Explore every episode of the podcast Ma Mardome Nazanin | پادکست ما مردم نازنین

در این قسمت از «ما مردم نازنین»، با فرنود پارسا درباره‌ فقر فرهنگی گفت‌وگو کردیم. فقر فرهنگی را تعریف کردیم و به عوامل ایجاد آن و عواقب آن در یک جامعه پرداختیم. سپس درباره‌ راه‌کارهای مقابله با فقر فرهنگی صحبت کردیم و در نهایت به ارتباط متقابل فقر اقتصادی و فقر فرهنگی پرداختیم.

در پنجاه و سومین قسمت از «ما مردم نازنین»، با فرنود پارسا درباره‌ مدرسه و آموزش‌ و پرورش به گفت‌وگو نشستیم و درمورد نقش آموزش‌ و پرورش در یک جامعه، مفهوم و اهمیت جامعه‌ پذیری و رویکردهای تحلیلی و انتقادی مختلف نسبت به مدرسه و آموزش‌ و پرورش صحبت کردیم.

در این قسمت از «ما مردم نازنین» درمورد کلیشه‌های جنسیتی گفت‌وگو کردیم. درباره‌ شاخص شکاف جنسیتی در کشورهای مختلف حرف زدیم و درباره‌ بهترین و بدترین کشورها در این زمینه. هم‌چنین درمورد راه‌کارهای عبور از کلیشه‌های جنسیتی در یک جامعه و سازوکار انقلاب جهانی در نقش‌های جنسیتی صحبت کردیم. 

در این قسمت از «ما مردم نازنین» درمورد روند بحران، شکست، پیروزی گفت‌وگو کردیم و در این باره صحبت کردیم که آیا این روند در طول تاریخ همیشه یک توالی تکرارشونده بوده یا خیر، و این‌که چه عواملی باعث می‌شود برخی ملت‌ها از شکست پلی به‌ سوی پیروزی بسازند اما جوامع دیگر در انجام این کار ناموفقند؟

چی میشه که آدما بی‌خانمان میشن؟ چه کسانی دچار بی‌خانمانی میشن؟ بی‌خانمان‌ها چه آسیب‌هایی می‌بینن؟ نقش دولت‌ها در ایجاد بی‌خانمانی چیه؟ در این قسمت از «ما مردم نازنین» در جستجوی پاسخ پرسش‌هایی از این دست، درباره‌ بی‌خانمانی گفت‌وگو کردیم. 

در این قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ تاریخ و تاریخ‌نویسی گفت‌وگو کردیم و درباره‌ ارتباط تاریخ و جامعه‌شناسی. از سیر تکامل بشر مثال‌هایی آوردیم و به این پرسش‌ها پرداختیم که آیا مسیر تاریخ دایره‌ای است یا خطی؟ و فاعل تاریخ کیست؟

در این قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ جهانی‌شدن گفت‌وگو کردیم و به‌ ویژه جهانی‌ شدن را از نگاه آنتونی گیدنز بررسی کردیم و در همین راستا، به چهار بعد مفهومی پرداختیم که گیدنز در تشریح جهانی شدن استفاده می‌کند. همچنین درمورد برخی آثار و پیامدهای جهانی‌شدن نیز صحبت کردیم. 

در این قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ تکنولوژی‌های نو صحبت کردیم و به رابطه‌ فرهنگ و تکنولوژی پرداختیم و درمورد تأخر یا واپس‌ماندگی فرهنگی گفت‌وگو کردیم و ارتباط این موضوع را با عدم توسعه‌ صنعتی و تکنولوژیکی ایران مورد بررسی قرار دادیم. 

در این قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ انتقام صحبت کردیم و از جمله به این پرسش‌ها پرداختیم: انتقام چیست و چرا افراد دست به انتقام می‌زنند؟ در چه جوامعی انتقام رایج‌تر است و چه عواملی میل به انتقام را در یک جامعه افزایش می‌دهد؟ کنش انتقام‌جویانه چه تاثیری بر جامعه دارد؟ و آیا اساسا انتقام می‌تواند در برخی موارد بهترین راه‌حل باشد؟ 

در این قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ موفقیت صحبت کردیم و به این پرسش‌ها پرداختیم: تعریف موفقیت چیست؟ چه کسی نقشه و مسیر موفقیت را برای افراد تعیین می‌کند؟ و آیا مسیر و لحظه‌ موفقیت برای همه‌ افراد یکسان است؟ یا باید یکسان باشد؟ آیا برای دست‌یابی به موفقیت یا دست‌کم برای داشتن احساس موفق بودن توجه به نیازها و خواسته‌های فردی مهم‌تر است یا هنجارهای اجتماعی؟ و چه نهادی هنجارهای اجتماعی را تعیین می‌کند؟ 

در این قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ خشونت گفت‌وگو کردیم. ابتدا خشونت را تعریف کردیم و انواع آن را برشمردیم و سپس درمورد عوامل گسترش خشونت در جامعه صحبت کردیم و در پایان به نحوه‌ کاهش خشونت پرداختیم.

