Explore every episode of the podcast Samo zdrowie

W Państwowym Instytucie Medycznym MSWiA w Warszawie przeprowadzono rzadki w Polsce rodzinny przeszczep nerki z udziałem robota chirurgicznego. Narząd przekazała 65-letnia matka swojemu 43-letniemu synowi. Tego typu operacje wciąż należą w naszym kraju do wyjątków, choć pobranie nerki od żywego dawcy znacząco zwiększa szanse powodzenia przeszczepu. W audycji 'Samo zdrowie" rozmowa z dr Marta Matejak-Górską, chirurżką-transplantolożką.

Uśmiechnięci, dzielni, silni - wielu z nas pod pancerzem skrywa jednak głęboki smutek, poczucie beznadziei, wyczerpanie. Depresja to niezwykle poważna choroba, według szacunków cierpi na nią kilka milionów osób w naszym kraju - w większości niezdiagnozowanych. W audycji 'Samo zdrowie" namawiamy do uważności na problemy drugiego człowieka i mówimy, gdzie szukać pomocy. Gościem Małgorzaty Telmińskiej była Urszula Szybowicz, prezeska fundacji "Nie widać po mnie".

Rak płuca pozostaje jedną z głównych przyczyn zgonów onkologicznych w Polsce, mimo postępu w diagnostyce i terapii. Eksperci coraz głośniej wskazują na potrzebę powołania wyspecjalizowanych "Cancer Units" - ośrodków kompleksowego leczenia raka płuca, wzorowanych na już funkcjonujących strukturach dla raka piersi i jelita grubego. Gościem Małgorzaty Telmińskiej był prof. Dariusz Kowalski - onkolog.

- Czas wyjścia dziecka z traumy po chorobie nowotworowej jest bardzo różny. To wynika z przeżytych przez małych pacjentów chemioterapii, zabiegów operacyjnych i rehabilitacji. Powrót do poprzedniego życia jest dla nich bardzo trudny i zawsze wymaga indywidualnego podejścia ze strony psychologów - powiedziała w Polskim Radiu 24 Joanna Pruban, absolwentka Wydziału Psychologii Uniwersytetu SWPS w Warszawie oraz Wydziału Pedagogiki UKSW. 

- Zespół Chiariego, to rzadka, choć wrodzona choroba, która objawia się w różny sposób i ma różne stopnie zaawansowania. Dochodzi w niej do zmian migdałków móżdżku, który przemieszczają się w otwór wielki czaszki - mówił w Polskim Radiu 24 dr n. med. Artur Balasa, neurochirurg, który wyjaśniał, jakie są konsekwencje tego schorzenia oraz metody jego leczenia. 

- Oocyty, czyli komórki jajowe z jajników, można zamrozić, aby zachować je na przyszłość i w ten sposób zwiększyć szansę pacjentki na urodzenie dziecka. Dotyczy to zachorowania na nowotwory, które może prowadzić do uszkodzenia komórek jajowych - powiedział w Polskim Radiu 24 Grzegorz Ziółkowski -specjalista ginekolog-położnik, specjalista ginekolog-onkologiczny. 

- Hipotonia to trudny problem medyczny, bo 99 procent pacjentów, którzy się zgłaszają do lekarza, to są osoby z nadciśnieniem tętniczym. Problemem jest określenie jakie są dolne wartości prawidłowego ciśnienia krwi. Bo trafiają do nas pacjenci z ciśnieniem 90/60 i jeżeli są młodzi, nie odczuwają dolegliwości to wtedy uznajemy je jako normę w ich przypadku. Ale zdarzają się przypadki gwałtownego spadku ciśnienia, co świadczy o wielu chorobach - powiedział w Polskim Radiu 24 prof. Jacek Lewandowski, kardiolog.

- Zabieg USG pozwala uniknąć cewnikowania pacjenta, przy podejrzeniach niektórych chorób np. przy silnych bólach w dolnej części brzucha. Pomaga także znaleźć żyłę do zastrzyku u tych pacjentów, którzy mają bardzo zniszczone naczynia krwionośne. Te badania może przeprowadzić pielęgniarz lub pielęgniarka w szpitalu - powiedział w Polskim Radiu 24 Grzegorz Cichowlas, pielęgniarz. 

Goście Polskiego Radia 24: dr Martyna Goryniak, psycholożka i certyfikowana psychoterapeutka Polskiego Towarzystwa Psychologicznego oraz socjolog Michał Jakub Stępień, mówili jak sobie radzić ze stresem w codziennym życiu.

