Explore every episode of the podcast ماجرای مشروطه
Dive into the complete episode list for ماجرای مشروطه. Each episode is cataloged with detailed descriptions, making it easy to find and explore specific topics. Keep track of all episodes from your favorite podcast and never miss a moment of insightful content.
Rows per page:
50
1–33 of 33
Title
Pub. Date
Duration
سی‌ودوم: مهر و آبان 1286
04 sept. 2026
02:19:34
در این قسمت وقایع پس از ترور اتابک را مرور میکنیم که شامل تغییر رییس مجلس، تصویب متمم قانون اساسی و پایان یافتن فتنه شیخ فضل‌الله نوری می‌شود. علاوه بر این نگاهی هم به معاهده انگلیس و روسیه میکنیم و بودجه جدید مصوب مجلس را هم مرور مختصری میکنیم.
نقل قولهای مستقیم از این منابع:
گزارش مذاکرات مجلس در روزهای 5 تیر، 4 مهر، 12 آبان، 23 آبان و 5 آذر همگی از روزنامه مجلس
نامه از طرف شیخ فضل‌الله و پاسخ مجلس از روزنامه مجلس
معاهده روسیه و انگلیس پیرامون ایران از اسناد سفارت انگلیس
مقاله در نقد معاهده روسیه و انگلیس از روزنامه حبل‌المتین تهران
به سایت جدید ما، «ماجرای ایران» سری بزنید. مشترکان غیرهمراه می‌توانند نسخه صوتی قسمتهای آتی پادکست را یک هفته زودتر از موعد پخش از داخل سایت ماجرای ایران گوش کنند. https://majera.xyz
آدرس اینستاگرام ماجرای ایران: https://www.instagram.com/majerayeiran
سی‌ویکم: شهریور 1286
10 juil. 2026
01:59:07
در این قسمت واقعه ترور نخست وزیر ایران، امین‌السلطان اتابک را مرور میکنیم که یکی از مهمترین وقایع در دوران مجلس یکم مشروطه بود.
نقل قولهای مستقیم از این منابع:
خاطرات عون‌الممالک از ملاقات با امین‌السلطان اتابک، از «فکر آزادی و مقدمه نهضت مشروطیت» اثر فریدون آدمیت
گزارش جلسه مجلس در 9 شهریور از روزنامه مجلس
گزارش میرزا فضلعلی آقا از روز ترور اتابک، از «بحران دموکراسی در مجلس اول: خاطرات و نامه‌های میرزا فضلعلی آقا تبریزی» به اهتمام غلامحسین میرزاصالح
خاطرات یحیی دولت‌آبادی از ترور اتابک، از «حیات یحیی» جلد دوم
خاطرات حیدر عمواوغلی از ترور اتابک، از «حیدر عمواوغلی» اثر اسماعیل رایین
به سایت جدید ما، «ماجرای ایران» سری بزنید. مشترکان غیرهمراه می‌توانند نسخه صوتی قسمتهای آتی پادکست را یک هفته زودتر از موعد پخش از داخل سایت ماجرای ایران گوش کنند. https://majera.xyz
آدرس اینستاگرام ماجرای ایران: https://www.instagram.com/majerayeiran
سی‌ام: تیر و مرداد 1286
04 juin 2026
02:12:37
در این قسمت به بست‌نشینی شیخ فضل‌الله نوری در اعتراض به جنبش مشروطه می‌پردازیم و حمایت مخفیانه محمدعلی شاه از او را هم مرور میکنیم. علاوه بر این، شروع تجاوز مرزی نیروهای عثمانی به خاک ایران تا نزدیک شهر ارومیه را هم بررسی میکنیم.
