالْقَمَرِ إِذَا تَلَاهَا (۲)

و به ماه! چون به دنبالش برآید (٢)

وَالنَّهَارِ إِذَا جَلَّاهَا (۳)

و به روز! چون خورشید را جلوه‌گر می‌کند (٣)

وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَاهَا (۴)

و به شب! وقتی که تاریکی‌اش زمین را می‌پوشاند (۴)

وَالسَّمَاءِ وَمَا بَنَاهَا (۵)

و به آسمان و کسی که آن را بنا کرد! (۵)

وَالْأَرْضِ وَمَا طَحَاهَا (۶)

و به زمین، و کسی که آن را گسترش داد! (۶)

وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا (۷)

و به نفْس آدمی و کسی که آن را درست و معتدل ساخت! (٧)

فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا (۸)

پس زشت‌کاری و طریقۀ خودنگهداری از آن را به نفْس شناساند (٨)

ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ (۱۷)

[،گذشته از انجام این تکالیف]

از کسانی باشند که ایمان آورده‌، و یکدیگر را به شکیبایی و مهربانی سفارش کرده‌اند (١٧)

أُولَٰئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ (۱۸)

اینان [که دارندگانِ همۀ این ویژگی‌ها می‌باشند] سعادتمندانِ در دنیا و آخرتند (١٨)

وَالَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا هُمْ أَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ (۱۹)

و کسانی که آیات ما را اِنکار کردند اهل شقاوت [در دو سرای] هستند (١٩)

عَلَيْهِمْ نَارٌ مُؤْصَدَةٌ (۲۰)

که آتشی دربسته بر آنان احاطه دارد [؛ آتشی که هیچ راه گریزی از آن ندارند] (٢٠)

وَهَدَيْنَاهُ النَّجْدَيْنِ (۱۰)

و او را به دو راه [خیر و شرّ] هدایت نکردیم [تا خیر را برگزیده، و از شرّ دوری جوید]؟ (١٠)

فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ (۱۱)

پس او در آن گردنه وارد نشد (١١)

وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْعَقَبَةُ (۱۲)

و تو چه می‌دانی که آن گردنه چیست؟ (١٢)

فَكُّ رَقَبَةٍ (۱۳)

آزادکردنِ برده (١٣)

أَوْ إِطْعَامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ (۱۴)

یا طعام‌دادن در روز گرسنگی و قحطی (۱۴)

يَتِيمًا ذَا مَقْرَبَةٍ (۱۵)

به یتیمی خویشاوند (۱۵)

أَوْ مِسْكِينًا ذَا مَتْرَبَةٍ (۱۶)

یا بیچاره‌ای خاک‌نشین (۱۶)

أَلَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَيْنَيْنِ (۸)

آیا برای او دو چشم قرار ندادیم؟ (٨)

وَلِسَانًا وَشَفَتَيْنِ (۹)

و یک زبان و دو لب (٩)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

لَا أُقْسِمُ بِهَٰذَا الْبَلَدِ (۱)

سوگند به این شهر مکّه! (١)

وَأَنْتَ حِلٌّ بِهَٰذَا الْبَلَدِ (۲)

درحالی‌که تو در آن سکونت داری‌ (٢)

وَوَالِدٍ وَمَا وَلَدَ (۳)

و سوگند به پدری ارجمند [چون ابراهیم،] و فرزندی که پدید آورده است [چون اسماعیل]! (٣)

لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي كَبَدٍ (۴)

همانا ما انسان را فرورفته در رنج و سختی آفریدیم (۴)

أَيَحْسَبُ أَنْ لَنْ يَقْدِرَ عَلَيْهِ أَحَدٌ (۵)

آیا می‌پندارد که هرگز کسی بر او دست نیابد؟ (۵)

يَقُولُ أَهْلَكْتُ مَالًا لُبَدًا (۶)

[از روی گردنکشی و فخرفروشی]

می‌گوید: ثروت فراوانی را [در کارهای بزرگی] هزینه کرده‌ام (۶)

أَيَحْسَبُ أَنْ لَمْ يَرَهُ أَحَدٌ (۷)

آیا [در این هزینه‌کردنِ مال] پندارش این است که اَحَدی او را ندیده است [که آنچه را انجام داده ثبت کند]؟ (٧)

يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ (۲۷)

[:آن‌گاه خداوند به بندگانِ باایمانش خطاب می‌کند]

