Explore every episode of the podcast News Albo Fake News

Wokół energetyki jądrowej krąży dziś tyle fejków, że nawet proste pytanie - potrafi wywołać internetową burzę. W sieci mieszają się rzetelne dane naukowców z przekłamaniami komentarzy z mediów społecznościowych. Zatem sprawdzamy, co związanego z atomem jest faktem, a co nośną dezinformacją. Czy elektrownia jądrowa jest naprawdę ekologiczna? W jaki sposób elektrownia jądrowa pozytywnie wpłynie na środowisko? W lokalizacji Lubiatowo-Kopalino pod budowę elektrowni trzeba będzie wycinać las? Co stanie się ze zwierzętami i chronionymi gatunkami roślin? Czy te populacje zostaną zniszczone? Jak to się ma do ekologii? Elektrownia jądrowa w gminie Choczewo będzie chłodzona wodą morską. Czy to w znaczący sposób podgrzeje Bałtyk? Gość: Adam Błażowski, inżynier transformacji energetycznej, publicysta, prezes Stowarzyszenia WePlanet.

Oszustwa z użyciem narzędzi AI stały się codziennością. I to dosłownie! W ostatnich godzinach, w mediach społecznościowych pojawiły przypadki nieuprawnionego użycia wizerunku kilku znanych osób. W nagraniach widzimy i słyszymy rzekomo prezydenta Karola Nawrockiego, podróżniczkę Martynę Wojciechowską, benedyktyna o. Leona Knabita czy dziennikarza telewizyjnego Damiana Stanisławskiego. Co te głośne przykłady fejkowych nagrań mówią o kondycji mediów społecznościowych i o nas, jako odbiorcach? W czym tkwi problem? Od strony prawnej mamy dziś skuteczne narzędzia, by przeciwdziałać dezinformacji? Czy w praktyce sądowej widać wzrost trudności w ocenie materiałów dowodowych, spowodowany rozwojem AI? Gościni: Amanda Krać-Batyra, biegła sądowa, specjalistka z zakresu komunikacji w cyberprzestrzeni, Instytut Antrotech.

Cyfrowe łamigłówki, wyścig z czasem i zadania inspirowane prawdziwymi śledztwami - tak wyglądają zawody w wywiadzie jawnoźródłowym. A z czym mierzy się cyfrowy świat, w którym liczy się znalezienie fejków, zanim zrobi to ktoś inny? Czym jest OSINT i czym są zawody CTF? Jakie kompetencje są kluczowe, by skutecznie odróżniać prawdę od fejków? Z czego wynika rosnące zainteresowanie wywiadem jawnoźródłowym wśród młodych, przyszłych specjalistów? Biorący udział w zawodach, to osoby, które wkrótce będą zawodowo zajmowały się weryfikowaniem internetowych treści? Gościni: dr Agnieszka Lipińska, kierownik Ośrodka Analizy Dezinformacji NASK.

Nagranie, które krąży w sieci - rzekomo przedstawia - testowane przez Chiny działo, mogące "strzelać z prędkością siedmiokrotnie przekraczającą prędkość dźwięku". Film - chyba jeszcze szybciej - rozszedł się w mediach społecznościowych. Zresztą podał go na swoim koncie na portalu X i na Facebooku również jeden z posłów. Czy to test chińskiego działa? Co dokładnie jest na tym nagraniu? Skąd wiemy, że to nagranie nie przedstawia testów chińskiej broni? Jakie błędy czy niespójności można dostrzec? O czym powinniśmy pamiętać, by uodpornić się na dezinformację związaną np. z fejkowymi filmikami wygenerowanymi przy udziale narzędzi AI? Gość: Adam Majchrzak, Demagog.

Choć jeszcze trwają prace przygotowawcze do budowy, w mediach społecznościowych już można znaleźć pełne obaw głosy, że w gminie Choczewo, gdzie powstaje elektrownia jądrowa, zniknie turystyka. Ile w tym prawdy, ile medialnego chaosu? Czy w pobliżu elektrowni jądrowej będzie można bezpiecznie plażować? Czy elektrownia jądrowa Lubiatowo-Kopalino została tak zaprojektowana, że nie będzie zaburzać nadmorskiego krajobrazu i będzie niewidoczna z plaży? A może elektrownia będzie dodatkową atrakcją dla zwiedzających? Czy inwestycja może przynieść korzyści gospodarcze i stworzyć możliwości rozwoju dla regionu pomorskiego? Goście: Maja Gadowska, ekspert ds. komunikacji w Polskich Elektrowniach Jądrowych i Lokalnego Punktu Informacyjnego PEJ w Choczewie. 

Wielu ekspertów zastanawia się, jak można edukować młodych ludzi, by byli bardziej odporni na manipulację i dezinformację? By w dorosłym życiu stawili czoła realnym zagrożeniom świata analogowego. O jakich niebezpieczeństwach czy wyzwaniach mówimy? Czy młodzi, dla których naturalnym środowiskiem jest świat cyfrowy, są bardziej odporni na fejki? Dlaczego akurat centra handlowe organizują warsztaty nt. dezinformacji dla młodzieży? Czym jest Manifest Pokolenia Z, który powstał z udziałem młodzieży skupionej wokół centrów handlowych? Jak powstał pomysł na Program społeczny "Młodzież w Centrum?" Goście: dr Alina Landowska - kulturoznawca z Uniwersytetu SWPS, współautor raportów o pokoleniu Z oraz Dominik Piwek - menedżer ds. marketingu, współautor programu społecznego "Młodzież w Centrum". 

