فردریش انگلس در سال ۱۸۴۵ و در کتاب «وضعیت طبقه کارگر در انگلستان» از مفهومی نوشت به نام «قتل اجتماعی». طبق نظر او وقتی طبقه حاکم و بورژوا میداند که عواقب شرایط و وضعیتی که برای کارگران ایجاد کرده سلامت آنها را به خطر می‌اندازد و موجب مرگ زودرس آنها میشود اما کاری برای بهبود این شرایط نمیکند این عمل قتل اجتماعی است و آنها باید پاسخگو باشند. حدود ۱۷۰ سال بعد این اصطلاح در دوران همه‌گیری کرونا اغلب از طرف جامعه پزشکی احضار شد.

برخی منابع اپیزود:

Boyer, George R. 1998. "The Historical Background of the Communist Manifesto." Journal of Economic Perspectives, 12 (4): 151-174.

Grover, C. (2019). Violent proletarianisation: Social murder, the reserve army of labour and social security ‘austerity’ in Britain. Critical Social Policy, 39(3), 335-355. https://doi.org/10.1177/0261018318816932

https://www.marxists.org/archive/marx/works/download/pdf/condition-working-class-england.pdf

Medvedyuk, S., Govender, P. and Raphael, D. (2021) ‘The reemergence of Engels’ concept of social murder in response to growing social and health inequalities’, Social Science & Medicine, 289, p. 114377. doi:10.1016/j.socscimed.2021.114377.

Piketty, T. and Saez, E. (2003), ‘Income inequality in the United States, 1913-1998’, Quarterly Journal of Economics,118 (1), pp.1-39.

W. A. Armstrong, (1981), The Trend of Mortality in Carlisle between the 1780s and the 1840s: A Demographic Contribution to the Standard of Living Debate, Economic History Review, 34, (1), 94-114

موسیقی پایانی: آهنگ طبل عزا - کاری از گروه هنری ۱۹ بهمن

first published on 19/01/2024

به دلیل کپی‌رایت مجبور شدم اپیزود را اصلاح و دوباره بارگذاری کنم.

برای بسیاری از ما پیش آمده که وقتی جنگ و غارت و ظلم در جهان را می‌بینیم از خود میپرسیم که چطور جامعه جهانی ساکت است؟ چرا هیچ قانونی نیست؟ از طرف دیگر حقوق‌دانان و برخی سیاستمداران در هنگام جنگ و منازعه و اختلاف اغلب به حقوق و قوانین بین‌المللی ارجاع میدهند.

پری اندرسون روشنفکر و تاریخدان برجسته در این مقاله به تاریخچه شکل‌گیری، تحولات و اجرای حقوق بین‌الملل می‌پردازد. 

این مقاله در شماره ۱۴۳ (سپتامبر/اکتبر) مجله new left review منتشر شده و این اپیزود ترجمه این مقاله است که در جاهایی برخی توضیحات بدان اضافه شده.

در این اپیزود مقدماتی درباره پیدایش و کارکرد صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی گفته‌ام. همچنین درباره مفاهیمی چون تعدیل ساختاری، حاکمیت خوب، سرمایه اجتماعی و توانمندسازی.

در توسعه بین‌الملل کمتر بازیگرانی مثل صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی پرحاشیه و مناقشه برانگیز بوده‌اند. این دو نهاد بین المللی که هدف اصلی‌شان را ثبات اقتصادی جهانی و کاهش فقر تعریف کرده‌اند تقریبا از تمام طیفهای سیاسی و جنبشهای اجتماعی مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. منتقدین از طیف چپ ادعا میکنند که سیاستهای این دو نهاد وضعیت فقر و نابرابری را در جهان بدتر میکند. در نتیجه در جلسات سالیانه صندوق همیشه تظاهراتی برپاست. در دیگر سو، محافظه‌کاران ادعا میکنند که گسترش نقش شرکتهای چندملیتی و بازار مالی جهان ماموریت اصلی این دو نهاد را در سایه برده است. مثلا سردبیری وال استریت ژورنال یکبار استدلال کرد که این دو نهاد در دنیای امروز تا حد زیادی بیربطند و یا باید کوچک شوند یا اینکه کلا منحل بشن.

در این اپیزود آن یانته، نگاهی به فصل اول کتاب دوزخیان زمین فرانتس فانون انداخته. و معتقد است هرچند نگاه فانون به خشونت همواره مناقشه برانگیز بوده اما او در واقع منتقد خشونت است.

فانون متاثر از روانکاوی فرویدی و اگزیستانسیالیسم درباره روشهایی که مردم استعمارزده را مطیع و فرمانبردار شرایط زندگی مخوف خود در دنیای استعماری میکند، شرایطی که در ان استعمارگران، استعمارشده‌ها را شیطان محض نشان میدهند بحث میکند.

نگاه فانون به خشونت را بسیاری پسندیدند و برخی هم رد کردند، با این حال ایده‌های او هنوز هم در بین پژوهشگران و جنبش‌های رهایی‌بخش مردم به حاشیه رانده شده و سرکوب شده جای دارد.

وقتی پای پلیس سفیدپوست روی گردن جورج فلوید بود او میگفت نمیتوانم نفس بکشم. نقل قولی از فانون هست که میگوید «زمانی که قیام میکنیم برای یک دلیل خاص قیام نمیکنیم. ما به این دلیل قیام میکنیم که به دلایل متعددی نمیتوانیم نفس بکشیم».

در اپیزود قبلی (پساتوسعه) از متفکرینی که الهام‌بخش این مکتب بودند گفتم. کسانی چون ایوان ایلیچ، گاندی، فانون و فوکو.

یانته استدلال میکند که هر چند دین دغدغه فانون نیست، اما در نگاه او استعمار فراتر از چند واقعه خاص است و شبیه نوعی الاهیات است که دارای ارجاعات صراحتا مسیحی است.

یانته درباره خشونت مطلق (absolute violence) در نگاه فانون حرف میزند و معتقد است برای فهم آن میتوان از والتر بنیامین و جورج سورل کمک گرفت. خشونت مطلق در این نگاه در پی تعویض این سیستم با سیستم دیگر نیست بلکه میخواهد کل نظم موجود را درهم شکند.

او در این سخنرانی به کتاب The Labor of Job از آنتونیو نگری و خوانش ماتریالیستی او از داستان ایوب اشاره میکند.

یانته همچنین به نقد فمینیستی به فانون و کارکرد مردانگی متورم در او اشاره میکند و معتقد است وابسته نشان دادن شتابزده خشونت و مردانگی در فانون ممکن است بر اشتیاق عمیق او بر گشودگی، متفاوت بودن، مراقبت و عشق در او سایه افکند.

به نظرم کلر دنی (که در چند فیلم مشخصا تحت تاثیر فانونه) این مردانگی متورم و پیچیدگی آن را خیلی خوب نشان میده.

این اپیزود ترجمه اپیزودی از پادکست against the grain است. https://kpfa.org/player/?audio=360283

آن یانته استاد مطالعات دین در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا در نورتریج است که به همراه النور کرگ به تازگی کتابی منتشر کرده‌اند که شامل مجموعه مقالاتی درباره فانون است. این سخنرانی بر اساس یکی از مقالات همین کتاب تنظیم شده. اصل مقاله را در کانال گذاشتم. https://www.dukeupress.edu/beyond-man

در این اپیزود درباره پسا-توسعه حرف میزنم. یک مکتب فکری کوچک اما بسیار مهم و تاثیرگذار در دم و دستگاه عظیم توسعه. مجموعه‌ای از روشنفکران و نویسندگان برجسته که پس از چند جلسه و نگارش یک کتاب پایه‌گذار مکتبی شدند به نام پسا-توسعه.

کتاب دیکشنری توسعه به جمع‌آوری و ویراست ولفگانگ سکس و با حضور: گوستاوو استوا، داگلاس لامیس، ماری ان گرون مایر، جرارد برتود، ایوان ایلیچ، مجید رهنما، آرتورو اسکوبار، باربارا دودن، جین رابرت، خوزه ماریا برت، واندانا شیوا، کلاود آلوارز، هری کلیور، سرژ لاتوش، آشیس نندی و اوتو اوریک.

