Explore every episode of the podcast مجله هنری پشت صحنه

وقتی به تاریخ سینمای بریتانیا و خشونت موجود در استعمارگری این کشور نگاه می‌کنیم با حجم ناخوشایندی از تحریف واقعیت در روایت‌ها مواجه می‌شویم. مناطق گسترده‌ای از آسیا، آفریقا، استرالیا و آمریکا، میزان مشابهی از وحشی‌گری بریتانیایی را تجربه کرده‌اند؛ اما شما هیچ‌گاه بازتاب این حقایق را در فیلم‌هایمان نمی‌بینید.

در حالی که ما با داستانی که خودمان برای خودمان از افغانستان روایت کرده بودیم، حسابی سرگرم و خشمگین شده و اطمینان خاطر پیدا کردیم که همه چیز در امن و امان است، یک داستان کاملا متفاوت در خارج از روایت غالب، در حال رخ دادن بود.

مونیکا، ریچل، چندلر، راس، فیبی و جویی با یکدیگر زندگی می‌کنند و به یکدیگر عشق می‌ورزند؛ و نهایتاً هم با یکدیگر پایان خوب و خوش‌شان را پیدا می‌کنند. اما دروغ تلخ «دوستان» و بسیاری از مجموعه‌های مشابه‌، آن است که روابط دوستانه در زندگی واقعی، اغلب این‌گونه رقم نمی‌خورند.

پیامی امیدبخش درون ویران‌شهری کابوس‌وار؛ «بازی مرکب» تازه‌ترین سریال کره‌ای نتفلیکس، تاکید دارد که زندگی فراتر از واقعیت‌های بی‌رحمانهٔ کاپیتالیسم نئولیبرال، در جریان است اما دائما به بیننده یادآور می‌شود، فرار از بازی این جهان غوطه‌ور در کاپیتالیسم، امکان‌ناپذیر است.

این روزها زندگی و مرگ ما به این وابسته است که در خانه بمانیم و هیچ کاری نکنیم. گویی در سرابی بی‌پایان گرفتار شده‌ایم که هرروز ما را کج خلق‌تر می‌کند. پس به نظر می‌رسد، اکنون زمانی است که باید به برترین متخصصِ هنر هیچ‌چیز در جهان مراجعه کنیم! مردی که همواره این جمله ورد زبانش بوده است: «ارزشش رو نداره که از خونه بیرون بری- که چی؟»

باورش آسان است که در سال ۱۹۷۶، تصویر عریان «پدی چایفسکی» و «سیدنی لومت» از حماقت و مسئولیت‌ناپذیری تلویزیون، عمیقاً شوکه‌کننده باشد. اما نکتهٔ ترسناک در مورد تماشای دوبارهٔ «شبکه» در روزگار فعلی، این است که حتی پَرت‌ترین ایده‌هایش هم دیگر چندان به نظر جنون‌آمیز نمی‌آیند.

در فیلم‌های متا-سینما، یک لایه بین «متن» و «زیرمتن» اضافه می‌شود: آنچه از شما خواسته می‌شود تا با آن تعامل داشته باشید. ایجاد اختلال در سد بین واقعیت شما و واقعیتی که نمایش داده می‌شود یا باید از سوی بازیگر انجام شود و یا به‌وسیلهٔ متن رقم بخورد.

ملغمه‌ای از فمینیسم، دیوار ترامپ، موزیک‌های دهه۸۰ و کلیشه‌های نژادپرستانه «زن شگفت‌انگیز ۱۹۸۴» دوباره به ما نشان داد که وقتی پای نحوهٔ رفتار هالیوود با دیگر کشورها و فرهنگ‌ها – مخصوصاً فرهنگ کشورهای غرب آسیا و شمال آفریقا – به‌میان می‌آید، چقدر همه‌چیز شبیه همان چهل سال پیش است.

«ذهنیت خرچنگی» را می‌توان در یک جمله وصف کرد: اگر من نمی‌توانم آن را داشته باشم، دیگران هم نباید آن را داشته باشند. در نسخهٔ کره جنوبی از کاپیتالیسم، قدرت‌هایی ورای درک و دانش ما، سرنوشتی تاریک و حزن‌انگیز را برایمان رقم می‌زنند.