Na platformie X pojawiła się nowa funkcja, pozwalająca sprawdzić pochodzenie użytkowników. W sieci zawrzało, bo rzuca to nowe światło na wiele patriotycznych czy kontrowersyjnych kont, które - jak się okazuje - nie działają z terytorium Polski. Na czym konkretnie polega nowa funkcja i dlaczego wzbudziła tak wiele emocji? Jaki jest szerszy kontekst wiedzy o kraju pochodzenia czy administrowania kont? Czy nowa funkcja jest wystarczająca, by ujawnić operacje wpływu, czy raczej narzędzie to, jest tylko pierwszym krokiem? Gościni: Anna Mierzyńska, ekspertka ds. przeciwdziałania dezinformacji.

Wieczorny prysznic w ciemności robi furorę w sieci, ale czy rzeczywiście pomaga zasnąć, czy to tylko dobrze wygląda na internecie? Trend czy naturalny mechanizm biologiczny? Jak odróżniać realne techniki terapeutyczne od internetowych obietnic - bez gwarancji jakiegokolwiek efektu? Jakie są najczęstsze fejki związane ze snem i światłem? Ile godzin wystarczy i jak ważna jest jakość snu? Gość: Damian Przybycień - psycholog, specjalista zajmujący się badaniami nad snem i terapią zaburzeń snu, członek Europejskiego Towarzystwa Badań nad Snem.

W sieci krąży nagranie, które rzekomo pokazuje bulwersującą sytuację z przedszkola. Filmik wygląda na tyle wiarygodnie, że już został wielokrotnie udostępniony i przesłany innym rodzicom. Sęk w tym, że to fejk, krążący w mediach społecznościowych - do tego wygenerowany przy pomocy narzędzi AI. Po co powstało tego typu nagranie, które dezinformuje użytkowników? W czym tkwi siła popularności takich treści? Czy mamy jakieś narzędzia, które pomogą nam nie ulec tej manipulacji? Czy możemy mówić o rosnącym trendzie zainteresowań tak bulwersującymi filmikami? Na czym polega ich siła i dlaczego stają się coraz bardziej popularne? Jak dotrzeć do rodziców i innych potencjalnych odbiorców takich kontrowersyjnych filmików, by nie dać się zmanipulować? Gościni: Kinga Szostko, KidsAlert

W mediach społecznościowych pojawia się informacja na temat specjalnego świadczenia, które rzekomo może przysługiwać... palaczom. Sądząc po temperaturze komentarzy, ludzie są rozpaleni do czerwoności, oburzają się na ZUS. - jak to, ktoś pali, przez to ma problemy zdrowotne, nie chodzi do pracy i jeszcze dostaje z naszych składek pieniądze? Renta tytoniowa to fejk! Gościni: Małgorzata Korba z biura prasowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

W sieci znaleźć można mnóstwo ostrzeżeń, by właśnie teraz, nie kupować pomidorów, bo są niezdrowe, ich dojrzewanie jest sztucznie przyspieszone, nie mają smaku, a czerwone są nie od słońca, a od chemii... Ile w tym prawdy, a na ile to fejki podbijane przez media społecznościowe? Czy pomidory malinowe, które jesienią i zimą kupujemy w supermarketach, dojrzewają naturalnie? Często powtarza się narracja: "skoro pomidor w drugiej połowie listopada jest czerwony, to na pewno za sprawą chemii". Co mówią wyniku testu, który właśnie został opublikowany? Co dokładnie oznacza "poniżej dopuszczalnego limitu" - czy to znaczy "bezpiecznie", czy raczej "lepiej uważać"? Dlaczego część producentów potrafi uzyskać pomidory bez śladu pozostałości etefonu, a inni jednak po niego sięgają? Jak przeciętny konsument może rozpoznać, czy dojrzewał naturalnie, czy został "przyspieszony" etefonem? Gościni: Joanna Wosińska, Fundacja Pro-Test.

Dywersja na kolei, to nie tylko fizyczny atak - to idealne paliwo dla dezinformacji, która może wywołać jeszcze większy chaos. Jakie są pierwsze zmanipulowane narracje? Dlaczego incydenty na kolei mogą być skutecznym narzędziem do rozsiewania fake newsów? O czym pamiętać, by nie dać się manipulować? Jak wygląda typowy mechanizm dezinformacyjny po takim zdarzeniu? Jakie narracje dezinformacyjne są najbardziej prawdopodobne, czego można się spodziewać, na jakie treści uważać? Gość: Mateusz Cholewa, Demagog. 

W mediach społecznościowych pojawiły się informacje o rzekomych kontrolach instalacji fotowoltaicznych. Uwaga, to może być fake news! URE nie prowadzi i nigdy nie prowadził kontroli instalacji fotowoltaicznych. Jakie są najczęstsze oznaki, które mogą wskazywać, że mamy do czynienia z fałszywą kontrolą? Co zrobić, by nie stać się ofiarą dezinformacji i oszustwa? Gość: Marek Gugała, Urząd Regulacji Energetyki. 