منابع این اپیزود:

Introduction to International development, approaches, actors, issues, and practice (third edition) - chapter 4: post-development and alternatives to development (Aram Ziai)

Gustavo Esteva & Arturo Escobar (2017) Post-Development @ 25: on ‘being stuck’ and moving forward, sideways, backward and otherwise, Third World Quarterly, 38:12, 2559-2572, DOI: 10.1080/01436597.2017.1334545

Aram Ziai (2017) Post-development 25 years after The Development Dictionary, Third World Quarterly, 38:12, 2547-2558, DOI: 10.1080/01436597.2017.1383853

The Development Dictionary - A Guide to Knowledge as Power, edited by Wolfgang Sachs

برای فهم موقعیت کوبا و تظاهرات این روزها دست کم میتوان به سه مورد اشاره کرد:

۱- مشروعیت دولت

۲- دلایلی که منجر به ابر تورم فعلی شده

۳- سیاست مخلوط مخالفین

منابع این اپیزود

اکانت red_dilettante@ در توئیتر

https://www.dissentmagazine.org/article/cuba-without-the-castros

https://www.dissentmagazine.org/online_articles/people-in-havana-talk

https://translate.google.com/translate?sl=auto&tl=en&u=https://jovencuba.com/paquete-de-reformas/

این اپیزود آخرین اپیزود سری «جنسیت و توسعه» است و به نظرم میتواند یک جمع‌بندی برای بسیاری از این بحثهای مفهومی در این سری باشد. مانیفست فمینیسم ۹۹ درصدی نوشته چینزیا آروزا، نانسی فریزر و تیتی بتچاریا مانیفستی روشنگر، رادیکال و بسیار مترقی است که در سال ۲۰۱۹ و با نگاهی به اعتصابات فمینیستی در اقصا نقاط جهان تدوین شده و یک نقشه راه پیش ‌روی جریان‌های مترقی قرار میدهد. نقشه راهی که از اتحاد جنبش‌های فمینیستی، کارگری، محیط زیستی، مهاجران و ضد نژادپرستی ناشی میشود.

کتابچه‌ای است در فرمت مانیفست و سرشار از ایده‌های درخشان، تفکربرانگیز و البته بحث‌برانگیز از این بابت که در برابر بسیاری جریان‌هایی قرار میگیرد که ظاهرا داعیه برابری جنسیتی دارند اما برعکس بر آتش نابرابری می‌افزایند. این مانیفست را به نوعی میتوان ایده‌ای علیه فمینیسم لیبرال و فمینیست‌های خودخوانده‌ای چون هیلاری کیلنتون و مدیر میلیاردر فیس بوک شریل سندبرگ و شعار چابک‌سازی‌اش دانست.

نویسندگان در این مانیفست علیه دروغ‌گویی سیاست هویتی غالب شوریده‌اند. و از این طریق به فمینیسم مورد حمایت شرکت‌های بزرگ تاخته‌اند.

بخش عمده این مانیفست را خانم مرجان نمازی ترجمه کرده‌اند و بخش پایانی کتاب را خانم فریده حمیدی که روی اینترنت در دسترس است. با این حال دست کم تا جایی که من دیده‌ام تا به امروز آنقدر که باید یا بهتر بگم آنقدر که ظرفیت‌های متن اجازه میده مورد توجه بسیاری از بخشهای جامعه قرار نگرفته است. عاطفه رنگریز اما یکی از کسانی است که توجه ویژه‌ای به این مانیفست نشان داده و سعی کرده که بطور جداگانه به تزهای ۱۱گانه این مانیفست بپردازد. عاطفه رنگریز دانش آموخته جامعه‌شناسی است و در سالهای اخیر بیشتر بر تبعیض جنسیتی متمرکز بوده است. از ایشان دعوت کردم تا گفتگویی با هم در این خصوص داشته باشیم.

اپیزود ویژه نوروز سال ۱۴۰۰

انسان‌ها دست کم ۷۰۰۰ سال است که آبجو می‌سازند و تا حدود ۲۰۰ سال پیش تولید و فروش این نوشیدنی عموما در اختیار زنان بوده است. چه شد که این روند تغییر کرد و فرهنگ پیرامون این نوشیدنی جنسیت زده شد؟ آبجوسازی و جادوگری چه ربطی بهم دارند؟

first uploaded on 17/02/2021

مجبور شدم به دلیل کپی‌رایت فایل را اصلاح و دوباره بارگذاری کنم.

آنچه در این اپیزود آمده:

مردانگی چیست؟

مروری بر فهم تاریخی مردانگی

نگاهی به نظریه مردانگی هژمونیک

نقدی بر ایده مردانگی سمی

همچنین اشاره‌ای کردم به اولین مطالعه جامعی که در منطقه منا صورت گرفته. ۲-۳ نکته از نتایج مطالعه را در اپیزود گفته‌ام و بقیه نتایج را میتوانید در وب‌سایت مطالعه کنید

مقاله‌ای که در ابتدای گفتگو بدان اشاره میشود را اینجا بخوانید:

دقیقه 6:48: در اختیار گروه های اقلیت و زنان

دقیقه 35:51 : در تأیید همون ایده های غالب نباشه.

first uploaded on 26/11/2020

به دلیل کپی‌رایت مجبور شدم فایل را اصلاح و دوباره بارگذاری کنم.

در این اپیزود کتاب قلب نامرئی نوشته نانسی فولبر را مرور کرده‌ام. در ابتدا و در ۱۵ دقیقه ابتدایی مقدمه‌ای کوتاه درباره اقتصاد فمینیستی صحبت کرده‌ام و بعد وارد بحث کتاب شده‌ام.

منابع

قلب نامرئی - نانسی فولبر

Feminist Economics, Drucilla K. Barker, The Wiley Blackwell Encyclopedia of Gender and Sexuality Studies, First Edition. Edited by Nancy A. Naples.

Nelson J.A. (2018) Feminist Economics. In: Macmillan Publishers Ltd (eds) The New Palgrave Dictionary of Economics. Palgrave Macmillan, London.

Pujol, M, Fulton, K.L & Peter, C. (1999), Women’s Studies in Focus: Remembering Michele Pujol, Atlantis, Vol 23.2, Spring/Summer 1999

Pujol, M (1984), Gender and class in Marshall's "Principles of Economics”, Cambridge Journal of Economics , September 1984, Vol. 8, No. 3 (September 1984), pp. 217-234

Gary, K (2002) Book Reviews, Gender, Technology and Development, 6:2, 287-291

اقتصاد از چشم‌اندازی زنانه - مریم یوسفیان - مجله زنان امروز - ۱۳۹۷

همه دردسرهای زنان شاغل در ایران

این مقاله در اصل در خبرگزاری مهر منتشر شده اما از دنیای اقتصاد تا مشرق‌نیوز آن را بازنشر کرده‌اند

https://bit.ly/2V7J5yk

راحله کردوانی - تجارب مادران شاغل از سیاست‌های مراقبت از کودک در ایران: مطالعه پدیدارشناختی - زن در توسعه و سیاست، بهار ۱۳۹۸ - دوره ۱۷ - شماره ۱ - صص ۱۴۵-۱۲۱

اعظم خاتم

جامعه شناس توسعه و مطالعات شهری

دکترای مطالعات شهری، دانشگاه یورک کانادا

اعظم خاتم سابقه‌ای طولانی در تحقیق، تدریس و انتشار در زمینه معضلات توسعه و مسائل شهری در ایران و خاورمیانه دارد. او تحصیلات خود را در دانشگاه تهران در حوزه جامعه‌شناسی آغاز کرد و دکترای خود را در زمینه محیط شهری از دانشگاه یورک کانادا دریافت ‌کرده است. او در دهه هفتاد و هشتاد شمسی از یکسو به عنوان برنامه‌ریز شهری و توسعه در طرح‌های مختلف فعالیت می‌کرد و از سوی ‌دیگر به عنوان محقق مستقل در انجمن جامعه‌شناسی ایران و سازمان محققان مستقل مسائل زنان مسئولیت اداره گروه‌های تحقیقاتی مختلف را به عهده داشت. از جمله فعالیت‌های برنامه‌ریزی او تدوین سیاستهای مسکن اجتماعی در ایران، مشارکت در طرح هدایت توسعه تهران (۱۳۸۵)، هدایت برنامه‌های توانمندسازی سکونتگاه‌های غیررسمی در شهرهای مختلف و برنامه‌های اشتغال زنان در ایران بوده است. تهیه این برنامه‌ها او را در شناخت دقیق سیاستهای کلان و برنامه‌های توسعه دولتی یاری کرده در حالی که او در عین‌حال به طور فعال تحقیقات شخصی خود را برای شناخت تحولات اجتماعی کشور درماورای این طرح و برنامه‌ها ‌دنبال کرده است. بنابراین مقالات او بر‌ایند این دو نوع علاقه و تجربه متفاوت است. آخرین مقاله او به فارسی به نام « گفتارها و سیاست‌‌‌های  توسعه در ایران بعد انقلاب» درخرداد ماه سال ۱۳۹۸ در مجله گفتگو به چاپ رسیده است. اما موضوع بحث این اپیزود کتاب « توانمندی زنان: نقدی به رویکردهای رایج توسعه به زنان» است که بیش از یک دهه قبل توسط انتشارات آگه به چاپ رسید.