Goście Polskiego Radia 24: dr n.med. Artur Zaczyński, dr Bartosz Czapski, neurochirurdzy z warszawskiego szpitala MSWiA, mówili o pierwszym zastosowaniu w Polsce radioterapii śródoperacyjnej w leczeniu glejaka mózgu.

- Niedożywienie seniorów jest problemem, bo nasz organizm zmienia się wraz z wiekiem. Zmienia się percepcja węchu i odczuwanie smaków przez kubki smakowe i wiele osób starszych odczuwa mniejsze odczucie głodu i potrzebę picia płynów - powiedziała w Polskim Radiu 24 Anna Sobolewska-Wawro, dietetyk kliniczny i psychodietetyczka.

- Antybiotykooporność to coraz większy problem w światowej medycynie, dlatego słusznie nazywana jest pandemią XXI wieku - powiedziała w Polskim Radiu 24 prof. Aneta Nitsch-Osuch, specjalistka pediatrii i epidemiologii. 

Zaburzenia lipidowe coraz częściej diagnozuje się już u najmłodszych pacjentów. Wczesne wykrycie i leczenie nie tylko poprawia rokowania dzieci, ale także zmniejsza przyszłe obciążenia dla systemu ochrony zdrowia. Ważnym narzędziem profilaktyki stał się "Bilans 6-latka", w ramach którego prowadzi się powszechny skryning rodzinnej hipercholesterolemii – do tej pory objął on już ponad 5 tysięcy dzieci. Gościnią w audycji "Samo zdrowie" była Prof. Małgorzata Myśliwiec z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

W szpitalu MSWiA w Warszawie po raz pierwszy w Polsce zastosowano nowatorską terapię żywieniową. Siostrom bliźniaczkom, urodzonym w 28 tygodniu ciąży, podano wzmacniacz pokarmu na bazie kobiecego mleka. Dziewczynki uniknęły wielu poważnych powikłań przedwczesnego pojawienia się na świecie i zdrowe są już w domu. O tym, jakie są zalety stosowania tego preparatu i dlaczego użycie go wymagało wielu odważnych decyzji, mówiła w Polskim Radiu 24 prof. Maria Wilińska, neonatolog.

- Psychoterapia to jest leczenie za pomocą metod psychologicznych, poprzez rozmowy i badanie opinii. Każdy człowiek rozwija swój sposób działania, na podstawie swoich przeżyć. Ale kiedy nasze zachowania stają się dysfunkcyjne, wtedy trafiamy do psychoterapeuty - powiedziała w Polskim Radiu 24 dr n. med. Magdalena Skotnicka-Soberek, lekarka psycholożka i psychoterapeutka poznawczo-behawioralna.

- To bardzo trudny moment dla każdej rodziny, kiedy trzeba podjąć decyzję aby oddać osobę z demencją do domu opieki. Trzeba rozważyć wszelkie argumenty na tak i na nie, aby wybrać to, co będzie najlepiej służyło naszemu bliskiemu. Ale także nam, bo taka długoterminowa opieka wymaga ogromnego wysiłku - powiedziała w Polskim Radiu 24 Karolina Jurga, neuropsycholog. 

- To, co się wydarzyło w medycynie, w ostatnich latach, można tylko porównać z wydarzeniami z lat 50. XX wieku. Bo zaraz po wojnie używano zaledwie kilku typów leków. Dziś te zmiany dotyczą nowej generacji leków i diagnostyki. Nowoczesne metody diagnostyczne będą w najbliższej dekadzie prawdziwą rewolucją w medycynie - powiedział w Polskim Radiu 24 dr n.med. Artur Drobniak z Okręgowej Izba Lekarskiej, dyrektor Centralnego Ośrodka Badań Innowacji i Kształcenia. 

- Wzrost osób chorych na otyłość to problem, który często znika nam z pola widzenia, a przecież dotyczy ponad połowy mieszkańców Polski. Także dzieci w wieku szkolnym, nawet w wieku 7-9 lat, gdzie co trzecie dziecko ma problem z nadmierną masą ciała - powiedział w Polskim Radiu 24 prof. Mateusz Jankowski, specjalista zdrowia publicznego.

- Higienistka ogląda jamę ustaną i ocenia jej stan. Nie chodzi tylko o kamień i płytkę, ale także o wygląd języka, dziąseł i podniebienia twardego. Tego samemu nie można zobaczyć, ważne jest regularne usuwanie kamienia przez piaskowanie zębów, aby w porę wykryć niepokojące zmiany - powiedziała w Polskim Radiu 24 Joanna Dziewit, dyplomowana higienistka stomatologiczna. 

