Explore every episode of the podcast Sarkaç

Meraklısına Bilim‘de Nisan 2025 konuğumuz, Bilkent Üniversitesi iletişim ve Tasarım bölümünden, Bilim Akademisi BAGEP ödüllü araştırmacı Özen Baş oldu. İletişim bilimi alanında uzmanlaşmış bir sosyal bilim araştırmacısı olan Baş, özellikle yeni medya, siyasi iletişim, medya kullanımının etkileri ve medya psikolojisi konularında çalışmaktadır. Bu programda sosyal medya kullanan bireylerin davranışlarına yönelik araştırmaların nasıl yapıldığını, kuramları, yöntemleri, alandaki gelişmeleri […]

Başak Can’la yaptığımız Meraklısına Bilim söyleşisinde hem antropoloji alanının tarihini, günümüzdeki araştırma alanlarını, yöntemin inceliklerini, yeni teknolojinin alana getirdiklerini hem de Can’ın iki araştırmasının ayrıntılarını konuştuk. Bu araştırmaların birincisi 1980 sonrasındaki dönemdeki adli tıp doktorlarının, diğeri ise yetişkin çocukları çalıştığı için tam zamanlı torunlarının bakım işini üstlenen anane/babaannelerlerin dünyasını anlamaya çalışıyor. Moderatör: Defne Üçer-Şaylan Koç […]

Sedat Gündoğdu ile yaptığımız “Meraklısına Bilim” söyleşisinde bir araştırma alanı olarak mikroplastikleri konuştuk. Çukurova Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesinde bulunan “Mikroplastik Araştırma Grubu”nda hangi alanlardan bilim insanlarının çalıştığının, bilim iletişiminin bu konudaki öneminin, araştırmaların geçmişinin ve Türkiye’deki durumun konuşulduğu programda, aynı zamanda Bilim Akademisi, BAGEP ödülünü alan Sedat Gündoğdu’nun alanı seçmek isteyen genç bilim insanlarına yönelik […]

14 Ekim 2024’te açıklanan Nobel İktisat Ödülü’nü “kurumların nasıl oluştuğunu ve refahı nasıl etkilediğini inceleyen çalışmaları için” Daron Acemoğlu, Simon Johnson ve James A. Robinson aldı. Ödülün açıklandığı akşam, Daron Acemoğlu’nun da üyesi olduğu Bilim Akademisi’nin iktisatçı üyeleriyle buluştuk. Şevket Pamuk, Kamil Yılmaz, Refet Gürkaynak, Ayşe Buğra Kavala, Erol Taymaz, Ahmet Alkan ve Utku Ünver’in […]

Özyeğin Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi, BAGEP ödüllü Akın Ünver’le yaptığımız Meraklısına Bilim söyleşisinde uluslararası ilişkilerde bilginin manipülasyon biçimlerini ve tarihini, teknolojik gelişmelerin sonuçlarını ve manipülasyonun tespiti/mücadelesi için yeni bilimsel yaklaşımları, bir araştırma alanı olarak hesaplamalı sosyal bilimleri konuştuk. Ünver, Rusya ve Çin gibi yabancı aktörlerin Avrupa seçimlerindeki taktiklerinin incelenmesini amaçlayan DE-CONSPIRATOR başlıklı Ufuk […]

Emrah Kalemci’yle yaptığımız Meraklısına Bilim söyleşisinde uydu çeşitleri ve işlevlerini, Türkiye’nin uydularını, Temmuz 2024’te fırlatılan Türksat6a’nın önemini ve Milli Uzay Programı’nı konuştuk. Moderatör: Defne Üçer Şaylan Prof. Dr. Emrah Kalemci, Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Fizik Programı öğretim üyesi ve Bilim Akademisi üyesidir. Araştırma alanı yüksek enerji astrofiziği enstrümantasyonu ve galaktik kara deliklerin […]

