Explore every episode of the podcast Plik tekstowy

Rafał Dajbor - autor książki "07 zgłoś się. Milicyjny serial wszech czasów" opowiada o kulisach powstawania serialu, nieznanych anegdotach z planu. Wyjaśnia też narosłe wokół produkcji stereotypy. Zastanawiamy się nad fenomenem popularności porucznika Borewicza, który zyskał już status ikony polskiej popkultury. To książka dla wszystkich, którzy chcą spojrzeć na Borewicza świeżym okiem - nie tylko jak na bohatera serialu kryminalnego, lecz także jak na zjawisko kulturowe, które do dziś fascynuje kolejne pokolenia widzów.

Renata Bożek - prozaiczka i publicystka, autorka m.in. "Wyjarzmionej" oraz "Wakacji w domu", prezeska Związku Pisarzy ze Wsi, współzałożycielka internetowego pisma literackiego "Pole". Także współautorka serii prozatorskiej Związku Pisarzy ze Wsi.

"Azard" to powieść opisująca mało znany wycinek międzywojennej historii Polski, ale przede wszystkim oryginalny głos w dyskusji o długim cieniu, jakim romantyzm kładzie się na – współczesności. Kiedy w październiku 1923 roku eksplozja niszczy warszawską Cytadelę, w ruch zostaje wprawiona policyjno-wojskowa maszyneria śledcza. Choć z braku dowodów trudno dociec przyczyny wybuchu - czy był to samozapłon, przypadkowe podpalenie, czy długo przygotowywany zamach? Niektórzy starają się obarczyć winą komunistów. Paweł Kozioł w swojej polifonicznej powieści, którą czyta się jak wciągający thriller polityczno-sądowy, zdarzenia z tamtego czasu uzupełnia jednak o wątek fantastyczny. Bohaterowie "Azardu" działają z podszeptu Słowackiego, który pokątnie zawiaduje polskimi dziejami z grobu na paryskim Montmartrze. Po co to robi? Bo pragnie Polski krwawej i okrutnej, państwa pogrążonego w nieprzemijającym stanie wyjątkowym, które bezwzględnie rozlicza się ze swoimi wrogami, tym samym torując sobie drogę do nowoczesności. 

Najnowsza książka Zofii Król  - "Droga przez łąkę. Sześć esejów o przestrzeni", to wielowątkowa opowieść o tym, w jaki sposób nawiązujemy relację z trójwymiarem, oswajamy go, a potem przekładamy te doznania na język literatury, malarstwa, filozofii. Autorka przygląda się tekstom, mapom i obrazom, śledzi wędrówki współczesnych artystek, zamyśla się nad kondycją marzącej o wejściu w widok podmiotki. Jednocześnie sama podróżuje w czasie i przestrzeni, przenosząc się płynnie z pagórków południowej Anglii końca XVIII wieku, gdzie przypatruje się pewnej poziomce, na zalane słońcem XV-wieczne burgundzkie uliczki, z dzikich stoków Garganów - na dziewiąte piętro pewnego warszawskiego wieżowca i na szczyt prowansalskiej Góry świętej Wiktorii, skąd roztacza się niezwykły widok. Przewodniczkami w tej podróży są pisarki i pisarze - Wordsworthowie, Haupt, Białoszewski, Miłobędzka, Lebda, malarze – van Eyck, Cézanne, Hockney, filozofowie – Merleau-Ponty czy Berleant, oraz ktoś jeszcze - pomarańczowy ludzik Google Maps. 

Autorskie podsumowanie roku 2025 w literaturze polskiej według Maxa Cegielskiego.

Łukasz Garbal - pisarz, reporter, korespondent wojenny, komentator społeczny, autor biografii Melchiora Wańkowicza. Uchodźca, emigrant, dysydent, marketingowiec, copywriter, influencer, celebryta - w stosunku do Wańkowicza można użyć każdego z tych określeń. Pozostawił po sobie bogactwo źródeł: zdjęć, listów, relacji, wielokrotnie nadpisywanych tekstów… Dla jego biografa to błogosławieństwo i... przekleństwo. Przedarcie się przez gąszcz faktów i mitów, półprawd, plotek i zmyśleń było gigantycznym wyzwaniem. Książka Łukasza Garbala to biografia totalna, której Wańkowicz jeszcze nie miał, a na którą bez wątpienia zasługuje.