سینما، واقعیت نیست و عنصر ترس که در بسیاری از فیلم‌ها به پنیک و آشوب منتهی می‌شود، یک بازنماییِ دراماتیک از بیماری‌هاست و عمدتا به دو دلیل به انحراف کشیده می‌شود: نادیده گرفتن بخش قابل توجهی از عکس‌العمل‌های اجتماعی و ایجاد تصورات شبه‌علمی از بیماری‌های واگیردار.

کروئلا جدیدترین خروجی ژانر پررونقِ بازسازی شرورهاست. این ژانر که چهارچوب آن را اینترنت تعیین کرده و زبان رایجش پسامدرنیته است، به خوبی می‌فهمد، در فرهنگی که افسانه‌های پیش‌پا افتاده به واقعیت‌های پیچیده ترجیح داده می‌شود، برچسب «شرارت» می‌تواند یک مدل تمام‌عیارِ «بی‌عدالتی» محسوب شود.

در زمان‌ بحران، شهرت می‌تواند به فرصتی ارزشمند و الهام‌بخش برای بسیج مردمی تبدیل شود، اما کرونا قوانین را بازنویسی کرده و بسیاری از چهره‌های مشهور باید پیش از پست کردن نظراتشان، درنگ کرده و فکر کنند.

برای «ایان فلمینگ»، خالق «جیمز باند»، فروپاشی تدریجی و حیرت‌­آور امپراتوری بریتانیا پس از جنگ جهانی دوم، داغ بزرگی بود. این تراژدی برای او، تقریباً عین به عین از توالی سنتی یک سوگواری پیروی می‌کرد: انکار، خشم، مجادله، افسردگی و در نهایت، پذیرش واقعیت.

بازنمایی فلسطینیان در صنعت فیلم و سریال رژیم صهیونیستی؛ روایتِ «ما-آن‌ها» و اختلال روانی نتفلیکس تصور کنید زیر سایهٔ کشندهٔ آپارتاید اسرائیلی در غزه بزرگ نشده بودید و هرگز خاورمیانه را ندیده بودید. آن‌وقت اگر این سریال را می‌دیدید باور می‌کردید اسرائیل یک دموکراسی واقعی است که اخلاق‌مدارترین ارتش جهان را دارد.

آیا موفقیت تکنولوژی جوان‌کننده در «مرد ایرلندی»، از تغییری بزرگ در صنعت بازیگری و گریم خبر می‌دهد؟

بمبئی، هند | پس از یک سال شل‌کن و سفت‌کن، جنبش #من_هم [#MeToo] هند به جلو حرکت کرده و در دو مورد از پرقدرت‌ترین صنعت‌های این کشور کنش‌هایی سفت‌وسخت را سامان داده است: صنعت سرگرمی و رسانه‌های خبری.

یک به اصطلاح «ارزش آمریکایی» در زیرمتن «پایان بازی» این است که «ما می‌توانیم خودمان را بازآفرینی کنیم». تصویر ایالات متحده به عنوان سرزمین فرصت‌ها در زمان گم شده و ما آزادی انتخاب داریم؛ یک «شانس مجدد» که عنصری ضروری در ژانر ابرقهرمانی است، اما به واقعیت ایالات متحده خیانت می‌کند.

«روپرت مرداک»، بنیانگذار یک امپراطوری رسانه‌ای جهانی گفته است «هیچ وقت هیچ درخواستی از هیچ نخست‌وزیری نداشته است.» تفحصی شش ماهه توسط نیویورک تایمز تشریح کرده است که چگونه مرداک و پسرانش رسانه خودشان را به ماشین نفوذ احزاب راست‌گرا تبدیل کرده‌اند که دموکراسی را در آمریکای شمالی، اروپا و استرالیا بی‌ثبات کرده است.

فیلمسازان، روایت غالب بر سینمای نیجریه را به چالش می‌کشند و سینمای این کشور همچنان فراتر از انتظارات نالیوودِ داغ‌خورده تکامل پیدا می‌کند. به طور خلاصه باید بگوییم: نالیوود، تمام سینمای نیجریه نیست.