لینک مقاله گفتارها و سیاست‌‌‌های  توسعه در ایران بعد انقلاب

https://bit.ly/2Ijz5Po

اپیزود ۲۹

مروری مختصر بر کارهای کلودیا گولدین

برنده (نا)نوبل اقتصاد در ۲۰۲۳

رابطه توسعه و مشارکت زنان در بازار کار چطور بوده؟

آیا مراقبت و کار خانگی ترجیح شخصی است؟

این اپیزود مرور انتقادی مختصری بر برخی کارهای گولدین با محوریت دو مقاله زیر است. 

Goldin, Claudia and Lawrence F. Katz. 2002. “The power of the pill: Oral contraceptives and women's career and marriage decisions.”, Journal of Political Economy, 110(4): 730-770. 

Goldin, Claudia. 2006, “The Quiet Revolution That Transformed Women’s Employment, Education, and Family.” The American Economic Review, 96 (2), 1–21.

موسیقی استفاده شده در اپیزود: بخشهایی از قطعه «مقام نهاوند» اثر سیمون شاهین

در این اپیزود ابتدا کمی درباره توانمندسازی زنان در جریان اصلی صحبت خواهم کرد و سپس از زبان برخی همراهان این پادکست به تعدادی از ابهامات و پیچیدگی‌های این مفهوم اشاره خواهد شد. برای این اپیزود همراه با جمعی از همراهان پادکست کتاب زیر را خواندیم.

توانمندی زنان: نقدی بر رویکردهای رایج توسعه

گردآوری و تدوین: اعظم خاتم

مؤلفان:

نایلا کبیر، ویویان وی، فریدا شهید

مترجمان: فاطمه صادقی، اعظم خاتم، اکرم خاتم، هما مداح، فاطمه محمدی

نشر آگه

سایر منابع:

Women’s Empowerment Principles: Equality Means Business

https://www.unwomen.org/en/digital-library/publications/2011/10/women-s-empowerment-principles-equality-means-business#view

https://www.unwomen.org/en/digital-library/publications/2011/10/women-s-empowerment-principles-equality-means-business#view

Duflo, E 2012, Women Empowerment and Economic Development, Journal of Economic Literature 2012, 50(4), 1051–1079

Where are all the women?

https://www.weforum.org/agenda/2015/10/where-are-all-the-women/

Missing women—revisited

Reduction in female mortality has been counterbalanced by sex selective abortions

Amartya Sen,

The decline in 'missing women' in Bangladesh

https://www.opendemocracy.net/en/5050/decline-in-missing-women-in-bangladesh/

https://www.nytimes.com/2017/10/05/opinion/the-myth-of-womens-empowerment.html

ترجمه این مقاله در این آدرس:

افسانه توانمندسازی زنان - رفیعه ذکریا - فلاخن ۸۷

http://manjanigh.com/?p=2516

اعظم بهرامی پژوهشگر و فعال محیط زیست و برابری جنسیتی است.

این سومین اپیزود از سری «جنسیت و توسعه» است که در آن با اعظم بهرامی درباره اهداف توسعه پایدار و برابری جنسیتی مصاحبه کرده‌ام

اپیزود قبلی مقدمه این اپیزود است و اگر با این اهداف چندان آشنا نیستید ابتدا آن را گوش دهید

در این اپیزود درباره موارد زیر حرف زده‌ام:

روند و بحثهایی که منجر به تدوین اهداف توسعه پایدار شد

اهداف توسعه پایدار را چطور باید فهمید

انتقادات اقتصاددانان فمینیست بر رویکردهای برابری جنسیتی در توسعه چه بود

اشاره به برخی آمارهای برابری جنسیتی

رویکرد سازمان ملل برای دستیابی به برابری جنسیتی

منابع:

Gender mainstreaming in The Wiley Blackwell Encyclopedia of Gender and Sexuality Studies, First Edition. Edited by Nancy A. Naples.

Development policies, in The Elgar Companion to Feminist Economics

https://www.unwomen.org/en/digital-library/publications/2010/1/gender-responsive-budgeting-in-practice-a-training-manual

http://www3.weforum.org/docs/WEF_GGGR_2020.pdf

http://hdr.undp.org/en/content/table-3-inequality-adjusted-human-development-index-ihdi

http://hdr.undp.org/en/content/gender-inequality-index-gii

https://www.oxfam.org/en/research/gendered-impact-imf-policies-mena

https://pecritique.com/2020/03/08/%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%86-%d9%85%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%af%d9%88-%d8%aa%db%8c%d8%ba%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%da%a9%d8%a7%d8%b1-%d8%ae%d8%a7%d9%86%da%af%db%8c-%d9%88-%da%a9%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d8%b2%d8%af/

افسانه آموزش رایگان از این توئیت:

https://twitter.com/Adovom/status/1280488807444480000

به نقل از:

مقاله‌ی «سهم دهک‌های درآمدی در ظرفیت دانشگاه‌های برتر» از دکتر رضا امیدی و گفت و گوی ایشون با روزنامه‌ی ایران با عنوان «پیامدهای کالاشدگی آموزش در تربیت لاکچری»

این اولین اپیزود از یک سری جدید و کوتاه در موضوع جنسیت و توسعه است. در این اپیزود درباره ۳ مفهوم حرف زده‌ام: «زنانه‌شدن کار»، «زنانه‌شدن فقر» و «جنسیت و مصرف».

منابع این اپیزود:

Feminization of Labor - Zach Richer - The Wiley-Blackwell Encyclopedia of Globalization, First Edition. Edited by George Ritzer.

Feminization of poverty - Sylvia Chant - The Wiley-Blackwell Encyclopedia of Globalization, First Edition. Edited by George Ritzer.

Gender and Consumer culture - Emma Casey - The Wiley Blackwell Encyclopedia of Consumption and Consumer Studies

Definitions of Gender - Joan C. Chrisler & Sarah A. Lamer - The Wiley Blackwell Encyclopedia of Gender and Sexuality Studies, First Edition. Edited by Nancy A. Naples.

موسیقی ابتدایی:

https://www.youtube.com/watch?v=rmI7wuKYeF4

موسیقی پایانی:

https://www.youtube.com/watch?v=fToFkYI5h4w

کمک دوجانبه زیر مجموعه مفهوم کلی‌تر کمک خارجی است. کمک خارجی منتج از منطقی است که میگوید کشورهای توسعه‌یافته باید به کشورهای در حال توسعه کمک کنند تا آنها هم شرایط اقتصادی‌شان بهتر شود.

بخش اول (اپیزود ۶) مقدمات بود و این بخش کمی تحلیل.

در این قسمت ضمن نگاهی به شکل‌گیری این گفتمان در ایالات متحده مروری کردم بر بستر بزرگتری که کمک خارجی یکی از عناصر آن است. و اینکه چطور میشود که به ازای هر ۱ دلاری که وارد کشورهای در حال توسعه میشود ۲۴ دلار از آنها خارج میشود!

آیا با این وضع هنوز جای سوال است که چرا برخی کشورها پیشرفت نمی‌کنند؟

متن هر اپیزود به همراه منابع را میتوانید در این آدرس پیدا کنید.

https://hengamehpodcast.wordpress.com/

کانال تلگرام پادکست:

https://hengamehpodcast.wordpress.com/

یک توضیح: من هر اپیزود را با یک آهنگ بدون کلام آغاز و با یک آهنگ سیاسی-اجتماعی تمام میکنم. اگر از تلگرام گوش میکنید اهنگ‌ها کامل است. اما اگر از اپلیکیشن‌های پادکست گوش میکنید حدود یک دقیقه بیشتر نیست.

