Explore every episode of the podcast Sanat Uzun, İlham Sonsuz

6 Haziran 2016 tarihli program olay veya nesnelerin düzenli bir biçimde birbirini takip ederek gelişmesi demek olan örüntünün sanat ve psikoloji açısından önemini konuşmaya ayrılmış. Leonardo da Vinci’den Escher’e birçok sanatçı ağaç damarlarında, taş kesitlerinde, çeşitli lekelerde, bulutlarda örüntü bulmaya çalışmışlar. Bu ne anlama geliyor? Bilim adamları ve sanatçılar hangi ortak özellikler taşıyorlar? Bizim gibi, bilgisayar programları hatta hayvanlar sanat ve hayattaki örüntüleri ayrıt edebiliyorlar mı? Bu ve benzeri sorulardan güzelliğin tanımına, altın orana, oradan da simetriye örüntüler ve bize yaşattıkları konuşuluyor.

30 Mayıs 2016’te önceki hafta başlayan “Tekinsiz” kavramının sanattaki izdüşümlerini konuşmaya devam ediyoruz. Motiflerden örnekler, ressam Pere Borrell del Caso ya da Henri Cadiou ve Teun Hocks Orhan Veli ile benzer duygu yaratabilir mi? Kafkaesk olmak, dünyanın en esrarengiz ressamı 'İnsanlar ve Cinlerin Ustası' Mehmed Siyah Kalem'in çizimleri, Art Nouvo, Gaudi, Sevim Burak, Japon robotbilimci Masahiro Mori’nin“Tekinsiz Vadi” kavramı. Bu isimlerin yan yana gelmesi bile tekinsiz hissettiriyor bize. Sahi İstanbulda’da tekinsiz mekanlar var mı biliyor musunuz?

23 Mayıs 2016’te “Tekinsiz nedir?" İlk kez bu programda “Trigger Warning” yapıyoruz yani geçmişte yaşanmış olumsuz deneyimleri hatırlatabilir uyarısında bulunuyoruz. Tekin ya da “Heimlich” olmak, tanıdık olma veya olmamanın evle ne ilgisi var, içeriye atılan tekin mi ki tekinsiz olumsuz olsun? Freud’un içimizdeki öteki tarifi, tekinsizin korku ile ilişkisi. Sanatta kullanılan tekinsiz motifleri. Ölüm ya da daha çok ölünün dirilmesi, Hoffman’ın Kum Adam’ı, Kubrick, Alfred Hitchcock, Bunuel’in sineması ve dahası…

16 Mayıs 2016 yaratıcılığı enine boyuna konuştuğumuz tarih. Her insan yaratıcı olabilir mi? Yaratıcılığın ailevi bir temeli olabilir mi? Yaratıcılık ortak özellikler gerektirir mi? Zeka ile ilişkili midir? Peki ya bilinçli bir durumdan mı, bilinçdışının ortaya çıkmasından mı söz ediyoruz? Edison ile Cahit Sıtkı hangi konuda farklı düşünüyorlar? Emily Dickenson, Michaelangelo, yaratıcılıkları? Şiirler yazıp heykeller yapan insanla evrenin ilahi yaratıcısı arasında bir ilişki var mı? Cevaplardan daha fazla soru var gibi ama tartışıp ilerliyoruz. Patolojiye ilişkin  çalışmalar ise giriş niteliğinde çünkü arkası gelecek…      

9 Mayıs 2016’de müzik bize ne hissettiriyor sorusuna ünlü “Ode to Jo” yani Neşeye Övgü ya da daha çok bilinen adıyla Ludwig van Beethoven’ın 9. Senfonisini (re minor Op.125 veya Koral senfoni) çalarak Hitler’den Zizek’e “dünyanın tüm diktatörleri, baş teröristleri ve savaş suçlularının kucaklaşmasını sağlayan “sapkın, evrensel kardeşlik”duygusu”nu konuşuyoruz. Nietsche, Oliver Sacks ve Müzikofili, müziğin tedavi edici olup olmadığı hatta Farabi’nin “reçeteleri” bu bölümde duyacaklarınızın bir bölümü.

2 Mayıs 2016 tarihli ikinci programda sanat bize neler hissettirir, sanat karşısında olağan ruh hallerimizin yanı sıra patolojik ruh hallerinden söz edilecektir. Bazı sanatçıların sanat eserleri karşısında yaşadıkları gerçekten beklenmedik oluyor. Patolojik örnekler arasında Stendhal Sendromu, Stendhal ve Prosut’un eserlerinde söz ettikleri, Dostoyevski’nin Floransa’da yaşadıkları dikkat çekiyor. Freud’un Roma’da ve Akropolis’te yaşadıkları, Kudüs Sendromu, Don Kişot Sendromu, Yazar Tıkanması (Writers’ Block) da bonus…

25 Nisan 2016 tarihli programda “Sanat neler hissettirir? Sanat ne içindir, neden sanat yaparız?” sorularına yanıt aramaya çalışarak sanatçının yaratıcı özne olarak ruh hali, varsa rahatsızlıkları, yaratma sürecinin özelliklerini konuşuyoruz. Sokak sanatı, özellikle de Banksy’den geriye giderek prehistorik resimler sanat mıdır? sorusunu tartışıyor ve sanatın kökeninin nereye kadar gittiğini anlamaya çalışıyoruz. Yaratma anı, sanatçının yaratma anında hissettikleri: Melody Gardot, Çaykovski, Mozart gibileri...