Od wielu tygodni nie cichnie medialna dyskusja na temat dwukadencyjności, która to miała być sposobem na walkę z patologiami, jakie łączą się z wieloletnim sprawowaniem władzy. Ile prawdy jest w tym, że dwukadencyjność zapewnia zdrową rotację włodarzy? Co w obszarze dwukadencyjności jest uogólnieniem, co w debacie może być manipulacją? Goście: dr hab. Adam Gendźwiłł - socjolog, badacz polityki samorządowej, systemów i zachowań wyborczych, Konstanty Chodkowski - dziennikarz i wydawca niezależnego portalu informacyjnego zpruszkowa.pl, Katarzyna Batko-Tołuć - Sieć Obywatelska Watchdog Polska oraz prof. Jarosław Flis - socjolog, Uniwersytet Jagielloński. 

Krakowska Strefa Czystego Transportu rusza za niecałe dwa miesiące. Przy tej okazji w sieci pojawia się mnóstwo dezinformacji, a nawet kłamstw. Jedną z takich "wrzutek" jest wpis w mediach społecznościowych, wprowadzający w błąd posiadaczy starszych aut, jakoby wszyscy, bez względu na miejsce zamieszkania, mieli zgłaszać swoje samochody. Jakby tego było mało, w serwisie, który nie istnieje. Okazuje się jednak, że to manipulacja. Na czym ona polega, w rozmowie wyjaśnia dr Maciej Piotrkowski z krakowskiego Zarządu Transportu Publicznego.

Przybywa spoza Układu Słonecznego, zmienia kolory, łamie zasady grawitacji, emituje fale. Kometa 3I/Atlas budzi wyobraźnię astronomów i astrofizyków, ale też napędza teorie spiskowe. Elon Musk stwierdził nawet, że to statek obcych. Czym jest Atlas i czy to faktycznie kometa? W rozmowie z Kubą Witkowski wyjaśnia Rafał Grabiański z redakcji portalu Urania.

W sieci pełno jest porad, jak taniej ogrzewać dom czy mieszkanie - od przyklejania folii za kaloryferem, uszczelniania okien, zasłaniania kratek wentylacyjnych, czy po porostu zakręcania grzejników gdy wychodzimy z domu. Co tak naprawdę działa, co jest tylko internetowym mitem, a co może bardziej zaszkodzić niż pomóc? Co jest największym błędem, jaki popełniamy przy ogrzewaniu - takim, który wydaje się logiczny, ale w praktyce zwiększa rachunki? Jakie "oszczędnościowe sztuczki" lepiej sobie darować, bo efekt jest żaden, albo wręcz niebezpieczny? Czy jest jakiś sposób, by zwykły użytkownik mógł sam sprawdzić, gdzie w jego mieszkaniu ucieka najwięcej ciepła? Docieplenie czy wymiana pieca, a może  pompa ciepła? Gość: dr inż. Tomasz Walczak, ekspert w zakresie efektywności energetycznej budynków. 

Po tym, jak kilka dni temu - w ramach "Tygodnia Języków Obcych" - uczniowie jednej z wrocławskich szkół ubrali się w kolory flagi Niemiec, w internecie rozpętala się prawdziwa burza. Z sieci wylał się hejt: "wygląda na to, że powoli i systematycznie Wrocław zostaje wyzuty z polskości", że "dzieci we Wrocławiu muszą obrać się w kolory niemieckiej flagi" oraz że to kolejny dowód na "regermanizację Wrocławia". To przykład, jak z lokalnej szkolnej informacji powstaje ogólnopolska dezinformacja? Co możemy - jako odbiorcy mediów społecznościowych - zrobić, by skuteczniej rozpoznawać i reagować na takie sytuacje? O czym powinniśmy pamiętać, by nie ulec manipulacji? Gościni:  dr Katarzyna Bąkowicz - medioznawcczyni, ekspertka ds. komunikacji, Uniwersytet SWPS. 

Sprzedaż działki pod budowę Centralnego Portu Komunikacyjnego stała się… tematem dezinformacji. Pojawiają się twierdzenia polityków, że Skarb Państwa "może odkupić działkę w ciągu pięciu lat po sprzedaży, po cenie zbycia". Czy to twierdzenie jest zgodne z prawdą, skoro prawnicy mówią, że to nie takie proste? Co zawierała umowa sprzedaży? Czy w tej historii widać typowy schemat dezinformacji: uproszczenie skomplikowanego tematu prawnego do hasła, które dobrze brzmi politycznie? Część przekazów sugeruje, że sprzedaż działki to afera - inni, że standardowa procedura. Jak odróżnić narrację polityczną od faktów? Co powinniśmy wiedzieć, by nie dać się zmanipulować? Gościni: Marta Glanc, Demagog. 

W zamkniętej strefie wokół Czarnobyla zauważono psy z niebieską sierścią. Użytkownicy mediów społecznościowych już wiedzą, że to radioaktywne mutacje po katastrofie. A może świetny przykład dezinformacji? Efekt promieniowania? Z punktu widzenia fizyka jądrowego, promieniowanie mogłoby w jakikolwiek sposób wpłynąć na kolor sierści zwierząt? Czarnobyl wciąż jest jednym z najbardziej "tajemniczych i niebezpiecznych" miejsc świata. Jak dziś wygląda sytuacja radiacyjna w tej okolicy? Jakie teorie spiskowe krążą na temat tego miejsca? Z jakimi fejkami związanymi z Czarnobylem - w swojej pracy zawodowej - muszą się mierzyć naukowcy? Gość: prof. dr hab. Jerzy W. Mietelski, Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk. 