اپیزود ششم: کمک دوجانبه

(Bilateral Aid)

کمک دوجانبه زیر مجموعه مفهوم کلی‌تر کمک خارجی است. کمک خارجی منتج از منطقی است که میگوید کشورهای توسعه‌یافته باید به کشورهای در حال توسعه کمک کنند تا آنها هم شرایط اقتصادی‌شان بهتر شود.

در این اپیزود مفاهیم و مقدمات کلی این موضوع طرح شده است. بالاخره موفق شدم به پرتکرارترین بازخوردی که در این مدت گرفته‌ام عمل کنم و اپیزود کوتاه‌تر! تولید کنم. در واقع این موضوع را به دو بخش تقسیم کردم. بخش اول که این اپیزود باشه مقدماته. بخش دوم که چند هفته دیگه منتشر میشه کمی تحلیل.

این اپیزود قدیمی است. اگر تاریخ انتشار تازه دارد به این دلیل است که مجبور شدم آهنگ پایانی اپیزود را حذف کنم و دوباره منتشر کنم.

اپیزود پنجم درباره «جهانی‌سازی و توسعه» است و به موارد زیر کم و بیش در حد مقدمات اشاره شده:

چند نظر درباره جهانی‌شدن

کمی آمار درباره مصرف پوشاک

چند نگاه به جهانی‌سازی (تعاریف کلی)

شرکت‌های چندملیتی

جهانی‌سازی و کشورهای در حال توسعه

توافق واشنگتن 

جهانی‌سازی و تجارت

آیا اتفاق تازه‌ای رخ داده؟

سرمایه‌گذاری خارجی

سوددهی سرمایه و امپریالیسم (۳ دوره جهانی‌سازی)

از چیاپاس تا سیاتل، از بانکوک و تونس

جنسیت و جهانی‌سازی

منابع این اپیزود:

Introduction to International Development, Approaches, Actors, Issues, and Practice

Third Edition, Paul Haslam, Jessica Shafer, and Pierre Beaudet

The Wiley-Blackwell Encyclopedia of Globalization -  George Ritzer

Reclaiming Development: An Economic Policy Handbook for Activists and Policymakers- Ha-Joon Chang and Ilene J. Grabel

مطالعه درباره گرایش نزولی نرخ سود:

https://bit.ly/3dBPJEx

برای مطالعه بیشتر درباره رابطه کاهش سود و جهانی‌سازی اینجا را نگاه کنید:

https://rupturemagazine.org/2018/01/25/imperialism-globalization-and-the-profitability-of-capital/

https://www.youtube.com/watch?v=HVGJDwEWIrI

مانیفست کمونیست - ترجمه مسعود صابری

لینک آلبوم پایور: https://bit.ly/2zs4bjo

در این اپیزود مروری کرده‌ام بر برخی مفاهیم و روند تاریخی رویکردهای این حوزه

فهرست مطالب و زمان هر مطلب در اپیزود به شرح زیر است:

۵:۵۲ - مقدمه و مرور فشرده گذشته

۸:۰۰ - آمار مختصری از وضعیت توسعه زنان

۱۴:۰۰ - زنان جهان سوم ترکیب همگنی نیست.

۱۶:۱۶ - ارتباط بین برابری جنسیتی (gender equality) و توسعه

۲۱:۰۰ - ظهور حوزه «زنان، جنسیت و توسعه»

در ادامه نگاهی به این رویکردها شده:

۲۷:۲۵ - رویکرد رفاهی Welfare approach

۳۴:۱۰ - رویکرد زنان در توسعه women in development (WID)

۴۶:۴۰ - رویکرد زنان و توسعه women and development (WAD)

۵۳:۲۰ - رویکرد جنسیت و توسعه gender and development (GAD)

۵- رویکرد اثربخشی effective approach (EA) (۳ خط مطلب بیشتر نیست)

۱:۱۰ - ۱- رویکرد برابری جنسیتی جریان اصلی mainstreaming gender equality (MGE)

برخی دیگر از عناوین:

۳۰:۱۵ - هند و برنامه عمومی کاهش نرخ تولد و استفاده از جراحی عقیم‌سازی

۰۱:۰۱ - ۱ جنسیت در حوزه محیط زیست و اکوفمینیسم

همچنین شما می‌توانید از طریق کانال تلگرام به منابع و متن دسترسی داشته باشید

https://t.me/hengamehpodcast

first published on: 30/10/2019

به دلیل کپی‌رایت آهنگ را حذف کردم و دوباره بارگذاری کردم

منابع:

Haslam, P., Schafer, J., & Beaudet, P. (2012). Introduction to international development approaches, actors, and issues (2nd ed., pp. 45-68). Ontario: Oxford University Press.

اباذری، یوسف، حمیدرضا پرنیان. ۱۳۹۴. استقرار آموزشی مکتب نیاوران - تاریخچه ایجاد نهادهای دولتی آموزش مدیریت و اقتصاد بازار آزاد. مطالعات جامعه‌شناختی. ۲۲ (۲): ۱۵۱ - ۱۷۶

توضیحات پیوستِ اپیزود دوم

مرور مختصری بر تئوری‌های امپریالیسم

آهنگ ابتدایی: لیکو دلگانی (موسیقی بلوچستان)

https://soundcloud.com/homteh/shirmohammad-espandar

تهیه‌کننده: رادیو نواحی https://radionavahi.com/

موسیقی پایانی: سوت کارخنه (موسیقی مازندرانی)

https://www.youtube.com/watch?v=4GN2uJ_1bjI&list=RD4GN2uJ_1bjI&start_radio=1&t=298&t=1

منابع:

Ritzer, G. (2005). Encyclopedia of social theory. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.

Rosa Luxemburg, The Accumulation of Capital, (1913)

تراب ثالث دربارۀ امپرياليزم

https://www.youtube.com/watch?v=5Xj55yhSdBw&t=304s

اپیزود ۲۸ - مرور تاریخی کوتاهی حول مفهوم مارکسیسم فرهنگی.

این ویدئو بر اساس یک رشته توئیت به آدرس زیر تهیه شده. در واقع بخشی از ویدئوهای این رشته توئیت انتخاب و زیرنویس شده و با مثالها و موارد دیگری بسط پیدا کرده تا برخی نمونه‌های ایرانی نیز در این روند مرور شود.

https://twitter.com/deonteleologist/status/1666598377591824384

first published on: 27/07/2019

به دلیل قانون کپی‌رایت مجبور شدم برخی از اپیزودها مثل این را اصلاح و دوباره آپلود کنم.

کانال تلگرام پادکست: https://t.me/hengamehpodcast

منبع اصلی من برای تولید این اپیزود این کتابه:

Haslam, P., Schafer, J. and Beaudet, P. (2012). Introduction to international development. Oxford: Oxford University Press.

برای این قسمت از فصل دوم کتاب استفاده شد.

سایر منابع:

https://www.aljazeera.com/indepth/opinion/britain-stole-45-trillion-india-181206124830851.html

https://www.opendemocracy.net/en/oureconomy/imperialism-coffee-cup/

https://plato.stanford.edu/entries/colonialism/#LibEmp

https://www.theeastafrican.co.ke/news/africa/CFA-franc-France-Africa-controversy/4552902-4950882-r08s4t/index.html

https://www.abc.net.au/news/2011-08-26/hodgson-from-little-things-big-things-grow/2855942

first published on 2/6/2019

برای دومین بار مجبور شدم این اپیزود را اصلاح و جایگزین کنم. به دلیل کپی‌رایت!

این قسمت مقدمه است؛ درباره برخی تعاریف و واژه‌ها، شاخصهای عمومی و کلیدی نظیر رشد، فقر و نابرابری حرف زده‌ام و اشاره‌ای کوتاه به اخلاقیات حول این موضوع داشته‌ام.

توضیحات قسمت اول:

زمان: ۴۷ دقیقه

آهنگ ابتدایی: ندارد

آهنگ پایانی: Blowin' in the Wind (1962) - Bob Dylan

منابع:

Haslam, P., Schafer, J. and Beaudet, P. (2012). Introduction to international development. Oxford: Oxford University Press.

منبع اصلی برای تولید قسمت‌های توسعه همین کتاب خواهد بود.

