Explore every episode of the podcast Goście Dwójki

"Treść uczuciowa rewolucji" eksponowany był na słynnej Wystawie Sztuki Nowoczesnej w krakowskim Pałacu Sztuki pod koniec 1948 roku. Wydawał się bezpowrotnie stracony - niecały rok później część abstrakcyjnej kompozycji została wykorzystana przez artystę do stworzenia nowego, już figuratywnego obrazu "Dworzec na Ziemiach odzyskanych".

Ogólnopolski Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina to wydarzenie adresowane do polskiej młodzieży muzycznej - studentów Akademii Muzycznych i uczniów Szkół Muzycznych II stopnia. Dla części staje się swoistą przepustką do Międzynarodowego Konkursu Chopinowskiego - ten odbędzie się już tej jesieni. O znaczeniu i tradycji związanej z konkursami opowiedziała w Dwójce prof. Ewa Pobłocka, pianistka i jurorka. 

Reżyserka Maja Kleczewska została nową dyrektorką Teatru Powszechnego im. Zygmunta Hübnera w Warszawie. Stanowisko obejmie we wrześniu tego roku, na pięć sezonów artystycznych. Jaką wizję zamierza realizować? Czym zaskoczy odbiorców we wprowadzonym przez siebie programie artystycznym? 

- Gdy byłem jeszcze bardzo młodym skrzypkiem, przeżyłem pierwsze poważne doświadczenie z muzyką koncertującą Mozarta. Miałem wykonać jeden z jego koncertów skrzypcowych z orkiestrą, lecz okazało się, że dyrygent popełnił fatalny błąd i zapomniał swojej partytury. Ostatecznie więc to był mój pierwszy koncert, podczas którego dyrygowałem, stojąc przed orkiestrą i wykonując jednocześnie partię solową - mówił w Dwójce Dirk Vermeulen przed niedzielnym koncertem z NOSPR.

Nowy rok przynosi wiele zmian. 1 stycznia to termin, kiedy tzw. domena publiczna powiększa się o kolejne utwory. To efekt wygaśnięcia praw majątkowych spadkobierców do dzieł zmarłych artystów.

Wystartowała kolejna, jubileuszowa odsłona konkursu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków "Zabytek Zadbany". Od pięćdziesięciu lat nagradzani są ci, którzy dbają o udostępnianie, adaptowanie do nowych funkcji, a przede wszystkim poddawanie konserwacji obiektów o wyjątkowej wartości historycznej.

- Wizje przyszłości w fantastyce naukowej traktuję bardziej jako scenerię, w której dzieje się jakaś fabuła, są jacyś bohaterowie, pojawia się jakiś język. To wszystko tak naprawdę dopiero opisuje właściwy temat. Oczywiście, jeśli wymyślimy sobie powieść, której akcja będzie się działa za 40 lat i opiszemy cały świat gadżetów, których ludzie będą używali, to w iluś tych predykcjach musimy trafić - mówiła w Dwójce pisarka Magdalena Salik.

- Występujemy tam w ramach cyklu "Souvenir". Jest to powstały w 2022 roku autorski cykl dyrektora Musikverein, dr. Stephana Pauly’ego - mówiła w audycji "Wybieram Dwójkę" Zuzanna Budzyńska, skrzypaczka Cuore Piano Trio.

"Teatr nie mógłby zaistnieć na arenie międzynarodowej bez tłumaczek i tłumaczy, często mających też ekspercką wiedzę na temat kultury teatralnej obszaru językowego, w którym pracują" - czytamy we wstępie do publikacji zatytułowanej "Przewodnik po tłumaczeniach teatralnych". 

Gościem audycji "Pas de deux" był Michaił Zubkov - tancerz, choreograf i pedagog, wieloletni kierownik baletu Zespołu Pieśni i Tańca "Śląsk" im. Stanisława Hadyny. Porozmawialiśmy o organizowanym przez jego Fundację międzynarodowym konkursie tańca Dance Top Competition.

"Refugees Welcome" to aukcja charytatywna, która organizowana jest już po raz 8. Będzie ona jednak debiutowała w nowej siedzibie Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Marta Bartkowska i Jagna Lewandowska opowiedziały w Dwójce o szczegółach tego wydarzenia.

- Muzeum poprzez emocje ma wzbudzać zainteresowanie tym, co się tutaj dzieje: stanem zabytków, stanem przyrody. Bo przypominam, że jesteśmy muzeum kultury i natury. Coraz bardziej ewoluujemy w tym kierunku - mówił w Dwójce Paweł Jaskanis. Historyk sztuki będzie kierował Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie przez kolejne trzy lata.

"Kłopotliwe miejsce" to połączenie prozy Jonathana Littella i fotografii Antoine'a d'Agata – książka powstawała najpierw z potrzeby zgłębiania tematu masakry Żydów w podkijowskim Babim Jarze w 1941 roku. Tematu, który jest obecny w prozie Littella od wczesnych lat dwutysięcznych: czasów jego najsłynniejszej, nagrodzonej nagrodą Goncourtów powieści "Łaskawe".