Anna Kamińska - autorka biografii i reportażu "Białowieża szeptem", która powraca z opowieścią o Bieszczadach. To miejsce wybrane przez niezwykłe kobiety: Zofię Komedową, Marię Kownacką, Joannę Hasiorową, żonę Hasiora, której historia przez nikogo nie była jeszcze opisywana. Odnajdujemy w nich także ślady Simony Kossak, bohaterki pierwszej bestsellerowej biografii Kamińskiej. Każda z tych kobiet na swój własny, wyjątkowy sposób wpisała się w krajobraz Bieszczadów.

Historia architektury skupia się zwykle na arcydziełach i prestiżowych budowlach - świątyniach, rezydencjach, pomnikach, gmachach władzy i instytucjach kultury. A przecież te miejsca to wyjątki, a o jakości życia, wygodzie czy zdrowiu decydują miejsca codzienne. Grzegorz Piątek prowadzi nas przez takie właśnie, nieprestiżowe, a jednak niezbędne przestrzenie: toalety publiczne, żłobki, przedszkola, ośrodki dla seniorów, węzły przesiadkowe i mieszkania komunalne. Pokazuje twórców i inwestorów, którzy starają się wyjść poza schemat, łączyć oszczędność i jakość, piękno i użyteczność, finansową i fizyczną dostępność. Pisze przede wszystkim o miejscach, które zna ze swojego życia i pyta o zdanie użytkowników, których doświadczenie jest ostatecznym sprawdzianem idei architekta.

Czy wszystko zaczęło się od prababki, która była bieżenką? To przecież dzięki niej narodziła się głowa rodziny: autor podręczników do nauki języka białoruskiego, białoruskojęzyczny poeta, pisarz, dziennikarz, etnograf-amator, domowy geniusz. Choć zmarł ponad ćwierć wieku temu, wszyscy odczuwają wciąż jego wpływ. Czasem wpływ ten staje się źródłem dumy, czasem spada na głowę i przygniata bliskich jak fortepian w kreskówkach. "Wygoda" to powieść o tożsamości, traceniu i asymilacji, o nieprzystawaniu do większości i do mniejszości. Prawda i fikcja funkcjonują tu na równych prawach, a Podlasie jest mniej magiczne niż zwykle. Gościni: autorka powieści - Natalka Suszczyńska. 

Profesor fizyki Andrzej Dragan wyjaśnia, czym tak naprawdę jest sztuczna inteligencja. Co faktycznie może zrobić i jakie są jej granice? W swojej najnowszej książce - "Quo vAIdis" naukowiec tłumaczy fenomen sztucznej inteligencji. Skupia się jednak na tym, co wiemy: wyjaśnia nieporozumienia, nie podsyca lęków. Stara się wskazać, na co tak naprawdę stać AI. 

Dlaczego w szkole omawia się lektury, w których dziewczyny głównie płaczą, gotują albo czekają, aż ktoś je uratuje? Czemu tak mało bohaterek ma coś do powiedzenia? Dlaczego większość głównych postaci to mężczyźni, a kobiety funkcjonują w tle - jako matki, kucharki lub przyszłe żony? Dlaczego w kanonie prawie nie ma autorek, a jeśli już są jakieś bohaterki pierwszoplanowe, to wiecznie się stroją albo marzą o ślubie? "Bezradne i romantyczne" to błyskotliwa, odważna i potrzebna analiza kanonu lektur szkolnych autorstwa doświadczonej nauczycielki i badaczki. 

"Gołoborze" to najbardziej osobista książka w dorobku Macieja Siembiedy. Autor splata dramat rodzinny z historią regionu - od czasów powstania styczniowego, przez burzliwy wiek XX, aż po współczesność. To literacka opowieść o namiętnościach, które przetrwały stulecia, o zemście wymierzanej ponad grobem i o ciężarze, jaki niesie pamięć dawnych krzywd. To historia, w której szekspirowski dramat spotyka mafijną sagę, a świętokrzyskie legendy stają się tłem dla opowieści o losach zwykłych ludzi, uwikłanych w niezwykłe wydarzenia. 

