Explore every episode of the podcast Polska i Polacy na całym świecie

Gościem Polskiego Radia dla Zagranicy, jest Elisabeth Duda, polsko-francuska aktorka, promotorka Polski i polskiej kultury, która za swoją ważną działalność została wyróżniona w Konkursie Osobowość Roku Polonii Świata 2025.

Gościem Polskiego Radia dla Zagranicy, jest Agnieszka Mikulec, nauczycielka prowadząca zajęcia dla Polaków w Uzbekistanie, która za swoją ważną działalność została wyróżniona w Konkursie Osobowość Roku Polonii Świata 2025.

Gościem Polskiego Radia dla Zagranicy jest Bożena Wróblewska, przedstawicielka włoskiej Polonii, tegoroczna laureatka Konkursu Osobowość Roku Polonii Świata, organizowanego przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Polonijne.

Singapur, Chopin i… bigos. Naszym gościem jest Łukasz Pieńkowski – Polak, który od 37 lat mieszka za granicą, ale wciąż podkreśla: „Zawsze czułem się Polakiem.”

Tomek Collin, Polak, którego trudno przypisać do jednej kategorii. Choć dziś mieszka w Singapurze, jego historia rozciąga się na wiele kontynentów: od Stanów Zjednoczonych i Szwajcarii, przez Wietnam, Chiny i Malezję, aż po Nowy Targ i Warszawę. To właśnie tam, w Polsce, ukształtowało się jego przywiązanie do tradycji i polskich korzeni. 

W dzisiejszej rozmowie zabieramy Państwa w podróż do jednego z najbardziej wyjątkowych miejsc na mapie świata – Singapuru. Miasta-państwa, które kojarzy się z nowoczesnością, porządkiem i surowym egzekwowaniem prawa.

Mówiło się, że tradycyjnie Polaków w Chicago łączy polski język, polska kultura, zwłaszcza polski folklor, polski kościół, czy może pojawiły się jakieś nowe zjawiska, które są dla Polonii ważne i które inaczej definiują relacje Kraj-Polonia? Rozmawiamy o tym z Agatą Grochowską, kierownikiem referatu do spraw Polonii, komunikacji i dyplomacji publicznych w konsulacie generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w Chicago.

- Były bardzo długie owacje na stojąco. I był bardzo pozytywny odbiór strony litewskiej naszej muzyki. To jest dla nas najważniejsze, że udało się, w tym wymiarze dyplomacji publicznej, dotrzeć do Litwinów z czymś, co w dużej mierze jest śpiewane i grane po polsku. To jest bardzo istotne, bo my w ten sposób budujemy już nie tylko pozycję naszej kultury, ale markę Polski - tak o koncercie w Wilnie Orkiestry Młodzi-Polscy mówi Mikołaj Falkowski, prezes zarządu Fundacji "Pomoc Polakom na Wschodzie" im. Jana Olszewskiego, fundacji, z której inicjatywy powstała Orkiestra Młodzi-Polscy.

MSZ zorganizowało pilotową edycję programu we współpracy z Polską Agencją Inwestycji i Handlu. Dzięki niemu do Polski przyjechało stu młodych ludzi polskiego pochodzenia. O programie, Polskiemu Radiu dla Zagranicy, opowiedziała wiceminister spraw zagranicznych Henryka Mościcka-Dendys.

„Poland. Business Adventure” to program stypendialny organizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych oraz Polską Agencję Inwestycji i Handlu. Uczestnicy przyjechali na trzymiesięczne staże w polskich firmach. Celem było zachęcenie ich do powrotu do kraju.

W Wilnie i w Warszawie wystąpi orkiestra MŁODZI–POLSCY. Jest to projekt, w którym już po raz kolejny, na scenie spotykają się młodzi muzycy polskiego pochodzenia z Litwy, Białorusi, Łotwy, Niemiec, Ukrainy oraz Polski. Ich wspólne muzykowanie, pod batutą dyrygenta Huberta Kowalskiego, zaowocuje koncertem pełnym emocji i wyjątkowej muzyki. W programie znajdą się dzieła m.in. Wojciecha Kilara, Zbigniewa Wodeckiego, Grażyny Bacewicz, Stanisława Moniuszki, Krzysztofa Pendereckiego oraz Mieczysława Karłowicza.

Anna Sochańska, dyrektor Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą Ministerstwa Spraw Zagranicznych, który zorganizował wielkie spotkanie konsulów polonijnych z całego świata w Warszawie, była gościem Polskiego Radia dla Zagranicy.

Realizacja strategii współpracy z Polakami za granicą, która zakłada m.in. wspieranie powrotów do kraju, promocję języka polskiego, walkę z wykluczeniem rodaków i zmianę podejścia do finansowania projektów - była tematem pierwszej narady konsulów polonijnych, która odbywa się w Warszawie.

Za nami Jubileuszowa Gala polskiej szkoły w Szkocji. Pierwsi absolwenci z dumą dzielili się tym, w jaki sposób znajomość języka polskiego pomaga im w życiu zawodowym.

W studiu Polskiego Radia dla Zagranicy gościł Czesław Okińczyc, sygnatariusz Aktu Odrodzenia Niepodległości Litwy, prezes Radia znad Wilii, prawnik i działacz społeczny. Rozmawialiśmy między innymi o Polskim Radiu, Polakach na Litwie i tunieju golfowym, którego jest pomysłodawcą i organizatorem. 

- Zainicjowaliśmy powstanie Polonia Info Banku, tworzonego przez Polonię, dla Polonii. To źródło wiedzy dla wszystkich Polaków za granicą. Ma na razie trzy części, ale to dopiero początek, bo mamy bardzo ambitne plany - mówi Małgorzata Bonikowska, redaktorka naczelna "Gazety".

W trakcie spotkania, trwającego od 2 do 4 września w ramach XXXIV Forum Ekonomicznego, poruszone zostaną między innymi takie tematy jak przykłady sukcesów organizacji polonijnych czy rola Polonii w promocji Polski za granicą.  

Nowy rok nauki rozpoczynają uczniowie przedszkoli i szkół polskich na Litwie. Działa tam około takich 70 placówek, funkcjonują jednak w ramach litewskiego systemu oświatowego.

Wśród nowych inicjatyw skierowanych do Polonii, finansowanych przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego, jest Multimedialna Akademia Młodego Reportera. Do udziału w projekcie można się zgłaszać do 18. września. Przewidywane są zarówno zajęcia stacjonarne, jak i online. Uczestnicy spotkają się także na zakończenie warsztatów w Warszawie.

Przygotowujemy dokument, który ma realnie wspierać nauczycieli polonijnych, być praktycznym narzędziem ułatwiającym codzienną pracę dydaktyczną, inspirującym i odpowiadającym na rzeczywiste potrzeby szkół polonijnych na całym świecie - mówi, o "Ramach programowych polonijnej edukacji językowo-kulturowej", dr Urszula Starakiewicz-Krawczyk, dyrektorka Instytutu Rozwoju Języka Polskiego.

Na Katolickim Cmentarzu Rookwood w Sydney, na grobie Zbigniewa Jasińskiego, żołnierza i poety, pojawił się znak Instytutu Pamięci Narodowej Grave of a Veteran. Inicjatorką tego upamiętnienia była dr Bogumiła Żongołłowicz, mieszkająca w Australii już ponad 30 lat, pisarka, badaczka powojennej historii Polonii australijskiej, autorka powstającej biografii Zbigniewa Jasińskiego.

Nad taką mapą pracuje Fundacja Multiocalenie. Projekt „Polskakaukaz.pl - polskie szlaki pod Kaukazem" jest realizowany w partnerstwie z Polską Szkołą im. Św. Królowej Jadwigi w Tbilisi.

Rafał Olbiński, znany polski artysta, jeden ze współtwórców Polskiej Szkoły Plakatu, grafik, malarz, który wiele lat spędził na emigracji, między innymi w USA, był uczestnikiem jednej z najważniejszych debat, jakie odbyły się podczas Polonia Camp 2025, czyli Spotkania Młodzieży Polonijnej z całego świata w Warszawie.

Tańczymy i śpiewamy głównie w strojach krakowskich, co wywołuje bardzo duże zainteresowanie, ponieważ te stroje są barwne, kolorowe, cekiny lśnią. Hiszpanie też tańczą i śpiewają w swoich strojach regionalnych, które nie są jednak takie bogate, nie są takie kolorowe. Także my naprawdę wzbudzamy bardzo duże zainteresowanie - mówi, w rozmowie z Polskim Radiem dla Zagranicy, Agata Słupska-Jurewicz z Hiszpańsko-Polskiego Stowarzyszenia Kultury "Krakus".