در دهه حاضر که داستان‌های ابرقهرمانی، مانند پاهای «دکتر اختاپوس»، با اسپین‌آف‌های مختلف به هر سو کشیده می‌شوند؛ به نظر می‌رسد، همچنان که استودیوها از ابرقهرمانان بیشتری رونمایی می‌کنند، شخصیت‌های اصلی مرد نیز در حال یکسان و یک‌شکل شدن هستند.

برخی تحلیل‌گران اشاره می‌کنند که ظاهر فمینیستی «کاپیتان مارول»، همانند اسب تروآیی است برای ترویج نظامی‌گری. این فیلم نه‌تنها جنگ‌های واقعی را ماست‌مالی می‌کند بلکه کمک می‌کند تا بر مشکلات سیستماتیک ارتش در زمینۀ آزارها و تجاوزهای جنسی نیز سرپوش گذاشته شود.

«روزی روزگاری در هالیوود» ورژن تارانتینویی شعار «دوباره امریکا را بزرگ کنیم» است! خیلی‌ها «روزی روزگاری هالیوود» را به عنوان ادای احترام به دنیای رویایی هالیوود، تحسین کردند اما جستجوهای نوستالژیک تارانتینو، مشخصا ادای احترام به همان نگاه تاریخی کوته‌بینانه، ساده‌ انگارانه و افسانه‌ای است که کلاه‌های قرمز طرفداران ترامپ را به بخشی از مد لباس محافظه‌کارانه تبدیل کرد.

چگونه سبک رزمی بروس لی فلسفه چینی و فلسفه غربی را به‌هم پیوند زد؟ بروس لی در چین زیر نظر استاد افسانه‌ای «ایپ من»[۱] آموزش دید که شاگردانش را تشویق به یادگیری اصول بودایی و تائویی می‌کرد. او تمام این اصول را آموخت و سبک رزمی مخصوص به‌خودش را ایجاد کرد.

هم‌زمانی پمپاژ نفرت توسط جمهوری‌خواهان با جنبش می‌تو و نیز موفقیت صنایع در آمریکا، همگی باعث تشکیل یک گروه جدید از فعالان سیاسی مثل جان لجند و شوندا رایمز شده که در حال تغییر نحوه‌ی جمع‌آوری و پخش پول هالیوود بین ده‌ها کاندیدا و کمیته‌های اقدام سیاسی هستند: «مرد میان‌سال سفیدپوست در حال عقب‌نشینی است.»

شاید شنیده باشید که همین هفته گذشته، پخش برنامه امروز شبکه ان‌بی‌سی با اجرای مِگین کِلی، به‌علت صحبت‌هایش درمورد مقبولیت گریم سیاه، متوقف شد. گریم سیاه حرکت تجاری نژادپرستانه‌ای است که به گمان خیلی‌هایمان از مدت‌ها پیش برچیده شده بود، اما ماریس دوبوا، مجری دبلیوسی‌بی‌اس و کمک‌مجری صبح یکشنبه می‌گوید گریم سیاه در آمریکا سابقه درازمدتی دارد.

در یک دهه اخیر، یکی از شاخصه‌های تعیین‌کننده سینما و تلویزیون ظهور به‌اصطلاح «ضدقهرمان» بوده است: پهلوانی دارای عیب و نقص؛ یا به‌طور متداول‌تر، شروری با رگه‌های شرافتمندی و آزادگی.

