Explore every episode of the podcast لایه هفتم

در این اپیزود، سراغ حمله‌های سایبری می‌رویم که با جعل هویت آدم‌های آشنا شروع می‌شوند؛ حساب‌هایی با اسم و عکس واقعی، پیام‌های صوتی باورپذیر، دعوت به جلسه و گاهی فریب برای گرفتن کد ورود به تلگرام و واتساپ شما. بر اساس پرونده‌های واقعی جعل هویت در میز کمک فوری امنیت دیجیتال میان، توضیح می‌دهیم چرا صدای آشنا، عکس پروفایل و اسم یک فرد برای اعتماد کافی نیست و اگر لینک جلسه، پیام مشکوک یا کد ورود دریافت کردیم، چطور می‌توانیم خطر سرقت حساب یا تخریب رابطه‌های کاری و شخصی را کمتر کنیم.

در این اپیزود، سعی می‌کنیم با هم نگاهی بیندازیم به «طرح مقابله با نفوذ»؛ طرحی کلیات آن به تصویب مجلس رسید و با عبارات مبهمش، مرز بین یک فعالیت معمولی در فضای مجازی و اتهام‌های امنیتی را بیش از پیش باریک کرده است. در ادامه، سعی می‌کنیم تفاوت مهمِ «امنیت حساب» و «امنیت رفتار آنلاین» را مرور کنیم. نگاهی می‌اندازیم به اینکه چطور لایه‌های پنهان اطلاعات ما در شبکه‌های اجتماعی ممکن است ناخواسته پازل یک پرونده را تکمیل کنند. در نهایت، با کمک آموزش‌های کمپین «امن بمان»، تلاش می‌کنیم راه‌هایی را پیدا کنیم تا ردپای دیجیتال خودمان را تا حد امکان کم‌رنگ‌تر و امن‌تر نگه داریم.

تصور کنید دفعه بعد که اینترنت قطع می‌شود، گوشی‌تان را از جیب دربیاورید و بدون دیش، استارلینک یا تجهیزات اضافه، مستقیم به ماهواره وصل شوید. این آینده چقدر نزدیک است؟ در این قسمت با مهسا علیمردانی، پژوهشگر و کنشگر حقوق دیجیتال، سراغ فناوری «دایرکت تو سل» می‌رویم، فناوری‌ای که شاید قواعد بازی قطع اینترنت را تغییر دهد؛  چه زمانی اینترنت ماهواره‌ای مستقیم روی گوشی‌های معمولی در دسترس خواهد بود؟ آیا این فناوری حریف فیلترینگ هوشمند در ایران می‌شود و می‌تواند قطع اینترنت را بی‌اثر کند؟ چه موانع فنی، قانونی و سیاسی هنوز میان کاربران ایرانی و چنین اتصالی قرار دارد؟

روایت‌های قطع اینترنت- قسمت چهارم- وقتی مراقبت هم قطع می‌شود وقتی اینترنت قطع می‌شود، فقط دسترسی به شبکه‌های اجتماعی از بین نمی‌رود. گاهی با خاموش شدن اینترنت، مسیر دسترسی به اطلاعات حیاتی پزشکی، مشاوره روانی، شبکه‌های حمایتی و کمک در لحظه‌های اضطراری هم بسته می‌شود. در این اپیزود، از تأثیر خاموشی اینترنت بر سلامت جسم و روان می‌گوییم. با روایت‌هایی از فاطمه، شیوا نظراهاری، ساناز، الهه وفایی و سوما نگهدارنیا، می‌شنویم که قطع اینترنت چگونه می‌تواند دسترسی به سقط جنین امن را پرخطر کند، شبکه‌های همیاری فمینیستی را از کار بیندازد، درمان آنلاین را قطع کند و فعالان زن را در برابر انتخاب‌های دشواری مثل کوچ اجباری به اپلیکیشن‌های داخلی قرار دهد. (هشدار محتوایی: این اپیزود شامل موضوعاتی مانند بارداری ناخواسته، سقط جنین، بحران روانی و اشاره به خودکشی است.)

اپیزود ۵۵ پادکست لایه هفتم | روایت‌های قطع اینترنت- قسمت سوم- قطع اینترنت و ستم تقاطعی در سومین قسمت از مجموعه روایت‌های قطع اینترنت، سراغ این پرسش می‌رویم: آیا قطع اینترنت همه را به یک شکل تحت تأثیر قرار می‌دهد؟ در این اپیزود، همراه با سوما نگهدارنیا و از خلال روایت‌های فاطمه، به تجربه زنان، روزنامه‌نگاران، فعالان مدنی و ساکنان کردستان در روزهای خاموشی اینترنت می‌پردازیم؛ از محدودیت و نظارت بر اینترنت تحریریه‌ها تا آسیب به اقتصاد مرزی، گردشگری، کسب‌وکارهای خرد زنان، آموزش زبان مادری، و قطع امکان واکنش جمعی به بازداشت‌ها و اعدام‌ها. این قسمت درباره آن بخش از قطع اینترنت است که در آمارهای فنی دیده نمی‌شود: جایی که خاموشی، روی نابرابری‌های قبلی می‌نشیند و زندگی، کار، معیشت، آموزش و دادخواهی را برای گروه‌های حاشیه‌رانده‌شده دشوارتر و خطرناک‌تر می‌کند.