Edukacja nurtu inkluzyjnego to hasło, moda, sposób myślenia o szkole, w której każdy uczeń ma swoje miejsce? W sieci krąży wiele narracji, że to tylko dla uczniów z orzeczeniami, że nauczyciele zostają z tym sami, że szkoła nie nadąża i traci swój poziom. Czy chodzi o ułatwienia, a może o obniżanie wymagań? A może o indywidualne podejście do ucznia? Ile w tym prawdy, ile kłamstw czy manipulacji? Co możemy zrobić, by nie dać się wciągnąć w dezinformację na temat edukacji włączającej? Gościni: Emilia Skórecka - pedagog specjalny, nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej i przedszkolnej, nauczyciel współorganizujący kształcenie, była wicedyrektorka i terapeutka. 

Dezinformacja to dziś nie tylko internetowe plotki czy manipulacje - to konkretne narzędzia, które potrafią wpływać na nasze emocje, decyzje i bezpieczeństwo finansowe. Zdaniem polskich internautów najpilniejszej poprawy wymaga obecnie jakość i wiarygodność informacji. Co może uczynić internet lepszym? Większość Polaków uważa, że internet wymaga gruntownego uporządkowania. Jakie wnioski płyną z badań "Postawy Polaków wobec cyberbezpieczeństwa 2025" oraz "Internet marzeń”? Jak uczynić internet lepszym? Wciąż wierzymy, że silne hasło i dwuetapowa weryfikacja ochronią nas, a może to już nie wystarczy? Co jeszcze zrobić, by być krok przed cyberoszustami? Prawie połowa Polaków uważa, że potrafi odróżnić fałszywe nagranie. Czy to realna ocena, czy raczej myślenie życzeniowe, wiara we własną intuicję? Jakie są konkretne przykłady fałszywych informacji, które w ostatnim czasie wyraźnie uderzały w sektor finansowy, fejki, które wpłynęły na gospodarkę? Gość: Michał Polak, wiceprezes Warszawskiego Instytutu Bankowości. 

W sieci krążą zarówno zmanipulowane nagrania, jak i wprost fejki o Wołodymyrze Zełenskim i jego żonie. Te fałszywe informacje mają wzbudzać zawiść, lęk i poczucie zagrożenia. Wojsko Polskie ostrzega - trwa rosyjska operacja psychologiczna wymierzona w nasze społeczeństwo. Jakie są najczęstsze, najnowsze fake newsy dotyczące prezydenta Ukrainy? Co Rosjanie chcą przez to uzyskać? Dlaczego manipulowane treści błyskawicznie zdobywają popularność m.in. w Polsce? Jaki jest mechanizm powielania fałszywych treści i dlaczego trudno dotrzeć do źródeł? Sztab Generalny Wojska Polskiego wydał ostrzeżenie - mówi o "intensywnej rosyjskiej operacji kognitywnej". Co właściwie kryje się pod tym terminem? Czy od początku rosyjskiej inwazji na Ukrainę, dziś jesteśmy odporni na manipulacje? Czy wręćz przeciwnie - zmęczeni i bardziej na nią podatni? Gość: Paweł Cymbor, FakeNews.pl. 

W sieci znów pojawił się sensacyjny filmik o tym, że maszt 5G - tym razem w Legnicy, m.in. obok budynku filii Politechniki Wrocławskiej - "gotuje" mieszkańców. Co w tych doniesieniach jest faktem, a co tylko dobrze sprzedającym się fejkiem? To, co widzimy i słyszymy na filmiku - wygląda i brzmi bardzo groźnie... Czy rzeczywiście takie jest? Czy to wiarygodny pomiar? W jakim stopniu to typowy przykład manipulacji związanej z technologią 5G? Jakie mechanizmy dezinformacyjne tu działają? Jakie są najczęstsze kłamstwa, upraszczania czy manipulacje w przekazach dotyczących 5G i promieniowania elektromagnetycznego? Dlaczego w sieci nadal rozchodzą się tego typu filmiki, mimo, iż eksperckie wyniki pomiarów przekonują, że poziomy promieniowania są wielokrotnie niższe niż dopuszczalne normy? Gość: dr hab. inż. Paweł Bieńkowski, Wydział Informatyki i Telekomunikacji, Politechnika Wrocławska. 

W mediach społecznościowych pojawiły się nagrania m.in. z rzekomym prezydentem Karolem Nawrockim oraz liderem Konfederacji Sławomirem Mentzenem. Zachęcają oni do udziału w programach inwestycyjnych obiecując ogromne zyski. Uwaga, to deepfake! Czy można bezkarnie generować, wrzucić do sieci i udostępniać tego typu filmiki ? Czy w polskim prawie mamy przepisy, które pozwalają ścigać lub choćby blokować takie treści? Jaką odpowiedzialność ponosi platforma, która publikuje taki filmik? Czym w świetle prawa jest deepfake i czy prawo nadąża za rozwojem technologii? Gdzie kończy się wolność słowa, a zaczyna odpowiedzialność karna za publikację zmanipulowanych treści? Gość: Andrzej Zorski, adwokat. 

W mediach pojawiły się artykuły o tym, że szczoteczka do zębów, to prawdziwa bomba biologiczna. Może na niej być nawet 12 milionów bakterii i grzybów! Czy ten alarmistyczny ton jest przesadzony, a może rzeczywiście jest się czego obawiać?  Bezwzględna walka z bakteriami jest nie tylko bezzasadna, ale i może być szkodliwa.  To właśnie jednym ze skutków niszczenia bakterii jest nasilająca się ostatnio antybiotykooporność? Czy to prawda, że im dłużej używamy szczoteczki, tym więcej na niej gromadzi się bakterii? Co ile powinniśmy wymieniać szczoteczkę albo jej końcówkę? Jak właściwie przechowywać szczoteczkę? Gość: prof. Beata Sobieszczańska, kierownik Katedry i Zakładu Mikrobiologii, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu. 