نقل قولهای مستقیم از این منابع:
گزارش اسپرینگ-رایس از ملاقاتش با محمدعلی شاه از اسناد وزارت خارجه انگلیس
شرح مذاکرات مجلس در روزهای 14 تیر و 14 مرداد از روزنامه مجلس
نامه پیرامون خرید یک دستگاه چاپ برای شیخ فضل‌الله از روزنامه حبل‌المتین تهران
نامه سرگشاده شیخ فضل‌الله از کتاب لوایح شیخ فضل‌الله نوری به کوشش هما رضوانی
منابع پژوهشی برای مطالعه بیشتر:
ایدئولوژی نهضت مشروطیت، فریدون آدمیت، جلد 1
لوایح شیخ فضل‌الله نوری، به کوشش هما رضوانی
لینک برای فرم پرسشهای دوستان شنونده:
https://forms.gle/WBNXyBdydPxZ4o2Z8
به سایت جدید ما، «ماجرای ایران» سری بزنید. مشترکان غیرهمراه می‌توانند نسخه صوتی قسمتهای آتی پادکست را یک هفته زودتر از موعد پخش از داخل سایت ماجرای ایران گوش کنند. https://majera.xyz
در این قسمت هم، مثل قسمت قبل، به جای ادامه وقایع‌نگاری مشروطه به بحث مختصری می‌پردازیم پیرامون یک کتاب، به نام «اصول علم ثروت ملل یا اکونومی پلتیک» که از زبان فرانسوی به دست محمدعلی ذکاءالملک فروغی به فارسی ترجمه شد و یک سال قبل از تشکیل مجلس مشروطه در تهران منتشر شد. اهمیت اصلی این کتاب در باز کردن مباحث روز علم اقتصاد اروپایی در میان جامعه روشنفکران ایران است.
لینک برای فرم پرسشهای دوستان شنونده:
https://forms.gle/WBNXyBdydPxZ4o2Z8
به سایت جدید ما، «ماجرای ایران» سری بزنید. مشترکان غیرهمراه می‌توانند نسخه صوتی قسمتهای آتی پادکست را یک هفته زودتر از موعد پخش از داخل سایت ماجرای ایران گوش کنند. https://majera.xyz
در این قسمت، به جای ادامه وقایع‌نگاری مشروطه، به بحث مختصری می‌پردازیم پیرامون یک کتاب مهم که در بهار سال 1286 در تهران منتشر شد، به نام «حقوق و وظایف ملت». اهمیت اصلی این کتاب در بیان ساده مفاهیم اندیشه سیاسی غربی برای مخاطب عام ایرانی است.
لینک برای فرم پرسشهای دوستان شنونده:
https://forms.gle/WBNXyBdydPxZ4o2Z8
به سایت جدید ما، «ماجرای ایران» سری بزنید. مشترکان غیرهمراه می‌توانند نسخه صوتی قسمتهای آتی پادکست را یک هفته زودتر از موعد پخش از داخل سایت ماجرای ایران گوش کنند. https://majera.xyz
در این قسمت به ماجرای شورش سالارالدوله، برادر محمدعلی شاه، و اعتراضات مجدد در تبریز بر علیه خشونتهای دولتی می‌پردازیم. و همینطور منازعاتی که در مجلس بر سر تصویب متمم قانون اساسی به راه افتاد را مرور میکنیم.
نقل قولهای مستقیم از این منابع:
گزارشهای مجلس در خرداد پیرامون سالارالدوله، تحصن برای پشتیبانی از تبریز، و نامه جامعه زرتشتیان، همگی از روزنامه مجلس
تلگراف انجمن تبریز خطاب به نمایندگان مجلس در تهران، از کتاب «تاریخ مشروطه ایران» اثر احمد کسروی
گزارش کارمند سفارت انگلیس از وضعیت مجلس از اسناد وزارت امور خارجه انگلیس
منابع پژوهشی برای مطالعه بیشتر:
ایدئولوژی نهضت مشروطیت، فریدون آدمیت، جلد 1
حیات یحیی، یحیی دولت‌آبادی، جلد 2
تاریخ مشروطه ایران، احمد کسروی
لینک برای فرم پرسشهای دوستان شنونده:
https://forms.gle/WBNXyBdydPxZ4o2Z8
به سایت جدید ما، «ماجرای ایران» سری بزنید. مشترکان غیرهمراه می‌توانند نسخه صوتی قسمتهای آتی پادکست را یک هفته زودتر از موعد پخش از داخل سایت ماجرای ایران گوش کنند. https://majera.xyz
در این قسمت ورود امین‌السلطان اتابک به ایران برای نخست‌وزیری را مرور میکنیم، به اضافه نگاهی به مشکلات جدید بانک ملی، تلاش مجلس برای تغییر قوانین مالیاتی و الغای تیول، و همینطور تصویب قانون جدید انجمنهای ایالتی و ولایتی. مروری هم داریم بر عزل ظل‌السلطان از حکومت اصفهان و قدرت گرفتن انجمنها در سرتاسر کشور.