در دومین قسمت از مجموعه روایت‌های قطع اینترنت، سراغ این پرسش می‌رویم: وقتی شبکه‌های ارتباطی مسدود شدند و مسیر دسترسی به خبر در میانه جنگ و بحران بسته شد، مردم از کجا خبر می‌گرفتند؟ در این اپیزود، از خلال روایت‌های واقعی می‌شنویم که چطور کافه‌ها به اتاق‌های خبر غیررسمی تبدیل شدند، رادیوها از انباری‌ها بیرون آمدند، ماهواره‌ها و وبلاگ‌های قدیمی دوباره اهمیت پیدا کردند، و خود آدم‌ها با ساختن شبکه‌ای انسانی، جای خالی زیرساخت‌های قطع‌شده را پر کردند.

اپیزود ۵۳ پادکست لایه هفتم | روایت‌های زیست روزمره در قطعی اینترنت وقتی اینترنت قطع بود، دیگران چه کار می‌کردند؟ از اضطراب بی‌خبری در میانه بمباران تا مهاجرت‌های کوتاه‌مدت برای چند دقیقه اتصال؛ از خانه‌های «تخت و اینترنت» در نزدیکی مرز، بازار سیاه کانفیگ، کانال‌های مخفی آپلود فیلم و موسیقی، تا شبکه‌های پنهان همبستگی. در این اپیزود همراه با سوما نگهدارنیا (روزنامه‌نگار و پژوهشگر علوم اجتماعی)، به جای آمارها، داستان‌های واقعی و تکان‌دهنده‌ای از قطع اینترنت را از زبان شما می‌شنویم.

در این اپیزود از بدافزارهای اندرویدی که برای رصد فعالیت‌های آنلاین در گوشی کاربران پنهان می‌شوند صحبت می‌کنیم، همین‌طور از شکل‌های تازه جعل هویت، داکسینگ (یا همان افشای اطلاعات شخصی) و حتی مواردی که حمله سایبری می‌توانسته مقدمه‌ای برای ربایش فیزیکی افراد باشد. در این اپیزود با حضور داوود سجادی و امیر رشیدی، گزارش جدید تهدیدهای امنیت سایبری ایران در نیمه دوم سال پرالتهاب ۱۴۰۴ را بررسی می‌کنیم. همچنین در ادامه، اصول و راهکارهای عملی برای مقابله با این تهدیدات و محافظت از خود را مرور می‌کنیم.

طرح «اینترنت پرو» یا همان اینترنت طبقاتی رسماً کلید خورد؛ پروژه‌ای که دسترسی آزاد به اینترنت را از یک حق بدیهی و عمومی به یک امتیاز طبقاتی تقلیل می‌دهد. در این اپیزود همراه با سولماز ایکدر (روزنامه‌نگار)، به بررسی این تبعیض سیستماتیک می‌پردازیم. ما از ابعاد نظارت و کنترل در این شیوه از ارائه اینترنت صحبت می‌کنیم و از «قفس شیشه‌ای» می‌گوییم که مشترکان اینترنت پرو را در توهم آزادی گرفتار می‌کند. همچنین پیامدهای اجتماعی این طرح را بررسی می‌کنیم و نشان می‌دهیم که چرا پذیرش چنین امتیاز تبعیض‌آمیزی به ضرر تمام جامعه است و چرا نمی‌توان آینده‌ای ارتباطی را برای ایران، بدون پافشاری بر حق دسترسی برابر، امن و آزاد به اینترنت برای همه شهروندان متصور بود.

در این اپیزود، پروتکل‌های دقیق ایمن‌سازی دستگاه پیش از رسیدن به تورهای ایست‌وبازرسی را به‌صورت تخصصی بررسی می‌کنیم. همچنین در گفتگویی ویژه با دکتر افروز مغزی (وکیل و پژوهشگر در حوزه مطالعات حقوقی)، ضمن بررسی ترفندهای بازجویان برای نفوذ به دستگاه از طریق فریب کاربر، با ابعاد حقوقی دستگیری و «هنر بازجویی پس‌دادن» در این شرایط آشنا می‌شویم.

در این اپیزود، همراه با علی رنجی‌پور، روزنامه‌نگار تحقیقی، به بررسی پدیده «کارزار دروغ‌پراکنی» (دیس‌اینفورمیشن) در روزهای جنگ و قطعی گسترده اینترنت می‌پردازیم. همچنین در شرایطی که ترافیک شبکه به شدت کاهش یافته و دسترسی به اطلاعات آزاد بسیار محدود شده است، راه‌های تشخیص اطلاعات غلط و تصاویر جعلی ساخته‌شده با هوش مصنوعی از اخبار واقعی را مرور می‌‌کنیم.

در این اپیزود، همراه با مارک پشم‌فروش فعال حوزه دسترسی به اینترنت، به بررسی وضعیت آشفته و غیرقابل پیش‌بینی فیلترینگ در ایران می‌پردازیم. با خانواده ابزارهای «مهسا» (مهسا وی‌پی‌ان و مهسا ان‌جی) آشنا می‌شویم و یاد می‌گیریم که این ابزارها چطور با استفاده از تکنیک‌هایی مثل «فرگمنت» (قطعه‌قطعه کردن بسته‌های داده برای پنهان شدن از دید سیستم سانسور) سد فیلترینگ را دور می‌زنند. همچنین بررسی می‌کنیم که ایرانیان خارج از کشور چطور می‌توانند با اهدای سرور و تنظیمات اتصال، این شبکه را زنده نگه دارند.