ای روح آرام‌یافته! (٢٧)

ارْجِعِي إِلَىٰ رَبِّكِ رَاضِيَةً مَرْضِيَّةً (۲۸)

به‌سوی پروردگارت بازگرد! درحالی‌که [تو از او] خشنودی و [او هم از تو] خشنود است (٢٨)

فَادْخُلِي فِي عِبَادِي (۲۹)

پس در بین بندگان راستینم در آی! (٢٩)

وَادْخُلِي جَنَّتِي (۳۰)

و در بهشت ویژه‌ام وارد شو! (٣٠)

كَلَّا إِذَا دُكَّتِ الْأَرْضُ دَكًّا دَكًّا (۲۱)

چنین نیست که با این افکار و اعمال سعادت شما تضمین شود، [همه این پندارها و تعلّقات غلط و بی تفاوتی نسبت به یتیم و مسکین را کنار بگذارید] چون هنگامی که زمین به شدت دَر هم کوبیده شود (٢١)

وَجَاءَ رَبُّكَ وَالْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا (۲۲)

و قدرت و تدبیر پروردگارت [جهت انجام امور قیامت] ظهور کند، و فرشتگان صف‌به‌صف [برای اجرای مأموریتشان بیایند‌] (٢٢)

وَجِيءَ يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ ۚ يَوْمَئِذٍ يَتَذَكَّرُ الْإِنْسَانُ وَأَنَّىٰ لَهُ الذِّكْرَىٰ (۲۳)

در آن روز، دوزخ را [در برابر دیدگان همه] حاضر کنند، [آن وقت است که] انسان متذکّرِ [همۀ امور] می‌شود، ولی این متذکّرشدن چه سودی برای او دارد؟! (٢٣)

يَقُولُ يَا لَيْتَنِي قَدَّمْتُ لِحَيَاتِي (۲۴)

می‌گوید: ای‌کاش از پیش برای این زندگی [آخرتی]‌ام [عبادت و کار نیک و توشۀ مناسب] فرستاده بودم! (۲۴)

فَيَوْمَئِذٍ لَا يُعَذِّبُ عَذَابَهُ أَحَدٌ (۲۵)

پس در آن روز هیچ‌کس چون عذابِ خدا عذاب نمی‌کند (۲۵)

وَلَا يُوثِقُ وَثَاقَهُ أَحَدٌ (۲۶)

و اَحَدی چون به بندکشیدنِ او به بند نمی‌کشد! (۲۶)

فَأَمَّا الْإِنْسَانُ إِذَا مَا ابْتَلَاهُ رَبُّهُ فَأَكْرَمَهُ وَنَعَّمَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَكْرَمَنِ (۱۵)

امّا انسان، چون پروردگارش در جهت آزمایشِ او، با حفظ شخصیتش نعمت و سودی به او رسانَد، [و رفاه و راحتی نصیبش کند،] می‌گوید: پروردگارم [به خاطر لیاقتم به من نعمت و رفاه بخشید، و] گرامی‌ام داشت (۱۵)

وَأَمَّا إِذَا مَا ابْتَلَاهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَهَانَنِ (۱۶)

و امّا زمانی که باز در جهت آزمایشش رزقش را بر او تنگ بگیرد، می‌گوید: پروردگارم مرا خوار کرده است! (۱۶)

كَلَّا ۖ بَلْ لَا تُكْرِمُونَ الْيَتِيمَ (۱۷)

چنین نیست که [می‌پندارد؛] بلکه [سببِ خواری شما این است که] یتیم را اِکرام نمی‌کنید (١٧)

وَلَا تَحَاضُّونَ عَلَىٰ طَعَامِ الْمِسْكِينِ (۱۸)

و یکدیگر را بر طعام‌دادن به بیچارگان تشویق نمایید (١٨)

وَتَأْكُلُونَ التُّرَاثَ أَكْلًا لَمًّا (۱۹)

و میراث [دیگران] را [ضمیمۀ ثروت خود کرده،] یکجا می‌خورید (١٩)

وَتُحِبُّونَ الْمَالَ حُبًّا جَمًّا (۲۰)

و بسیار عاشق و دلباختۀ ثروت هستید (٢٠)

أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِعَادٍ (۶)

آیا ندانسته‌ای که پروردگارت با عادیان چه کرد؟ (۶)

إِرَمَ ذَاتِ الْعِمَادِ (۷)

[و با شهر]