Goście Polskiego Radia 24: dr Lubomir Lembas i dr Anna Kaniewska, chirurdzy, mówili o nowych sposobach korygowania kształtu piersi. Chodzi nie tylko o indywidualne poczucie estetyki, ale także o pomoc kobietom, które z powodu choroby nowotworowej przeszły operację mastektomii.

- Nasze stopy są naszym fundamentem zdrowia, choć nie zawsze wyglądają tak jak byśmy chcieli. Ale dzisiejszy styl życia powoduje, że te stopy stają się coraz bardziej zniekształcone, zwłaszcza gdy miały wady nie wykryte już w dzieciństwie - powiedziała w Polskim Radiu 24 dr n.med. i n. o zdrowiu Aneta Popieluch, fizjoterapeutka.

- Statystyki są z roku na rok coraz gorsze, bo oficjalne dane mówią o 3 milionach cukrzyków w Polsce. Ale jest ich na pewno więcej, bo gdy doliczymy stany przed cukrzycowe, może ich być nawet 6 mln. Co czwarty chory na cukrzyce miał, ma lub będzie miał problemy ze stopą cukrzycową - powiedział w Polskim Radiu 24 dr n. med. Przemysław Lipiński, chirurg.

- Zespół kruchości jest zespołem zmian fizjologicznych. To obraz stanu organizmu, czasami nazywany jest zespołem słabości bądź wątłości. Tu chodzi o zespół wyczerpania biologicznych rezerw. Ale nie dotyczy to wszystkich seniorów. Bo są nimi objęte osoby gorzej przechodzące proces starzenia się oraz związanych z nim chorób. Chodzi o choroby serca, naczyń krwionośnych i mózgu - powiedziała w Polskim Radiu 24 dr Małgorzata Kupisz-Urbańska, geriatra z warszawskiego szpitala im. Orłowskiego.

Goście Polskiego Radia 24: dr n. med. Magdalena Cubała-Kucharska i pedagog, nauczycielka historii oraz Danuta Kozakiewicz, dyrektorka Szkoły Podstawowej nr 103 w Warszawie mówiły o znaczeniu przedmiotu Edukacja zdrowotna w nowym programie nauczania.

Polskie dzieci coraz częściej borykają się z nadwagą i chorobą otyłościową. Brakuje miejsc, brakuje specjalistów, którzy mogliby pomóc. O trudnej walce z naszymi przyzwyczajeniami powodującymi, że zapychamy dzieci cukrem, walce ze stereotypami, oraz o tym, jak pomóc dzieciom, które które cierpią fizycznie i psychicznie mówiła w Polskim Radiu 24 Elżbieta Brzozowska z Fundacji Zdrowie i Edukacja Ad Meritum.

- Szczepienia w aptekach to ważny temat, bo przez wiele lat postrzeganie aptek i aptekarza było sprowadzone tylko do sprzedaży leków. Ale misja społeczna farmaceuty jest znacznie szersza, bo apteka to miejsce pracy medycznego profesjonalisty - powiedział w Polskim Radiu 24 dr n. farm. Mikołaj Konstanty, farmaceuta.

- Edukacja zdrowotna zawsze budziła u nas wiele społecznych emocji. Ale w krajach zachodnich, zdrowie stawiane jest w edukacji zawsze na pierwszym miejscu. Tam kładą duży nacisk na profilaktykę prozdrowotną już od najmłodszych lat - powiedział w Polskim Radiu 24 dr Łukasz Durajski, dyrektor Instytutu Zdrowia Dziecka.

- Nie wystarczy nam kolejna dieta, trzeba w sposób stały rozsądnie się odżywiać, aby nie popaść w chorobę otyłościową. A potem przez cały czas konsekwentnie kontrolować nasze nawyki żywieniowe - powiedziała w Polskim Radiu 24 Elżbieta Brzozowska z Fundacji "Zdrowie", która pomaga uporać się z otyłością.

- Problem niedożywienia, także w przypadku nowotworów, pojawia się już przy 5-procentowej utracie masy ciała. W przypadku chorego ważącego 80 kilogramów utrata 4 kg tylko pozornie nie jest problemem, bo czeka go walka o życie i musi mieć na to siłę - powiedział w Polskim Radiu 24 dr n. med. Paweł Kabata, onkolog-chirurg. 