Murat Akova’yla yaptığımız Meraklısına Bilim söyleşisinde 2024’ün nisan ayında yayınlanmış ve Covid19 aşıları ile kalp/damar hastalıklarının ilişkisini araştıran çalışmayı ve sonuçlarını, Covid19’da son durumu, Türkiye’deki aşı çalışmalarını, son yıllarda artan kızamık vakalarını, çocukluk çağındaki aşılamanın önemini, İnsan Papilloma Virüsü (HPV) etkileri ile gündemdeki HPV aşısını konuştuk. Prof. Dr. Murat Akova Hacettepe Üniversitesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik […]

Bilim Akademisi üyesi Hakan Ürey ile gerçekleştirdiğimiz “Meraklısına Bilim” programında metaverse, sanal ve artırılmış gerçeklik teknolojilerinin günümüzdeki durumunu ve 2024’ün başında piyasaya sürülen Apple Vision Pro’yu konuştuk. Hakan Ürey optik, fotonik, display teknolojileri ve mikroelektromekanik sistemler (MEMS) alanlarında önemli katkıları olan bir araştırmacı. 2013’te gelecek nesil giyilebilir ve 3B ekran teknolojiler geliştirme çalışmaları için Avrupa […]

Seda Keskin Avcı’yla yaptığımız Meraklısına Bilim söyleşiside dünyayı bekleyen sorunlar için umut olan yeni bir tür malzemeyi konuştuk. Bu malzemeler nanoboyutta kafes gibi gözeneklere sahip ve bu yapıları sayesinde birçok farklı işlevleri var. Örneğin iklim krizine yol açan karbondioksiti yakalayıp dönüştürülmesine olanak sağlayabilecekleri düşünülüyor. Ayrıca gaz depolama, ayırma işlemleri dışında enerji ve tıp uygulamaları gibi […]

TRT- Radyo 1 Günebakan programında Ebru Erkekli’nin konuğu, sarkac.org sosyal bilimler editörü, “Sahada: Cumhuriyetin Harcında Bilim ve Kadınlar” kitabını yayına hazırlayan Müsemma Sabancıoğlu. Programda kitabın adı, konu edinilen isimlerin ortak yanları, 1930’larda yapılan bilimsel araştırmalarda yaşanan zorluklar ve nelerin değiştiği, bilim insanlarının arşivlerinin önemi konuşuldu. https://sarkac.org/wp-content/uploads/2024/02/08.02.2024_GUNEBAKAN_MUSEMMA_SABANCIOGLU.mp3

Türkiye’nin ilk insanlı uzay görevi kapsamında astronotumuz Alper Gezeravcı Uluslararası Uzay İstasyonunda gerçekleştirmek üzere 13 adet bilimsel deney götürdü. Bu deneylerden birisi olan “Uzay Görevleri için Mikroalgal Yaşam Destek Üniteleri (UzMAn)” deneyinin sorumlusu Berat Haznedaroğlu ile yaptığımız söyleşide alglerin ve mikroalglerin dünyasını, bu alanda dünyada ve uzay görevlerinde bugüne kadar yapılan araştırmaları, uzay deneylerinin tasarım […]

2023 ödülünü COVID-19’a karşı etkili mRNA aşılarının geliştirilmesini sağlayan keşiflerinden dolayı Katalin Karikó ve Drew Weissman aldı. Bilkent Üniversitesi öğretim üyesi ve Ulusal Nanoteknoloji Araştırma Merkezindeki Sentetik Biyosistemler Laboratuvarının kurucusu, BAGEP ödüllü Urartu Şeker’le sarkac.org fen bilimleri editörü Defne Üçer-Şaylan 2023 Nobel Tıp Ödülü’nü konuştular. Söyleşide RNA nedir? mRNA nedir? mRNA’nın aşı veya tedavi bağlamında […]