«اِرَم» که دارای ساختمان‌های بلند و مستحکم بود [چه رفتاری داشت]؟ (٧)

الَّتِي لَمْ يُخْلَقْ مِثْلُهَا فِي الْبِلَادِ (۸)

همان شهری که مانندش در سرزمین‌ها ساخته نشده بود (٨)

وَثَمُودَ الَّذِينَ جَابُوا الصَّخْرَ بِالْوَادِ (۹)

و [با] ثمودیان، که در سرزمینشان تخته‌سنگ‌های سخت و بزرگ را [برای ساختن ساختمان‌های مصون از زلزله و توفان] می‌بریدند [چه کرد]؟ (٩)

وَفِرْعَوْنَ ذِي الْأَوْتَادِ (۱۰)

و [با] فرعونِ بسیار قدرتمند و شکنجه‌گر [چگونه رفتار نمود]؟ (١٠)

الَّذِينَ طَغَوْا فِي الْبِلَادِ (۱۱)

همان عادیان و ثمودیان و فرعونیان که در شهرها طغیان کردند (١١)

فَأَكْثَرُوا فِيهَا الْفَسَادَ (۱۲)

و در آن‌ها تبهکاری و فتنۀ زیادی به بار آوردند (١٢)

فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذَابٍ (۱۳)

پس پروردگارت عذاب پیاپی و شدیدی را بر آنان فروبارید (١٣)

إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصَادِ (۱۴)

بی‌تردید پروردگارت در کمین [همۀ انسان‌ها] است، [به این علّت راه فراری از عذابش ندارند] (۱۴)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

وَالْفَجْرِ (۱)

سوگند به سپیده‌دم! (١)

وَلَيَالٍ عَشْرٍ (۲)

و به شب‌های ده‌گانه! (٢)

وَالشَّفْعِ وَالْوَتْرِ (۳)

و به زوج و فرد! (٣)

وَاللَّيْلِ إِذَا يَسْرِ (۴)

و به شب! هنگامی که می‌رود (۴)

هَلْ فِي ذَٰلِكَ قَسَمٌ لِذِي حِجْرٍ (۵)

آیا در این سوگندها سوگندی [سزاوار و اطمینان‌بخش] برای شخصِ خردمند هست؟ (۵)

فَذَكِّرْ إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ (۲۱)

پس [آنان را به این حقایق] تذکر ده! که تو فقط تذکّردهنده‌ای (٢١)

لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ (۲۲)

بر آنان مسلّط نیستی [که به قبولِ توحید و معاد مجبورشان کنی] (٢٢)

إِلَّا مَنْ تَوَلَّىٰ وَكَفَرَ (۲۳)

[و تذکّر برای همه سودمند است]

مگر کسی که [بعد از تذکّراتِ پی‌درپی] روی برگردانَد، و به کفرورزی‌اش ادامه دهد (٢٣)

فَيُعَذِّبُهُ اللَّهُ الْعَذَابَ الْأَكْبَرَ (۲۴)

نهایتاً خداوند او را به عذاب بزرگ‌تر عذاب می‌کند (۲۴)

إِنَّ إِلَيْنَا إِيَابَهُمْ (۲۵)

همانا بازگشت آنان به‌سوی ماست (۲۵)

ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا حِسَابَهُمْ (۲۶)

آن‌گاه حسابشان برعهدۀ ما خواهد بود (۲۶)

أَفَلَا يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ (۱۷)

آیا [منکران رُبوبیت و معاد] با دقّت به شتر نظر نمی‌کنند که چگونه آفریده شده است؟ (١٧)

وَإِلَى السَّمَاءِ كَيْفَ رُفِعَتْ (۱۸)

و به آسمان نمی‌نگرند که چگونه برافراشته شده است؟ (١٨)

وَإِلَى الْجِبَالِ كَيْفَ نُصِبَتْ (۱۹)

و به کوه‌ها، که چگونه برپا داشته شده‌اند؟ (١٩)

وَإِلَى الْأَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْ (۲۰)

و به زمین، که چگونه گسترده شده است؟ (٢٠)

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاعِمَةٌ (۸)

در آن روز چهره‌هایی شادابند (٨)

لِسَعْيِهَا رَاضِيَةٌ (۹)

از تلاششان راضی و خشنودند (٩)

فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ (۱۰)

در بهشتی بَرین جای دارند (١٠)

لَا تَسْمَعُ فِيهَا لَاغِيَةً (۱۱)