- Menopauza kobiet to początek nowego okresu, bo to średnio 30 procent długości naszego życia. To inny etap biologii, o który trzeba zadbać - powiedziała w Polskim Radiu 24 dr Agnieszka Harabin-Matysiak, ginekolog-położnik.

- Program KOS-BAR wejdzie na stałe do koszyka usług medycznych NFZ od stycznia 2026 roku. Dotyczy najcięższych przypadków chorobliwej otyłości, ze wskaźnikiem otyłości powyżej 35-40 BMI. W formie pilotażowej program KOS-BAR działa już od paru lat i cieszy się uznaniem lekarzy oraz pacjentów - powiedziała w Polskim Radiu 24 Ewa Godlewska z Fundacji na Rzecz Leczenia Otyłości. 

- Radiologia jest młodą specjalizacją w historii medycyny, bo ma nie więcej niż 100 lat. Ale w ostatnich latach przeszła rewolucję, co jest związana z obecnym rozwojem wielu nowoczesnych technologii - powiedział w Polskim Radiu 24 profesor Bartosz Mruk, radiolog ze szpitala MSWiA w Warszawie. 

- Dzieci gdy wchodzą w etap nauki szkolnej, muszą mieć dobry wzrok. A jeżeli już na początku ich edukacji  pojawią się problemy z widzeniem, to ten problem tylko  z czasem się pogłębi, co bardzo utrudni im naukę. Dlatego powinny w wieku 7-8 lat przejść badanie wzroku - powiedziała w Polskim Radiu 24 Sylwia Kijewska - optometrystka.

 - Aby sprawdzić stan naszego zdrowia, możemy sami wypełnić ankietę "10 dla Serca", która jest dostępna w aplikacji "mojeIKP". Jest bardzo pomocna w codziennym funkcjonowaniu w ochronie zdrowia - powiedział prof. Aleksander Prejbisz z Narodowego Instytut Kardiologii.  

- Czasami rola embriologa w skomplikowanym procesie zapłodnienia in vitro jest niedoceniana. Leczenie niepłodności angażuje dużą grupę ludzi, bo przecież chodzi o podarowanie potomstwa naszym pacjentom. Laboratorium embriologiczne to jakby centrum dowodzenia w tym procesie, bo my zajmujemy się bezcennym skarbem, jakim są rozrodcze komórki żeńskie i męskie - powiedziała w Polskim Radiu 24 dr Marta Bogucka, embriolog. 

"Jestem 50+" to określenie, które - wraz ze zmianami demograficznymi - będzie pojawiać się coraz częściej. W ślad za nim do codziennego języka wchodzą pojęcia longevity i zdrowowieczność, podkreślające, że celem nie jest samo wydłużanie życia, lecz zachowanie sprawności, zdrowia i samodzielności na jak najdłużej. W audcji rozmowa z Dorotą Warowną - ekspertką branży fitness, poświęcona trendom i modom w fitnessie oraz sposobom czerpania realnej przyjemności z aktywności fizycznej - jako kluczowego elementu dobrego, świadomego starzenia się.

- Chirurgia z wykorzystaniem robotów otworzyła zupełnie nowe możliwości w leczeniu pacjentów urologicznych oraz skraca czas ich powrotu do domów. Jest ona wykorzystywana w Polsce od 7 lat, a chorzy coraz chętniej poddają się takim operacjom - powiedział w Polskim Radiu 24 dr n.med. Michał Małek, urolog ze szpitala MSWiA.  

- Chory, któremu podawane są leki antynowotworowe, musi mieć silny organizm, aby taka terapia odniosła pozytywny skutek. Dlatego tak ważna jest jego dieta, bo żywienie jest jednym z elementów wspierających leczenie, tak samo jak porada psychologiczna i rehabilitacja - powiedziała w Polskim Radiu 24 dr n.med. i n. o zdrowiu Iwona Sajór, dietetyk kliniczny.

- Problem nawodnienia starszych osób nie dotyczy tylko okresu wakacji. Bo mają one mniejsze poczucie pragnienia. Picie dwóch herbat dziennie to za mało i stwarza duże ryzyko dla organizmu, zwłaszcza gdy seniorzy pracują latem na swojej działce. Grozi im to udarem słonecznym i cieplnym, co oznacza uszkodzenie tkanek na wskutek wysokiej temperatury - powiedział w Polskim Radiu24 dr Claude Mawa, lekarz rodzinny. 

- Aż 75 procent osób z grupy wiekowej 60 plus to osoby z nadciśnieniem tętniczym. Ale coraz częściej ten problem dotyka osoby w wieku 20 i 30 lat, ale o tym nie widzą, bo myślą że to problem tylko starszych osób - powiedział w Polskim Radiu 24 prof. Jacek Lewandowski, kardiolog i hipertensjolog (specjalista od badania nadciśnienia tętniczego).

- To na nas spada jak grom z jasnego nieba. Nie jesteśmy przygotowani na opiekę nad naszym bliskimi, którzy mają demencję. Jej najczęstszą przyczyną jest choroba Alzheimera, która rozwija się w bardzo podstępny sposób - powiedziała w Polskim Radiu 24 Karolina Jurga, psycholog geriatryczny, autorka podręcznika jak postępować z chorym na demencję. 

- Jadąc na wakacje musimy pomyśleć o naszym zdrowiu. Trzeba zabrać ze sobą zapas odpowiednich leków, bo zagranicą mogą być problemy z dostępem do tych medykamentów - powiedział w Polskim Radiu 24 prof. Andrzej Chciałowski, pulmonolog. 

W debacie publicznej temat długowieczności najczęściej kojarzony jest z wydłużeniem życia seniorów i koniecznością zapewnienia odpowiedniej opieki w późnej starości. Tymczasem nowoczesne podejście zgodnie z najnowszymi badaniami z założeniami tzw. medycyny długowieczności skupia się na prewencji, czyli zapobieganiu chorób cywilizacyjnych i promowaniu zdrowia i zdrowego stylu życia już od wczesnej dorosłości. Gościem audycji był prof. dr hab. n. med. Marek Postuła  - kardiolog, internista specjalista ds. długowieczności.

- Problemu swojej niepłodności mężczyźni starają się nie pokazywać światu. Dlatego rzadziej niż panie pojawiają się w moim gabinecie, szukając psychologicznego wsparcia - mówiła w Polskim Radiu 24 psycholożka i psychoterapeutka Agnieszka Tousty-Ingielewicz.  

Śródmiąższowe choroby płuc, to blisko 200 rzadkich chorób, które drastycznie wpływają na jakość życia. Dzięki dobrej diagnozie możliwe jest ich skuteczne leczenie. Zdarza się, że chorzy na niektóre odmiany chorób płuc, mają gorsze rokowania na wyleczenie, niż w przypadku raka płuc, z powodu wielu zdrowotnych komplikacji. 

- Otępienie, czyli problemy poznawcze, to problem całego świata, to zjawisko stale będzie narastało, bo widać starzenie się większości społeczeństw. Problemy z prawidłową pracą mózgu, najczęściej pojawiają się wraz z wiekiem pacjentów. Szacuje się, że do 2050 roku ich liczba będzie trzy razy większa niż obecnie - powiedział w Polskim Radiu 24 dr Piotr Ślifirczyk, neurolog.

Najnowsze badanie pokazuje, że wiele dzieci nie potrafi jasno powiedzieć, co i gdzie je boli, podczas gdy dorośli są przekonani, że zawsze zostaną o tym poinformowani. W audycji przyglądamy się temu niebezpiecznemu rozdźwiękowi i pytamy, jak uczyć dzieci odwagi mówienia o objawach - bo w chorobie nowotworowej czas i komunikacja mogą decydować o życiu. W audycji rozmowa z prof. dr hab. n med. Anną Raciborską, kierowniczką Kliniki Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży IMiD oraz Joanną Pruban, psychoonkolożką z Instytutu Matki i Dziecka.

- Żaden onkolog nie powie państwu, że macie siedzieć w zamkniętych pomieszczeniach i w ogóle nie wychodzić. Wręcz przeciwnie, każdy onkolog powie: uprawiajmy aktywność fizyczną - mówił w Polskim Radiu 24 prof. Piotr Rutkowski, chirurg onkolog.

Zdrowa dieta, ruch i kontrola podstawowych parametrów krwi mogą uratować życie - profilaktyka kardiologiczna to inwestycja w długie lata dobrej kondycji. Na ten temat w Polskim Radiu 24 mówił prof. Artur Mamcarz, lekarz internista i kardiolog.

Coraz więcej Polaków doświadcza udaru mózgu - i coraz częściej są to osoby młode, nawet przed czterdziestką. Lekarze alarmują: szybka reakcja ratuje życie i decyduje o przyszłej sprawności chorego. Na ten temat w Polskim Radiu 24 mówił neurolog dr Aleksander Dębiec.