بیل گیتس می‌گوید فقر در حال کاهش است. آیا حق با اوست؟ (وبسایت آسو):

https://bit.ly/2Z0NyCY

برای مطالعه بیشتر:

فهرست کشورها بر پایه سرانه درامد ناخالص ملی (ویکی‌پدیا)

https://bit.ly/30ZbJ6H

س‍رم‍ای‍ه‌ اج‍ت‍م‍اع‍ی‌: اع‍ت‍م‍اد، دم‍وک‍راس‍ی‌ و ت‍وس‍ع‍ه‌/ ب‍ه‌ ک‍وش‍ش‌ ک‍ی‍ان‌ ت‍اج‍ب‍خ‍ش‌؛ ن‍وی‍س‍ن‍دگ‍ان‌ م‍ق‍ال‍ه‌ه‍ا راب‍رت‌ پ‍ات‍ن‍ام‌... [و دی‍گ‍ران‌]؛ ت‍رج‍م‍ه‌ اف‍ش‍ی‍ن‌ خ‍اک‍ب‍از، ح‍س‍ن‌ پ‍وی‍ان‌. ت‍ه‍ران‌: ن‍ش‍ر پ‍ژوه‍ش‌ ش‍ی‍رازه‌ ، ۱۳۸۴.

توسعه یعنی آزادی. آمارتیا سن. مترجم: محمدسعید نوری نائینی. نشر نی

Fine, B. (2010). Theories of social capital. London: Pluto Press.

Allen, Tim, and Alan Thomas, eds. 2000. Poverty and Development into the 21st Century. Oxford: Oxford University Press and Open University.

Sach, Jeffrey D. 2005. The End of Poverty: Economic Possibilities for our Time. New York: Penguin.

http://www.worldbank.org/en/publication/wdr/wdr-archive

اپیزود ۲۷

مادران دادخواه - از خاوران تا قیام ژینا در گفتگو با سما اوریاد، نویسنده، شاعر و پژوهشگر انتقادی رسانه، جنسیت و فرهنگ‌های دیجیتال در دانشگاه گتونبرگ

مادران دادخواه را به طرق مختلفی میتوان فهمید. از مقاومتی که در برابر جمهوری اسلامی و «جهل عامدانه» نشان داده‌اند، تا زنده نگه داشتن خاطره عزیزانشان که بخشی از تاریخ خونبار ایران است. اما یک شیوه دیگر شاید فهمیدن این فیگور در قالب تئوری‌های فمینیستی است. یعنی کاری که سما خسروی اوریاد انجام داده. سما اوریاد در قالب پژوهشی به فیگور مادر دادخواه پرداخته و تلاش کرده تا به آنها از منظری فمینیستی نگاه کند. بخشی از این پژوهش در قالب مقاله‌ای در ژورنال «تئوری فمینیستی» به تازگی یعنی اکتبر ۲۰۲۲ منتشر شده.

مقاله او «با برجسته کردن اهمیت تاریخی، سیاسی و فمینیستی فیگور مادر دادخواه در ایران معاصر و فراتر از آن، روایتی نظری از شخصیت «مادر دادخواه» ارائه می‌کند. با تکیه بر تحلیل مفهومی تصاویر، تاریخ شفاهی و مکتوب و پست‌های رسانه‌های اجتماعی، ویژگی‌های کلیدی شخصیت مادر دادخواه و فعالیت‌های دیرینه آنها و اقدامات همبستگی‌سازشان را بیان می‌کند. مقاله اوریاد بر اساس نظریه‌های فمینیستی مادری، مقاومت، همبستگی عاطفی (میانجی‌گری) و شرایط (غیر) غم‌انگیزی استوار است تا استدلال کند که راهبردهای چندگانه مادران دادخواه ایران، شیوه‌های رادیکال بدیلی از تفکر درباره مادری و مقاومت زنان سالمند ارائه می‌کند.»

در پایان این گفتگو شنیدنی سعی کردیم تا از مادران دادخواه کمی فاصله گرفته و به دادخواهی از منظری بزرگتر نگاه کنیم.

۳۰ دقیقه اول اپیزود مقدمه‌ای است بر خاوران

گفتگو با خانم اوریاد از دقیقه ۳۰ به بعد

منابع:

داستان «آنها هنوز جوانند» - علی‌اشرف درویشیان

فوتبال علیه دشمن - سایمون کوپر - ترجمه عادل فردوسی‌پور - نشر چشمه

وب‌سایت بیدارزنی - پرونده جنبش دادخواهی

«شعر، به یاد خاوران»، شعری از محسن عمادی - انتشارات منجنیق

فایل صوتی دیدار منتظری با اعضای هیئت مرگ در تاریخ ۲۴ مرداد ۱۳۶۷

به عبارت دیگر - مهدی اصلانی - بی‌بی‌سی فارسی

سرود خاوران - از طریق وب‌سایت رادیو همبستگی

Khosravi Ooryad, S. (2022). Dadkhah mothers of Iran, from Khavaran to Aban: digital dadkhahi and transnational coalitional mothering. Feminist Theory, 0(0). https://doi.org/10.1177/14647001221127144

خلاصه ۳۰ سخنرانی ارائه شده در «همایش مجازی به مناسبت روز جهانی زنان» که مجموعه دیده‌بان آزار در اسفند ۱۴۰۰ برگزار کرد.

هر سخنرانی در زمانی حدودا ۴ تا ۷ دقیقه خلاصه شده و برشی از صدای سخنران هم شنیده میشه.

زمانبندی اپیزود

۵ دقیقه اول مقدمه

روز اول - ۱ ساعت اول

روز دوم - ۱ ساعت دوم

روز سوم - تا انتها

برای مشاهده لیست سخنرانان و عناوین مباحث، اینستاگرام دیده‌بان آزار را نگاه کنید.

https://www.instagram.com/p/Ca4qU77LFC4/

آنچه می‌شنوید ارائه‌ای است که در جمع 

iranian social activists

داشتم.

متاسفانه ارائه آنطور که برنامه‌ریزی کرده بودم پیش نرفت. تا حوالی دقیقه ۴۵ که تذکر گرفتم کمی پرگویی کرده‌ام و بعد از آن تمرکزم کمی از دست رفت و بحثها پراکنده شد.

این بحث نشان داد تدوین چیز خوبیه واقعا. و چه خوب که در تولید پادکست امکان تدوین هست.

چند نکته:

۱- هدف من از این بحث دو چیز بود. اول اینکه توسعه مساوی پیشرفت نیست. اگر توسعه در یک چیز موفق بوده جا انداختن این ایده استعماری است که باید مثل غرب شد و ذهنیتی که هشتگ زندگی نرمال می‌سازد. دوم اینکه آنچه در ایران پس از اصلاحات ارضی رخ داده توسعه سرمایه‌داری است. خصلت کلی آن قبل از ۵۷ و بعد از آن مطابق با پارادایم‌ها جهانی تغییر کرده. در برهه کوتاهی پس از انقلاب ۵۷ این روند قطع شد. اما پس از جنگ به شکل وحشیانه‌ای دنبال شد. متاسفانه فرصت نشد درباره نتایج سیاستهای تعدیل ساختاری در دهه ۷۰ حرف بزنم.

درباره استدلال‌ها و ادعاهایی که درباره توسعه جهانی میکنم مفصل در اپیزودهای جداگانه‌ بحث کرده‌ام.

۲- بخش اول بحث یعنی اینکه اقتصاد جهانی استثمارگر است به نظرم بحث مهمی است و برای کشوری که میخواهد تحول اجتماعی داشته باشد فکر کردن به چنین منظرهایی ضروری است.

درباره بحث ایران آنچه در این بحث پراکنده آمد و به نظرم نشد آنطور که میخواستم منتقل کنم، کلاژی از چند ایده بود تا صرفا ایران را خارج از توسعه سرمایه‌داری تصور نکنیم.

۳- به نظرم برای خواندن دستاوردها و نتایج پروژه‌های توسعه چه در جهان و چه ایران بهتر است کتاب‌های انسان‌شناس‌ها و مردم‌شناس‌ها را بخوانیم. اهالی اقتصاد اغلب حرف بدردبخوری نمیزنند.

مثلا این دو کتاب:

۱- زندگی تهی‌دستان شهری - علیرضا صادقی

2- Precarious Lives: Waiting and Hope in Iran- Shahram Khosravi

۴- در این ارائه حداقل ۲ اشتباه هم کرده‌ام. یک جا نویسنده کتاب زندگی تهی‌دستان شهری ... را جای صادقی (علیرضا) رضایی میگویم و دوم اینکه فامیل جفری سَکس را چند بار به اشتباه سَش تلفظ میکنم. من اولین بار فامیل این آدم را در متن دیدم و سَش تلفظ کردم. بعدا فهمیدم تلفظ صحیح سَکس است. اما ظاهرا ذهنم این اشتباه را تکرار میکنه.

اپیزود ۲۴

نگاهی به کتاب «منشاء همه چیز» اثر دیوید گریبر (انسان‌شناس) و دیوید ونگرو (باستان‌شناس)، در گفتگو با مهدی سنگلجی. کتابی که نگاهی تازه و متفاوت به تاریخ انسان دارد.

«داستانی که در مورد خاستگاه‌هایمان تا بحال برای خود بازگو کرده‌ایم نادرست است، و بی‌جهت ایدهٔ عدم مساوات اجتماعی را تداوم میبخشد. گریبر و ونگرو میپرسند از چه رو افسانهٔ «انقلاب کشاورزی» این چنین دیرپا و مزمن مانده، و مدعی‌اند نکات بسیار دیگری برای آموختن از اجدادمان میتوان سراغ کرد.»

در این اپیزود در نیمه اول برخی روایت‌ها و تحلیل‌های سیاسی تعیین‌کننده از جمله وقایع ۲۰۰۴ و ۲۰۱۴ اوکراین را مرور کرده‌ام. و از جمله اشاره کرده‌ام که این بحران در مکتب فکری رئالیسم در روابط بین‌الملل ممکن است چطور فهمیده شود. سپس از نیمه به بعد نگاهی کرده‌ام به رابطه صندوق بین‌المللی پول و اوکراین و اینکه اوکراین چطور میخواست اقتصاد خود را بسازد.

این اپیزود روخوانی مقاله «زبان به کام سیاست» نوشته محمد مختاری است. این مقاله در کتاب «تمرین مدارا» منتشر شده است. و ارتباط نزدیکی با مفهوم «تعدیل ساختاری» در اپیزود قبلی دارد.

«محمد مختاری شاعر، نویسنده، مترجم و منتقد چپ‌گرای ایرانی و از فعالان کانون نویسندگان ایران بود.» و در سال ۱۳۷۷ توسط وزارت اطلاعات به قتل رسید.

وبسایت میدان نیز این مقاله را منتشر کرده است و اینجا میتوان خواند:

https://meidaan.com/archive/65876

first published: 15/09/2024

به دلیل کپی‌رایت مجبور شدم فایل را اصلاح و دوباره بارگذاری کنم.

 اپیزود ۳۲

سیاست زن زندگی آزادی: یک بایگانی‌کاوی و نقشه‌نگاری جدید

با حسام ترکمان پژوهشگر علوم اجتماعی

این اپیزود در ۵ بخش تنظیم شده (توضیح مختصری در ابتدای اپیزود داده‌ام) و زمان آن طولانی‌تر از اپیزودهای دیگر است:

مقدمه: از دقیقه ۳ تا ۴۳ (۴۲:۵۱ - ۳:۳۳)

زن: از دقیقه ۴۳ تا ۱ ساعت و ۵۲ دقیقه (۱:۵۲:۲۲ - ۴۳:۱۶)

زندگی: از ۱ ساعت و ۵۲ دقیقه تا ۳ ساعت و ۱۹ دقیقه (۳:۱۸:۵۳ - ۱:۵۲:۳۹)

آزادی: از ۳ ساعت و ۱۹ دقیقه تا ۳ ساعت و ۴۲ دقیقه (۳:۴۲:۰۴ - ۳:۱۹:۱۰)

انقلاب: از ۳ ساعت و ۴۲ دقیقه تا انتها

ارائه حسام ترکمان دستکم ۳ ویژگی جالب دارد:

۱-به اعماق و گوشه و کنار تاریخ و آرشیوها سر زده

۲- تئوری درونی بحث است. از تئوری‌ها نمی‌شنویم ولی روش تئوریک در بحث مشخص است. 

۳- جابه‌جا به منابعی که ارجاع میده کمی از آن را هم نقل میکند

استعمار خوب یا بد؟ چرا ملت‌ها شکست میخورند؟

نگاهی به نوبل اقتصاد در سال ۲۰۲۴

در این اپیزود ابتدا استدلال محوری نوبلیستها (دارون عجم‌اوغلو، سایمون جانسون، و جمیز رابینسون) در مقاله معروف‌شان در سال ۲۰۰۱ و کتاب «چرا ملتها شکست میخورند» را مرور میکنم. سپس درباره برخی نقدهایی که به آنها شده حرف میزنم.

منابع این اپیزود:

Acemoglu, Daron, Simon Johnson, and James A. Robinson (2001), “The Colonial Origins of Comparative Development: An Empirical Investigation.” American Economic Review, 91 (5): 1369–1401.

https://bpb-us-w2.wpmucdn.com/voices.uchicago.edu/dist/f/1135/files/2017/01/Industrial-Policy.pdf

https://conference.nber.org/conf_papers/f204525.pdf

https://www.devex.com/news/sponsored/government-geography-and-growth-the-true-drivers-of-economic-development-79053
https://www.epw.in/journal/2024/42/commentary/colonial-origins-economics.html

https://eprints.soas.ac.uk/17299/1/Governance%20and%20Growth%20History%20Ideology%20and%20Methods%20of%20Proof.pdf

https://indianexpress.com/article/opinion/columns/nobel-prize-economics-prosperity-institutions-9620956/

https://www.nytimes.com/2024/10/14/business/economy/nobel-economics.html

https://www.noemamag.com/the-clash-of-two-gilded-ages/

https://reddytoread.com/2024/10/16/why-nobelists-fail/

https://resources.newyorkfed.org/medialibrary/media/research/conference/2022/climate/Daron-climate_change_fed_NY_v2.pdf?sc_lang=en&hash=E549CC8D7F7C0F7A177A30C4F0C7ED43

https://thenextrecession.wordpress.com/2024/10/15/why-nations-succeed-or-fail-a-nobel-cause/

https://theconversation.com/this-years-nobel-prize-exposes-economics-problem-with-colonialism-241400

The Political Economy of Growth - Paul A. Baran

اپیزود ۳۴

- سیاست قدرت‌های بزرگ

- نگاهی به جهت‌گیری سیاست خارجی ایالات‌متحده در سایه انتخابات

- شباهت‌ها و تفاوت‌های ترامپ و بایدن

- با مرور مقالاتی از آدام توز و مایک دیویس

منابع:

https://www.lrb.co.uk/the-paper/v46/n21/adam-tooze/great-power-politics

https://newleftreview.org/sidecar/posts/riot-on-the-hill

https://newleftreview.org/sidecar/posts/thanatos-triumphant

https://unherd.com/newsroom/americas-political-marriage-divide-is-growing/

https://prospect.org/blogs-and-newsletters/tap/2024-11-01-tales-from-the-crypt/

https://diem25.org/us-elections-2024-what-little-choice/

https://www.cnbc.com/2024/10/08/harris-iran-greatest-adversary-trump-election.html

اثرات روانی احساس شکست سیاسی چیست؟ مبارزان در طول تاریخ چگونه این اثرات را درک کرده و تلاش کرد‌ه‌اند تا با آن‌ها کنار بیایند یا پاسخی به آن بدهند؟

کتاب «از پا درآمدن: تجربه عاطفی شکست سیاسی» نوشته هانا پروکتور بهانه‌ای شد برای این گفتگوی جمعی. 

پروکتور از پا درآمدن (یا فرسودگی) حین مبارزه سیاسی را پدیده‌ای چند وجهی میداند و در این کتاب به ابعاد فیزیکی، عاطفی و سیاسی آن می‌پردازد. از پا درآمدن صرفا خستگی جسمانی نیست بلکه میتواند نتیجه غم، ناامیدی و از دست دادن یک آرمان باشد.

کتاب با آرشیو‌پژوهی گسترده میخواهد بر اهمیت جایگاه احساسات و روان افراد در حین مبارزه تاکید کند. به نظر پروکتور تاریخ مبارزه از این چالش‌ها و واقعیت‌های درهم‌تنیده جدا نیست.

در این اپیزود سعی کردیم به‌میانجی اتفاقات و مفاهیمی که کتاب به میان میکشد، لحظاتی از تاریخ مبارزاتی ایران معاصر را برکشیده و در مورد آن صحبت کنیم.