Meraklısına Bilim’in 145. bölümünde Gülçin Karabağ’ın konuğu Koç Üniversitesi öğretim üyesi ve Bilim Akademisi üyesi Ali Çarkoğlu’ydu. Programda deprem, ekonomi, muhafazakarlık gibi unsurların oy verme davranışına etkisi, oy vermeme eğilimi, yeni oy verecek gençler, medyanın etkisi gibi başlıklar üzerinde duruldu. https://sarkac.org/wp-content/uploads/2023/03/MeraklisinaBilim-_-2023-seçimlerinde-oy-verme-davranişi-Prof.-Dr.-Ali-Çarkoğlu.mp3

Meraklısına Bilim’in 143. bölümünde konuğumuz Bilim Akademisi üyesi, Koç Üniversitesi öğretim üyesi Ali Çarkoğlu’ydu. Şükran Şençekiçer ve Ali Çarkoğlu’nun sohbetinde 2023 seçimlerinin oy pusulasında ne göreceğiz? Cumhurbaşkanlığı seçimi püf noktları, 50+1 nedir, ikinci tura kalırsa ikinci seçim ne zaman yapılacak? Milletvekili seçimlerinde baraj, ittifaklar, seçim bölgeleri sonuçları nasıl etkileyecek? 2022’deki son düzenlemelerde ne değişti? Seçilen […]

Meraklısına Bilim’in 142. bölümünde konuğumuz Bilim Akademisi üyesi Yeşim Atamer’di. Gülçin Karabağ ve Yeşim Atamer’in sohbetinde “Türkiye Yükseköğretim Alanının Yeniden Yapılandırılması Çalıştayı” ve çalıştayın çıktıları üzerinden üniversite özerkliği ne demektir, neden önemlidir? Üniversite özerkliğinin demokrasiyle ilişkisi; YÖK neden kapatılmalı, yerine hangi kurumlar gelmeli? Yükseköğretim “çerçeve” yasası ne demek? vb. sorular ele alındı. “Türkiye Yükseköğretim Alanının […]

Meraklısına Bilim’in 141. bölümünde konuğumuz Bilkent Üniversitesi öğretim üyesi, UNAM Sentetik Biyosistemler Laboratuvarı grup lideri, BAGEP ödüllü Urartu Şeker’di. Şükran Şençekiçer ve Urartu Şeker’in sohbetinde laboratuvarda biyolojik sistemler, yani canlılar inşa etmemize olanak sağlayan teknolojiler, üretilen biyolojik sistemlerin hangi problemlere çözüm olabileceği, tıp alanındaki gelişmeler ve Türkiye’deki araştırmalar konuşuldu.

Meraklısına Bilim’in 140. bölümünde konuğumuz Özyeğin Üniversitesi öğretim üyesi, BAGEP ödüllü Gökçe Elif Baykal’dı. Medyascope’tan Şükran Şençekiçer ve Elif Baykal’ın sohbetinde etkileşimli teknoloji tasarımının anlamı, çocuklar için teknoloji tasarlanırken öne çıkan konular, çocukların yalnız kullanıcı olması değil teknolojiye katkı yapabilmesinin önemi ve alandaki etik sorular konuşuldu

Meraklısına Bilim’in 139. bölümünde konuğumuz Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyesi, BAGEP ödüllü Yaşar Tolga Cora’ydı. Medyascope’tan Gülçin Karabağ ve Tolga Cora’nın sohbetinde hatıratın tarihsel bir kaynak olarak nasıl ele alındığı, nasıl bilgiler taşıdığı ve Ermeni hatıratlarından öğrendiklerimiz konuşuldu.

Meraklısına Bilim’in 138. bölümünde konuğumuz Koç Üniversitesi öğretim üyesi Ayşe Koca Çaydaşı’ydı. Medyascope’tan Gülçin Karabağ ve Ayşe Koca Çaydaşı’nın sohbetinde ekmek mayası nedir, nerelerde kullanılır, neden hücre araştırmalarında tercih edilen bir organizmadır ve bugüne kadar ekmek mayasından öğrendiklerimiz vardı.