"Porachunki..." są zarówno dla tych, którzy nigdy nie interesowali się ekonomią, jak i dla tych, którym wydawało się, że o gospodarce wiedzą już wszystko. To żywa opowieść o pieniądzach (także tych z kamienia, miedzi i ptasich piór) oraz o ich uwikłaniu w politykę. Autor, ekonomista i historyk idei, nie tylko przygląda się temu, jak skonstruowany jest współczesny pieniądz, lecz także przedstawia projekty jego reform. Pyta, dlaczego polityczna natura pieniądza została wyparta z powszechnej świadomości, a tych, którzy próbowali o niej głośno mówić, spotkał, jak pisze, marny los. Z Jędrzejem Malko rozmawiał Max Cegielski.

Marta Hermanowicz - laureatka Nagrody Conrada za debiutancką powieść pt. "Koniec". To metafizyczna, bluźniercza książka opowiadająca o tragedii wojny, która nie kończy się wraz z podpisaniem traktatów pokojowych, ale zostaje w jej ofiarach i przenosi się na kolejne pokolenia. Malwina - dziewczynka obdarzona niezwykłą wrażliwością, śni sny-wspomnienia wojenne swojej babki, co sprawia, że równolegle funkcjonuje w dwóch rzeczywistościach – wojennej (przede wszystkim tej z Kresów i Syberii) i Polski lat 90.

Uważne studiowanie rodzinnych albumów i przyglądanie się znaczkom mogą niekiedy doprowadzić do wstrząsających odkryć. Dla Kaspra Bajona historia rodzinna okazała się źródłem wiedzy o polskim udziale w kolonizacji Afryki. "Poznań kolonialny. Rodzinna historia z Tanzanią w tle" to barwna i osobista historia utkana z rodzinnych dokumentów, skrawków pamięci, domniemań, lektur i własnych przygód, ale także opowieść o nieoczywistych związkach Poznania i tamtejszego mieszczaństwa z niemieckim „projektem kolonialnym” w Afryce. 

Barbara Elmanowska - laureatka Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza, którą otrzymała za książkę pt. "Woliera". To portret psychologiczny, misterna mozaika codzienności i retrospekcji. Opowieść o fotografii i surowej przyrodzie Bałtyku, o miłości i cierpieniu, o tym dlaczego jesteśmy tacy... jacy jesteśmy. 

Wielki powrót Filipa Zawady. Autor snuje przewrotną sagę rodzinną, która toczy się aż w zaświatach. Wiadomo, że z rodziną najlepiej wychodzi się… po śmierci. Skrajne emocje i egzystencjalne pytania mieszają się tu z dosadnością, absurdalnym humorem i koktajlem literackich tropów. 

Zdziwienie jest początkiem filozofii - mówi za Platonem Krzysztof Środa. Ale jak je ocalić w czystej, pierwotnej postaci? Najlepiej kucnąć na skraju drogi i zapisać to, co się właśnie zobaczyło, w podręcznym notesie. To z takich zapisków powstała  najnowsza książka Krzysztofa Środy. Wbrew tytułowi, nie jest to esej o podróżowaniu, lecz o poznawaniu i nazywaniu świata. 

Książka Macieja Lorenca "Czy psychodeliki uratują Polskę?" to opowieść o naukowcach, lekarzach i aktywistach, którzy badają i testują potencjał substancji takich jak LSD, psylocybina czy MDMA - nie tylko w kontekście leczenia depresji i PTSD, ale też w szerszym wymiarze społecznym, kulturowym i politycznym.

"Tratwa z pomarańczami" to autobiograficzna opowieść Macieja Hena, w której autor wspomina epokę wczesnego PRL-u. Kreśli obraz życia codziennego widziany oczami dziecka. Chłopiec z warszawskiej inteligenckiej rodziny czyta książki, słucha Beatlesów, marzy o tym, by zostać artystą i przeżywa pierwsze miłości. Jednocześnie odkrywa swoją żydowską tożsamość i mierzy się z narastającym antysemityzmem, który zapowiada wypadki Marca ’68. 