در این قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ هنر و جامعه صحبت کردیم. با تعریف هنر شروع کردیم و به تاثیر متقابل هنر و جامعه بر همدیگر رسیدیم و در این زمینه دو رویکرد مختلف را به همراه چند مثال سینمایی بررسی کردیم.

در پنجاه و دومین قسمت، به مناسبت تولد یکسالگی «ما مردم نازنین»، نگاهی انداختیم به برنامه‌های یک سال گذشته و بعضی از موتیف‌های تکرارشونده در موضوعات مختلف را با هم مرور کردیم و در همین راستا درباره‌ نگرش اجتماعی، تفکر نقادانه، آسیب‌شناسی فرهنگ رایج در ایران و مسائل دیگر گفت‌وگو کردیم. و البته در پایان با ارسطو رحمانیان خداحافظی کردیم.

در این قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ انواع دوستی صحبت کردیم و به‌طور خاص درمورد نوع‌ دوستی

در این قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ انتخابات گفت‌وگو کردیم؛ انتخابات و انقلابات رو با هم مقایسه کردیم و به نظریه‌هایی پرداختیم که به عوامل مؤثر بر مشارکت انتخاباتی مردم می‌پردازند و نیز به نظریه‌هایی که موانع مشارکت مردمی را بررسی می‌کنند. و در پایان درباره‌ الگوی کنونی انتخابات و الگوهای جایگزین صحبت کردیم.

در این قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ صلح عمومی گفتگوکردیم؛ درباره‌ این‌ که صلح با چه چالش‌هایی روبروست و چه عواملی مانع ایجاد صلح عمومی می‌شوند، چه عواملی باعث تضاد و تعارض‌اند و چگونه می‌توان این تعارضات را در راستای رسیدن به صلح حل و فصل کرد؟ هم‌چنین درمورد تقابل ساختارهای صلح‌آمیز و خشونت‌آمیز نیز صحبت کردیم.

طبیعت چیست و حضور یا فقدانش چه تأثیری در زندگی انسان‌ها می‌گذارد؟ چرا با گذر زمان، طبیعت در حال تبدیل به پدیده‌ای بیرونی و غیرقابل دسترس است و این مسئله چه راهکارهایی دارد؟ رابطه‌ی انسان و طبیعت در روستاها و شهرها چگونه است و هر یک بر دیگری چه تأثیراتی دارند؟ این‌ها از جمله پرسش‌هایی است که در سی و یکمین قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌شان گفت‌وگو کرده‌ایم.

در سی‌امین قسمت از «ما مردم نازنین»، درباره‌ مشورت گفت‌وگو کردیم و صحبت‌مان را از تعریف و انواع مشورت شروع کردیم و به کارکرد آن در جوامع بشری رسیدیم و با بررسی نظریه کنش ارتباطی هابرماس، در این باره صحبت کردیم که خرد جمعی چگونه می‌تواند باعث ارتقاء جوامع بشری شود.

در این قسمت از «ما مردم نازنین»، درباره‌ آزادی گفت‌وگو کردیم. ابتدا تعریف مشخصی از آزادی ارائه کردیم و سپس به دو رویکرد جامعه‌شناسی پرداختیم که هر کدام از زاویه‌ای متفاوت به آزادی نگاه کرده‌اند؛ رویکرد اول به بررسی رابطه آزادی و برابری می‌پردازد و رویکرد دوم به رابطه تنگانگ آزادی و توسعه.

در این قسمت از «ما مردم نازنین»، درباره آداب و رسوم صحبت کردیم و به‌ طور خاص درباره‌ سیزده‌به‌در. درباره‌ تاریخچه و آداب و رسوم باستانی سیزده‌به‌در حرف زدیم و درمورد تغییرات این رسوم با گذر زمان. سپس به دلایل و عوامل مختلفی که باعث تغییر آداب و رسوم می‌شوند گفتگو کردیم.