گفتگوی جمعی با حضور پروین اردلان، هژیر پلاسچی و سما اوریاد

عنوان کتاب:

Burnout: The Emotional Experience of Political Defeat (Verso, 2024), Hanna Proctor

اپیزود ۳۶

قیام ژینا و بحران مردانگی

ارائه شده در چهارمین همایش مجازی دیدبان آزار به مناسبت ۸ مارس، روز جهانی زن

مقالات اشاره شده در این ارائه:

پس‌رانی برای بقای فاشیسم ضروری است

https://www.radiozamaneh.com/820666/

نمی‌رویم به خانه، انقلاب زنانه

https://tinyurl.com/4d675nxn

انقلاب فیگوراتیو زنان؛ اندرکنش بدن‌ها و تصاویرشان

https://tinyurl.com/yhfvthwj

از انقلاب زنان تا دموکراسی زنانه‌نگر

https://shorturl.at/2DJ3Q

زنان در قیام ژینا

https://www.radiozamaneh.com/773508/

مطالبات زنان؛ از حق مشارکت سیاسی تا حق اشتغال و دستمزد برابر

https://bidarzani.com/44325/

Alt-right and authoritarian memetic alliances: global mediations of hate within the rising Farsi manosphere on Iranian social media. Media, Culture & Society, 45(3), 487-510. https://doi.org/10.1177/01634437221147633 (Original work published 2023)

زن-زندگی-آزادی: انقلاب ملی یا انقلاب مردم؟

https://shorturl.at/qyaSN

زنان کارگر از خانه تا کارخانه

https://shorturl.at/bHTv8

زنان میان دو تیغه کار خانگی و کار مزدی

https://shorturl.at/xzpm7

بازتولید اجتماعی افق یک سیاست رادیکال 

https://shorturl.at/teWcY

«ما را از زخم جنازه‌هامون تشخیص بدید فردا، واسه تغییر از مبنا ضد تبعیض و بی‌پروا»

اپیزود ۳۷

خروج از قلعه خون‌آشام‌ها - نوشته مارک فیشر 

شاید برای خیلی از ما پیش آمده که خواسته‌ایم در شبکه‌های اجتماعی یا حتی در جمع دوستان حرفی بزنیم اما ترسیدیم که شاید مورد حمله یا قضاوت‌های ناروا قرار بگیریم و از اینرو اصلا چیزی نگفته‌ایم.

فیشر نظریه‌پرداز و منتقد فرهنگی این مقاله را در سال ۲۰۱۳ نوشته که درباره چنین رفتارهایی در بخش‌هایی از جریان چپ است. او در این مقاله تلاش میکند تا به رفتارهای تخریب‌گری که در نهایت به نفع ادامه وضع موجود است بپردازد.

در عصری که هشتگ‌ها و همبستگی نمایشی اغلب جایگزین کنش سیاسی پایدار می‌شوند، تمایز بین متحدان (allies) و رفقا (comrades) نیاز به شناسایی و بحث دارد. 

جودی دین در این بحث چارچوب و درک لیبرال از اتحاد (allyship) را به چالش می کشد، درکی که اغلب عدالت را به خودسازی فردی یا موضع گیری در رسانه های اجتماعی تقلیل می دهد. او در عوض، از مفهوم رفاقت میگوید؛ تعهدی انقلابی که ریشه در نظم و انضباط جمعی، مبارزه مشترک، و مبارزه برای از بین بردن نظام های سرکوبگر دارد. درک تفاوت بین متحدان و رفقا فقط تئوریک نیست، بلکه نقشه راهی برای پیروزی است.

این سومین بخش از این مجموعه ۴ قسمتی است.

منابع

Comrade: An Essay on Political Belonging

www.liberationschool.org/from-allies-to-comrades/

اپیزود ۳۸

بازماندگان و سیستم‌ها

مقدمه‌ای درباره فیگور رفیق

دو گرایش متضاد بر نظریه و کنشگری چپ معاصر مسلط شده: بازماندگان (Survivors) و سیستم‌ها (Systems). اولی را اغلب میتوان در شبکه‌های اجتماعی، محیط‌های دانشگاهی و برخی شبکه‌های اکتویستی پیدا کرد. صدایش از طریق دلبستگی شدید به هویت و دخیل بستن به اینترسکشنالیتی شنیده میشود. دومی اما بیشتر در فضاهای زیبایی‌شناختی و مفهومی غالب است؛ و معمولا به شکل دغدغه‌های پسا‌انسان‌گرایانه، زمین‌شناسی، انقراض، الگوریتم‌ها، ابر اشیاء و فرسودگی سیاره‌ای بروز میکند.

در برابر چنین فضایی است که جودی دین از فیگور «رفیق» صحبت میکند. به عقیده او رفیق رابطه سیاسی را به نحوی شکل میدهد که از دوگانه بازمانده و سیستم رها شویم. و این بحث را در قالب ۴ تز صورت‌بندی میکند.

منابع

Comrade: An Essay on Political Belonging

Four Theses on the Comrade

https://www.e-flux.com/journal/86/160585/four-theses-on-the-comrade/

The Anamorphic Politics of Climate Change

https://www.e-flux.com/journal/69/60586/the-anamorphic-politics-of-climate-change/

اپیزود ۴۰

نقد رفیقانه (Comradely Critique) نوشته Lukas Slothuus

برای کسانی که اهل فعالیت سیاسی‌ رهایی‌بخش و کار جمعی‌اند نقد فعالیتی دائمی است. اصطلاح «نقد رفیقانه» در محافل اکتیویستی زیاد به کار می‌رود و به کار نظریه‌پردازان انتقادی و اکتیویستها میاید، اما در تحقیقات چندان توجهی بدان نشده. نویسنده ضمن مفهوم‌پردازی این اصطلاح سعی میکند نشان دهد چطور باید رفقایمان را نقد کنیم با با آنها مخالفت کنیم، بدون اینکه رابطه‌ سیاسی یا انسانی را خراب کنیم. انتقاد از دشمن راحت است، ولی وقتی با کسی که کلی اشتراک سیاسی داریم اختلاف پیدا می‌کنیم، آن وقت است که انتقاد سخت‌تر و حساس‌تر میشود. اینجاست که بحث «نقد رفیقانه» مهم است؛ یعنی نقدی که از سر احترام، همدلی و هدف مشترک صورت می‌گیرد، نه برای خراب‌کردن یا اثبات برتری.

منبع:

Comradely Critique, Lukas Slothuus

Political StudiesVolume 71, Issue 3, August 2023, Pages 714-732

https://doi.org/10.1177/00323217211040011

این بخش آخر از این مجموعه ۴ اپیزودی است.

اپیزود ۳۷: خروج از قلعه خون‌آشام‌ها - مارک فیشر

اپیزود ۳۸: ۴ تز درباره رفیق - جودی دین

اپیزود ۳۹: تفاوت متحد و رفیق - جودی دین

زن زندگی آزادی در دوران (پسا) جنگ

آیا خیزش‌های دی‌ماه ۱۳۹۶ تا پاییز ۱۴۰۱ را می‌توان نشانه‌ای از گسست از نظم موجود دانست؟ چطور میتوان به ارزشها و آگاهی‌های برآمده از زن زندگی آزادی وفادار ماند؟

گفتگوی جمعی با حضور:

مهرداد امامی: پژوهشگر جامعه‌شناسی در دانشگاه فنی خاورمیانه، آنکارا است. تا به حال ۴ کتاب در حوزه مطالعات جنبش‌های اجتماعی و مارکسیسم و سیاست‌های دولت ترکیه از او منتشر شده.

سما اوریاد: فمینیست و پژوهشگر مطالعات رسانه نو و راست افراطی است.

پگاه پزشکی: داستان‌نویس و پژوهشگر مطالعات ادبی که به طور کلی روی روایت‌های داستانی و غیرداستانی جمعی و رابطه‌شان با خاطره‌‌های سرکوب‌شده و تخیل آینده متفاوت کار می‌کند.

نسترن صارمی: پژوهشگر بینارشته‌ای است که حوزه مطالعه‌اش درحال حاضر سیاست حافظه و  تحولات اجتماعی سیاسی است.

