Explore every episode of the podcast Świat jest ciekawszy

Z jednej strony zbóje i złodzieje, z drugiej bohaterowie najciekawszych opowieści o siedmiu morzach. Wszędzie tam, gdzie ludzie pływają z wartościowymi rzeczami, ktoś będzie chciał je ukraść.

Ale kto? Co wiemy o piratach? Skąd się brali, co robili, skąd brali statki? Wszystko w tym odcinku.

Epoka kamienia trwała prawie dwa miliony lat. Kiedy się zaczynała - na świecie istniały pierwsze gatunki ludzi, trudne do odróżnienia od naszych małpich kuzynów. Kiedy się kończyła, w Mezopotamii rozkwitały pierwsze miasta.

W tym odcinku opowiadam o tym, jak ludzie nauczyli się, czym jest technologia kamienia łupanego - oraz jak ta technologia kształtowała nasz rozwój.

Po zdobyciu Persji, Aleksander był najpotężniejszym władcą na świecie. Ale szybko okazało się, że wewnętrzne problemy zatrzymały jego ekspansję. A kiedy tylko było widać mały promyk nadziei, Aleksander zmarł, co nie pomogło w dalszych podbojach.

W odcinku opowiadam o ostatnich latach Aleksandra Wielkiego oraz konsekwencjach jego podbojów - i jak powstał hellenistyczny świat.

Legendy o kowbojach od stu lat rozbudzają wyobraźnię i tworzą jedne z najlepszych historii do filmów książek i zabaw. I wiele z tych historii jest prawdziwych!

Ale jak to się stało, że jeden z najnudniejszych zawodów świata - wielotygodniowe śledzenie stada krów - dało początek najciekawszym przygodom opisanym w naszej kulturze?

Igrzyska olimpijskie ściągają najlepszych sportowców świata. Czasami jadą tam, żeby wygrać za wszelką cenę. Nawet oszukując.

Ale czasami wymyślają coś, co łamie zasady... Ale po prostu pozwala osiągnąć o wiele lepsze wyniki i w końcu robią tak wszyscy. O silnikach w rowerach, obrotowych rzutach oszczepem oraz dopingu - wszystko w tym odcinku.

Żeby dinozaury zdominowały świat, wystarczyło, żeby deszcz lał na Pangeę przez dwa miliony lat. To Karnikowy Epizod Pluwialny, jeden z najciekawszych okresów w historii Ziemi.

Poza tym, oprócz wielkich deszczów, opowiadam o największej powodzi na świecie - kiedy Gibraltar najpierw zablokował połączenie Atlantyku z Morzem Śródziemnym, a następnie przełamał ją i zalał morze od nowa.

Angielski i polski nie mają ze sobą wiele wspólnego. A co dopiero z perskim czy hindi. Ale wszystkie pochodzą z tego samego języka, którym mówiono jeszcze pięć tysięcy lat temu. Wciąż widać tego ślady!

W odcinku opowiadam o tym, jak to się stało, że pasterze z Kaukazu rozeszli się po całym świecie i jak ich pomyłki i wygoda sprawiły, że mamy obecnie tyle języków indo-europejskich.

Co sprawiło, że azjatycki step kilkakrotnie zmienił historię Europy i Azji? Suche, zimne pustkowia nie są przyjazne dla ludzi. Ale wielu z nas postanowiło się tam osiedlić. I ten wyjątkowy tryb życia był szokiem dla krajów dookoła.

W tym odcinku opowiadam o tym, jakie warunki przyczyniły się do powstania koczowniczego trybu życia mongolskich plemion. I jak wpłynęło to na świat.

Ziemniaki, pomidory czy papryka to podstawa kuchni Europy. Wyobrażacie sobie życie bez nich? Nasi przodkowie musieli! Dotarły do Europy dopiero kilkaset lat temu. I długo zajęło im wejście do codziennej kuchni.

W tym odcinku opowiadam o Wymianie Kolumbijskiej - czyli wymianie roślin między kontynentami rozdzielonymi przez 80 milionów lat...

Aleksander Macedoński, nazywany też Wielkim był jedną z najważniejszych osób w historii świata. Pochodził z małej i biednej Macedonii, ale zniszczył największe imperium świata.

Ale jego podboje nie przełożyły się na zbudowanie czegoś nowego. W tym odcinku dowiecie się więcej o tym, co uczyniło go wielkim. Oraz o tym, co później doprowadziło do upadku jego imperium.

Król Szwecji posadził wielkie dęby, żeby zbudować wielkie statki dla swojej floty - a kiedy wyrosły po stu latach, okazało się, że wszyscy zapomnieli o celowo nasadzonym lesie. Mieszkańcy Islandii walczą z paskudnym wiatrem o zachowanie resztek gleby pod nowe lasy.

W tym odcinku opowiadam o tym, jak ludzie próbują odbudować naturalne lasy - i co wychodzi nam dobrze, a na co jeszcze poczekamy sto lat.

Jak nazwać coś, czego nigdy w życiu nie widzieliśmy? Jak powstają zupełnie nowe słowa, jak zmieniają znaczenie i w jaki sposób pomyłki w mowie zapisują historię społeczeństw?

W odcinku opowiadam o etymologii i kilku przykładach, tego, jak język pozwala nam prześledzić historię.

Ea Nasir żył cztery tysiące lat temu, ale pamiętamy go z najstarszej reklamacji w historii świata.

W odcinku opowiadam o zupełnie zwyczajnych dokumentach, które sprawiły, że zupełnie zwyczajni ludzie zostali zapamiętani na tysiące lat - a często ich losy są jedynym oknem na historię całych imperiów.