Nieuwe Economen – Details, episodes & analysis

De rechtspraak dient te handelen zonder vooroordelen of voorkeuren, maar met gelijke behandeling van iedereen. Maar hoe rechtvaardig is het Nederlandse strafrechtsysteem?

Kyra Hanemaaijer promoveert binnenkort aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en doet onderzoek naar ongelijkheid en discriminatie. We bespreken haar onderzoek naar de invloed van verhoogde aandacht voor migratieachtergrond op strafrechtelijke uitkomsten. In deze eerste aflevering van het derde seizoen hoor je alles over het Nederlandse strafrechtssysteem en hoe gevoelig de uitspraken van rechters zijn voor gebeurtenissen van buitenaf.

Kyra heeft dit onderzoek uitgevoerd in samenwerking met Nadine Ketel (Vrije Universiteit Amsterdam) en Olivier Marie (Erasmus Universiteit Rotterdam).

Show notes

Profiel Kyra

Onderzoek SCP

The Economics of Discrimination door Gary Becker (1971)  

The Theory of Discrimination door Kenneth Arrow (1971)

Podcast Tussen Kunst en Misdaad: Mocro Maffia

Emeriau, M. (2023). Learning to be unbiased: Evidence from the French Asylum Office. American Journal of Political Science, 67(4), 1117-1133.

Philippe, A., & Ouss, A. (2018). “No hatred or malice, fear or affection”: Media and sentencing. Journal of Political Economy, 126(5), 2134-2178.

Abrams, D. S., Bertrand, M., & Mullainathan, S. (2012). Do judges vary in their treatment of race? The Journal of Legal Studies, 41(2), 347-383.

Anwar, S., Bayer, P., & Hjalmarsson, R. (2012). The impact of jury race in criminal trials. The Quarterly Journal of Economics, 127(2), 1017-1055.

Grogger, J., & Ridgeway, G. (2006). Testing for racial profiling in traffic stops from behind a veil of darkness. Journal of the American Statistical Association, 101(475), 878-887.

Horrace, W. C., & Rohlin, S. M. (2016). How dark is dark? Bright lights, big city, racial profiling. Review of Economics and Statistics, 98(2), 226-232.

Over de Nieuwe Economen Podcast

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen Podcast.

De Nieuwe Economen Podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven, Sarah van Hugte en Rik Leijsen. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op de website van ESB.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het derde seizoen van de Nieuwe Economen podcast komt eraan! De komende maanden spreken we weer met verschillende nieuwe economen over hun promotieonderzoek. Stay tuned voor nieuwe geluiden over allerlei economische onderwerpen: van innovatie tot intergenerationele mobiliteit, en van de arbeidsmarkt tot de digitale euro. 

Vanaf donderdag 12 september verschijnt elke twee weken een nieuwe aflevering.

Deze podcast wordt gehost door Elisa de Weerd, Sarah van Hugte en Yrla van de Ven, en de redactie wordt gedaan door Elisa de Weerd en Rik Leijsen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Klimaatverandering is een van de grootste uitdagingen van onze tijd, en er is nog veel nodig om de doelen uit het akkoord van Parijs te behalen. Toch zijn er ook hoopvolle berichten. ‘Het klimaat is nog te redden, mits we gaan luisteren naar economen’, zo stelde Mathijs Bouman recent in het FD.

Over wat economen dan precies te zeggen hebben over het klimaat, hebben we het in deze bonusaflevering met Stan Olijslagers! Op speciaal verzoek van onze luisteraars, die ons tipten dat er zéker een aflevering over klimaat moest komen.  

Stan Olijslagers promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam en het Tinbergen Instituut op het optimaal beprijzen van CO₂. Het beprijzen van alle activiteiten met een negatief effect op het klimaat, is een van de manieren waarmee bedrijven en consumenten kunnen worden geprikkeld om het klimaat minder te schaden. 

Hoe hoog zou zo’n prijs dan moeten zijn? Op welke manieren kun je CO₂ beprijzen? En hoe komt het dat er zoveel tijd overheen gaat voor de politiek bereid is om (voldoende) te beprijzen? Dat en meer komt aan bod in deze bonusaflevering. 

Shownotes

Onderzoek en contactgegevens van Stan Olijslagers

Klimaatbeprijzing in Nederland ligt onvoldoende op koers - ESB-artikel van Herman Vollebergh en Corjan van den Brink

Luistertip: de Energeia Carbon Podcast over het Europese emissiehandelssysteem 

Over de Nieuwe Economen podcast

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen podcast.

De Nieuwe Economen podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven en Sarah van Hugte. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op esb.nu/nieuwe-economen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sinds Piketty is vermogensongelijkheid een hot topic voor economen. En ook in de politiek staat vermogen weer op de agenda: na een uitspraak van de Hoge Raad moet de belasting op vermogen in box 3 op de schop. Tegelijkertijd is het nog niet zo makkelijk om de vermogensverdeling in Nederland nauwkeurig te schatten, waardoor passend beleid maken ook ingewikkeld is.