W mediach pojawiły się artykuły o tym, że szczoteczka do zębów, to prawdziwa bomba biologiczna. Może na niej być nawet 12 milionów bakterii i grzybów! Ten alarmistyczny ton jest przesadzony, a może rzeczywiście jest się czego obawiać? No właśnie, czego? Bezwzględna walka z bakteriami jest nie tylko bezzasadna, ale i może być szkodliwa? To właśnie jednym ze skutków niszczenia bakterii jest nasilająca się ostatnio antybiotykooporność? Częste mycie, skraca życie? Intuicja podpowiada, że im dłużej używamy szczoteczki, tym więcej na niej gromadzi się bakterii? Co ile powinniśmy wymieniać szczoteczkę albo końcówkę? To może, żeby ta bomba była mniej szkodliwa, powinniśmy zmienić sposób przechowywania szczoteczki? Wiadomo, w łazience ciepło i wilgotno, a to idealne warunki do namnażania się bakterii i grzybów. prof. Beata Sobieszczańska, kierownik Katedry i Zakładu Mikrobiologii, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

Użytkownicy mediów społecznościowych coraz częściej i chętniej oglądają filmiki z udziałem zwierząt, które wydają się prawdziwe, a są... wytworem zaawansowanych narzędzi sztucznej inteligencji. Dlaczego akurat filmiki ze zwierzętami są tak często generowane przez AI? Czemu zdobywają miliony wyświetleń? To nowy, popularny gatunek w mediach społecznościowych? Mamy dziś do czynienia z nową formą dezinformacji? Tego typu „niewinne” treści mogą być poligonem doświadczalnym dla bardziej poważnych form manipulacji? Czy algorytmy platform społecznościowych wzmacniają ten rodzaj treści, bo one po prostu się klikają, czy raczej... monetyzują? Czy twórca, który przy pomocy AI tworzy nieprawdziwe filmiki o zwierzątkach, ponosi jakąkolwiek odpowiedzialność za to, że np. dezinformuje? Gość: prof. Piotr Celiński, medioznawca, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie. 

Jakie są najgroźniejsze fejki i mity dotyczące suplementów diety. Co naprawdę o nich wiemy? Czym są i czym różnią się od leków? Co naprawdę pomaga, a co aplikuje tylko złudzenia? Skąd bierze się tyle fejków na ten temat? W jaki sposób ta dezinformacja dotycząca suplementów przedostaje się do przestrzeni publicznej - i dlaczego tak trudno ją zdementować? Goście: dr n. farm. Magdalena Stolarczyk -  farmaceutka, Naczelna Rada Aptekarska, autorka bloga farmaceuta-radzi.pl oraz Monika Hajduk -  dietetyk, Centrum Dietetyczne MonVita. 

W Dąbrowicy na Podkarpaciu wydarzyło się coś nieprawdopodobnego... Z pola zniknęło 150 ton ziemniaków i to w jeden dzień. Nie przez suszę czy gradobicie, a przez... fake newsa! Jak to się stało? Ludzie uwierzyli w plotkę, że ziemniaki są za darmo, więc je zabrali. Ziemniaki z Dąbrowicy to przykład, jak szybko można z fikcji zrobić "newsa"? Jakie mechanizmy sprawiają, że takie informacje viralują? To bardziej kwestia emocji, zdjęć, a może algorytmów platform? Co ta sytuacja mówi o nas, użytkownikach i o sile rażenia mediów społecznościowych? Czego nauczył nas ten przypadek z Dąbrowicy? Goście dr Ilona Dąbrowska - specjalistka w dziedzinie mediów społecznościowych i dziennikarstwa internetowego (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej) oraz Piotr Gryta - przedsiębiorca z Dąbrowicy. 

W sieci pojawiły się informacje o rzekomym ukraińskim ataku na Polskę. Co wiemy o tym, jakoby Ukraina miała napaść na Polskę, a wina miała spaść na Rosję? Skąd ta konkretna dezinformacja się wzięła i jak ją zidentyfikowano? Jaki jest cel rozsiewania tak brzmiących fake newsów? To przygotowana i zaplanowana operacja dezinformacyjna? Jakie działania podjęły służby wobec źródeł tej dezinformacji? W ostatnich dniach widać wysyp tego typu fejków? Co powinien zrobić zwykły obywatel, jeśli w mediach społecznościowych natknie się na tego typu niepokojące wiadomości? Jak reagować i gdzie szukać wiarygodnych informacji? Gościni: Karolina Gałecka, rzecznik MSWiA. 

Europoseł PiS - Tobiasz Bocheński opublikował zdjęcie z samolotu Polskich Linii Lotniczych LOT, którym leciał z Niemiec. Na zdjęciu widać masło niemieckiej produkcji. Winą za taki stan, polityk obarcza polskiego premiera: "Za Tuska, Polskie Linie Lotnicze podają niemieckie masło" - to news, fake news czy manipulacja? To standardowa procedura, nowa praktyka, na którą ma wpływ polityka? Catering do samolotu uzupełniany jest na lotnisku, z którego startuje maszyna? Podobne zasady obowiązują u innych przewoźników? Czy LOT ma wpływ na to, jakie konkretne marki produktów trafiają na pokład w zależności od kraju wylotu? Jakie kryteria muszą spełniać produkty żywnościowe serwowane na pokładzie? Czy decyduje przede wszystkim kraj pochodzenia, jakość, logistyka, czy np. względy środowiskowe? Jak duży wpływ mają takie medialne wypowiedzi polityków na reputację narodowego przewoźnika i zaufanie klientów? Gość: Jakub Przybyłek, redaktor serwisu lotniczego Pasazer.com. 