Współautorka książki "Fleck. Ocalony przez naukę" - Anna Wacławik, opowiada o losach urodzonego we Lwowie Ludwika Flecka (1896–1961) - lekarza, mikrobiologa i filozofa nauki, który doświadczył międzywojennego antysemityzmu. Po wybuchu wojny w getcie lwowskim pracował nad innowacyjną szczepionką na tyfus. Był więźniem Auschwitz i Buchenwaldu. Jego wiedza i naukowa pasja pozwoliły mu ocalić życie własne i wielu innych. Po wojnie odbudowywał polską naukę i edukację medyczną w Lublinie i Warszawie. Jego wybitne osiągnięcia nie zostały jednak docenione, padł ofiarą antyżydowskiej nagonki, a ostatnie lata spędził w Izraelu. Dorobek filozoficzny Flecka wyprzedzał swoją epokę, został odkryty i doceniony na świecie w latach 60. Książka powstała na bazie wieloletnich badań autorek w Polsce, Ukrainie, Niemczech i Izraelu. 

Antonina Tosiek sięgnęła po setki oryginalnych rękopisów i maszynopisów nadesłanych na konkursy, a także po dane statystyczne i opracowania naukowe. Łącząc wnikliwą analizę z wrażliwością, stworzyła obraz przemian polskiej wsi w XX wieku. Obraz realistyczny i głęboko poruszający. Nie istnieje jeden, uniwersalny, modelowy życiorys "chłopki" czy "rolniczki". Popularne w kulturze obrazy polskiej wsi to raczej hologramy naszego zbiorowego wyobrażenia o ludowości, opartego na uprzedzeniach i stereotypach - niż jej faktyczna reprezentacja. Książka ta upomina się o wielość i złożoność doświadczeń wiejskich kobiet.

Franciszek Strzelecki i Czesław Majda ruszają w pościg za zbiegiem. Mają wykonać na nim wyrok śmierci. Robili już w życiu znacznie podlejsze rzeczy. Zresztą, człowiek, którego tropią jest najpewniej kolaborantem. Takiego zabijać nie szkoda. Strzelecki i Majda przemierzają wioski, lasy i hale. Wiedzą już, że są blisko. Czują ekscytację, ale w ich sercu zaczyna kiełkować trudny do określenia lęk. O swojej nowej powieści "Wyrok" opowiedziała Maxowi Cegielskiemu w Pliku tekstowym autorka bestsellerowej "Toni" - Ishbel Szatrawska.

Helena Wolińska - prokuratorka, która stała się symbolem stalinowskich zbrodni i inspiracją postaci jednej z bohaterek oscarowej Idy, oraz Włodzimierz Brus - genialny ekonomista wyklinany przez Gomułkę w marcu 1968 roku razem z Kołakowskim i Baumanem. A między nimi wielka miłość, dramaty i historia, która po wielekroć ich rozdzielała i łączyła. "Stygmat" autorstwa Katarzyna Kwiatkowskiej-Moskalewicz obnaża ciemną stronę społeczeństwa, w którym antykomunizm i antysemityzm się przenikają, blokują dostęp do wiedzy o ludziach i epoce.

Tomasz Lada stworzył wciągającą historię mówioną o czasach, kiedy – parafrazując Anitę Lipnicką – wszystko się mogło zdarzyć. To opowieść o największych polskich gwiazdach lat 90. ubiegłego wieku, z których tylko nieliczne utrzymały się do dzisiaj na powierzchni, o ich sukcesach i porażkach, kuluarowych rozgrywkach. 

Wywiad rzeka z prof. Tomaszem Szarotą, jednym z najwybitniejszych historyków zajmujących się II wojną światową, niemiecką okupacją Polski i ruchem oporu oraz relacjami polsko-niemieckimi. W opowieści prof. Szaroty historia Europy XX wieku przenika się z historią jego rodziny, związanej przed wojną z Berlinem, Paryżem i Warszawą. "Miejsce Polski jest w Europie i nie powinno to być miejsce na widowni" - przekonuje profesor.

Po co prezes Google’a spotyka się z premierem Polski? Jak Microsoft i Amazon przejmują polskie szkoły? Dlaczego nie mamy szans w starciu z Facebookiem? Sylwia Czubkowska odkrywa, jak mocno bóg techy manipulują politykami i opiniotwórcami, a także jak podporządkowują sobie prawo tak, by działało na ich korzyść. Odsłania skrupulatnie zaplanowane strategie podbicia rynków przez wielkie firmy technologiczne. W tej przełomowej książce ujawnia wzorzec, dzięki któremu wielkie korporacje coraz bardziej się wzbogacają i powiększają swoją władzę – a my, jako jednostki, stajemy się coraz bardziej bezbronni. 

"Poświst" Justyny Hankus to nie tylko intrygująca historia o pogmatwanych rodzinnych losach, ale również zanurzona w polskiej tradycji przypowieść o tym, co w nas dobre i o tym, co ludzkie - przesiąknięta postaciami Południcy, Płanetnika i kłobuka, naznaczona dźwiękami skrzypiec i upiorów wędrujących przez wieki. 

"Rok, w którym nie umarłem" to przejmująca opowieść o doświadczeniu balansowania na granicy życia i śmierci, napisana z charakterystyczną dla autora wrażliwością, ale też nieoczekiwanym humorem. Grynberg, znany z bezkompromisowego podejścia do trudnych tematów żydowskiej tożsamości i pamięci o Zagładzie, tym razem kieruje swoją przenikliwą uwagę na siebie samego. Jego zapiski z czasu choroby to nie tylko kronika fizycznego zmagania się z własnym ciałem, ale przede wszystkim głęboka refleksja nad tym, co w życiu naprawdę istotne. Autor z precyzją psychologa i wrażliwością artysty prowadzi nas przez swoje najbardziej intymne przemyślenia o strachu, miłości, rodzinie i przemijaniu.

Autor bestsellerowych Homobiografii powraca - tym razem z opowieścią nie o pisarzach, lecz o aktorach. Barwna narracja splata losy grupy mężczyzn urodzonych pod koniec XIX wieku, ukazując, jak wyglądało życie homoseksualnych aktorów w II Rzeczypospolitej i w czasie wojny. Książka odsłania kulisy teatru, kina i kabaretu, gdzie w subtelny sposób przemycano wątki nienormatywnej seksualności.

Czy można opowiedzieć historię miasta inaczej, by ani człowiek, ani beton, żelazo czy szkło nie były głównymi bohaterami? W najnowszej książce Stanisława Łubieńskiego są nimi pozostałości prastarych puszcz, rosnące na pomnikach porosty, ale i ruderalne samosiejki kiełkujące spomiędzy chodnikowych płyt. 

Jak to możliwe, że dokonująca się na naszych oczach zbrodnia ludobójstwa na Palestyńczykach odbywa przy aprobacie i wsparciu najważniejszych zachodnich państw i instytucji oraz obojętności większości zachodniej opinii publicznej? Paweł Mościcki sięga do historii i filozofii, czerpie z dyskusji dotyczących spuścizny Holokaustu i kolonializmu, polityki międzynarodowej i badań nad nowoczesnymi technologiami. Przede wszystkim zaś konfrontuje nas ze skutkami instrumentalizacji hasła "nigdy więcej" i konkretnymi - ideologicznymi, medialnymi i politycznymi - formami zachodniego współudziału w zagładzie Strefy Gazy.

Joanna wyrusza z mazowieckiej wsi w daleką podróż ze swoim chłopakiem. Ma być bajka na Dalekim Wschodzie, wychodzi tragikomedia. Bohaterce grozi deportacja, a jej życie miłosne kończy się, zanim na dobre się zaczęło. "Są miliony ludzi jak ja. Miliony dziewczyn. Tylko że za każdym razem, kiedy wychodzę z przychodni, zostaję na ulicy sama”. Aleksandra Zbroja sięga po temat nieobecny dotąd w polskiej literaturze i robi to w poruszający emocjonalnie i wybitny literacko sposób. 

Lata 90, niejasne układy, brudne pieniądze i wszechobecna przemoc gwałtownego świata, pokrytego boazerią i plastikiem. Kilkoro młodych przyjaciół próbuje się w nim odnaleźć. Towarzyszymy Mikołajowi, który w poszukiwaniu zaginionej matki zapuszcza się w miejsca, gdzie biją ciemne serca jego miasta. Co odkryje? Gosć: Jakub Nowak.

Kilkadziesiąt niezwykłych kobiet, które w górach dokonały rzeczy wybitnych. Od pierwszych przejść taternickich i alpejskich, przez sukcesy himalajskie pokolenia Wandy Rutkiewicz, po czasy współczesne. A wszystko to na tle społecznych, kulturowych i politycznych zmian w Polsce i na świecie. Nie pytały, czy mogą. Wspinały się tam, gdzie chciały. Zawsze w górę. Na przekór wszystkim. Z czym się mierzyły? Co je determinowało? Jaką płaciły za to cenę?

Co zrobić, kiedy usłyszymy w nocy wycie syreny? Skąd czerpać informacje, jeśli internet przestanie działać? Czy w domu mamy przygotowany zapas wody, jedzenia i gotówki? Paraliżujący strach przed wojną sprawia, że staramy się o niej nie myśleć. Tymczasem przygotowane i odporne społeczeństwo jest równie ważne jak dobrze uzbrojona armia. Każdy z nas może dołożyć swoją cegiełkę, by zwiększyć bezpieczeństwo Polski. Agnieszka Lichnerowicz w swojej książce rozmawiała z ekspertami, którzy radzą jakie działania możemy wdrożyć już dziś, żeby w kryzysowym momencie być przygotowanym.

"Jesteś prezydentem", powtarzał sobie przez pierwszy rok, dwa prezydentury. "Wybrano cię. Jesteś silny siłą przywódcy. Jesteś dzieckiem przeznaczenia. Nie każdy może zostać prezydentem. Nie jesteś Dyzmą, Dyzma to kłamstwo. To bajki. Władza tak nie wygląda. Zostałeś wybrany z jakiegoś powodu". Polska, dzień drugiej tury wyborów prezydenckich. Trzecia nad ranem. Prezydent, kandydujący na drugą kadencję, nie może zasnąć. Pozornie wszystko jest w porządku. Prezydent prowadzi w sondażach. Jego pozycja jest niezagrożona. Ale coś jest nie tak... "Kandydat" to intensywna i dynamiczna powieść, polityczny thriller psychologiczna, ale także medytacja o władzy i wpisanej w nią na stałe patologii.

"Zaniechanie" to esej o tych, którzy milczą, rezygnują, znikają. Zofia Zaleska tworzy subiektywny katalog ludzi i postaw wymykających się kultowi produktywności: od Rimbauda i Salingera po bohaterki Ferrante i dzieci dotknięte syndromem rezygnacji. Autorka była gościnią Maxa Cegielskiego w najnowszym wydaniu audycji "Plik tekstowy".

Brawurowa powieść Weroniki Murek to historia o teatrze życia, w którym nie wiadomo, kto jest lalką, a kto pociąga za sznurki. Pełna intryg nicujących rzeczywistość, wydarzeń, które wymykają się wszelkim regułom, i niepokoju, który czai się tuż-tuż, w garderobie pośród kostiumów, pod stołem czy przy zejściu do metra - zdradza autorka książki. 

Portrety pisarzy i szkice tematyczne o duchach, sobowtórach, mitach, nieistniejących imperiach i literaturze wobec katastrofy. Zróżnicowane formalnie teksty, przeważnie pisane na zamówienie, trafiły do jednej książki. Takie właśnie są "Obstalunki" Piotra Pazińskiego. 