هنوز خیلی زود است که از تاثیر جنبش می‌تو بر صندوق انتخابات صحبت کنیم، تازه اگر تاثیری داشته باشد، اما آنچه قطعیت دارد این است که این جنبش هنوز پایان نیافته. جنبش می‌تو چگونه تا اینجا رسید؟

آیا سلبریتی‌ها همان «هست‌ترینِ هست‌های» هایدگر هستند؟ فرهنگ یونانی قصد داشت تبدیل به بخشی از «گذشته‌ی» ابنا و فرزندانش شود، در حالی‌که فرهنگ سلبریتی‌های امروزی می‌خواهد در «حال» ابنا و فرزندانش بماند؛ می‌خواهد برای جاودانگی، دائماً حضور داشته باشد. فلسفه‌ی یونانی با «تبدیل شدن به تاریخ» می‌پذیرد که این دنیا «عالم امکان» است، اما فرهنگ شهرت کنونی می‌کوشد از طریق ماندن در «حال»، از تاریخ بگریزد. کدام فلسفه پیروز شده است؟

جهانی با ۳۶ درصد بیکاری چگونه جهانی خواهد بود؟ دنیایی که در آن «هوش مصنوعی» حکمفرمایی می‌کند، مدت‌هاست ذهن بسیاری از متفکران و آینده‌پژوهان را به خود مشغول کرده است. بازی «دیترویت: انسان شو» تصویر متفاوتی از چنین دنیایی ارائه می‌دهد.

عطشی که «کنت دراکولا» برای خون داشت انعکاسی از همان عطش کاپیتالیسم [برای سرمایه] است، جایی‌که غریزه زندگی و غزیره مرگ با یکدیگر ملاقات می‌کنند. نیاز دائمی خون‌آشام‌ها به تملک و مصرف استعاره‌ای است از عطش حریصانه برای سرمایه و آن‌چه که سرمایه به‌همراه می‌آورد.

فیلم حساسیت‌برانگیز جدید اسپایک لی، طرز تفکر مخاطبان درباره نژادپرستی را تغییر خواهد داد اسپایک لی، کارگردان و فعال اجتماعی ضد نژادپرستی در مصاحبه با نشریه تایم از چالش‌های زندگی و فیلم‌سازی در آمریکای نژادپرست می‌گوید و این‌که چطور همه این مسائل را در فیلم آخرش گنجانده و امید دارد تا با آن، آمریکا را از خواب بیدار کند.

نزدیک به یک قرن است که «هالیوود» هم نمایشگر آخرین دست‌آوردهای علمی بوده و هم وسیله‌ای برای پیشرفت علم آیا ابتدا پیشرفت‌های علمی روی فیلم‌ها تأثیر گذاشت یا فیلم‌ها توانستند در پیشرفت‌های علمی تأثیرگذار باشند. با بررسی تجربه فیلم «اولین مرد» و آثار متعددی که با محوریت علم تولید شده‌اند، می‌توان دریافت که چرخه‌ای از اثرگذاری میان «فیلم» و «علم» در جریان است.

پایان‌ها و پیام‌های مخفی در سریالِ «آینه‌ی سیاهِ» شبکه‌ی نتفلیکس: بندرسنَچ شبکه‌ی «نتفلیکس» پیشتاز نسل جدیدی از «آثار تعاملی» شده که صنعت فیلم‌سازی را وارد مرحله‌ی جدیدی از فرایند تکامل خویش خواهد کرد. سریال «آینه‌ی سیاه: بندرسنَچ» از اولین خروجی‌های این عرصه‌ی نوپا محسوب می‌شود.

وقتی هالیوود «پرهیزکاری» را برنمی‌تابد در آستانه‌ هزاره‌ جدید، به‌نظر می‌رسید «جیم کویزل» آماده‌ باشد مسیر شغلی طولانی و موفقی را در هالیوود طی کند. بااین‌حال، پس از بازی در نقش حضرت مسیح در فیلم درام انجیلی «مصائب مسیح» که برای حرفه‌اش تعیین‌کننده بود، تقریباً دیگر شغلی در پرده‌ی بزرگ سینما برای کویزل وجود نداشت. چه اتفاقی افتاد؟

گریم سیاه تنها به نژادپرستی در آمریکای گذشته مربوط نمی‌شود، بلکه در آمریکای حال حاضر نیز وجود دارد پی. آر. لاکهارت درباره نژاد می‌نویسد؛ این‌که نژاد چه ارتباطی با جنسیت و موقعیت اقتصادی دارد؛ این‌که چطور بر جنبش‌های عدالت اجتماعی تأثیر می‌گذارد و این‌که جوامع رنگین‌پوستان چگونه با سیاست‌گذاری‌ها و سیاست تعامل می‌کنند و از آن تأثیر می‌پذیرند.