Wojska Obrony Cyberprzestrzeni apelują o ostrożność przed falą phishingu, który może spotkać każdego z nas, a dotyczy popularnego komunikatora WhatsApp. Czy to, że hakerzy przejmują konta i podszywają się pod znajomych z tego komunikatora, to poważne zagrożenie? W jakim celu cyberprzestępcy atakują użytkowników popularnej aplikacji? Jak przebiega taki atak? Czy potencjalna ofiara - czyli właściwie każdy z nas - jest w stanie wykryć, że konto zostało przejęte? Na co trzeba zwrócić uwagę? Jak platformy społecznościowe radzą sobie z wykrywaniem i przeciwdziałaniem takich ataków? Jakie codzienne nawyki może wdrożyć użytkownik komunikatorów, by być bezpiecznym? Jak nie dać się oszukać? Gość: Dawid Zięcina, ekspert ds. cyberbezpieczeństwa, DAGMA Bezpieczeństwo IT. 

W sieci coraz częściej słyszymy, że raka można wyleczyć "powrotem do kodu pierwotnego" albo np. dietą bez cukru. Brzmi tajemniczo, ale niesie ze sobą realne niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia. Dlaczego ten niebezpieczny fake news powraca? Czemu takie treści, że "rak to nie choroba", rozchodzą się w sieci tak łatwo i zdobywają tysiące udostępnień? Jakie są najczęstsze mity czy nieprawdy wyniesione z sieci na temat raka? Jak odróżnić w sieci prawdziwą, rzetelną informację medyczną od "ubranej w żargon" dezinformacji, która tylko udaje naukową treść? Dlaczego wiele osób rezygnuje z leczenia na rzecz "alternatywnych metod z internetu"? Gość: dr Paweł Sobczuk, specjalista onkologii klinicznej, Vall d'Hebron Institute of Oncology w Barcelonie, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej. 

Czy brak aktualnej dokumentacji potwierdzającej legalny wywóz nieczystości może kosztować 50 tysięcy złotych? Dlaczego właśnie teraz temat przydomowych szamb stał się przedmiotem ogólnopolskiej akcji? Dyskusje w mediach społecznościowych dotyczą tego, czy urzędnik rzeczywiście może wejść na posesję bez zapowiedzi - nawet nocą? Jakie prawa przysługują mieszkańcowi? Na czym dokładnie polegają kontrole, które ruszyły w całej Polsce? Czego mogą spodziewać się właściciele domów niepodłączonych do kanalizacji? Jakie dokumenty należy mieć przy sobie, by uniknąć mandatu lub grzywny? Gościni: Iwona Dyba, redaktor naczelna portalu farmer.pl.

Na kilka dni Polska stanie się centrum jednej z najważniejszych technologicznych rywalizacji roku. Dziś w Warszawie rozpoczyna się bowiem European Cybersecurity Challenge 2025. Jak takie zawody wpływają na nasze codzienne, realne cyberbezpieczeństwo? Czym są i co dają? Jakie szanse ma nasza reprezentacja? Co sprawia, że European Cybersecurity Challenge jest tak wyjątkowe? Co przyciąga młodych ludzi, że w kwestiach bezpieczeństwa garną się do cyber świata? Jakie umiejętności w takich zawodach są na wagę złota? Gość: Karol Bojke, specjalista ds. incydentów i komunikacji w obszarze cyberbezpieczeństwa NASK. 

Czy to prawda, że już za kwartał nie będzie można palić drewnem w kominku, by ogrzać swój dom? Na forum Komisji Europejskiej w Brukseli, odbyła się debata na temat Ekoprojektu, dotycząca m.in. opalania drewnem. Po spotkaniu w mediach społecznościowych pojawiła się teza, że nowe unijne przepisy oznaczają koniec legalnego palenia w kominkach i piecach. Czy to realna zapowiedź tego, że już wkrótce nie będzie można palić drewnem? Czy propozycje Brukseli mogą w praktyce doprowadzić do likwidacji legalnego rynku urządzeń grzewczych na drewno w całej Unii Europejskiej? Skąd ta kampania dezinformacyjna? Czemu albo komu mają służyć takie fejki? Jakie skutki dla zwykłych użytkowników i producentów w Polsce mogą mieć planowane zmiany? Gość: Wojciech Perek, ekspert kampanii Drewno Pozytywna Energia. 