نقل قولهای مستقیم از این منابع:
نامه‌های سفیر انگلیس به وزیر مالیه ایران و گزارش او به وزیر خارجه انگلیس، هر دو از اسناد سفارت انگلیس
گزارش مذاکرات مجلس در 26 اسفند و بندهایی از قانون انجمنهای ایالتی و ولایتی، هر دو از روزنامه مجلس
شبنامه علیه مجتهدان در مجلس شورای ملی از کتاب «واقعات اتفاقیه» اثر مهدی شریف کاشانی
به سایت جدید ما، «ماجرای ایران» سری بزنید. مشترکان غیرهمراه می‌توانند نسخه صوتی قسمتهای آتی پادکست را یک هفته زودتر از موعد پخش از داخل سایت ماجرای ایران گوش کنند. https://majera.xyz
در این قسمت شروع پادشاهی محمدعلی شاه و آغاز جدال او با مجلس شورای ملی را مرور میکنیم. شرح مشاجرات وکلای مجلس با کابینه دولت و استعفای صدراعظم مشیرالدوله را هم بررسی میکنیم، همینطور ادامه برنامه مجلس برای تاسیس بانک ملی.
نقل قولهای مستقیم از این منابع:
تلگرافهای ماهیگیران انزلی، اخبار انجمن رشت، و گزیده مذاکرات مجلس در روزهای 26 و 28 دی، 13 بهمن و 6 اسفند، به اضافه متن امتیازنامه بانک ملی، از روزنامه مجلس
گزارش سفیر انگلیس به سن‌پیترزبورگ از ملاقات با وزیر خارجه روسیه از اسناد وزارت خارجه انگلیس
روایت مخبرالسلطنه از ملاقات با محمدعلی شاه از کتاب «خاطرات و خطرات» اثر مهدیقلی مخبرالسلطنه هدایت
در این قسمت، به جای ادامه وقایع‌نگاری مشروطه، سخنرانی من به نام «مشروطه و ما» که در ماه مهر 1404 نوشتم را می‌شنویم. از قسمت بعد، روایت وقایع مشروطه را از بهمن 1285 ادامه می‌دهیم.
بیست‌وسوم: مرور قانون اساسی
05 oct. 2025
01:43:51
در این قسمت مرور مفصلی بر متن قانون اساسی مصوب دی ماه 1285 میکنیم. در ادامه هم نگاهی داریم به مقالاتی از عبدالرحیم طالبوف تحت عنوان «ایضاحات در خصوص آزادی» که شامل تحلیل و نقد قانون اساسی هم می‌شد.
نقل قولهای مستقیم از این منابع:
اصول قانون اساسی مشروطه از روزنامه مجلس
مجموعه مقالات «ایضاحات در خصوص آزادی» اثر عبدالرحیم طالبوف، از کتاب «آزادی و سیاست» به کوشش ایرج افشار
در این قسمت وقایع را بعد از صدور فرمان مشروطیت دنبال میکنیم و به تصویب قانون انتخابات مجلس می‌رسیم. مروری بر گسترش اعتراضات مشروطه‌خواهان در رشت و تبریز هم داریم، و وقایع انتخابات در تهران را هم بررسی میکنیم. در ادامه این قسمت مرور مفصلی میکنیم بر پیش‌زمینه‌های ورود جریان سوسیالیسم به ایران.
نقل‌قولهای مستقیم از این منابع:
جریان دست زدن حضار در مجلس موقت شورای ملی از کتاب «حیات یحیی» اثر یحیی دولت‌آبادی
شبنامه در توضیح وظایف مجلس شورای ملی، تلگراف مشروطه‌خواهان رشتی، اعلامیه حزب اجتماعیون عامیون از «تاریخ بیداری ایرانیان» اثر ناظم‌الاسلام کرمانی، به اهتمام علی اکبر سعیدی سیرجانی
اعلامیه اجتماعیون عامیون برای تبریک فرمان مشروطه از کتاب «پیشینه جنبش مشروطیت و انکشاف سوسیال دموکراسی» اثر خسرو شاکری
منابع پژوهشی برای مطالعه بیشتر:
تاریخ بیداری ایرانیان، از ناظم‌اسلام کرمانی، به اهتمام علی‌اکبر سعیدی سیرجانی
ایدئولوژی نهضت مشروطیت، از فریدون آدمیت، جلد1
فکر دموکراسی اجتماعی در نهضت مشروطیت ایران، از فریدون آدمیت
پیشینه جنبش مشروطیت و انکشاف سوسیال دموکراسی، از خسرو شاکری
در این قسمت ادامه اعتراضات در تهران بعد از تحصن شاه عبدالعظیم را مرور میکنیم و سپس به ماجرای تیراندازی در بازار تهران و خروج علمای تهران به سمت قم برای اعتراض مجدد می‌رسیم. در ادامه این قسمت تحصن بازاریان در باغ سفارت انگلیس را هم بررسی میکنیم که در نهایت منجر به استعفای عین‌الدوله و صدور فرمان مشروطیت شد.