در آن‌جا [سخنی] بیهوده نمی‌شنوند (١١)

فِيهَا عَيْنٌ جَارِيَةٌ (۱۲)

چشمه‌ای روان در آن است، (١٢)

فِيهَا سُرُرٌ مَرْفُوعَةٌ (۱۳)

تخت‌هایی با ارزش و برافراشته در آن‌جاست (١٣)

وَأَكْوَابٌ مَوْضُوعَةٌ (۱۴)

و [در کنار چشمه‌] جام‌هایی نهاده‌اند (۱۴)

وَنَمَارِقُ مَصْفُوفَةٌ (۱۵)

و بالش‌هایی ردیفِ هم چیده‌اند (۱۵)

وَزَرَابِيُّ مَبْثُوثَةٌ (۱۶)

و در آن‌جا فرش‌هایی زَربافت گسترده‌اند [تا بهشتیان از نشستن روی آن‌ها بهره‌مند شوند] (۱۶)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ (۱)

آیا خبر آن حادثۀ هولناک فراگیر به تو رسیده است؟ (١)

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ خَاشِعَةٌ (۲)

چهره‌هایی در آن روز شکسته و خوارند (٢)

عَامِلَةٌ نَاصِبَةٌ (۳)

آنان‌که [در دنیا] تلاش پُرزحمت داشتند، و از آن [در قیامت] به‌طورکامل بی‌بهره‌اند (٣)

تَصْلَىٰ نَارًا حَامِيَةً (۴)

در آتشی سوزان درآیند (۴)

تُسْقَىٰ مِنْ عَيْنٍ آنِيَةٍ (۵)

آنان را از چشمه‌ای بسیار داغ می‌نوشانند (۵)

لَيْسَ لَهُمْ طَعَامٌ إِلَّا مِنْ ضَرِيعٍ (۶)

خوراکی جز خارِ خشک و زهرآگین ندارند (۶)

لَا يُسْمِنُ وَلَا يُغْنِي مِنْ جُوعٍ (۷)

که [آن خوراک] نه فربه می‌کند، و نه گرسنگی را برطرف می‌سازد (٧)

قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَكَّىٰ (۱۴)

بی‌گمان کسی که [خود را از زشتی‌ها و عیوبِ باطنی] پاکیزه کرد [بر موانع راه سعادت] پیروز است (۱۴)

وَذَكَرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلَّىٰ (۱۵)

همان‌که نام پروردگارش را [با توجّه قلبی] به زبان آورد، و نماز خواند (۱۵)

بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا (۱۶)

[،شما منکرانِ متکبّر بر روش پاکان نیستید]

بلکه زندگی زودگذرِ دنیا را بر آخرتِ پُرنعمتِ جاویدان ترجیح می‌دهید (۱۶)

وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ (۱۷)

درحالی‌که آخرت بهتر و پاینده‌تر است (١٧)

إِنَّ هَٰذَا لَفِي الصُّحُفِ الْأُولَىٰ (۱۸)

این [حقایقِ بیان‌شده] در کتاب‌های آسمانی پیشین نیز آمده است (١٨)

صُحُفِ إِبْرَاهِيمَ وَمُوسَىٰ (۱۹)

کتاب‌های ابراهیم و موسی‌ (١٩)

سَنُقْرِئُكَ فَلَا تَنْسَىٰ (۶)

ما [قرآن را] همواره بر زبانت جاری می‌کنیم، و آن را فراموش نخواهی کرد (۶)

إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ ۚ إِنَّهُ يَعْلَمُ الْجَهْرَ وَمَا يَخْفَىٰ (۷)

جز آنچه را خدا بخواهد، که هرآینه او آنچه را آشکار و پنهان است می‌داند (٧)

وَنُيَسِّرُكَ لِلْيُسْرَىٰ (۸)

تو را بر [عمل و ابلاغِ] آسان‌ترین راه [که شریعتِ سَمحه و سَهله است] توفیق می‌دهیم (٨)

فَذَكِّرْ إِنْ نَفَعَتِ الذِّكْرَىٰ (۹)

پس [مردم را] اندرز ده! اگر اندرز [به حال اندرزگیرنده] سودمند باشد (٩)

سَيَذَّكَّرُ مَنْ يَخْشَىٰ (۱۰)

کسی که [از خدا] می‌ترسد به‌راستی اندرز را می‌پذیرد (١٠)