Młodzi coraz rzadziej decydują się iść na studia - wolą szukać własnej drogi, która szybciej da im konkrety: pracę, doświadczenie, rozwój. Dlaczego maturzyści nie chcą studiować a studenci rzucają studia? Niemal 70 uczelni mierzy się z drop-outem. Jakie są wiarygodne dane? Może młodzi ludzie jednak chcą studiować, choć mają nieco inne podejście niż starsze pokolenia? W jakim stopniu oczekiwania młodych są rzeczywiście dostosowane do rynku pracy i gdzie pojawiają się rozbieżności? Jak rozpoznać dezinformację, gdy młodzi słyszą od rówieśników, mediów czy w reklamach, że "bez studiów nic nie osiągniesz"? Jak media społecznościowe, mogą wpływać na kwestie dotyczące trudności w znalezieniu oczekiwanej pracy? Goście: Marta Barcicka - ekspert ds. HR, Wyższa Szkoła Biznesu w Nowym Sączu - Igor Demianiuk, student i pracownik Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, Mateusz Nesterowicz - rzecznik prasowy Niezależnego Zrzeszenia Studentów.  Beata Grzelak, kierowniczka Centrum Doradztwa Zawodowego, Warszawskie Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń. 

Na koncie Donalda Trumpa w serwisie Truth Social pojawił się filmik, w którym prezentuje powstanie szpitali przyszłość z tzw. "MedBeds" czyli łóżkami, które mogą rzekomo wyleczyć z każdej choroby. Nagranie to w całości zostało wygenerowane przez sztuczną inteligencję. Nie wiadomo, dlaczego zostało opublikowane na oficjalnym profilu Trumpa, bo on sam nigdy nie wypowiedział tych słów. To klasyczny deepfake, czyli fałszywe nagranie stworzone tak, by wyglądało jak prawdziwe. Skąd wiemy, że to deepfake i jak bardzo jest niebezpieczny? Jakie grupy najczęściej padają ofiarą tego typu przekazów i kto wierzy w teorie spiskowe? Jak nie dać się złapać na coś takiego jak "MedBeds" z oficjalnego konta prezydenta Stanów Zjednoczonych Gość: Mateusz Cholewa, Demagog. 

W internecie pojawiły się informacje o powrocie kultowego portalu "Nasza Klasa". Oryginalna domena została zamknięta w lipcu 2021 roku. Teraz faktycznie pojawiła się aplikacja naszaklasa.app, ale to nie kontynuacja portalu nasza-klasa.pl, tylko zupełnie nowy projekt pod tą samą nazwą. Jaki jest mechanizm podszywania się? To granie na dobrej marce i sentymencie. W tym przypadku chodzi o np. wyłudzanie danych. Na co powinniśmy uważać? Na czym polega niebezpieczeństwo tego incydentu? Jak i co sprawdzać? Jak możemy się przed tym bronić i czego na pewno nie robić? Gość: Damian Rokicki, specjalista ds. cyberbezpieczeństwa. 

Prezydent Stanów Zjednoczonych - Donald Trump twierdzi, że autyzm u dzieci może mieć związek ze stosowaniem u kobiet w ciąży... paracetamolu. W USA ten lek występuje pod nazwą tylenol. Wypowiedź prezydenta Trumpa to świadome szerzenie dezinformacji, czy może nieodpowiedzialne uproszczenie złożonego tematu? Dlaczego fałszywe czy wątpliwie wiarygodne informacje o autyzmie tak łatwo i szybko zyskują ogromne zasięgi w mediach społecznościowych, mimo że środowiska naukowe wielokrotnie je dementowały? W jaki sposób organizacje takie jak: Światowa Organizacja Zdrowia, Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków czy Europejska Agencja Leków powinny reagować na publiczne wypowiedzi głów państw, które przeczą aktualnemu konsensusowi naukowemu? Czy tego typu wypowiedzi, które są szeroko udostępniane w mediach społecznościowych, mogą mieć wpływ na zdrowie publiczne i decyzje podejmowane przez np. kobiety w ciąży? Jak my - jako zwykli odbiorcy - możemy skutecznie dotrzeć do grup podatnych na tego typu przekazy dezinformacyjne? Gościni: Julia Dobrowolska, FakeNews.pl.

73% młodych ludzi popiera nocną prohibicję... Wyniki najnowszego sondażu IBRiS dla PAP, obalają jeden z najbardziej rozpowszechnionych społecznych fejków na temat młodych Polaków, którzy chcą żyć w rytmie "nocnego miasta", w kontrze do wszelkich ograniczeń i pić alkohol do białego rana. Czy poparcie młodych dla nocnej prohibicji może być związane ze zmianą stylu życia? Młodzi, bardziej niż o wolność konsumpcji, zabiegają o bezpieczeństwo? W wynikach badania widać tylko chwilowy efekt, czy może początek długofalowego trendu zmian kulturowych, w którym młodzi zaczynają domagać się porządku i spokoju, a nie chaosu czy swobody za wszelką cenę? Gosć: Kamil Smogorzewski, dyrektor ds. komunikacji, Instytut Badań Rynkowych i Społecznych IBRiS. 

Zdecydowana większość popularnych aplikacji ma niską wartość edukacyjną? Przebodźcowanie w nich zawarte może osłabiać koncentrację, kreatywność, pamięć czy sprawiać trudności w nauce? Jakie wnioski płyną z raportu "Brzdąc w sieci 3.0" i o co możemy - czy powinniśmy - apelować do rodziców? Co tak naprawdę - zdaniem naukowców - jest złego w smartfonach, że niszczą psychikę dzieci? Smartfony przejęły kontrolę nad dzieciństwem, a rodzice są w tym bezradni? Dlaczego rodzice - mając świadomość zagrożeń - pozwalają dzieciom tak długo siedzieć z telefonem w dłoni? Gościni: dr Magdalena Rowicka, Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej. 