نقل قولهای مستقیم از این منابع بود:
نامه سید محمد طباطبایی به مظفرالدین شاه، نامه ابوالقاسم ناصرالملک به طباطبایی، تلگراف جعلی شاه انگلیس به مشروطه‌خواهان، فرمان مشروطیت و نامه دوم شاه به متحصنین باغ سفارت انگلیس، از کتاب «تاریخ بیداری ایرانیان» ناظم‌الاسلام کرمانی، به اهتمام علی‌اکبر سعیدی سیرجانی
شعر صنف سمسار در بالای چادر مستقر در باغ سفارت انگلیس از کتاب «واقعات اتفاقیه در روزگار» اثر شیخ مهدی شریف کاشانی
نامه وکیل‌الدوله به علی‌اصغر امین‌السلطان از کتاب «اسناد مشروطه» تالیف ابراهیم صفایی
منابع برای مطالعه بیشتر:
ایدئولوژی نهضت مشروطیت، جلد 1، از فریدون آدمیت
تاریخ بیداری ایرانیان، از ناظم‌الاسلام کرمانی به اهتمام علی‌اکبر سعیدی سیرجانی
در این قسمت وقایع مربوط به تحصن علمای معترض تهرانی در حرم شاه عبدالعظیم را مرور میکنیم و بعد می‌پردازیم به نتایج مستقیم و کوتاه‌مدت آن. در انتها هم به جلسه مهم بزرگان دربار می‌پردازیم که در آن محمود احتشام‌السلطنه بحث مشروطه‌خواهی را مستقیماً مطرح می‌کند.
نقل قولهای مستقیم از این منابع بود:
اعلامیه‌های بی‌نام خطاب به بهبهانی و طباطبایی از کتاب «واقعات اتفاقیه در روزگار» اثر مهدی شریف کاشانی
دستخط مظفرالدین شاه در جواب درخواست عدالتخانه از «تاریخ بیداری ایرانیان» اثر ناظم‌الاسلام کرمانی، به اهتمام علی اکبر سعیدی سیرجانی
شرح جلسه درباریان به ریاست عین‌الدوله پیرامون عدالتخانه از «خاطرات احتشام‌السلطنه» به کوشش سید مهدی موسوی
منابع برای مطالعه بیشتر:
ایدئولوژی نهضت مشروطیت، جلد 1، از فریدون آدمیت
تاریخ بیداری ایرانیان، از ناظم‌الاسلام کرمانی به اهتمام علی‌اکبر سعیدی سیرجانی
در این قسمت ماجرای آشوب در کرمان و تاثیر آن در اعتراض علمای تهران را بررسی میکنیم. سپس مروری بر شورش علیه ساختمان جدید بانک استقراضی روس داریم و همینطور اعتراض تجار تهرانی به خاطر فلک کردن چند نفر از آنها به بهانه گرانی قند و شکر. در پایان این قسمت هم به بست‌نشینی علمای تهران در حرم شاه عبدالعظیم می‌رسیم.
نقل قول مستقیم از این منابع:
نامه انجمن مخفی ناظم‌الاسلام خطاب به صدراعظم از نشریه حبل‌المتین چاپ کلکته
شرح ملاقات ناظم‌الاسلام و مجدالاسلام با شیخ فضل‌الله نوری، و توصیف اعمال علاءالدوله هر دو از کتاب «تاریخ بیداری ایرانیان»
متن شبنامه که بعد از عید فطر پخش شد و گزارش حسن رشدیه درباره ملاقات با علاءالدوله هر دو از کتاب «واقعات اتفاقیه در روزگار»
منابع برای مطالعه بیشتر:
ایدئولوژی نهضت مشروطیت، جلد 1، از فریدون آدمیت
تاریخ بیداری ایرانیان، از ناظم‌الاسلام کرمانی به اهتمام علی‌اکبر سعیدی سیرجانی
واقعات اتفاقیه در روزگار، از مهدی شریف کاشانی
تاریخ مشروطه ایران، از احمد کسروی
حیات یحیی، جلد 2، از یحیی دولت‌آبادی
از بنیاد Two Chairs برای پشتیبانی مالی بسیار ممنونم.