یکی از اعضای کمیته غیبی نسوان

اپیزود ۴۲

جنگ جنگ تا پیروزی؟

تحلیلی بر جنگ «۱۲ روزه»

فهرست طرح گفتار:

بخشی از شعر اسماعیل - رضا براهنی

حس‌پذیری رنج

شعر «ستاره خاموش»، پرنیا عباسی، منتشر شده در شماره ۲۴ مجله وزن دنیا

مرگ در می‌زند

انترناسیونال‌ بچه‌پرروها

ما توریست نیستیم

قوم برگزیده خدا

شکست از ستون پنجم

از جنگ هشت ساله تا جنگ دوازده روزه

شعری از آناهیتا رضایی منتشر شده در جُنگ جَنگ در  کانال بیداد موریانه‌ها، به‌کوشش نگین فرهود، تیرماه ۱۴۰۴

گفتارهای مرگ

پارادوکس‌های ویرانگر

پایان جهاد و آغاز زندگی

بذرهای جهانی دیگر (دیوید ونگرو)

اسطوره برادری: آزادی، قدرت، و بازگشتِ فاشیسم

امروز احزاب فاشیستی یا آنچه عموما راست افراطی خوانده میشود تاکید زیادی بر مفهوم «آزادی» دارند. اما اگر مفهوم «آزادی» در سیاست راست افراطی امروز، نه چیزی نو بلکه بازگشتِ اسطوره‌ای کهن باشد چه؟ اسطوره‌ای که آزادی را با وفاداری، خشونت و مردانگی یکی می‌گیرد.

این اپیزود ترجمه مقاله‌ای است از دیوید ونگر، باستان‌شناس که جاهایی اندکی زمینه برای درک بهتر متن بدان اضافه شده.

دیوید وِنگرو در این مقاله نشان می‌دهد که چگونه قدرت، واژه‌هایی چون آزادی، دوستی و عشق را وارونه کرده و از آن‌ها ابزار سلطه ساخته است؛ و می‌پرسد آیا می‌توان معنایی دیگر از آزادی را بازیافت، معنایی برآمده از حقیقت، مراقبت و مهمان‌نوازی؟

این مقاله سفری‌ست از ریشه‌های زبانی و اسطوره‌ای آزادی در اروپا تا بازتولید آن در سیاست‌های راست افراطی امروز.

منبع:

https://www.eurozine.com/seeds-of-another-world/

اپیزود ۴۳: بازسازی غزه

تخریب غزه و تاریخچه مختصری از بولدوزر

مروری بر ۴ طرح بازسازی غزه

جزییات بیشتر از طرح غزه ۲۰۳۵

این دو مطلب در راستای نکات مطرح شده در این اپیزود است و بستر کامل‌تری برای فهم آن فراهم میکند:

غزه: دریچه‌ای هولناک رو به بحران

https://shorturl.at/bUgDb

جغرافیاهای مختل‌کننده و جنگ علیه غزه

https://shorturl.at/E5bQg

منابع:

https://unctad.org/system/files/official-document/gdsapp2019d1_en.pdf

https://www.archpaper.com/2024/05/benjamin-netanyahu-unveils-regional-plan-free-trade-zone-rail-service-neom/

https://ceesmena.org/wp-content/uploads/2024/10/An-Economic-Plan-for-Rebuilding-Gaza__A-BOT-Approach-_FINAL_July-21_2024.pdf

https://www.nbcnews.com/politics/white-house/donald-trump-israeli-prime-minister-benjamin-netanyahu-meeting-rcna190449

https://jinsa.org/policy-projects/gaza-futures-task-force/

https://www.ft.com/content/0b1bc761-c572-4b61-882a-fb4467259dcd

https://www.ft.com/content/c0e661cc-55db-4e2a-b17b-a656e0cf6c14

https://www.rand.org/pubs/research_reports/RRA3486-1.html

https://www.unescwa.org/sites/default/files/event/materials/10-%20War%20on%20Gaza_tenets%20and%20essential%20elements%20for%20sustainable%20recovery.pdf

https://www.bellingcat.com/news/2024/04/29/weve-become-addicted-to-explosions-the-idf-unit-responsible-for-demolishing-homes-across-gaza/

https://www.archpaper.com/2024/05/benjamin-netanyahu-unveils-regional-plan-free-trade-zone-rail-service-neom/

https://www.jpost.com/israel-hamas-war/article-799756

https://adamtooze.substack.com/p/chartbook-405-bulldozing-gaza-thanatocene

https://thecradle.co/articles-id/7034

https://thecradle.co/articles/israels-war-on-gaza-is-destroying-imecs-viability

https://ecfr.eu/publication/the-infinite-connection-how-to-make-the-india-middle-east-europe-economic-corridor-happen/

https://thecradle.co/articles/railway-of-resistance-a-grand-project-to-connect-iran-iraq-syria

https://www.rudaw.net/english/middleeast/iraq/081220221

https://agsi.org/analysis/basra-turkey-dry-canal-project-ambitious-vision-or-pipe-dream/

https://www.haaretz.com/israel-news/2025-08-19/ty-article-magazine/.premium/the-cost-of-demolition-gaza-never-in-israeli-history-were-so-many-buildings-demolished/00000198-c1d2-dc9d-abd9-dbded6b40000

https://www.haaretz.com/israel-news/2025-08-18/ty-article/thousands-of-palestinians-leave-gaza-city-fearing-israeli-offensive/00000198-bd91-dc9d-abd9-bfdf3c700000

https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/jul/09/bulldzoer-gaza-genocide-idf-meta

https://thefunambulist.net/magazine/bulldozer-politics

https://adamtooze.substack.com/p/chartbook-291-anglo-thanatocene-or

https://adamtooze.substack.com/p/chartbook-405-bulldozing-gaza-thanatocene

https://antipodeonline.org/2025/09/08/volume-57-issue-5-september-2025/

https://newleftreview.org/issues/i185/articles/david-edgerton-liberal-militarism-and-the-british-state

اپیزود ۴۵

هجدهم برومر لوئی بناپارت - کارل مارکس - ۱۸۵۲

اپیزود ۴۶

سیستم جهانی بعد از جنگ سرد

ایمانوئل والرشتاین - ۱۹۹۳

در این مقاله والرشتاین فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و پایان جنگ سرد را چیزی بیش از یک تغییر در روابط بین‌الملل میبیند؛ پایان جنگ سرد برای او تجلی پایان نظم جهانی پس از ۱۹۴۵ و آغاز یک بحران عمیق سیستمی است. طبق این تحلیل، نظام جهانی معاصر با پایان هژمونی ایالات متحده و فرسودگی لیبرالیسم به عنوان ایدئولوژی غالب جهانی تعریف می‌شود. و جهان وارد دوران «پساآمریکایی» و «پسالیبرال» شده است.

والرشتاین از ۳ منبع عمده بی‌ثباتی در دوران پسا جنگ سرد نام میبرد:

گزینه خمینی: کشورهای پیرامونی ممکن است «کاملا بیگانه» بودن را انتخاب کنند و قوانین سیستم بین دولتی و هنجارهای ژئوفرهنگی شمال را رد کنند.

گزینه صدام حسین: چالش‌های نظامی در برابر سلطه شمال. در حالی که چنین تلاش‌هایی ممکن است از نظر نظامی شکست بخورند، کمبود منابع مالی و سیاسی ایالات متحده، منجر به ناپایدار شدن نقش ایالات‌متحده در شکل پلیس نظامی است.

مهاجرت گسترده: حرکت «غیرقابل توقف» مردم از جنوب به شمال. انتظار می‌رود این امر باعث بی‌ثباتی سیاسی داخلی در ایالت‌های شمالی شود و نیروهای راست‌گرای ضد مهاجر را تقویت کند و اعتماد به توانایی دولت در حل نابرابری‌های اجتماعی را از بین ببرد.

والرشتاین دوره فعلی را (Transitional Present) «حال گذار» توصیف میکند که از اواخر دهه ۱۹۶۰ آغاز شد. از نظر او این گذار، جهان را به سمت نوعی «دوگانگی»، نقطه‌ای از بی‌ثباتی شدید سوق میدهد. او پیش‌بینی میکند آینده، دورانی از بی‌نظمی بزرگ باشد که با رقابت اقتصادی حاد بین قدرت‌های اصلی، ظهور جنبش‌های ضد سیستمی و مهاجرت‌های جمعی که ثبات کشورهای شمالی را به چالش می‌کشد، مشخص می‌شود.

شعر ابتدای اپیزود: من هنوز زنده‌ام - احمدرضا احمدی

تا دقیقه ۲۲ مقدمه: رد تحلیل فرهنگی به جنگ و توضیحی کوتاه درباره تئوری سیستم جهانی

از دقیقه ۲۲: خواندن مقاله