وَيَتَجَنَّبُهَا الْأَشْقَى (۱۱)

و بدبخت‌ترین [مردم] از آن کناره می‌گیرد (١١)

الَّذِي يَصْلَى النَّارَ الْكُبْرَىٰ (۱۲)

همان کسی که به بزرگ‌ترین و سوزان‌ترین آتشِ [جاودانه] خواهد سوخت (١٢)

ثُمَّ لَا يَمُوتُ فِيهَا وَلَا يَحْيَىٰ (۱۳)

آن‌گاه در آن‌جا نه می‌میرد، و نه زندگی مناسبی خواهد داشت (١٣)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى (۱)

نام پروردگار بلندمرتبه‌ات را [به پاک‌بودن از هر عیب و نقصی] ستایش‌کن! (١)

الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّىٰ (۲)

آن که آفرید، و [آفریده‌اش را] درست و معتدل قرار داد (٢)

وَالَّذِي قَدَّرَ فَهَدَىٰ (۳)

و آن که [به هرچیزی] اندازۀ دقیق داد، و [به مسیر مناسبش] راهنمایی کرد (٣)

وَالَّذِي أَخْرَجَ الْمَرْعَىٰ (۴)

و آن که [گیاهانِ] چراگاه را رویانید (۴)

فَجَعَلَهُ غُثَاءً أَحْوَىٰ (۵)

پس آن را خاشاکی تیره رنگ ساخت (۵)

وَالسَّمَاءِ ذَاتِ الرَّجْعِ (۱۱)

سوگند به آسمان که دارای باران پی‌درپی و پُرریزش است! (١١)

وَالْأَرْضِ ذَاتِ الصَّدْعِ (۱۲)

و سوگند به زمین که دارای شکاف و شیار [برای جوشیدن چشمه‌سارها و رویش گیاهان] است! (١٢)

إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ (۱۳)

به‌راستی این قرآن سخنی است که مشخص‌کنندۀ [حق از باطل] است (١٣)

وَمَا هُوَ بِالْهَزْلِ (۱۴)

و هرگز شوخی و بی‌پایه نیست (۱۴)

إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْدًا (۱۵)

آنان [برای نابودی حق] نیرنگ می‌زنند (۱۵)

وَأَكِيدُ كَيْدًا (۱۶)

و من نیز [در برابر آنان] آن‌گونه که باید چاره و تدبیر می‌کنم (۱۶)

فَمَهِّلِ الْكَافِرِينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْدًا (۱۷)

پس کافران را مدّتی اندک مهلت ده! [تا در نهایت به کیفر اعمالشان برسند]‌ (١٧)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

وَالسَّمَاءِ وَالطَّارِقِ (۱)

سوگند به آسمان و پدیدارشونده در شب! (١)

وَمَا أَدْرَاكَ مَا الطَّارِقُ (۲)

تو چه می‌دانی پدیدارشونده در شب چیست؟ (٢)

النَّجْمُ الثَّاقِبُ (۳)

ستارۀ درخشانی است که تاریکی‌ها را می‌شکافد (٣)

إِنْ كُلُّ نَفْسٍ لَمَّا عَلَيْهَا حَافِظٌ (۴)

که هیچ‌کس نیست مگر این‌که بر او نگهبانی هست (۴)

فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسَانُ مِمَّ خُلِقَ (۵)

پس انسان باید با دقّت بنگرد که از چه چیز آفریده شده است؟ (۵)

خُلِقَ مِنْ مَاءٍ دَافِقٍ (۶)

از آبی جهنده (۶)

يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَالتَّرَائِبِ (۷)

که از میان پشتِ کمر و استخوان‌های پیشِ رو بیرون می‌آید (٧)

إِنَّهُ عَلَىٰ رَجْعِهِ لَقَادِرٌ (۸)

یقیناً خداوند [که انسان را از آبی جهنده و بی‌مقدار آفریده،] بر بازگرداندنِ او [پس از مرگش به حیات دوباره] تواناست‌ (٨)

يَوْمَ تُبْلَى السَّرَائِرُ (۹)

در آن روزی که باطن‌ها آشکار می‌شود، و مورد محاسبه قرار می‌گیرند (٩)

فَمَا لَهُ مِنْ قُوَّةٍ وَلَا نَاصِرٍ (۱۰)

پس انسان را [برای دفع کیفر] نه قدرتی است، و نه یاوری‌ (١٠)