Meraklısına Bilim’in 137. bölümünde konuğumuz Bilim Akademisi üyesi Hakan Ürey’di. Medyascope’tan Şükran Şençekiçer ve Hakan Ürey’in sohbetinde nöromühendislik nedir, nörolojik sorunları anlamak ve görüntülemede neredeyiz ve mevcut nöromühendislik çözümlerinden bahsedildi. Türkiye’de Hakan Ürey’in laboratuvarında üretilen ve klinik araştırmalar aşamasında olan, Parkinson hastalığının belirtilerini hafifletmeyi amaçlayan Stoparkinson isimli ürünün keşfedilme hikayesini de bu programda dinleyebilirsiniz.

Meraklısına Bilim’in 136. bölümünde konuğumuz Bilim Akademisi üyesi İlhan Tekeli, konumuz Anıtkabir’di. Medyascope’tan Gülçin Karabağ ve İlhan Tekeli’nin sohbetinde anıt nedir, şehri nasıl etkiler, Anıtkabir’in yapıldığı yer nasıl seçildi, proje yarışması ve tasarımın seçim süreci, inşa sürecinde bir okul olarak nasıl var olduğu ve bugünkü anlamı üzerine konuşuldu.    

Meraklısına Bilim’in 135. bölümünde konuğumuz Sabancı Üniversitesi öğretim üyesi Zafer Gedik’ti. Medyascope’tan Gülçin Karabağ ve Zafer Gedik’in sohbetinde, kuantum mekaniğini özel yapan nedir? Dolaşıklık ne demek? Bell eşitsizliği nedir? 2022 Nobel Fizik Ödülü neden Alain Aspect, John Clauser ve Anton Zeilinger’e verildi? Bu çalışmaları bugün hangi yeni teknolojilerin yolunu açıyor? gibi sorular ele alındı.  

Meraklısına Bilim’in 134. bölümde konuğumuz Sabancı Üniversitesi öğretim üyesi, BAGEP ödüllü Berk Esen’di. Medyascope’tan Şükran Şençekiçer’in sorularını yanıtlayan Berk Esen cumhuriyetin ilan edildiği yıllarda Türkiye’de ve dünyada ne anlama geldiğini, sonuçlarını ve Cumhuriyetin bugünkü anlamını anlattı.

Meraklısına Bilim’in 2022-2023 sezonu başladı. 133. bölümde konuğumuz Sabancı Üniversitesi öğretim üyesi, BAGEP ödüllü Onur Varol’du. Medyascope’tan Gülçin Karabağ’ın sorularını yanıtlayan Onur Varol, hesaplamalı sosyal bilimler alanını, insanların internetteki davranış verisinden toplumsal dinamikler veya insanlar hakkında hangi bilgilerin edinilebileceğini, sosyal medya verisinin avantajları ve dezavantajlarını, ABD Başkanlık seçiminde sosyal medyadaki bot hesapların rolünü, Türkiye’nin önündeki […]

Türkiye'de bilim yapmak mümkün mü? Beyin göçünün ve hekimlerin göçünün nedenleri neler? Türkiye’de bilim yapmaya devam etmek için nasıl bir motivasyona ihtiyaç var? Hekimlerin göçü nasıl önlenebilir?

Atatürk bilime nasıl yaklaştı? Nazi Almanyası'ndan gelen bilim insanları akademiyi nasıl etkiledi? Cumhuriyet tarihindeki bilimsel çalışmalar.

Doktorların yurtdışına göçü karşısında ne yapabiliriz? Neden gidiyorlar? Türkiye'de tıp alanında yapılan araştırmaların niceliği ve niteliği nasıl? İyi bilim yapılan ortamlar nasıl oluşur?

Programda Prof. Dr. Murat Akova, pandemi ile geçirdiğimiz son 30 aya yönelik genel bir değerlendirme yaptı.

Yakın tarihte gerçekleşen göçler ve sonuçları, geçici koruma yönetmeliği, Suriye iç savaşı sonucu oluşan göç dalgası ve Avrupa’nın tepkisi, Türkiye’nin tutumu nasıldı, nasıl değişti?, zenofobinin (yabancı düşmanlığı) dinamikleri, göç ve mülteciler meselesine nasıl yaklaşılmalı?

Programda, biyomimetik nedir, doğayı taklit eden teknolojilere örnekler, doku mühendisliğinde hangi aşamadayız, biyosensör nedir ve biyosensörlerin halk sağlığına katkısı üzerine konuşuldu.

Programda son yıllarda hızlanan hekim göçünün boyutları, nedenleri, sonuçları tartışıldı.

Programda, arkeoloji nasıl sorular sorar? Bu sorulara yanıt bulmak için kullanılan yöntemler ve bu yöntemlerdeki değişimler; cam, metal gibi hammaddeler ve hammaddelerin zaman içinde değişen işlenme teknolojileri bize nasıl bilgiler sağlıyor? Disiplinlerarası araştırmanın önemi, arkeolojinin geleceği konuşuldu.

“Bilim Akademisi Portreler” söyleşi dizisinin ikinci konuğu, Bilim Akademisi onur üyesi, felsefe profesörü İoanna Kuçuradi.

Programda felsefe nedir, bilimle ilişkisi nedir, bilimsel sorularla felsefenin cevaplamaya çalıştığı sorular nasıl farklılaşır, felsefenin bilime katkısı nedir, günümüzün yapay zekâ gibi konularında felsefenin yeri nedir, felsefe eğitimi neden önemlidir? gibi konular konuşuldu.

Bir uzay görevi nasıl planlanır? James Webb Uzay Teleskopu’nun planlaması nasıl yapıldı? Hangi yörüngeler, hangi işlevler için tercih ediliyor? Uzayda artık kullanılmayan uyduların oluşturduğu kirlilik uzay görevlerini nasıl etkiliyor?

“Meraklısına Bilim”in 125. bölümünde konuk, Koç Üniversitesi Emeritus öğretim üyesi ve Boğaziçi Üniversitesi yarı zamanlı öğretim üyesi İnsan Tunalı oldu. Medyascope’tan Şükran Şençekiçer’in moderatörlüğünü üstlendiği programda işgücü piyasasında neler olduğu konuşuldu. Türkiye’de işsizlik, istihdam açığı, atıl işgücü gibi kavramlara değinilen programda kayıtdışı ekonominin nasıl ölçüldüğü, erkek ve kadın nüfus için toplam ve tarım dışı işsizlik […]

Prof. Dr. Bertil Emrah Oder'in Türkiye'de yaşanan Akademik Özgürlük ihlallerini ve son durumu anlatan sunumu

Programda nanobilim ve mühendislik nedir, hangi alanlarla ilişkilidir? Moleküllerin modellemesi ne demektir, modelleme hangi alanlarda ve amaçlarla kullanılır? Protein nedir ve proteinlerin işlevleri ve yapıları arasında nasıl bir ilişki vardır? gibi sorular üzerine konuşuldu.

İktisadi gelişme için ne tür bir devlet gerekir? Devlet nerede/nasıl/ne kadar devreye girmeli? Tarih boyunca devletin ekonomideki ve ekonomik gelişmedeki yeri. Büyük devlet ekonomiyi olumsuz etkiler mi? Örneğin Devletin güçlenmesiyle yolsuzluk arasında bir bağlantı var mı?  Covid 19 pandemisinin etkisi ne oldu?

İletişim ve medya çalışmaları alanı nasıl sorular soruyor? ile başlayan sohbette bu interdisipliner alanın tarihsel gelişmesinin yanında video oyunu endüstrisi, endüstrideki işgücü, yaratıcı emek, eşitsizlikler, güvencesizlik, oyun içeriklerinin doğası konuşuldu.