در نخستین قسمت از «ما مردم نازنین» در سال جدید خورشیدی، درباره‌ سفر گفتگو کردیم و بعد از صحبت‌های مقدماتی درباره‌ تعریف و انواع سفر، به یکی از انواع آن یعنی مهاجرت پرداختیم و با استفاده از رویکرد نظری جذب و دفع، به بررسی مجموعه‌ عوامل بازدارنده و برانگیزاننده‌ای در کشورهای مبداء و مقصد پرداختیم که روی تصمیم افراد به مهاجرت (مخصوصاً مهاجرت از ایران به امریکا و کانادا) تأثیر می‌گذراند.

در بیست و ششمین قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ تغییر و تحول در جوامع بشری صحبت کردیم؛ درباره‌ این‌که چگونه فرهنگ باعث تغییر یا میل به تغییر در جوامع می‌شود. در همین راستا درباره‌ ارزش‌ صحبت کردیم و در این مورد که چگونه یک ایده می‌تواند در نهایت یک تغییر بزرگ تاریخی را به وجود آورد.

در بیست و پنجمین قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ زنان گفت‌و‌گو کردیم. درباره‌ تغییرات سینوسی وضعیت زنان در طول تاریخ صحبت کردیم و به بررسی نقش ویژه‌ کار و خانواده در این تغییرات پرداختیم.

در این قسمت از «ما مردم نازنین» درمورد سالمندی گفت‌وگو کردیم. درباره‌ بالارفتن جمعیت سالمندان و دلایل و اهمیتش صحبت کردیم، به دلایل افزایش شکاف نسلی و راه‌کارهای کاهش این شکاف پرداختیم و همچنین درمورد چگونگی و فواید استفاده به‌جا از نیروی سالمند در جوامع صحبت کردیم.

در بیست و چهارمین قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ کار گفت‌و‌گو کردیم؛ درباره‌ تعریف کار، ویژگی‌ها کار و تغییر تعریف و ماهیت کار از گذشته تا به امروز. همچنین درمورد رابطه‌ کار و اوقات فراغت در دنیای امروز صحبت کردیم و اندکی هم درباره کار و اوقات فراغت در ایران.

در بیست و دومین قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ شجاعت گفت‌و‌گو کردیم؛ و در این باره که شجاعت در فرهنگ ایرانی و غیر ایرانی به شکلی نمود پیدا می‌کند و این دو چه تفاوت‌هایی با هم دارند. هم‌چنین در خلال گفتگو دو کتاب و یک فیلم هم برای خواندن و تماشا کردن پیشنهاد کردیم.

در بیست و دومین قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ تربیت کودکان گفت‌و‌گو کردیم در حوزه‌ کودک و خانواده، و با نگاهی به کتاب قرون کودکی «فیلیپ آریه» سعی کردیم در این زمینه تحلیلی اجتماعی - تاریخی داشته باشیم و به این پرسش پاسخ دهیم که اساساً چگونه مقوله‌ای به اسم کودک به وجود آمد و از مقوله‌ بزرگسال جدا شد؟

در بیست و یک‌امین قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ تفاوت‌ها گفت‌و‌گو کردیم و برای بررسی این موضوع به‌عنوان نمونه به سراغ آموزش و پرورش رفتیم و در این مورد صحبت کردیم که چگونه یک نظام آموزشی مدرن با ارج نهادن به تفاوت‌های فردی باعث شکوفایی و موفقیت دانش‌آموزان و در نهایت باعث پیشرفت جامعه می‌شود، و در سوی مقابل چطور یک نظام آموزشی سنتی با تاکید بر یکسان‌سازی، شکوفایی و موفقیت افراد را سرکوب می‌کند و در نهایت باعث پس‌رفت آن جامعه می‌شود.

در بیست‌امین قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ مهاجرت گفت‌و‌گو کردیم؛ مقوله‌ چندوجهی و پیچیده‌ای که سعی کردیم خیلی مفید و مختصر نگاهی گذرا به برخی وجوه مختلف‌اش بیندازیم. ابتدا علل و انگیزه‌های مهاجرت را برشمردیم و سپس درباره‌ پیامدهای مثبت و منفی مهاجرت برای کشور مبداء، کشور مقصد و افرادی که مهاجرت می‌کنند صحبت کردیم.