Thanks to Two Chairs Foundation for the generous support
در این قسمت مروری داریم بر اعتراضات اولیه در منابر تهران علیه مسیو نوز و سپس بست‌نشینی تجار تهرانی در حرم شاه عبدالعظیم. بعد سفر سوم اروپایی مظفرالدین شاه را مرور میکنیم و نگاهی هم به شرایط عمومی اقتصادی ایران در آن بازه میکنیم. در انتهای این قسمت هم مرور مختصری بر داستان دختران قوچان داریم.
نقل قول مستقیم از این منابع بود:
خطبه تاسوعای بهبهانی علیه مسیو نوز و گزارش جلسه انجمن مخفی در واکنش به این خطبه، هر دو از کتاب تاریخ بیداری ایرانیان جلد 1، اثر ناظم‌الاسلام کرمانی
شبنامه بعد از بست‌نشینی تجار در حرم شاه عبدالعظیم و متن نامه علمای نجف خطاب به بهبهانی و نامه محمدکاظم خراسانی، هر سه از کتاب واقعات اتفاقیه در روزگار اثر شیخ مهدی شریف کاشانی
مقاله «مکتوب از خراسان» درباره واقعه دختران قوچان از نشریه حبل‌المتین چاپ کلکته
منابع برای مطالعه بیشتر:
ایدئولوژی نهضت مشروطیت، جلد 1، از فریدون آدمیت
تاریخ بیداری ایرانیان، از ناظم‌الاسلام کرمانی به اهتمام علی‌اکبر سعیدی سیرجانی
واقعات اتفاقیه در روزگار، از مهدی شریف کاشانی
از بنیاد Two Chairs برای پشتیبانی مالی بسیار ممنونم.
Thanks to Two Chairs Foundation for the generous support
در این قسمت تشکیل یک انجمن مخفی دیگر به مدیریت ناظم‌الاسلام کرمانی را مرور میکنیم و شرایط اقتصادی ایران در سال 1283 و برنامه‌های درآمدزایی دولت را هم بررسی میکنیم. همچنین ارگان مدرسه علوم سیاسی را هم معرفی میکنیم.
نقل قولهای مستقیم از این منابع بود:
شرح شیوع وبا در ایران از کتاب «خاطرات حاج سیاح» اثر حاج سیاح محلاتی، به کوشش حمید سیاح
ماجرای تشکیل انجمن مخفی ناظم‌الاسلام از کتاب «تاریخ بیداری ایرانیان» اثر ناظم‌الاسلام کرمانی، به اهتمام علی‌اکبر سعیدی سیرجانی
گفتگوی ابراهیم‌بیگ درباره مفهوم قانون از کتاب «سیاحت‌نامه ابراهیم‌بیگ» اثر زین‌العابدین مراغه‌ای، به کوشش محمدعلی سپانلو
شرح تجربه سال اول مدرسه علوم سیاسی از کتاب «شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه» اثر عبدالله مستوفی
منابع برای مطالعه بیشتر:
ایدئولوژی نهضت مشروطیت، جلد 1، از فریدون آدمیت
سیاحت‌نامه ابراهیم‌بیگ، از زین‌العابدین مراغه‌ای، به کوشش محمدعلی سپانلو
تاریخ بیداری ایرانیان، از ناظم‌الاسلام کرمانی
از بنیاد Two Chairs برای پشتیبانی مالی بسیار ممنونم.
در این قسمت مروری میکنیم بر ماههای ابتدای صدارت عبدالمجید خان عین‌الدوله و تصمیمهای سیاسی و اقتصادی او، و همینطور می‌پردازیم به معرفی مختصر اولین انجمن مخفی انقلابی مشروطه که به انجمن باغ میکده معروف شد.
نقل قولهای مستقیم از این منابع بود:
شعر در نقد امین‌السلطان و اتهام بی‌دینی به او از کتاب «تاریخ مشروطه ایران» اثر احمد کسروی
دو مقاله تحت عناوین «مکتوب از شیراز» و «مکتوب از تبریز» از نشریه حبل‌المتین چاپ کلکته
شرح دستگیری طلاب تهران بعد از سوءقصد به بهبهانی از کتاب «تاریخ بیداری ایرانیان» اثر ناظم‌الاسلام کرمانی، به اهتمام علی‌اکبر سعیدی سیرجانی
نامه سر آرتور هاردینگ به لنسداون وزیر خارجه انگلیس از آرشیو وزارت امور خارجه انگلیس
بخشی از داستان رویای صادقه از کتاب «رویای صادقه» اثر سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی، نصرالله ملک‌المتکلمین و احمد مجدالاسلام کرمانی، به کوشش بهرام چوبینه
نامه محمدحسین ذکاءالملک فروغی در دفاع از اردشیر ریپورتر از روزنامه «تربیت» چاپ تهران
منابع برای مطالعه بیشتر:
ایدئولوژی نهضت مشروطیت، جلد 1، از فریدون آدمیت
زندگانی ملک‌المتکلمین، از مهدی ملک‌زاده
تاریخ انقلاب مشروطیت، از مهدی ملک‌زاده
شهید راه آزادی سید جمال واعظ اصفهانی، از اقبال یغمایی
تاریخ زرتشتیان: فرزانگان زرتشتی، از رشید شهمردان
Zoroastrianism in Iran and India: Parsis, Persians and the Flowering of Political Identity, by Alexandra Buhler
از بنیاد Two Chairs برای پشتیبانی مالی بسیار ممنونم.
در این قسمت مروری میکنیم بر نظام پولی ایران در اواخر عهد قاجار و آشوبهای اقتصادی که در اثر تغییرات ناگهانی این نظام پولی پیش آمد. همینطور مروری میکنیم بر تلاشهای دولت ایران برای جبران کسری بودجه که منجر به اعتراضات سیاسی فراوان در آستانه انقلاب مشروطه شد.
نقل قولهای مستقیم از این منابع بود:
شرح کار یک ضرابخانه در اصفهان از کتاب «جغرافیای اصفهان» اثر میرزا حسین تحویلدار به کوشش منوچهر ستوده
شرح جلسه دربار برای رفع مشکل ازدیاد سکه شاهی از کتاب «خاطرات سیاسی امین‌الدوله» اثر علی خان امین‌الدوله به کوشش حافظ فرمانفرماییان
فهرست آثار پژوهشی برای مطالعه بیشتر:
مستخدمین بلژیکی در خدمت دولت ایران، از آنت دستره، ترجمه منصوره اتحادیه نظام مافی
Russia and Britain in Persia, by Firuz Kazemzadeh
The Monetary History of Iran: From the Safavids to the Qajars, by Rudi Mathee, Willem Floor, and Patrick Clawson
For God, Mammon, and Country: A Nineteenth Century Persian Merchant Haj Mohammad Hassan Amin al Zarb, by Shireen Mahdavi
از بنیاد Two Chairs برای پشتیبانی مالی بسیار ممنونم.
در این قسمت به پرسشهایی که شنوندگان عزیز در ماه مرداد 1403 از طریق فرم آنلاین برای من فرستادند پاسخ می‌دهم. از همراهی و پشتیبانی دوستان گرامی و سوالات جالبی که فرستادند بسیار متشکرم و عذرخواهی می‌کنم از دوستانی که به سوالاتشان نتوانستم بپردازم.
در این قسمت مروری میکنیم بر تاریخ سیاسی ایلات کوچ‌نشین در ایران با تمرکز بر نقش آنان در ایران دوره قاجار. سپس تاریخ ایل بختیاری در آستانه انقلاب مشروطه را بررسی میکنیم و با چهره‌های اصلی رهبری این ایل آشنا می‌شویم.
نقل قولهای مستقیم از این منابع بود:
شرح مختصر یکی از روسای قزلباش از کتاب «تاریخ قزلباشان» نویسنده نامعلوم، به اهتمام میرهاشم محدث
داستان تسلیم شدن اسد خان بختیاروند از کتاب «ناسخ التواریخ» اثر محمدتقی لسان‌الملک سپهر
شرح قدرت حسینقلی خان بختیاری در خوزستان از کتاب «سفرنامه خوزستان» اثر حاج عبدالغفار نجم‌الملک، به کوشش محمد دبیرسیاقی
منابع برای مطالعه بیشتر:
تاریخ بختیاری، از علیقلی‌خان بختیاری (سردار اسعد) و عبدالحسین لسان‌السلطنه
Khans and Shahs: A History of the Bakhtyari Tribe in Iran, by Gene R. Garthwaite
Nomadism in Iran: From Antiquity to the Modern Era, by D. T. Potts
Tribes and Empire on the Margins of Nineteenth-century Iran, by Arash Khazeni
Frontier Nomads of Iran: A Political and Social History of the Shahsevan, by Richard Tapper
در این قسمت درباره تاریخ وقایع ابتدای قرن بیستم در روسیه و تاثیر آنها بر شرایط ایران در آستانه انقلاب مشروطه صحبت میکنیم. همینطور مروری هم میکنیم بر روشنفکران ایرانی ساکن روسیه و آثارشان.
نقل قولهای مستقیم از این منابع بود:
واکنش جواهر لعل نهرو به پیروزی ژاپن بر روسیه، از کتاب «نگاهی به تاریخ جهان»، جلد 2 اثر نهرو، ترجمه محمود تفضلی
تحلیل پیروزی ژاپن بر روسیه و مقایسه با ایران، از روزنامه حبل‌المتین چاپ کلکته
قصیده درباره پیروزی ژاپن اثر ادیب‌الممالک فراهانی، از کتاب دیوان ادیب تصحیح وحید دستگردی
خاطرات شیخ محسن نجم‌آبادی از آشنایی با حیدر خان عمواوغلی، از کتاب «حیدرخان عمواوغلی» اثر اسماعیل رایین
خاطرات یپرم‌خان از فتح رشت از کتاب «از انزلی تا تهران: یادداشتهای خصوصی یپرم خان مجاهد ارمنی»
نقد فتحعلی خان آخوندزاده بر کتاب مستشارالدوله، از کتاب «یک کلمه» به کوشش باقر مومنی
گزیده داستان تخیلی وزیر مظفرالدین شاه از کتاب «مسالک المحسنین» اثر عبدالرحیم طالبوف
تعریف آزادی و نقد سلطنت مطلقه از کتاب «کتاب احمد جلد 3 یا مسائل الحیات» اثر عبدالرحیم طالبوف
منابع برای مطالعه بیشتر:
حیدرخان عمواوغلی، از اسماعیل رائین
اندیشه‌های میرزافتحعلی آخوندزاده، از فریدون آدمیت
اندیشه‌های طالبوف تبریزی، از فریدون آدمیت
رهبران مشروطه، از ابراهیم صفایی (2 جلد)
کتاب احمد، از عبدالرحیم طالبوف، به کوشش باقر مومنی
از انزلی تا تهران: یادداشتهای خصوصی یپرم‌خان مجاهد ارمنی، یپرم خان، با مقدمه محمدحسین صدیق
The Revolution of 1905: A Short History, by Abraham Ascher
Armenians and the Iranian Constitutional Revolution, Houri Berberian
Thou Shalt Kill: Revolutionary Terrorism in Russia, by Anna Geifman
Russo-Japanese War and its Shaping of the Twentieth Century, by Frank Jacob
لینک فرم آنلاین برای سوالات شنوندگان (این فرم فقط تا 14 شهریور 1403 فعال است):
در این قسمت مروری میکنیم بر امتیازنامه تنباکو و روند گسترش اعتراضات علیه این امتیازنامه که در نهایت منجر به انحلال آن شد. کمی هم صحبت می‌کنم درباره عواقب اقتصادی و سیاسی انحلال این امتیازنامه در ایران.
نقل قولهای مستقیم این قسمت از این منابع بود:
متن قرارداد امتیازنامه تنباکو از کتاب «معاهدات و قراردادهای دوره قاجاریه» به کوشش غلامرضا طباطبایی مجد
مقالات میرزا آقاخان کرمانی در نقد امتیازنامه تنباکو از روزنامه اختر چاپ استانبول
اعلامیه بی‌امضا در تبریز علیه رژی، و نامه ناصرالدین شاه در جواب میرزای شیرازی، از «شورش بر امتیاز رژی» اثر فریدون آدمیت
تلگراف میرزای شیرازی خطاب به شاه، تلگراف اصفهان درباره تحریم تنباکو از جانب آقانجفی، و نامه شاه به امین‌السلطان برای لغو رژی از کتاب «اسناد سیاسی دوره قاجار» اثر ابراهیم صفایی
تلگراف علمای تهران خطاب به میرزای شیرازی، تلگراف میرزای شیرازی در پاسخ آنها، و اعلامیه بی‌امضا در تهدید بعد از شورش 14 دی، از کتاب «تاریخ دخانیه» اثر شیخ حسن کربلایی، به کوشش رسول جعفریان
نامه شاه خطاب به میرزا حسن آشتیانی از کتاب «تاریخ بیداری ایرانیان» اثر ناظم الاسلام کرمانی، به کوشش علی‌اکبر سعیدی سیرجانی
شرح شورش روز 14 دی و متن اعلامیه ارنستین در لغو رژی از کتاب «روزنامه خاطرات» اثر محمدحسن خان اعتمادالسلطنه
نامه میرزا آقاخان کرمانی به ملکم خان از کتاب «نامه‌های تبعید» به کوشش هما ناطق و محمد فیروز
عریضه خطاب به میرزای شیرازی از روزنامه قانون، چاپ لندن
منابع برای مطالعه بیشتر:
شورش بر امتیازنامه رژی: تحلیل سیاسی، از فریدون آدمیت
بازرگانان در دادوستد با بانک شاهی و رژی تنباکو، از هما ناطق
تاریخ دخانیه، از شیخ حسن کربلایی به کوشش رسول جعفریان
Russia and Britain in Persia: Imperial Ambitions in Qajar Iran, by Firuz Kazemzadeh
Religion and Rebellion in Iran: The Tobacco Protest of 1891-1892, by Nikki R. Keddie
در این قسمت مقدمات لازم برای شروع بحث جنبش تنباکو را مرور میکنیم. اول درباره قشر تجار و تاریخ تلاشهای سیاسی آنها برای تثبت اقتصاد مدرن حرف می‌زنم، بعد مروری می‌کنم بر امتیازنامه‌های تجاری ایران تا قبل از امتیاز تنباکو و در نهایت هم درباره اهمیت تنباکو در اقتصاد ایران در آستانه این امتیازنامه حرف می‌زنم.
نقل قولهای مستقیم این قسمت از این منابع بود:
قرارداد بین ایران و روسیه درباره قوانین ورشکستگی از کتاب «ناسخ التواریخ» اثر محمدتقی لسان الملک سپهر
تمام نقل‌قولها درباره مجلس وکلای تجار از کتاب «افکار اجتماعی و سیاسی و اقتصادی در آثار منتشر نشده دوران قاجار» اثر فریدون آدمیت و هما ناطق
متن درباره واکنش به انحصار تنباکو از کتاب «روزنامه خاطرات» اثر محمدحسن خان اعتمادالسلطنه
منابع برای مطالعه بیشتر:
بازرگانان در دادوستد بانک شاهی و رژی تنباکو، از هما ناطق
افکار اجتماعی و سیاسی و اقتصادی در آثار منتشر نشده دوران قاجار، از فریدون آدمیت و هما ناطق
Russia and Britain in Persia, by Firuz Kazemzadeh
Mirza Malkum Khan, by Hamid Algar
Guilds, Merchants, and Ulama in Nineteenth-Century Iran, by Willem Floor
در این قسمت درباره افکار و سیاست‌های سید جمال‌الدین اسدآبادی مشهور به افغانی صحبت میکنیم و تاثیر غیرمستقیم او بر دوران مشروطه را بررسی میکنیم.
نقل قولهای مستقیم این قسمت از این منابع بود:
مقاله «تعلیم و تعلم» از سید جمال‌الدین، از کتاب «مجموعه رسائل و مقالات سید جمال‌الدین» به کوشش سید هادی خسروشاهی؛
مقاله «پاسخ به رنان» از سید جمال‌الدین، از کتاب «پاسخ اسلامی به امپریالیسم» اثر نیکی کدی؛
شرح دیدار سید جمال‌الدین با ناصرالدین شاه و اتفاقات بعدش از کتاب «شرح حال عباس میرزا ملک‌آرا» به کوشش عبدالحسین نوایی؛
شرح مختصر مجالس جمال‌الدین در ایران از کتاب «تاریخ بیداری ایرانیان» اثر ناظم‌الاسلام کرمانی، به کوشش علی اکبر سعیدی سیرجانی؛
نامه سید جمال‌الدین درباره شیوه اخراجش از ایران، و نامه خطاب به علمای دین در ایران، هر دو از کتاب «نامه‌ها و اسناد سیاسی-تاریخی سید جمال‌الدین» به کوشش سید هادی خسروشاهی؛
صحبتهای میرزا رضا کرمانی در بازجویی، از کتاب «محاکمات میرزا رضا کرمانی»؛
و در نهایت، خاطره حسین دانش اصفهانی از سید جمال‌الدین در استانبول از کتاب «اسناد و مدارک درباره ایرانی بودن سید جمال‌الدین اسدآبادی» اثر صفات‌الله جمالی اسدآبادی.
منابع برای مطالعه بیشتر:
Sayyid Jamal al-Din al-Afghani: A Political Biography, by Nikki R. Keddie
An Islamic Response to Imperialism, by Nikki R. Keddie
Arabic Thought in the Liberal Age, by Albert Hourani
مجموعه اسناد و مدارک چاپ نشده درباره سید جمال‌الدین مشهور به افغانی، از اصغر مهدوی و ایرج افشار
اسناد و مدارک درباره ایرانی‌الاصل بودن سید جمال‌الدین اسدآبادی، از صفات‌الله جمالی اسدآبادی