اخلاق حرفه‌ای ایجاب می‌کند که هرکس در حیطه‌ی تخصص و توان خود اظهار نظر کند. کسی برای تعمیر ماشین، نزد پزشک نمی‌رود. پس چرا سلبریتی‌هایی را می‌بینیم که خارج از حوزه تخصص و تحصیل خود نه‌تنها اظهار نظر، بلکه به‌واسطه‌ی شهرت خود مردم را مجاب به پیروی از خویش می‌کنند؟ تا چه حد می‌بایست برخی اظهارنظرهای سلبریتی‌ها را جدی گرفت؟

چرا همه شیفته پایان دنیا هستند؟ شاید با فیلم «طلوع مردگان» آغاز شد؛ شاید هم نه. در هر حال چند سالی‌ست که هر از گاهی میلیون‌ها زامبی از در و دیوار شهرها بالا می‌روند و برای بشریت «پایانی» را رقم می‌زنند که همیشه از آن می‌ترسیده است. چرا انسان از پایان «انسانیت» می‌ترسد؟

چرا در طول تاریخ، بشر همواره به قصه و روایت تمایل داشته است؟ داستان، قدیمی‌ترین و در عین حال مؤثرترین ابزار برای انتقال تجربه از نسلی به نسل دیگر همیشه در کانون توجه تمدن بشری قرار داشته است. زمانی‌که اطلاعاتِ خشک و خشن با ظرایف داستان‌گویی و قصه ترکیب می‌شوند، می‌توان امید داشت که نسل‌های متوالی بشر از این ترکیب جادویی برای خرامیدن در دل قرون و اعصار استفاده خواهند کرد.

نویسنده کتاب «دختری با تمام موهبت‌ها» در پاسخ به اینکه آخرالزمان موردعلاقه در عصر شما چیست، در مورد نگرانی‌هایش حرف می‌زند. هر نسلی پایان دنیا را از میان منشور واقعیتِ روزبه‌روزِ خودش می‌بیند و به نظر می‌رسد محبوبیت ادبیات آخرالزمانی، هم‌راستا با ترس‌ها و تنش‌ها و ناامنی‌های دنیای واقعی افت‌وخیز دارد. چیزی که در مورد بهترین روایت‌های پساآخرالزمانی چشمگیر است کاری است که با فرضیه‌های اولیه‌شان می‌کنند و داستان‌هایی از سکوی پرش فاجعه جهانی پرتاب می‌کنند.

نتفلیکس چگونه گوی سبقت را از ابرکمپانی‌های صنعت سرگرمی ربوده است؟ جهش نت‌فلیکس و رسیدن به اوج صنعت سرگرمی آن‌هم تنها طی چند سال، هالیوود را در وضعیتی دیوانه کننده قرار داده است. در زمانی که استودیوهای مشهور مشغول نزاع با اپراتورهای تلویزیون کابلی بودند، نت‌فلیکس، در حال پرده‌برداری از بزرگ‌ترین نوآوری‌ها در زمینه‌ی تماشای تلویزیون بود.

«طبابت» و «ادبیات» روش‌های درمانی مکمل یکدیگر برای «انسان بودن» هستند اگر بپذیریم که افراد کتاب‌خوان، پزشک‌های بهتری می‌شوند و ادبیات به پزشکی کمک می‌کند، پس باید پرسید؛ اگر این رابطه، رابطه‌ای متقابل است، طبابت هم چیزی برای عرضه به ادبیات دارد؟

مروری بر کتاب «تاریخچه‌ی سفر زمان» نوشته‌ی «جِیمز گلیِک» در ابتدا، سفر در زمان یک «خیال‌پردازی بی‌ضرر» به‌نظر می‌رسید، تا این که «کرت گادل» نشان داد که معادلات نسبیت نشان می‌دهد سفر در زمان احتمالاً ممکن است، هرچند که هنوز کسی دقیقاً نمی‌داند چطور. ریاضی‌دانان و فیزیکدانان هنوز روی این مسئله کار می‌کنند و متوقف نشده‌اند.

قطعه‌ای از پازل انقلاب جنسی در آمریکا دنیای سینما توانایی تغییر جهت جامعه را دارد. با وجود تلاش‌های ابتدایی گروه‌های مختلف اجتماعی و صنفی در راستای ایجاد محدودیت‌های اخلاقی در فیلم‌ها طی دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰، هالیوود کماکان به مسیر خود برای عادی کردن تصاویر و روابطی که در جامعه‌ی آن روز آمریکا «تابو» به‌شمار می‌رفت، ادامه داد.

هالیوود و بازتاب حوادث واقعی دیدن اعمال قهرمانانه روی پرده سینما هیجان‌انگیز است؛ اما بالا رفتن سرعت این فرایند در یک دهه اخیر به این معناست که افراد بیشتر و بیشتری این وقایع را نه از طریق گزارش‌های خبری بلکه از طریق منشورِ قراردادهای هالیوودی هضم و جذب می‌کنند؛ با تمام اسطوره‌سازی‌ها و صیقل دادن کجی‌هایی که به‌طور ضمنی در فیلم‌ها القا می‌شود.

در تمام زمان‌ها و فرهنگ‌ها، داستان‌ها با تغییر افکار انسان‌ها در شخصیت آن‌ها نیز تغییر ایجاد کرده‌اند داستان‌ها به ما این امکان را می‌دهند که هرچند وقت یک‌بار از قالب فکری محدود خود خارج ‌شده و به اموری که غیرممکن می‌پنداریم وارد شویم. آن‌ها به ما الهام می‌بخشند و دل ما را برای دیدن سرزمین‌های ناشناخته هوایی می‌کنند.

در این مقاله اثبات می‌کنم که سکانس افتتاحیه فیلم مری پاپینز چگونه هم خط تعلیق فیلم و هم اصلاحات اقتصادی که اکنون در سوئیس جریان دارد را پیش‌گویی می‌کند.

آیا سرعت بالای پیشرفت‌های علمی در قرن بیست و یکم دستیابی به ابرقدرت‌های مبتنی بر علم را نزدیک‌تر کرده است؟ هم‌زمان با اکران فیلم ددپول شرکت مارول، در این مقاله به دنبال پاسخ این پرسش هستیم: باتوجه به این‌که از پنج ابرقهرمان تخیلی، سه نفر از آن‌ها قدرت‌هایشان را مدیون علم هستند، آیا هیچ‌وقت به ابرقدرت‌های واقعی دست خواهیم یافت؟

عنوان «آینه سیاه» ما را در مورد چگونگی تماشای این سریال راهنمایی می‌کند. وقتی دستگاه‌های دیجیتال ما خاموش می‌شوند، صفحه‌های ما واقعاً تبدیل به آینه‌های سیاهی می‌شوند که می‌توانیم خودمان را در آن‌ها ببینیم. تکنولوژی هرچقدر هم که قدرتمندتر شود، بزرگ‌ترین قدرتش نحوه بازتاب دادن این است که ما چه کسی هستیم و انتخاب می‌کنیم چه‌کاری را انجام دهیم.

تولیدکنندگان مستقل بازی با شفافیتی بیشتر از قبل می‌کوشند تا عقاید سیاسی خود را در بازی‌هایشان منعکس کنند. از نظر آن‌ها بازی، این ظرفیت را دارد که در قامت یک منتقد سیاسی ظاهر شود.

نولان: با نتفلیکس کار نخواهم کرد، چون راهبرد فیلمی آن‌ها «بیهوده» است! کارگردان «دانکرک» در مصاحبه با ایندی‌وایر می‌گوید پخش دیجیتال نتفلیکس، «سیاستی نابخردانه» است کریستوفر نولان به‌عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین کارگردانان حال حاضر جهان اعتقاد دارد که جای فیلم سینمایی، سینماست و پلت‌فرم‌های جدیدی مانند نتفلیکس نمی‌توانند همان احساسی را به مخاطب منتقل کنند که بیننده روی صندلی سینما آن را تجربه خواهد کرد.