O języku polskim, którego uczy się kolejne polonijne  pokolenie, o rodzimej  tradycji, którą niełatwo pielęgnować, gdy się identyfikuje z równie ważnymi trzema innymi tradycjami, ale także o popularyzacji nauki, dzięki której można połączyć hobby z dociekliwością badacza mówiły w Polskim Radiu dla Zagranicy doktor Joanna Bagniewska i jej córka Flora Preston z Oksfordu. 

12 złotych, 16 srebrnych i 10 brązowych medali na brytyjskich i międzynarodowych prestiżowych zawodach. Dotychczasowe sukcesu sportowe młodych polonusów.

- Polskie Radio w Górnej Austrii istnieje już 16 lat. Docieramy do wszystkich kategorii wiekowych naszych słuchaczy, ponieważ radio jest też w części internetowe. Słuchają nas zarówno młodzi ludzie, jak i starsze pokolenie Polonii w Austrii - powiedziała Polskiemu Radiu dla Zagranicy, Sylwia Szpak z Polskiego Radia w Górnej Austrii.

- W swojej pracy jako nauczyciel języka polskiego staram się korzystać z różnych dostępnych metod pracy, w tym również metod dziennikarskich, to znaczy chcę zachęcać dzieci przede wszystkim do nauki języka polskiego, właśnie takimi metodami, które są dla nich ciekawe, nowe, odkrywcze - powiedział Polskiemu Radiu dla Zagranicy, Andrzej Grodzki, nauczyciel języka polskiego w Bonn, w Niemczech.

Zostanie powołana Młodzieżowa Rada Polonijna oraz powstanie zespół do spraw polityki powrotowej. To wymierne efekty pierwszego i największego w historii spotkania młodej Polonii – Polonia Camp 2025. Tysiąc młodych osób z 46 krajów spotkało się w Warszawie, aby debatować, integrować się i poznawać Polskę. Co zdecydowało o sukcesie wydarzenia? Zapraszmy do wysłuchania rozmowy z jego organizatorami.

Naszym gościem jest pani Marta Surowiec, współautorka wyjątkowej wystawy, która zaprasza do refleksji nad tym, co nas utożsamia i jak kształtujemy własną przynależność będąc Polakami mieszkającymi poza granicami swojego kraju.

W Dosze przestrzeń, gdzie młodzi Polacy mogą pielęgnować język, historię i tradycje swojego kraju, tworzy od kilkunastu lat Edyta Gierycz, dyrektorka Szkoły Polskiej im. Witolda Pileckiego.  

Tysiąc młodych osób z 46 krajów spotkało się w Warszawie na Polonia_Camp 2025, największym jak dotąd światowym zjeździe młodej Polonii. Były to cztery dni budowania relacji, zdobywania wiedzy i obcowania z kulturą ojczystą. Podczas spotkania  odbył się m.in. panel „Mosty do Polski”, z udziałem Anny Sochańskiej, dyrektor Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

W Warszawie zakończył się zjazd młodzieży polonijnej  Polonia Camp 2025. - To niepowtarzalny czas pełen inspiracji, współpracy i nawiązywania nowych znajomości - mówi Mikołaj Falkowski, prezes Zarządu Fundacji "Pomoc Polakom na Wschodzie".

W Warszawie ponad tysiąc młodych ludzi z 46 krajów świata bierze udział w kilkudniowym spotkaniu młodzieży polonijnej. - Waszym zadaniem jest, wysyłać w świat prawdziwą, współczesną wizję Polski - mówił do uczestników Polonia Camp 2025 szef MSZ Radosław Sikorski.

Ponad tysiąc młodych ludzi z 46 krajów świata bierze udział w spotkaniu młodzieży polonijnej Polonia_Camp 2025. To pierwsze tego typu spotkanie, zainicjowane przez Senat RP. Organizatorem wydarzenia jest Stowarzyszenie "Wspólnota Polska", Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie" oraz Instytut Spraw Publicznych.

Na wileńskim Placu Katedralnym, 163 pary zatańczyły poloneza. Tańcu przyglądały się rodziny abiturientów, ich nauczyciele, mieszkańcy Wilna oraz mer miasta. 

Dla niektórych egzotyczny, dla innych niezwykle przyszłościowy. Polonia coraz bardziej dba o polszczyznę, ale nasz język doceniają także osoby niezwiązane wcześniej z Polską .

Polonia_Camp 2025, pierwsze światowe spotkanie młodej Polonii, już za kilka dni w Warszawie. Od 17 do 20 lipca kampus Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego zamieni się w przestrzeń dialogu, nauki, kultury i integracji.