Po naruszeniu polskiej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie drony internet żyje "niezidentyfikowanym obiektem latającym", którego szczątki runęły na jeden z domów na Lubelszczyźnie. W mediach społecznościowych pojawił się filmik, w którym pilot F-16 przyznaje się do błędu, słabego wyszkolenia i braku doświadczenia, co doprowadziło do zniszczenia domu w Wyrykach. Do filmiku odniosło się Ministerstwo Obrony Narodowej, które dementuje autentyczność nagrania. Po co ktoś tworzy i wrzuca takie fejkowe nagrania? Czy na ten konkretny deep fake, oficjalne dementi MON wystarczy? Kto jako pierwszy udostępnił to nagranie? Możemy ustalić, skąd pochodzi? Jakie emocje i reakcje próbuje wywołać tego typu przekaz wśród odbiorców? Gość: Przemysław Dudek, Demagog. 

Gdy w mediach przeczytałem to koniec fast fashion, zacząłem się zastanawiać, czy to nie fejk. Branża tekstylna i Unia Europejska zaczynają wspierać działania na rzecz zrównoważonej produkcji ubrań, ale przecież wciąż bardzo dużo ubrań kupujemy, coraz więcej ich produkujemy, a co za tym idzie, także powstają góry odpadów tekstylnych. Czy rzeczywiście Polacy odchodzą od fast fashion? Czym polski przemysł odzieżowy może konkurować z platformami ultra fast fashion, które oferują ubrania za ułamek ceny? Jak polski przemysł odzieżowy może konkurować z platformami ultra fast fashion, które oferują ubrania za ułamek ceny? Jakie korzyści np. środowiskowe czy zdrowotne niesie ze sobą odchodzenie od fast fashion? Goście: Aleksandra Krysiak - dyrektorka Związku Pracodawców Przemysłu Odzieżowego i Tekstylnego (PIOT), Michał Mikołajczyk - członek Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża. 

O próbie wyłudzenia pieniędzy ostrzega Archidiecezja Warszawska. W sieci pojawił się prawdziwy apel o zachowanie szczególnej ostrożności i nieprzekazywanie żadnych danych ani pieniędzy. Fejkowe konta Metropolity Warszawskiego, to prawda? To jednostkowy incydent czy zgłoszeń przybywa i da się oszacować skalę tego problemu? Co Archidiecezja zaleca wiernym i użytkownikom mediów społecznościowych? Gość:  ks. Przemysław Śliwiński, rzecznik Archidiecezji Warszawskiej. 

Instytut Monitorowania Mediów sprawdził zainteresowanie zagranicznych redakcji internetowych incydentem z rosyjskimi dronami naruszającymi polską przestrzeń powietrzną w nocy z 9 na 10 września. W ciągu jednej doby w portalach na całym świecie ukazało się 33,5 tysiąca przekazów, które uzyskały zasięg szacowany na 1,4 mld kontaktów. Stany Zjednoczone, Niemcy i Włochy to kraje, w których ta informacja dotarła do największego grona internautów. Jakie tu pojawiały się fejki czy manipulacje? Jakie dominowały narracje? Na jakie wątki kładły nacisk zagraniczne publikacje? Czy zasięg medialny może równać się wpływowi? Gość: Tomasz Lubieniecki - kierownik Działu Raportów Medialnych, Instytut Monitorowania Mediów.

Ciąg dalszy na temat medialnego zamieszania po ataku dronowym na Polskę. I o tym, jak 9-sekundowy fragment wypowiedzi wywołuje milionowe zasięgi oraz z czym zostają odbiorcy, gdy nie ma czasu na głębszą refleksję... Co z użytkownikami, którzy są w bańce informacyjnej i nie są w stanie dotrzeć do treści spoza niej? Takie wpisy wzbudzają zainteresowanie, generują zasięgi, przynoszą klikalność, ale rolą rzetelnych mediów powinno być informowanie, a nie polaryzacja, która jest głównym grzechem mediów społecznościowych? Jak w tym znaleźć złoty środek? Co pozostaje użytkownikom? Gościni: dr Ilona Dąbrowska, specjalistka w dziedzinie mediów społecznościowych, dziennikarstwa internetowego i e-komunikacji (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie).

Rosyjskie drony naruszyły polską przestrzeń powietrzną – a w sieci natychmiast pojawiła się fala fejków, spekulacji i prób siania paniki. Czy mamy do czynienia z elementem szerszego ataku dezinformacyjnego na Polskę? Jakie narracje dominują w mediach społecznościowych i czemu mają służyć? Czy to test reakcji polskiego społeczeństwa, a także jedności NATO i Unii Europejskiej? Na co musimy być przygotowani w najbliższych miesiącach i jak rozpoznawać manipulacje informacyjne? Gość: Jarosław Wolski, politolog, publicysta, ekspert Akademii Marynarki Wojennej. 

W sieci pojawiła się sensacyjna wiadomość: Friedrich Merz miał zastrzelić niedźwiedzicę polarną i jej dwa młode podczas polowania w Kanadzie. Brzmi jak clickbait? To klasyczny FAKE NEWS – spreparowany i rozpowszechniony w internecie pod szyldem fikcyjnej gazety. W tym odcinku pytamy: Jak odróżnić treści generowane przez AI od operacji dezinformacyjnych Kremla? Dlaczego to właśnie Merz stał się celem? I co ta historia mówi o nowych metodach manipulacji w epoce sztucznej inteligencji? Gościnią jest Aleksandra Wójtowicz, analityczka ds. nowych technologii i cyfryzacji z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych<