Explore every episode of the podcast Ludzie w Ubraniach

Ola Włodarczyk to kobieta-instytucja w obszarze mody zrównoważonej w Polsce. Specjalizuje się w zarządzaniu, ale poza branżą znana jest jako edukatorka - Świadomy Konsument Mody. Jest też Ambasadorką Europejskiego Paktu Klimatycznego przy Komisji Europejskiej. A my rozmawiamy o klimacie we współczesnej modzie – czy rzeczywiście zmienia się na bardziej etyczną? Co z fast fashion? Jakie są twarde fakty, paragrafy i wytyczne? Co możemy zrobić jako konsumenci? Ola przygotowała dawkę solidnej wiedzy.

Ludzie w Ubraniach goszczą Filipa Kalinowskiego z trójkowej audycji "Zbiórka z Podwórka", w której zajmuje się szeroko pojętą kulturą uliczną. Rozmawiamy o tym, jak rodziły się pierwsze polskie marki raperów, jak w latach 90. kształtował się stosunek rapu do mody, rozmawiamy o polskich fascynacjach zagranicznym stylem ze Stanów czy Francji, o kontrkulturowej mocy ubrań w hip-hopie i o tym, jak to co rewolucyjne, prowokacyjne staje się powszechną praktyką i dominującym trendem.

Magdalena Idem - wykładowczyni akademicka, reporterka, dziennikarka i badaczka archiwalnej prasy, od lat zgłębiająca historię mody. Punktem wyjścia do rozmowy była jej książka - "Manekin w peniuarze. Moda w II RP". Rozmowa o prasie kobiecej okresu międzywojennego, polskich krawcowych i projektantkach oraz o tym, jak moda odbijała społeczne przemiany.

Jan Chodorowicz i Aleksandra Janiec to kreatywny duet stojący za marką Jan/F/Chodorowicz, autorskim projektem modowym, w którym Jan jest projektantem, a Ola odpowiedzialna jest za marketing i komunikację. Jan od lat projektuje ubrania oparte na szacunku do pracy, na koncepcji odzieży roboczej, ba uniformach - od japońskich pracowników budowlanych, przez wizerunek PRL-owskiego robotnika, aż po ubrania, jakie w pracowniach noszą artyści. Ważny jest też kolor niebieski - po francusku nazywany bleu de travail, kolor „niebieskich kołnierzyków”. Jan i Ola opowiadają nam o swoim spojrzeniu na modę oraz o wyzwaniu, jakie teraz podejmują - ekspansji marki na rynek japoński, gdzie Ola Janiec od lat z sukcesami działa w agencji kreatywnej i PR, łącząc ze sobą Warszawę i Tokio. O kulturze japońskiej opowiedziała także w wydanej kilka lat temu książce "Tokio lifestyle book".

Ubrania to coś więcej niż świadectwo naszego gustu czy roli społecznej. Ubrania mogą dać nam poczucie bezpieczeństwa, mogą odsłonić nasze emocje albo je zamaskować. Za pomocą ubrań - świadomie lub nie - opiekujemy się stanem naszej psychiki. Ubrania mogą zadziałać kojąco lub pogłębić nasz psychiczny dyskomfort. Przypominamy rozmowę o psychologii ubrań z Katarzyną Kucewicz - psycholożką, autorką książek, która w swojej pracy często spotyka się z tym, jak ważnym obszarem refleksji, obserwacji są praktyki odzieżowe. Rozmawiamy o tym, jak przyglądać się ubraniom właśnie z tej, terapeutycznej perspektywy.

Jaga Janik - pasjonatka mody i autorka bloga "Fashion50plus", która udowadnia, że moda nie pyta o wiek. Czy czuć się dobrze, to wyglądać dobrze? Jak odnajdujemy się z modą w różnych dekadach naszego życia? Na te i wiele innych pytań odpowiadamy w kolejnym odcinku naszego cyklu.

Filipka Rutkowska - performerka, kuratorka, historyczka sztuki i - jak sama lubi podkreślać - "córka górnika". Prace Filipki koncentrują się na temacie doświadczenia ciała i płci poprzez ubiór oraz modę. W warszawskiej galerii Teatru Studio trwa właśnie jej pierwsza solowa wystawa "Gender is over" - zabawna, inteligentna i przewrotna opowieść o jej życiu. Filipka opowiada nam o asamblażach ze starych kurtek, modowych szkicach z licealnych zeszytów, zgrabnych łydkach, szpilkach na czerwonym dywanie, fartuchach woźnych. "Gombrowicz uwielbiałby ten odcinek" - zapowiada Karolina Sulej...