Gościem Polskiego Radia dla Zagranicy była Anna Traczewska, dziennikarka polonijna z Włoch,  współredaktorka Biuletynu Polonia Włoska, wydawanego dla Związku Polaków we Włoszech, korespondentka portalu Polacy we Włoszech. Ponadto założycielka i dyrektorka Szkoły Języka i Kultury Polskiej Anders w Maceracie, zajmująca się także pośrednictwem biznesowym między polskimi i włoskimi firmami.

Wśród wakacyjnych gości Polskiego Radio dla Zagranicy była Gosia Kubat, Polka mieszkająca od ponad 20 lat w Swajcarii. W Zurichu założyła i prowadzi szkołę językową, wykłada w Wyższej Szkole Nauk Stosowanych, ZHAW-Zürcher Hochschule für Angewandte Wissenschaften, a także działa w Polsko-Szwajcarskim Instytucie Kultury i Edukacji. Jest inicjatorką wielu konferencji, spotkań, akcji, które mają na celu przede wszystkim integrację szwajcarskiej Polonii.

Gośćmi Polskiego Radia dla Zagranicy byli Martyna Górniak - Pełech, tłumaczka, dziennikarka i pisarka oraz bohaterowie jej książek, Krysia Pełech i Ksawery Pełech. Pisarka promuje obecnie w Polsce swoją nową książkę "Optymistka", która opowiada o jej 35. przeprowadzkach. Jest to niezwykle barwna historia jej życia.

Gościem Polskiego Radia dla Zagranicy jest Barbara Czechmeszyńska-Skowron, dziennikarka polonijna, animatorka życia kulturalnego w Polsce, ale także wśród Polonii włoskiej i  niemieckiej, prezes Fundacji Pokolenia Pokoleniom oraz członek Zarządu Stowarzyszenia Associazione Culturale Insieme.

- Prowadzę audycje w Radiu Darmstadt, natomiast nie jest to jedyne i nawet nie główne moje zajęcie. Zajmuję się tym z pasji. Z zawodu jestem inżynierem i zajmuję się projektowaniem budynków przemysłowych. Do Radia Darmstadt trafiłem w 2020 roku, mniej więcej wtedy, kiedy zaczęła się pandemia - mówi Karol Prabucki, dziennikarz Redakcji Międzynarodowej Radia Darmstadt.

Urozmaicone zajęcia z muzyki, teatru i plastyki przyciągają polskich uczniów – tłumaczy gość PRdZ Renata Rams, dyrektorka Polskiej Szkoły im. Wisławy Szymborskiej w Wielkiej Brytanii.  

W lipcu Warszawa stanie się miejscem wyjątkowego spotkania młodej Polonii z całego świata. Od 17 do 20 lipca Kampus Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego zamieni się w przestrzeń dialogu, nauki, kultury i integracji. Organizatorami wydarzenia Polonia_Camp 2025 są Stowarzyszenie "Wspólnota Polska", Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie" oraz Instytut Spraw Publicznych.

Uatrakcyjnienie nauki i integracyjna rola szkoły to wyzwania, bo edukacja polonijna zawsze jest specyficzna – mówi gość Polskiego Radia dla Zagranicy, Monika Korchel, szefowa paryskiej placówki.

Sukcesem zakończył się pierwszy etap pilotażowego szkolenia "Nowe Media w organizacjach polonijnych", przygotowanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Uniwersytet Warszawski. Szkolenie adresowane było do dziennikarzy polonijnych z kilkunastu krajów świata.

Sukcesem zakończył się pierwszy etap pilotażowego szkolenia „Nowe media w organizacjach polonijnych”, przygotowanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Uniwersytet Warszawski. To pierwszy taki program. MSZ wspiera media polonijne, bo jest przekonany, że silne media to silna Polonia.

Szeroko znany, popularny i wielokrotnie nagradzany zespół folklorystyczny ma w swoim repertuarze tańce i pieśni ludowe z niemal wszystkich regionów Polski oraz folklor Wileńszczyzny.  

- Przedstawiamy losy ludzi, którzy podjęli długofalowe działania na rzecz ratowania, podtrzymywania i przekazywania następnym pokoleniom kultury oraz języka polskiego – mówi Adam Hlebowicz, historyk, pisarz, redaktor naukowy słownika „Zostali na Wschodzie”.