Programda Crispr nedir? Gen düzenleme teknolojilerinin gelişimi, bakterilerin bağışıklık sistemi olarak CRISPR, CRISPR teknolojisinin uygulanması için nasıl şartlar gerekir? CRISPR’in keşfindeki bilimsel işbirliği, CRISPR’in uygulama alanları, etik kaygılar, CRISPR’ın aldığı Nobel Ödülü, gelecekte bizi nasıl araştırma soruları bekliyor? gibi birçok konuya değinildi.

Halk sağlığı nedir? Halk sağlığı bilimi neyi araştırır, nasıl araştırır? Halk sağlığı perspektifi neyi önceliklendirir? Kimler nasıl halk sağlıkçı olabilir? Halk sağlığının alt alanları. Küresel sağlık, tek sağlık, gezegen sağlığı gibi kavramlar neyi anlatıyor?

Finans nedir? Davranışsal finans nedir? Yatırım kararlarımızı etkileyen kültürel, biyolojik ve çevresel etkenler. Finans araştırmalarında yöntem. Davranışsal finans araştırması hangi disiplinlerle ilişkili. Yatırım dünyasında günümüzdeki olgular ve gelecek.

Akademik özgürlük ve kurumsal özerklik nedir? Üniversitenin tarihçesi, modern üniversitenin evrenselliği, özerk üniversite ne demek? Akademik yönetişim ve demokrasi ilişkisi, üniversitenin kamuya yararı, yeni bir yükseköğretim kanunu gereksinimi üzerine konuşuldu.

Bilim Akademisi üyesi, İstanbul Retina Enstitüsü Direktörü Murat Karaçorlu retina nedir? Retina hastalıkları nasıl oluşur, nasıl önlenir? Sarı nokta hastalığı olarak bilinen yaşa bağlı makula dejeneransı nedir? Tedavi seçenekleri nelerdir? anlatıyor.

Bilim Akademisi üyelerinden Prof. Dr. Erinç Yeldan ve Prof. Dr. Kamil Yılmaz ile ocak ayı enflasyon ve dış ticaret verilerini, kur korumalı mevduatı ve Türkiye Ekonomi Modeli'nin hedeflerini konuştu.

Meraklısına Güncel İktisat‘ın bu haftaki bölümünde Okan Yücel, Bilim Akademisi üyeleri , ODTÜ Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erol Taymaz ve USC Marshall School of Business Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ayşe İmrohoroğlu ile Merkez Bankası’nın 2022 yılı sonu enflasyon tahminini, bölgesel enflasyon farklılıklarını ve enflasyon ile faiz ilişkisini konuştu.

Meraklısına Güncel İktisat'ın bu haftaki bölümünde Buket Topaktaş, Bilim Akademisi üyelerinden Prof. Dr. Refet Gürkaynak ve Prof. Dr. Şevket Pamuk ile Türkiye'de görülen enflasyon dönemlerini, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki enflasyon verilerini ve enflasyonun siyaset ile ilişkisini konuştu.

Meraklısına Güncel İktisat’ın bu haftaki bölümünde Buket Topaktaş, Bilim Akademisi üyelerinden Prof. Dr. Kamil Yılmaz ve Prof. Dr. Erol Taymaz ile Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati’nin enflasyon açıklamalarını, enflasyon ile döviz kuru arasındaki ilişkiyi, ortodoks ve heterodoks politikaları konuştu.

Bilim Akademisi üyelerinin katılacağı Medyascope’un yeni programı “Meraklısına Güncel İktisat“ın ilk bölümü 7 Ocak 2022'de izleyici ile buluştu. Buket Topaktaş, konukları Kadir Has Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erinç Yeldan ve Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Refet Gürkaynak ile Türkiye ekonomisinde yaşanan gelişmeleri konuştu.