Simon Toussaint promoveert op de dynamiek van vermogensongelijkheid aan de universiteit Utrecht, en onderzoekt onder meer hoe vermogen nou precies verdeeld is. Hij concludeerde in een ESB-artikel in 2020 dat de allerrijkste Nederlanders nog rijker zijn dan eerder gedacht: de rijkste 1 procent bezit niet 22 à 25 procent, maar een derde van het Nederlandse vermogen. Zien we nog meer vermogen over het hoofd? En wat betekent dat voor de kansengelijkheid?

We gaan met Simon in gesprek over vermogen, kansengelijkheid, het belastingstelsel en inkomen. Leer er alles over in alweer de zevende aflevering van de Nieuwe Economen podcast!

Dit is de laatste officiële aflevering, maar niet getreurd, er komt binnenkort nog een bonusaflevering aan! Laat ons weten welk onderwerp je het liefst terug hoort komen in de podcast, via een mailtje aan redactie@esb.nu (of stuur een bericht naar @ESBtweets op twitter of @nieuwe_economen op Instagram).    

Shownotes

Onderzoek en contactgegevens van Simon Toussaint

Nederlandse vermogens schever verdeeld dan gedacht - ESB-artikel van Simon Toussaint 2020 

Global Wealth Report 2020 van Allianz

RTL-nieuws over privéscholen

Interview met Thomas Piketty (door Sarah) in ESB 

Kijktip: Sander en de kloof

Over de Nieuwe Economen podcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen podcast.

De Nieuwe Economen podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven en Sarah van Hugte. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op esb.nu/nieuwe-economen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Goede zorg voor ouderen wordt steeds duurder. Door de vergrijzing en technologische ontwikkelingen geven we in 2060 naar verwachting 60 miljard uit aan ouderenzorg alleen - dat is vier keer zo hoog als in 2015, zo becijferde het RIVM. Tegelijkertijd willen we goede kwalitatieve zorg kunnen blijven verlenen. Hoe komt dat allemaal samen?

Marlies Bar, promovendus zorgeconomie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, doet onderzoek naar de kwaliteit van verpleeghuiszorg in Nederland. Meer inhuur van personeel leidt volgens haar onderzoek niet per definitie tot een hogere kwaliteit van zorg. Maar wat betekent dat eigenlijk, kwaliteit van zorg? En hoe zouden we in de toekomst na kunnen denken over doelmatige overheidsuitgaven? Leer er alles over in de zesde aflevering van de Nieuwe Economen podcast!

Shownotes

Onderzoek en contactgegevens Marlies Bär

RIVM over stijgende zorgkosten

Onderzoek Intrakoop naar inhuur extern personeel

Kwaliteitskader verpleeghuiszorg van het Zorginstituut

Over de Nieuwe Economen podcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen podcast.

De Nieuwe Economen podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven en Sarah van Hugte. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op esb.nu/nieuwe-economen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sport en economie lijken op het eerste gezicht twee totaal verschillende werelden. Maar sport blijkt economen een goudmijn aan data op te leveren waarmee zij onderzoek kunnen doen, niet alleen naar de sportindustrie zelf maar ook naar de arbeidsmarkt.

Sam Hoey, promovendus aan Erasmus School of Economics en het Tinbergen Instituut, gebruikt data uit de Canadese ijshockeyleague om te achterhalen in hoeverre professionele zichtbaarheid invloed heeft op latere carrièrekansen. Let dus goed op als je wilt weten hoe je jouw carrièrekansen vergroot! Ook kijkt hij of transfers in de voetbalwereld leiden tot herverdeling van rijke naar minder rijke (top)clubs, zoals vaak wordt betoogd. 

Wij gaan met Sam in gesprek over waarom sporteconomie niet alleen een leuk, maar ook een nuttig vakgebied is. Leer alles over de creatieve databronnen die economen gebruiken en over het nut van sectorale analyses in deze vijfde aflevering van de Nieuwe Economenpodcast. 

Shownotes

Onderzoek en contactgegevens van Sam Hoey

Onderzoek naar productiviteit van artsen waar Elisa aan refereert

Over de Nieuwe Economen podcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen podcast.

De Nieuwe Economen podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven en Sarah van Hugte. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op esb.nu/nieuwe-economen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De inflatie bereikte afgelopen maand een record: bijna 12 procent, het hoogste inflatiecijfer sinds de Tweede Wereldoorlog. Dat heeft grote gevolgen voor de economie. Macromodellen zijn super belangrijk om dit soort grote economische processen - zoals inflatie, werkloosheid of economische groei - beter te begrijpen. Tegelijkertijd is de werkelijkheid altijd ingewikkelder dan een model. 