Rozmowa z Agnieszką Drotkiewicz o jej najnowszej książce "Rekonstrukcja. Połowa twarzy tonie w mroku" - autofikcyjnej opowieści o ciele, tożsamości i spojrzeniu innych. Punktem wyjścia rozmowy jest doświadczenie bohaterki, która ma widoczną wadą wrodzoną twarzy. Jak silnie kultura łączy piękno z atrakcyjnością? Jak piękno łączy się z pożądaniem? Jak żyć, dorastać i odkrywać samą siebie poza estetyczną normą?

Marzena Figiel-Strzała - podróżniczka, dziennikarka, autorka cyklu reportaży Dzieci Świata. Założycielka Fundacji Dzieci Świata. Opowieść o tym, co widziała na zapleczu "szybkiej mody", w jej fabrykach, na jej śmietniskach. Historie dzieci i młodych ludzi, którzy pracują za marne grosze, ponad siły, w warunkach bez nawet najbardziej podstawowych zasad BHP, narażając życie, zdrowie, tracąc dzieciństwo i szanse na edukacje. Dzieci śpią na podłodze w fabryce, dostają jeden posiłek dziennie. Poznajemy kolejną odsłonę prawdziwego kosztu "okazji" i "promocji", za które ludzie płacą realnym cierpieniem, a całe regiony i kraje tracą możliwość na rozwój, bo są zaangażowane w nadprodukcję szmat albo tych niechcianych szmat utylizację. Wraz z Marzeną Figiel-Strzałą odwiedzamy m.in Ghanę, Bangladesz, Egipt.

Pielęgniarka - nie tylko realna specjalistka od ochrony zdrowia, ale i kulturowa fantazja o opiece i kobiecości. Jak naprawdę wyglądają pielęgniarki, a jak je sobie wyobrażamy? Skąd wziął się słynny pielęgniarski czepek? Czym są scrubsy? Czy chodaki są nadal w modzie? Czy pielęgniarka może nosić makijaż, czy są jakieś mody w dobrze uniformów? Czy ubranie wpływa na poziom zaufania pacjentów i buduje autorytet? O wizerunku, historii i codzienności pielęgniarskiej rozmawiamy z Anną Wodą, magister pielęgniarstwa, edukatorką, podcasterką.

Skąd bierze się rosnące zainteresowanie rękodziełem - od haftu po robienie na drutach - i jaką rolę odgrywają w tym świat cyfrowy oraz zmęczenie fast fashion? W rozmowie z Pauliną Pleskot, autorką profilu "Nici, wzorki, folk historki", przyglądamy się historii haftu, jego współczesnym interpretacjom oraz związkom z lokalnym folklorem. Punktem odniesienia stają się także opowieści o folklorze z okolic Płocka.

Ubranie jest formą opowieści o tożsamości. Doktor filozofii, eseistka, pisarka - Karolina Lewestam w swojej książce "Szmaty" przez ubrania filozofuje, pamięta, przepracowuje swoje dojrzewanie i relacje z matką, a właściwie wieloma matkami. Jak sama pisze "babami w średnim wieku", które opiekowały się sobą nawzajem i nią poprzez ubrania. Tytułowe szmaty są zdobywane z drugiej ręki, na przecenach. Karolina opowiada o tym, że ciuchy mogą być naszą krainą marzeń, apteczką, schronieniem, mogą nas ukrywać, maskować, mogą nas dręczyć albo ratować. I o tym, jak w szczególności kobiety są uwikłane nieustannie w relacje z nimi, z tymi szmatami, które nieustannie komuś dają, przymierzają, piorą, prasują, chowają, wyciągają i naprawiają...

Helena Rubinstein to postać, która do dzisiaj fascynuje. Twórczyni współczesnej branży beauty, innowatorka, fashionistka, kolekcjonerka sztuki. Bez niej nie mielibyśmy tuszu do rzęs, kremów do różnych rodzajów cery, salonów spa i wojny na czerwone szminki w czasach Drugiej Wojny. Dziś jest bohaterką wyjątkowej wystawy w Muzeum Polin – a w audycji jej kuratorki, Marta Frączkiewicz i Monika Harchut opowiadają o tym, jakie niesamowite stroje i przedmioty opowiadają nam o losach Heleny, o przepastnym archiwum jej zdjęć i zdradzają mniej znane szczegóły jej biografii. Księżna, dziewczyna ze sztetlu, bizneswoman, ikona mody, wielbicielka przepychu, pracoholiczka - będziemy przyglądać się jej licznym wcieleniom.

Anna Halarewicz - artystka, ilustratorka mody, która prawie od 20 lat udowadnia, że ta dziedzina to nie jest tylko "rysowanie ładnych pań", ale rzemiosło wymagające precyzji i wyczucia, fascynujący obszar na przecięciu sztuki użytkowej i galeryjnej, który każdy artysta rozumie po swojemu, dodając własną twórczość do dzieła projektanta. Rozmawiamy o analogowości, szkicowaniu mody na żywo, o chwytaniu ducha czasów i o estetyce, która nie wyklucza wiedzy.

Monika Kędziora i Bartek Korzeniowski tworzą zgrany duet zarówno w życiu, jak i w pracy. W duchu rodzinnego biznesu wspólnie prowadzą autorską polską markę modową Acephala, znaną z umiejętnego łączenia minimalizmu z awangardą. Jej projekty niosą feministyczne przesłanie i często podejmują refleksję nad rolą kobiet w kulturze. Czerpiąc inspiracje ze sztuki i historii, Acephala tworzy ubrania, które trafiają nie tylko do szaf świadomych konsumentów, ale również do muzeów. W rozmowie z Karoliną Sulej Monika i Bartek opowiadają o swojej wspólnej drodze, filozofii projektowania i budowaniu marki.

Czy ludowość musi być skansenem dziedzictwa? A może sztuka ludowa ma szansę dziś być bazą dla współczesnej mody? Beata Bojda - projektantka z Bielska-Białej, posługuje się bibułkarstwem z Beskidu Żywieckiego, koronką koniakowską, współpracuje z mistrzyniami rzemiosła, aby tworzyć współczesne kolekcje, które pasują do dzisiejszego stylu życia. Traktuje kulturę ludową jako sposób opowiadania aktualnych historii w projektach fotograficznych, aktywistycznych, filmowych i na wystawach mody. Chociaż na studia mody poszła po pięćdziesiątce - wcześniej pracowała jako makijażystka, charakteryzatorka i stylistka – jest dziś jedną z innowatorek wychylonego w przyszłość myślenia o ludowości, chce tworzyć w oparciu o jej piękno i przekazywać je następnym pokoleniom projektantów, które kształci.

Czy moda może być krytyczna? Czy można poprzez modę opowiadać o polskości i najnowszej historii? W Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi otworzyła się "Nowa moda polska. Kronika głębokich uczuć". Rozmowa z kuratoraem wystawy - Marcinem Różycem, który zgromadził na tam najciekawsze projekty, najbardziej interesujących projektantów ostatnich lat. To nie jest wystawa encyklopedyczna, to fascynująca podróż przez skojarzenia i emocje. Błyskawice "czarnych protestów", sarmackie mitologie, katolickie fascynacje, nostalgia za PRL-em oraz wiele innych tematów...

Odkrywamy kulisy polskiej mody z Michałem Szulcem - projektantem i wykładowcą łódzkiej ASP. W rozmowie z Karoliną Sulej zdradza, jak młode pokolenie redefiniuje ubiór, dlaczego proces twórczy bywa terapią, oraz jak ograniczenia paradoksalnie mogą wyzwalać ekstremalną kreatywność.

Bogna Szymkiewicz to terapeutka nurtu psychologii procesu, psycholożka, wieloletnia wykładowczyni, przez ponad 30 lat pracowała w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego. Od lat swoją wrażliwość i narzędzia psychologii łączy z badaniem mody jako obszaru ludzkiego doświadczenia, zarówno intymnego, wewnętrznego, czasem nieświadomego, jak i w świecie relacji, ról i zadań codzienności. Przez rozmowę prowadzi nas jej książka "Tożsamość na wybiegu", która właśnie miała premierę - zbiór esejów, rezultatów, ale też inspiracji dla czytelników do przemyślenia w kontekście własnego życia i szaf.

Ewa Mysłek - technolożka odzieży i krawczyni miarowa z wieloletnim doświadczeniem pracy w przemyśle odzieżowym, a także pedagożka społeczna, edukatorka i rekonstruktorka. Od lat zajmuje się odwzorowywaniem strojów historycznych oraz popularyzowaniem wiedzy na temat historii społecznej, w szczególności historii kobiet. Tworzy dla siebie, ale także na zlecenie, a wraz z innymi pasjonatkami organizuje rozmaite wydarzenia, które o historii i herstorii opowiadają poprzez dawną modę. Jej historia osobista to opowieść o miłości do ubrań - ich formy, natury, procesu tworzenia i uważnego wsłuchiwania się w ich język - niezależnie od czasów, w których wybrzmiewa.