در این اپیزود، ما به سراغ «بیت‌چت» (BitChat) می‌رویم؛ ابزاری که در خاموشی‌های مطلق، می‌تواند ارتباط مردم را زنده نگه دارد. یاد می‌گیریم چطور با تکنولوژی «شبکه توری» (Mesh) و بلوتوث، گوشی‌هایمان را به دکل‌های مخابراتی کوچک تبدیل کنیم و بدون نیاز به اینترنت یا سرور، در محله و خیابان متصل بمانیم. همچنین هشدارهای حیاتی درباره امنیت این ابزار را با هم مرور می‌کنیم.

در این اپیزود همراه با سورنا هاشمی مدیر پروژه رستم مدیا، ابتدا یاد می‌گیریم چطور با برنامه «رستم» می‌توان بدون نیاز به اینترنت، محتوای وب‌سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی را مستقیماً روی تلویزیون دریافت کرد. سپس با فناوری متفاوت «دکمه قرمز» این ابزار آشنا می‌شویم؛ قابلیتی که تلویزیون شما را به یک مرورگر آفلاین تبدیل می‌کند تا تنها با فشار دادن یک دکمه روی کنترل، بتوانید اخبار را بخوانید. همچنین روش دریافت فایل‌های حیاتی و فیلترشکن از طریق ضبط روی فلش (ماهواره یاه‌ست، فرکانس ۱۱۷۶۶) را آموزش می‌دهیم.

در این اپیزود همراه با علیرضا فیروزی، بازگشت سرویس «توشه» را بررسی می‌کنیم. راهکاری برای دریافت یک‌طرفه فیلترشکن، اخبار و فایل‌های حیاتی از طریق ماهواره یاه‌ست (فرکانس ۱۱۷۶۶)، آن هم در شرایطی که اینترنت کاملاً قطع است. یاد می‌گیریم چطور با یک فلش‌مموری و رسیور خانگی، دیوار دیجیتال را بشکنیم. امیدواریم این راهنما با دست‌به‌دست شدن فلش‌ها یا بلوتوث به گوش همه برسد؛ لطفاً فایل نرم‌افزار توشه و این پادکست را برای دیگران بفرستید

طبق آمارهای فنی، مرورگر «سِنو» (Ceno) یکی از معدود ابزارهایی است که در خاموشی مطلق اینترنت طی روزهای گذشته فعال بوده است. در این اپیزود همراه با مهدی یکی از اعضای تیم سِنو، بررسی می‌کنیم که چطور این ابزار با ترکیب شبکه همتا-به-همتا (P2P) و تکنولوژی ماهواره‌ای eQSat، به کاربران اجازه می‌دهد حتی در تاریک‌ترین روزها «وب» را دست‌به‌دست کنند.

در این اپیزود به بررسی خبر مهم رایگان شدن سرویس استارلینک برای ایران و تایید امکان اتصال بدون نیاز به اشتراک می‌پردازیم. همراه با احمد احمدیان، پژوهشگر اینترنت آزاد، ۳ اصل امنیتی حیاتی را مرور می‌کنیم و ضمن شفاف‌سازی درباره وضعیت پارازیت‌ها، نسبت به کلاهبرداری‌های «اتصال مستقیم موبایل به ماهواره» هشدار می‌دهیم.

هشدارهای امنیتی فوری برای حفظ امنیت دیجیتال و حساب‌های کاربری. بررسی ۳ تهدید فعال: «مهندسی اجتماعی علیه فعالان»، «خطر سایت‌های پخش زنده تلویزیون» و «کمپین فیشینگ با سوءاستفاده از باگ اینستاگرام».

راهکارهای فوری برای عبور از سد فیلترینگ در وضعیت قرمز. معرفی ۴ ابزار «دلتا چت»، «سِنو»، «رستم» و «استارلینک» برای اتصال و دریافت اطلاعات، زمانی که اینترنت ناپایدار یا قطع است.

در قسمت چهلم «لایه هفتم» بررسی می‌کنیم اینترنت چگونه از یک حق عمومی به یک امتیاز گزینشی بدل شد؛ و چطور این سیاست، به‌جای نشانه رفتن سازوکارهای ساختاری و انضباطی، جامعه را روبه‌روی خودش قرار داد. این اپیزود بر پایه بررسی گزارش اخیر فیلتربان درباره سیم‌کارت‌های سفید و اینترنت طبقاتی در ایران تهیه شده است

در اپیزود ۳۹ پادکست «لایه هفتم»، به یکی از بحث‌برانگیزترین رخدادهای فضای مجازی فارسی می‌پردازیم؛ پرونده پژمان جمشیدی و آنچه فراتر از یک ماجرای قضایی بود؛ نمادی از حکمرانی گزینشی در فضای دیجیتال ایران. در این برنامه، از سه زاویه به ماجرا نگاه می‌کنیم: سانسور زیرساختی رسانه‌ها، نقض حریم خصوصی و داکسینگ، و نقش پلتفرم‌ها در شکل‌دهی افکار عمومی. با حضور مریم پالیزبان، بازیگر و دکترای فلسفه و علوم انسانی، به تحلیل پدیده «بی‌عدالتی معرفتی» و بازتولید خشونت در فضای مجازی می‌پردازیم و می‌پرسیم چرا صدای قربانی در پلتفرم‌های فارسی کمتر شنیده می‌شود؟

اپیزود ۳۸ پادکست «لایه هفتم» به بررسی جهت‌گیری واقعی توسعه هوش مصنوعی در ایران می‌پردازد، جایی که نوآوری در سایه‌ امنیت و کنترل بازتعریف شده است. در این برنامه، با حضور سحر تحویلی، پژوهشگر و متخصص هوش مصنوعی، روندی تحلیل می‌شود که در آن داده‌های شهروندان بدون چارچوب قانونی مشخص، به سوخت الگوریتم‌های حکومتی تبدیل می‌شوند. از پروژه‌های ظاهراً خدماتی تا سامانه‌های قضایی هوشمند، نشان می‌دهیم چگونه فقدان شفافیت و قانون حفاظت از داده، راه را برای «اتوماسیون تبعیض» و «نظارت هوشمند» باز کرده است. این اپیزود نگاهی انتقادی دارد به آینده‌ای که در آن، الگوریتم‌ها نه برای توانمندسازی مردم، بلکه برای کنترل آن‌ها آموزش می‌بینند.

اپیزود ۳۷ پادکست «لایه هفتم» با عنوان خاموشی پنهان بر پایه‌ گزارشی چندوجهی از قطع اینترنت در ایران در ژوئن ۲۰۲۵ تهیه شده است. این گزارش حاصل همکاری میان گروه‌های فعال در حوزه حقوق دیجیتال، رصد اینترنت و توسعه ابزارهای عبور از فیلترینگ است. در این برنامه، با حضور آماندا منگ، پژوهشگر و دکتری امور بین‌االملل در حوزه‌ی علم و فناوری ، پدیده‌ «خاموشی پنهان» یا Stealth Blackout بررسی می‌شود؛ روشی تازه در سرکوب دیجیتال که طی «جنگ دوازده‌روزه» به کار گرفته شد—زمانی که ارتباط جهانی به‌طور هدفمند قطع شد اما شبکه‌ داخلی همچنان فعال ماند. این اپیزود با نگاهی تحلیلی به ابعاد فنی، سیاسی و اجتماعی این مدل جدید کنترل اینترنت، تأثیر آن را بر حق دسترسی و تاب‌آوری دیجیتال کاربران ایرانی بررسی می‌کند.. برای پرسش یا پیشنهاد: pooyesh@miaan.org

اپیزود ۳۶ پادکست «لایه هفتم» به نقش حیاتی VPN در شرایط بحران و تشدید فیلترینگ در ایران می‌پردازد. در این برنامه، ویژگی‌های فنی یک VPN مقاوم در برابر فیلترینگ و تفاوت میان سرویس‌های عمومی، شخصی و بهینه‌شده برای محیط‌های محدود مرور می‌شوند. همچنین با حضور یکی از کارشناسان تیم «پس‌کوچه»، به چالش‌های امنیتی VPNهای رایگان، راه‌های انتخاب امن‌تر، و نقش جامعه دیاسپورا در حمایت از اتصال کاربران داخل ایران پرداخته خواهد شد.

اپیزود ۳۵ پادکست «لایه هفتم» به این پرسش می‌پردازد که در زمان قطع یا اختلال اینترنت در ایران، چگونه می‌توان ارتباط را حفظ کرد. در این برنامه، از پیام‌رسان‌های امن و سرویس‌های مبتنی بر ایمیل گرفته تا روش‌های همتا‌به‌همتا و راه‌های جایگزین اتصال در زمان قطعی اینترنت معرفی می‌شوند. تمرکز اپیزود بر این است که با تقویت آمادگی جمعی، تهدید قطع ارتباط را به فرصتی برای تقویت تاب‌آوری دیجیتال تبدیل کند. این قسمت همچنین بخشی از کمپین #متصل_بمان است که با همکاری گروه‌هایی چون فیلتربان، نس‌نت و پس‌کوچه معرفی شده و هدف آن ارائه راهکارهای ساده، عملی و قابل استفاده در زمان قطع اینترنت برای همه کاربران است.

اپیزود ۳۴ پادکست «لایه هفتم»، یک راهنمای عملی برای آمادگی در برابر قطع اینترنت در ایران است. در این قسمت «جعبه ابزار دیجیتال» معرفی می‌شود که شامل VPNهای امن، شبکه تور، مرورگر Ceno و ابزارهای اتصال امن به استارلینک مانند نس نت کانکت است. همچنین راهکارهای مشخصی برای افرادی که در خارج از کشور هستند ارائه می‌شود تا بتوانند به‌طور مؤثر به نزدیکان خود در ایران برای حفظ ارتباط و دسترسی به اینترنت آزاد کمک کنند. این اپیزود با هدف تبدیل ترس از قطع ارتباط به توانمندی و آمادگی جمعی برای مواجهه با آن تولید شده است.

در این اپیزود از پادکست «لایه هفتم»، به سراغ ابعاد تازه‌ای از سانسور در ایران می‌رویم: گسترش فیلترینگ از اینترنت به پیامک. بر اساس اسناد افشاشده، شرکتی به نام «پیک‌آسا» به مدیریت رسول جلیلی – از چهره‌های پرنفوذ شورای عالی فضای مجازی – در طراحی زیرساخت سانسور پیامک‌ها نقش کلیدی داشته است. سیستمی که امکان خواندن، مسدود کردن و فیلتر پیام‌ها بر اساس کلمات، شماره‌ها و حتی موقعیت مکانی را فراهم می‌کند. در این قسمت، ضمن بررسی این شبکه پیچیده سانسور و نقش بازیگران پشت پرده، توصیه‌های امنیت دیجیتال برای حفاظت در برابر این سطح تازه از کنترل ارائه می‌کنیم.

آیا گوشی هوشمند شما می‌تواند بدون حتی یک کلیک، به ابزار جاسوسی تبدیل شود؟ در این اپیزود، سراغ یک تهدید جدید و بی‌سابقه در حوزه سرکوب دیجیتال در ایران می‌رویم: «جاسوس‌افزارهای مزدور». هشدارهای اخیر شرکت اپل به کاربران ایرانی نشان می‌دهد که فعالان مدنی، روزنامه‌نگاران و مخالفان سیاسی ایرانی، در سکوت و بی‌صدا، هدف حملات بسیار پیشرفته‌ی جاسوس‌افزاری با پشتوانه دولتی قرار گرفته‌اند. با امیر رشیدی، متخصص امنیت دیجیتال از گروه میان، گفت‌وگو می‌کنیم و به طور دقیق بررسی می‌کنیم که این جاسوس‌افزارهای پیشرفته چگونه عمل می‌کنند، چطور باید با اعلان‌های تهدید اپل برخورد کرد و برای مقابله با این تهدید چه راهکارهایی وجود دارد.

در این قسمت از پادکست «لایه هفتم»، نگاهی انتقادی می‌اندازیم به آیین‌نامه‌ جدید شورای عالی فضای مجازی و اجرای رسمی سیاست اینترنت طبقاتی در ایران. روند ۱۳ ساله‌ی این طرح تبعیض‌آمیز را مرور می‌کنیم، موضع‌گیری‌های متناقض مقامات را به چالش می‌کشیم، پیامدهای حقوقی و اقتصادی‌اش را بررسی می‌کنیم، و نسبت آن را با پروژه‌ی بزرگ‌تر «شبکه ملی اطلاعات» نشان می‌دهیم. در پایان هم از مقاومت‌های مدنی و راه‌های مقابله با این تبعیض دیجیتال خواهیم گفت.

فضای مجازی برای جامعه‌ی کوئیر ایران یک تیغ دولبه است؛ پناهگاهی برای یافتن «خود» و «دیگران» و در عین حال، میدانی پرخطر از شناسایی، نفرت‌پراکنی و خشونت. چگونه می‌توان در این فضا دوام آورد و آن را به مکانی امن‌تر تبدیل کرد؟ در این قسمت از «لایه هفتم» تلاش کردیم که به همراه رضوانه محمدی، پژوهشگر حقوق بشر و فعال ال‌جی‌بی‌تی‌کیو پلاس از بروکسل به این پرسش‌ها پاسخ دهیم. این گفتگو به موضوعات کلیدی مانند چالش‌های بیان هویت، خطرات «شبکه ملی اطلاعات» برای حریم خصوصی، تبعیض الگوریتمی و جنگ با دروغ‌پراکنی می‌پردازد و داستان‌های الهام‌بخش مقاومت و خلاقیت برای بقا را روایت می‌کند. این گفتگو با شما کامل‌تر می‌شود. منتظر شنیدن تجربیات و نظراتتان هستیم: pooyesh@miaan.org

در این ویژه‌برنامه از پادکست «لایه هفتم»، به یکی از سوال‌های پرتکرار این روزها پاسخ می‌دهیم: آیا استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی در شرایط بحرانی و قطع اینترنت، خطرناک است؟ اگر بله، چه‌کارهایی می‌توانیم بکنیم که آسیب کمتری ببینیم؟ در کمتر از هشت دقیقه، با زبانی ساده، از واقعیت‌های امنیتی این اپلیکیشن‌ها می‌گوییم و راهکارهایی برای استفاده محتاطانه از آن‌ها ارائه می‌کنیم—از رمزنگاری پیام‌ها تا جدا کردن فضای شخصی و کاری در گوشی. اگر در این روزها ناچار به استفاده از این پلتفرم‌ها هستید، این اپیزود را از دست ندهید. تجربه‌هایتان را با ما در میان بگذارید: pooyesh@miaan.org