در نوزدهمین قسمت از «ما مردم نازنین» درباره‌ کتاب و کتاب‌خوانی گفت‌و‌گو کردیم. از تاریخچه‌ پیدایش کتاب و رواج کتاب‌خوانی شروع کردیم، به مقایسه کتاب با رسانه‌های شفاهی مثل رادیو و تلویزیون پرداختیم و در نهایت علل تاریخی-فرهنگی تفاوت آمار کتاب‌خوانی و سرانه‌ی مطالعه در ایران و اروپا را بررسی کردیم.

آیا برای حفظ همبستگی و وفاق اجتماعی نیازی به دین هست یا خیر؟ و آیا دین در جوامع بشری، اساساً باعث اختلاف است یا اتحاد؟ در هجدمین قسمت از «ما مردم نازنین»، درباره «دین» گفت‌وگو کردیم تا پاسخی برای این پرسش‌ها پیدا کنیم. هم‌چنین درباره‌ کارکردهای مختلف دین و دیگر نظام‌های ارزشی در جامعه، و نیز درمورد ارتباط دین با سکولاریسم، سیاست، علم و عقل و موضوعات دیگر صحبت کردیم. 

شادی چیست؟ چگونه تعریف می‌شود؟ آیا شادی مقوله‌ای درونی است یا بیرونی؟ شاد بودن افراد یک جامعه چه تأثیری بر آن جامعه دارد؟ و چه عواملی در جامعه بر شادی افراد تأثیر می‌گذارد؟ این‌ها پرسش‌هایی‌ست که در هفدهمین قسمت از «ما مردم نازنین»، درباره‌شان گفت‌و‌گو کردیم.

در شانزدهمین قسمت از «ما مردم نازنین»، درباره‌ هویت گفت‌وگو کردیم؛ هویت از پیش تعیین شده. به تعریف هویت پرداختیم و به این‌که آیا هویت یک مسئله شناختی است یا القایی و تحمیلی؟ هم‌چنین درمورد مسئله انتخاب هویت در دنیای مدرن صحبت کردیم.

فقر چیست؟ چه انواعی دارد؟ آیا می‌توان فقر را ریشه‌کن کرد؟ چه عواملی باعث ایجاد فقر نسبی در جامعه می‌شوند؟ و نتیجه‌ ایجاد فقر حاصل از نابرابری در جامعه چیست؟ این‌ها پرسش‌هایی‌ست که در چهاردهمین قسمت از «ما مردم نازنین»، درباره‌شان گفت‌و‌گو کردیم. همچنین درباره‌ فقر مطلق و فقر نسبی، احساس فقر، عواقب شکاف طبقاتی در جامعه و... صحبت کردیم.

در پنجاهمین قسمت از «ما مردم نازنین» درمورد خانواده صحبت کردیم و به این سوالات پرداختیم: - خانواده چیست، از چه زمانی مهفوم خانواده مطرح شده و این مفهوم در گذر زمان چه تغییراتی داشته؟ - چه عواملی تعریف و شکل خانواده را در طول تاریخ تغییر داده است؟ - کارکردهای خانواده و انواع خانواده در طول تاریخ چیست؟ - در ایران کدام‌ یک از انواع خانواده رایج بوده و هست؟ 

در چهاردهمین قسمت از «ما مردم نازنین»، درباره‌ خرید گفت‌وگو کردیم و به نقد مصرف‌گرایی از دید جامعه‌شناسان مختلف پرداختیم، و سعی کردیم به این پرسش‌ها پاسخ دهیم که آیا خرید یک ضرورت عقلانی است یا چیزی جز یک هوس و تفریحی اجتماعی نیست؟ و آیا مسئله‌ای شخصی است یا اجتماعی؟ و در نهایت درمورد انواع خریداران صحبت کردیم و در این باره که چطور می‌توانیم یک خریدار اخلاقی باشیم.

در سیزدهمین قسمت از «ما مردم نازنین»، درباره‌ وفاداری، و در واقع از دید جامعه‌شناختی، درباره‌ تعهد اجتماعی گفت‌وگو کردیم و تعریف و ویژگی‌ها و انواع تعهد اجتماعی را از دید جامعه‌شناسان مختلف مورد بررسی قرار دادیم. همچنین درمورد فواید و راه‌های افزایش تعهد اجتماعی در یک جامعه صحبت کردیم.

درباره‌ ارتباط بین جامعه‌شناسی و حقوق بشر، و نیز ریشه و سرمنشاء حقوق بشر. درباره‌ توزیع قدرت در جوامع صحبت کردیم و درمورد این‌که چطور ساختار قدرت در دولت‌های مختلف در واقع با اصول حقوق بشر سازگاری ندارد و اینکه چگونه می‌توان این ساختار قدرت را اصلاح کرد و به رعایت کامل حقوق بشر و برقراری عدالت اجتماعی نزدیک شد.

در یازدهمین قسمت از «ما مردم نازنین»، درباره‌ محیط زیست گفت‌وگو کردیم؛ درباره‌ سرمنشاء بحران‌های زیست‌محیطی و توجه انسان‌ها به این بحران‌ها. هم‌چنین درمورد دیدگاه‌های مختلف و متفاوت تاریخی و فلسفی نسبت به رابطه‌ انسان به‌عنوان اشرف مخلوقات و محیط زیست صحبت کردیم و در نهایت با صحبت درباره‌ توسعه‌ پایدار سعی کردیم دورنمای احتمالی زندگی بر سیاره‌ زمین را ترسیم کنیم.

در دهمین قسمت از «ما مردم نازنین»، درباره‌ حضرت عبدالبها گفت‌وگو کردیم؛ درباره‌ سفرهای عبدالبها به اروپا و آمریکا و تأثیر شگرف این سفرهای تاریخی بر جهانی شدن آئین بهائی. همچنین در مورد اهمیت و مزیت جهانی شدن یک پدیده‌ اجتماعی، مثل یک دین، صحبت کردیم.

در نهمین قسمت از «ما مردم نازنین»، درباره‌ عدالت صحبت کردیم. تاریخچه و تعریف عدالت را از دوران افلاطون و ارسطو آغاز کردیم و به مفهوم عدالت اجتماعی در دنیای مدرن رسیدیم و درباب مسئله‌ برقراری و برخورداری از عدالت گفت‌وگو کردیم.

در هشتمین قسمت از «ما مردم نازنین»، درباره‌ سکوت گفت‌وگو کردیم؛ درباره‌ ریشه‌های دینی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی - روانی سکوت صحبت کردیم و نیز درباره‌ این که چرا این سکوت می‌تواند ترسناک باشد و چه کسانی از این سکوت ترسناک سود می‌برند.

در هفتمین قسمت از «ما مردم نازنین»، درباره‌ فضای مجازی گفت‌وگو کردیم؛ درباره‌ نقش مهم و پررنگ آن در تعاملات اجتماعی و تأثیر آن بر تغییرات بنیادین در حوزه‌های مختلف جامعه.

در ششمین قسمت از «ما مردم نازنین»، درباره‌ آرزوها صحبت کردیم؛ درباره‌ ارتباط بین امید و آرزو و ارتباط بین آرزوها با نیازها و امکانات. همچنین در این باره گفتگو کردیم که در صورت بر هم خوردن تناسب بین آرزوها و نیاز و امکانات در یک جامعه، برای آن جامعه چه اتفاقی می‌افتد.

در این قسمت از «ما مردم نازنین» درمورد نفرت و نفرت‌پراکنی و رنج‌ها و آسیب‌هایش در ایران گفت‌وگو کردیم و به بررسی ورودی‌ها یا عواملی که این پدیده را در ایران امروز تقویت می‌کنند پرداختیم.

در چهارمین قسمت از «ما مردم نازنین»، از زاویه‌ای جامعه‌شناختی به «کرونا» پرداختیم و مساله‌ «عادی‌سازی» شرایط. در این راستا درباره‌ دلایل و عوامل تغییر رفتار مردم دنیا در برابر بحران ادامه‌دار کرونا گفتگو کردیم.

در سومین قسمت از «ما مردم نازنین»، از زاویه‌ای جامعه‌شناختی در مورد «مرز» گفتگو کردیم، درباره‌ مرزهای سیاسی - جغرافیایی و مرزهای اجتماعی و فرهنگی؛ همچنین در مورد اهمیت و کارکرد مثبت یا منفی مرزها صحبت کردیم در ارتباط با مقوله‌های مهمی مثل جهانی‌شدن و ناسیونالیسم.

در دومین قسمت از «ما مردم نازنین»، از زاویه‌ای جامعه‌شناختی در مورد «امید» گفتگو کردیم؛ در مورد امید فردی و اجتماعی، و درباره‌ دلایل و عواقب کاهش امید و نیز راه‌های افزایش آن در جامعه.

در نخستین قسمت از «ما مردم نازنین»، در مورد «آدم‌ها» گفتگو کردیم، و در مورد «جامعه‌شناسی» که علم بررسی اجتماع آدم‌هاست. در مورد تغییرات آدم‌ها صحبت کردیم و در مورد همبستگی مکانیکی و ارگانیکی آدم‌ها با یکدیگر.