Aan economen de taak om de macromodellen daarom steeds wat beter te laten aansluiten op de werkelijkheid. Eva Janssens, onlangs gepromoveerd aan de UvA en het Tinbergen Instituut, onderzocht de nieuwste generatie macromodellen, en keek daarbij specifiek naar de invloed van inkomensrisico’s op het spaargedrag van huishoudens. Welke gevolgen hebben zulke verschillen op microniveau voor de economie als geheel?

We gaan met Eva in gesprek over modellen, spaargedrag, het beleid van centrale banken, the economic job market en nog veel meer. 

Shownotes

Onderzoek en contactgegevens van Eva Janssens

Huishoudens ervaren verschillende inflatie - artikel in het FD

Huizenprijzen en inflatie - artikel in het FD

Over de Nieuwe Economen podcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen podcast.

De Nieuwe Economen podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven en Sarah van Hugte. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op esb.nu/nieuwe-economen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

We zijn in Nederland dol op chocolade. Maar die liefde voor chocolade heeft een keerzijde: volgens de Universiteit van Chicago werken er in de productieketen 1,6 miljoen kinderen mee. Over de redenen waarom kinderarbeid voorkomt in productieketens en de gevolgen daarvan weten we nog relatief weinig. Milande Busquet, promovendus aan de Universiteit Utrecht, deed kwalitatief onderzoek naar de cacaowaardeketen in Ghana en Ivoorkust. Tijdens het onderzoek woonde ze in de dorpen van de cacaoboeren en bezocht ze de plantages. Ze concludeerde dat de situatie veel complexer is dan de cijfers over kinderarbeid in eerste instantie doen vermoeden.

Het welzijn van het kind moet centraal staan, maar wat houdt dat precies in? En hoe ver strekt de verantwoordelijkheid van bedrijven die daar produceren? We gaan met Milande in gesprek over een moeilijk maar belangrijk onderwerp.

Shownotes

Onderzoek van Milande Busquet

Contactgegevens Milande Busquet

Rapport van NORC at the University of Chicago met cijfers over kinderarbeid

Wet zorgplicht kinderarbeid

Profielwerkstuk van Yrla uit 2013 over eerlijke chocolade

Over de Nieuwe Economenpodcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen podcast.

De Nieuwe Economen podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven en Sarah van Hugte. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op esb.nu/nieuwe-economen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wie economie zegt, zegt schaarste. Ernst-Jan de Bruijn - onlangs gepromoveerd als econoom aan Wageningen University and Research - onderzocht hoe schaarste een rol kan spelen bij de beslissingen die financieel kwetsbare huishoudens maken. Voor huishoudens met schulden gaat schaarste veel verder dan de gangbare economische theorie: het gaat niet alleen over geld, maar ook over beperkte tijd, middelen en mentale weerbaarheid. 

Hoe kunnen beleidsmakers deze huishoudens verder helpen? Wat is er nodig, en wat juist niet? We bespreken met Ernst-Jan de nieuwe inzichten van economen over schulden, administratieve lasten en inkomens.

Shownotes:

Proefschrift van Ernst-Jan de Bruijn

De onderzoeken en contactgegevens van Ernst-Jan de Bruijn

Helft huishoudens is financieel kwetsbaar - onderzoek van Deloitte, ING, NIBUD en de afdeling Economie van de Universiteit Leiden.

ESB-artikel van Gea Schonewille en Marion Weijers over schuldhulp

ESB-artikel van Robin Fransman over humaner schuldbeleid

ESB-themanummer over schulden

ESB-themanummer over kwetsbare huishoudens

Over de Nieuwe Economenpodcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen podcast.

De Nieuwe Economen podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven en Sarah van Hugte. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op esb.nu/nieuwe-economen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Heeft het vermogen van politici invloed op hun stemgedrag? Bas Machielsen, promovendus financiële en economische geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, onderzocht dit in een historische context. Spoiler: juist bij belastingwetgeving waren vermogende politici geneigd conservatiever te stemmen, ook als je rekening houdt met partijstandpunten.

Zegt dat ook wat over de politici van nu? En zouden volksvertegenwoordigers hun eigenbelang eigenlijk wel moeten laten meewegen? We gaan met Bas in gesprek over representatie, democratie, vermogen en natuurlijk economie. 

Leer er alles over in de eerste aflevering van de Nieuwe Economen podcast!

Shownotes:

Het onderzoek en de contactgegevens van Bas Machielsen

ESB-artikel van Wimar Bolhuis over het Regeerakkoord

RTL nieuws over huizen van politici

Over de Nieuwe Economenpodcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen podcast.

De Nieuwe Economen podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven en Sarah van Hugte. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op esb.nu/nieuwe-economen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.