در این اپیزود ویژه از پادکست «لایه هفتم»، چند ساعت پس از حمله نظامی اسرائیل به ایران، به بررسی دو موضوع حیاتی می‌پردازیم:نخست، پروتکل قطع اینترنت و اقداماتی که باید قبل، حین و بعد از قطعی انجام داد—از ابزارهای امن ارتباطی گرفته تا حفاظت از اطلاعات و شبکه‌های محلی. سپس، با الهه وفایی، روان‌شناس ساکن پاریس، درباره چگونگی مدیریت اخبار جنگ و بحران در خانه و محافظت از سلامت روان کودکان گفت‌وگو می‌کنیم.این اپیزود تلاشی است برای آمادگی، مراقبت از خود و دیگران، و ساختن فضاهای امن‌تر در دل ناپایداری‌ها. تهیه و اجرا:‌ پویش عزیزالدین

در این اپیزود از «لایه هفتم»، به بحران گرانی اینترنت در ایران از زاویه دسترسی عمومی و عدالت دیجیتال می‌پردازیم. بررسی می‌کنیم که چگونه چرخه‌ای از افزایش تعرفه، بی‌کیفیتی خدمات، انحصار و نبود شفافیت، اینترنت را از یک زیرساخت ضروری به کالایی لوکس و طبقاتی تبدیل کرده است. با نرگس کشاورزنیا درباره ابعاد این بحران و جایگاه ایران در شاخص‌های جهانی گفت‌وگو می‌کنیم. اگر شما هم تجربه‌ای از این بحران دارید، برای ما بفرستید: pooyesh@miaan.org

در این قسمت از پادکست «لایه هفتم»، به سراغ حملات سایبری جدیدی می‌رویم که در آن مهاجمان با جعل هویت خبرنگاران، فعالان اجتماعی و حتی سازمان‌های معتبر بین‌المللی، فعالان زن و اعضای جامعه هنری را هدف قرار داده‌اند. در این اپیزود چند سناریوی واقعی از این حملات را با جزئیات و به زبان خود قربانیان مرور می‌کنیم تا نشان دهیم چگونه اعتماد و ارتباطات روزمره می‌توانند به ابزاری برای نفوذ و سوءاستفاده تبدیل شوند. در پایان هم راهکارهایی ساده ولی مؤثر برای حفاظت از امنیت دیجیتال ارائه می‌دهیم. اگر با مشکلی مواجه شدید یا نیاز به مشورت امنیتی داشتید، می‌توانید به صفحه پشتیبانی امنیت دیجیتال میان به نشانی https://miaan.org/dsh/ مراجعه کنید.

در این اپیزود، با تمرکز ویژه بر جامعه بهایی ایران، بررسی می‌کنیم که چگونه آگاهی امنیتی که به‌طور ذاتی در زندگی اقلیت‌ها در ایران وجود دارد، به دنیای دیجیتال راه پیدا کرده. می‌بینیم که برای بهایی‌ها، امنیت دیجیتال تنها یک موضوع فنی نیست، بلکه بخشی از زندگی روزمره است: از حفظ ساده‌ترین ارتباطات گرفته تا راه‌اندازی یک دانشگاه آنلاین که امکان تحصیل را برای جوانان بهایی داخل ایران فراهم می‌کند. این اپیزود نشان می‌دهد که برای بسیاری از اقلیت‌ها در ایران، حفاظت از حریم خصوصی و عبور از نظارت حکومتی نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی روزانه برای ادامه زندگی و مقاومت است.

در این اپیزود از «لایه هفتم»، بررسی می‌کنیم که چطور حمایت‌های حکومتی از توسعه هوش مصنوعی در ایران می‌تواند نه به سوی برابری و پیشرفت، بلکه به سمت بازتولید تبعیض‌ها و نابرابری‌های ساختاری سوق پیدا کند. همچنین نگاهی می‌اندازیم به نقش این فناوری در تقویت سازوکارهای نظارت و کنترل، و اینکه چرا بدون آزادی بیان، دسترسی آزاد به اطلاعات و فضای گفت‌وگوی امن و اعتمادمحور، نمی‌توان از هوش مصنوعی استفاده‌ای انسانی و عادلانه انتظار داشت.

در این قسمت از لایه هفتم، به بررسی سامانه نظارتی «سپتام» می‌پردازیم—سیستمی مجهز به هوش مصنوعی و احتمالاً تشخیص چهره که برای جمع آوری داده‌های دوربین‌های اصناف طراحی شده. از اجرای آزمایشی طرح حجاب و عفاف اصفهان تا ابهام‌های قانونی و فنی، این اپیزود نگاهی انتقادی دارد به تکنولوژی‌هایی که زیر نام امنیت، به ابزار کنترل اجتماعی تبدیل شده‌اند.

در این اپیزود از لایه هفتم، با حضور نس-نت و مارک پشم‌فروش، بررسی می‌کنیم چطور استارلینک در ایران به یک گزینه‌ی واقعی برای دسترسی آزاد به اینترنت تبدیل شده، با وجودی که همچنان پرهزینه و محدود به قشر خاصی است. درباره نحوه تهیه، خطرات امنیتی و راهکارهای استفاده‌ی امن از استارلینک صحبت می‌کنیم و نگاهی داریم به تلاش‌های دولت برای کنترل این فناوری و آخرین وضعیت پرونده ایران و استارلینک در سازمان جهانی مخابرات. اما پرسش اصلی اینجاست: حکومت ایران تا کِی می‌تواند جلوی موج فناوری و اینترنت آزاد بایستد؟ بشنوید و تجربه‌هاتون رو با ما به اشتراک بگذارید!

آیا ایران در حال ساخت نسخه‌ای بومی از سامانه اعتبار اجتماعی است؟ از رتبه‌بندی شهروندان بر اساس «قابل اعتماد بودن» تا محدودیت‌های حکومتی بر زندگی روزمره، نشانه‌های نگران‌کننده‌ای از شباهت با مدل چینی دیده می‌شود. در این قسمت از فصل سوم پادکست «لایه هفتم»، همراه با وینسنت بروس، پژوهشگر مطالعات چین، بررسی می‌کنیم که سامانه اعتبار اجتماعی چین چگونه شهروندان را بر اساس معیارهای حکومتی امتیازدهی می‌کند، چرا برخلاف تصور عمومی، یک سامانه یکپارچه نیست، و مهم‌تر از همه، چگونه ایران از روش‌های مشابه برای کنترل شهروندان استفاده می‌کند. تهیه و اجرا: پویش عزیزالدین، این هم کتاب وینسنت که در پادکست معرفی کردیم. Social Credit: The Warring States of China’s Emerging Data Empire

در این اپیزود، بر پایهٔ گزارش تازهٔ «صندوق فناوری‌های باز (OTF)» بررسی می‌کنیم که چگونه پیام‌رسان‌های داخلی ایرانی—ایتا، روبیکا و بله—با نادیده‌گرفتن رمزنگاری و افشای داده‌های خصوصی، حریم کاربران را به خطر می‌اندازند و همچنین دربارهٔ راهکارهای حفظ امنیت دیجیتال گفتگو می‌کنیم. تهیه و اجرا:‌ پویش عزیزالدین

در این اپیزود به موضوع قطع قهری سیم‌کارت مشترکان در ایران در ماه‌های اخیر پرداختیم. قطع قهری سیمکارت در ایران به اقداماتی اشاره دارد که طی آن اپراتورهای تلفن همراه بدون رضایت یا اطلاع مشترک، سیم‌کا‌رت او را با مقاصد امنیتی غیرفعال می‌کنند. در این اپیزود با یک روزنامه‌نگار ساکن ایران درباره تجربه‌اش از قطع سیمکارت گفت‌وگو کردیم و همچنین نظر یک پژوهش‌گر حوزه دسترسی به اینترنت درباره دلایل و روش‌های حکومت برای اعمال این محدودیت‌ها را جویا شدیم. تهیه و اجرا: پویش عزیزالدین

در این اپیزود پادکست لایه هفتم، به بررسی سانسور اینترنت در ایران و راه‌های عبور از آن می‌پردازیم. با ماریا زینو از OONI درباره مستندسازی سانسور و کیان از تیم پسکوچه درباره وی‌پی‌ان‌های امن گفت‌وگو می‌کنیم و ابزارهایی مثل OONI Probe و امنیزیا را معرفی می‌کنیم. همین حالا این اپیزود را بشنوید! تهیه و اجرا: پویش عزیز الدین

به بهانه سالگرد قطعی اینترنت آبان ۹۸، در این اپیزود، روایت‌هایی از تجربه تلخ قطع اینترنت در ایران، از آبان ۹۸ تا مهاباد ۱۴۰۱ را می‌شنویم. همچنین، با یک متخصص امنیت دیجیتال هم‌صحبت شدیم تا راه‌های مقابله با سانسور و قطعی اینترنت را با هم مرور کنیم. در این گفت‌وگو، علاوه بر بررسی پروتکل‌های خاموشی، نکات مهمی برای حفظ دسترسی به اطلاعات و ارتباطات در زمان قطعی اینترنت یادآوری می‌شود. پروتکل خاموشی و ابزار های که در این اپیزود معرفی شد را به زبان‌های کردی، ترکی، بلوچی و فارسی از اینجا دانلود کنید: https://filter.watch/irandarkhamooshi/ تهیه و اجرا: پویش عزیزالدین

در این اپیزود به بررسی رویکرد و سیاست‌های سه رئیس جمهور اخیر آمریکا در قبال حقوق دیجیتال در ایران از زمان ورود اینترنت می‌پردازدیم. با حضور یک کارشناس حقوق بین‌الملل، به موضوع تحریم‌های اعمال شده فناوری اطلاعات علیه ایران نگاهی می‌اندازیم و تأثیرات مثبت و منفی آنها را بر دسترسی آزاد ایرانیان به اینترنت بررسی می‌کنیم. همچنین درباره نقش حمایت‌های ایالات متحده در ارائه و توزیع ابزارهای ضد سانسور در این سه دوره گفت و گو میکنیم. تهیه واجرا: پویش عزیزالدین

آیا می‌توانیم کودکانمان را در دنیای دیجیتال آزاد بگذاریم و همزمان از آنها در برابر خطرات این فضا محافظت کنیم؟ امروزه با توجه به اینکه کودکان و نوجوانان بخش قابل توجهی از زمان خود را در اینترنت و شبکه‌های اجتماعی می‌گذرانند، دغدغه‌های والدین برای حفظ امنیت و سلامت آن‌ها افزایش یافته است. از سویی دیگر، سیاست‌های دولتی در ایران با هدف حفاظت از کودکان، منجر به محدودیت‌های گسترده‌ای در دسترسی به اطلاعات شده است که خود نقض حقوق کودکان به شمار می‌رود. در این برنامه، با کارشناسی در این حوزه گفتگو می‌کنیم، تجربه‌های والدین و کودکان را می‌شنویم و به دنبال راهکارهایی برای ایجاد تعادل بین آزادی و امنیت در دنیای دیجیتال هستیم. تهیه و اجرا: پویش عزیزالدین

در این قسمت از پادکست «لایه هفتم» تلاش کردیم تا با نگاهی به بازداشت «پاول دوروف» بنیانگذار پلتفرم تلگرام، به موضوع آزادی بیان، خطوط قرمز و اهمیت تنظیم‌گیری در مدیریت و ارائه محتوا در پلتفرم‌ها بپردازیم . همچنین سعی کردیم با تاکید بر اهمیت حفظ حریم خصوصی کاربران و در کنار آن رشد و تولید محتواهای مخرب گسترده و سازمان‌یافته در پلتفرم‌های مختلف، به این نکته اشاره کنیم که باید تعادلی بین حفظ حریم خصوصی و آزادی بیان از یک سو، و ایجاد مکانیزم‌هایی برای جلوگیری از سوءاستفاده از سوی دیگر صورت بگیرد. تهیه و اجرا: پویش عزیزالدین

(درس‌های امنیت دیجیتال از جنبش زن، زندگی، آزادی) در دومین سالگرد خیزش زن، زندگی، آزادی، ما سعی کردیم در گفت‌وگو با برخی افراد که در این دوره بازداشت شدند و اقدامات آن‌ها در فضای مجازی یا محتوای گوشی و لپتابشان سبب شد که در دوره بازداشت تحت فشار نیروهای امنیتی قرار بگیرند، توصیه‌های امنیت دیجیتال در این زمینه را مرور کنیم. تهیه و اجرا: پویش عزیزالدین

از فضای پرشور اکوسیستم فناورانه پس از توافق برجام تا نگاه امنیتی به اینترنت در اواخر دور دوم ریاست جمهوری حسن روحانی و بعدتر اجرای فیلترینگ گسترده و تصویب طرح‌های محدودیت‌زا در دولت ابراهیم رییسی؛ در این اپیزود از پادکست «لایه‌ هفتم» به بهانه معارفه ستار هاشمی وزیر جدید ارتباطات، با اسما کروبی فعال استارتاپی ساکن پرتغال، دوره‌ای پنج ساله از سرکوب دیجیتال را مرور کردیم. در قسمت بعد، ما به وضعیت اینترنت پس از جنبش«‌زن،زندگی،آزادی» می‌پردازیم. اگر نظر و تجربه‌ای در این زمینه دارید، آن را با ما به آدرس Pooyesh@miaan.org به اشتراک بگذارید. تهیه و اجرا: پویش عزیزالدین

در قسمت نخست فصل دوم پادکست «لایه هفتم»، به بررسی عمیق داده‌های شخصی کاربران در دنیای دیجیتال می‌پردازیم. از جمع‌آوری این داده‌ها تا سوءاستفاده‌های احتمالی و تهدیدهای جدی که در کمین حریم خصوصی ما هستند، همه و همه را زیر ذره‌بین می‌بریم. در این اپیزود، به حملات سایبری گسترده‌ای که در دو سال اخیر داده‌های کاربران ایرانی را هدف قرار داده، خواهیم پرداخت. همچنین، نقش و مسئولیت شرکت‌های بزرگ و پلتفرم‌ها در حفاظت از اطلاعات کاربران را مورد نقد و بررسی قرار می‌دهیم. تهیه و اجرا:‌ پویش عزیزالدین، شنوندگان گرامی لایه‌ی هفتم: با شرکت در نظرسنجی زیر، به ما کمک می‌کنید تا لایه هفتم را دقیقاً به همان پادکستی تبدیل کنیم که شما می‌خواهید: (در وبسایت رادیو فردا می‌توانید در قسمت «بیشتر بخوانید» با کلیک روی کلمه نظرسنجی لینک آن را باز کنید) https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfWJ2awu73uwoVR0eOP3H1lunWyMDfYMI6w98hzdbO_NI-VhA/viewform

هفته آخر تیرماه،‌ سالگرد قطع اینترنت در استان خوزستان درسال ۱۴۰۰، بر اثر اعتراضات مردمی به علت نبود آب آشامیدنی است. در این قسمت از پادکست «لایه هفتم»، به معرفی دو ابزار کاربردی می‌پردازیم که می‌توانند در روز مبادای قطع اینترنت، به شما کمک کنند. این ابزارها نه تنها برای مواقع ضروری، بلکه برای استفاده‌های روزمره نیز مفید هستند. ما همچنین ترفند جالبی برای استفاده از اینترنت بین‌المللی با نرخ ترافیک داخلی به شما معرفی می‌کنیم. تهیه واجرا: پویش عزیزالدین؛ لینک ابزارهای توصیه شده در این اپیزود: لینک نرم‌افزار توشه: https://www.toosheh.org/ لینک نرم‌افزار سنو: https://censorship.no/fa/index.html لینک نرم‌افزار ای‌کیو ‌ست: https://sat.equalit.ie/