Marta Grzywacz w swoim najnowszym reportażu przywraca pamięć o archiwistach Oneg Szabat i ich heroicznej pracy. Hersz Wasser, Eliahu Gutkowski, Izrael Lichtensztajn, Szymon Huberband, Rachela Auerbach i inni nie mieli złudzeń co do własnego losu, ale zbierali świadectwa żyjących z myślą o potomnych. Zdawali relację z własnej zagłady. 

Opowieść o człowieku, który zmienił myślenie ludzi na temat działania świata. Karol Marks - symbol idei, które poruszyły miliony i inspirowały zarówno utopijne wizje socjalizmu i komunizmu, jak i mroczne reżimy nazizmu i faszyzmu.

Niesamowitą lekcję edukacji obywatelskiej - książka "Konstytucja, czyli mrówcza robota. O tym dorośli też Ci nie mówią". Duet autorski Boguś Janiszewski (tekst) i Max Skorwider (ilustracje) oraz eksperci: dr Agnieszka Jankowiak-Maik (Babka od histy) i Marcin Kruszewski (Prawo Marcina) opisuja mechanizmy władzy, podstawy demokracji i wolności obywatelskiej. Goscie: Boguś Janiszewski i Max Skorwider. 

Eseistka, antropolożka, mama dwójki dzieci opowiada - Anna Wendzel, autorka książki nie tylko o sztuce... "Sztuka przetrwania" to książka dla wszystkich, którym brakuje oddechu. Barwna i ożywcza opowieść o fermencie nadziei, uporze roślin, twórczym charakterze prac domowych oraz o całkiem przyziemnej rzeczywistości sztuki.

Katarzyna Rzehak - historyczka sztuki, badaczka i pasjonatka polskiego designu, a także autorka biografii Wandy Telakowskiej, ikony polskiego wzornictwa powojennego. Wierzyła, że piękne otoczenie, mieszkanie, ubranie, a przede wszystkim dobrze zaprojektowane przedmioty codziennego użytku kształtują człowieka. Idei "piękna na co dzień dla wszystkich" poświęciła całe swoje życie i stworzyła nowy zawód: projektanta wzornictwa. To, jak dziś mieszkamy, jaki mamy gust, co kupujemy i kolekcjonujemy - założonemu przez nią w 1950 roku Instytutowi Wzornictwa Przemysłowego, który stał się ewenementem na skalę światową: kuźnią wzorów dla przemysłu na najwyższym poziomie estetycznym, szkołą projektantów, a przy okazji miejscem pracy na miarę XXI wieku, przyjaznym kobietom.

Tym razem w audycji "Plik Tekstowy" Maks Cegielski porozmawia z Janem Śpiewakiem - twórcą haseł "państwo z kartonu" i "patodeweloperka". Co jest nie tak z Polską? Jakie są źródła patologii życia publicznego? Jan Śpiewak zabiera nas w podróż po Patopaństwie. To opowieści o kraju, w którym feudalizm i dziki kapitalizm podają sobie ręce nad głowami obywateli. O januszexie, który przebrał się za europejskie państwo. O szlacheckim folwarku, który nigdy nie umarł, a w III RP wręcz się odrodził.

Najnowsza książka Rafała Księżyka zabiera czytelnika do 1984 roku - przełomowego dla polskiego rocka. Do głosu doszła wtedy młodzież dorastająca w okresie stanu wojennego. To od niej, zwłaszcza jej grupy wywodzącej się z małych miast, rozpoczęła się tytułowa fala.

- Nie można było tego zrobić inaczej. (...) W przypadku Borowskiego ten związek życia i twórczości, i epoki wielkiej polityki, jest absolutny. To tak plotło się ze sobą, że pomyślałam sobie, że absolutnie nie da się tego zrobić inaczej niż rozszerzając maksymalnie wszystkie konteksty - opowiada w "Pliku Tekstowym" Marta Byczkowska-Nowak.

- Wydaje mi się, że Gdynia ciągle wzbudza emocje. (...) Od rozpoczęcia jej budowy minęło sto lat i okazuje się, że ona jest ciągle lubiana - ocenia Aleksandra Boćkowska. W swojej najnowszej książce gościni "Pliku Tekstowego" opisuje powojenne dekady z życia nadmorskiego miasta.