- Jest to postać kontrowersyjna, wokół której istnieje wiele mitów i legend. My nie mamy tego "zmysłu udziału", do oceniania tego, jak żyła i jaka była Kalina Jędrusik. Ten monodram opowiada po trochę o niej, a po trochę o wcielającej się w nią aktorce - mówiła w Dwójce Agata Biziuk, autorka spektaklu "Kalina".

Pod jakimi warunkami rozgrzesza się z tego nadmiernego przejmowania się losem bohaterów powieści Goethego, Flauberta i innych pisarzy? Na czym polega tajemnicze oddziaływanie prawdy literackiej? Jakie znaczenie ma twórczość patronów roku 2025, czyli Władysława Stanisława Reymonta i Stefana Żeromskiego? Gościem Dwójki był profesor Ryszard Koziołek.

Sinfonia Varsovia wystąpi w wielkiej sali koncertowej centrum sztuk pięknych Bozar w Brukseli. To jedno z wydarzeń towarzyszących Polskiej Prezydencji w Unii Europejskiej. Podobnie było w 2011 roku, kiedy polska pierwszy raz obejmowała przewodnictwo we Wspólnocie. Dyrektor Sinfonii Varsofii ocenił w Dwójce m.in. to, jak zmieniła się przez ten czas rozpoznawalność polskiej muzyki w Europie i na świecie.

- Najdalej do 5 marca poznamy nazwiska ok. 160 uczestników eliminacji XIX Konkursu Chopinowskiego, czyli tych pianistów, którzy zostaną zaproszeni do Warszawy, żeby na przełomie kwietnia i maja w Sali kameralnej Filharmonii Narodowej zaprezentować przed jury eliminacji około 20-minutowy program - mówił w Dwójce Aleksander Laskowski, rzecznik prasowy Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina.

Byli duchownymi, ale bardziej lojalnymi wobec władz PRL-u niż hierarchii kościelnej. W audycji opowiadaliśmy o tzw. księżach patriotach.

- Życie polityczne wpycha nas w ramy spolaryzowanego myślenia, które szkodzi dyskusji. Widząc więc, kto przyjął zaproszenie, cieszymy się, że przynajmniej ta pierwsza debata będzie w bardzo szerokim spektrum ideowym. Redakcje, środowiska intelektualne, które będą reprezentowane, są od lewej do prawej strony - mówił w Dwójce przed debatą online pt. "Książki znaczące. Bilans idei 2024" Edwin Bendyk, prezes Fundacji im. Stefana Batorego.

Od lat uznawany jest za jednego z najbadziej czarujących artystów operowych świata. W największych salach koncertowych dzieli się swoim talentem i pasją do muzyki. Jakub Józef Orliński to wybitny kontratenor, doceniany za bogatą działalność i wiele wybitnych kreacji artystycznych. W Dwójce opowiedział o swoim dorobku i planach na kolejne miesiące.

"Siedzę dniami całymi na Bielanach rysując rośliny, łażę po Panieńskich Skałach, nad Wisłą, po Krzemionkach, widzę i dostrzegam co to za świat olbrzymi i jak mało z niego się wie" - notował Stanisław Wyspiański pracując w latach 1886-1887 nad studiami rysunkowymi roślin. 

Zmarł śpiewak Andrzej Klimczak. Artysta to współtwórca Polskiej Opery Królewskiej, bas-baryton, absolwent Wydziału Wokalno-Aktorskiego Akademii Muzycznej we Wrocławiu. W Dwójce wspominali go: Olga Pasiecznik i Krzysztof Kur.

Rafał Augustyn jest autorem wielu kompozycji, które charakteryzują m.in. silne emocje. W jego twórczości uwagę zwracają np. solowe utwory wirtuozowskie jak choćby "Wariacje na temat Paganiniego".

- Mamy wiele planów, wiele pomysłów i żeby je wszystkie zrealizować kolejnych 15 lat na pewno się przyda, a może i więcej - mówił w "Poranku Dwójki" Mateusz Smoczyński z zespołu Atom String Quartet, który świętuje jubileusz 15-lecia istnienia.

Znakomici artyści, tacy jak Martha Argerich czy sir John Eliot Gardiner, nieoczywisty repertuar i muzyczne odkrycia – między innymi tego możemy się spodziewać na jubileuszowym 60. Międzynarodowym Festiwalu Wratislavia Cantans. – Muzyka wokalna i wokalno-instrumentalna to coś, co nas wyróżnia na tle innych imprez w Polsce i Europie – mówił w Dwójce dyrektor wydarzenia Andrzej Kosendiak.

To będzie wielkie, huczne i bardzo symboliczne rozpoczęcie polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. W Teatrze Wielkim - Operze Narodowej w Warszawie odbędzie się inauguracja półrocznego okresu przewodnictwa naszego kraju. Uroczystość uświetni obecność znamienitych gości oraz rozbrzmiewająca suita Radzimira Dębskiego.

Mural, jak sama nazwa wskazuje, powstaje na miejskich murach. To elewacje różnych budynków czy ogrodzeń. Wiele dzieł powstało w Łodzi. Okazuje się jednak, że nie trzeba wcale spacerować, by móc je wszystkie podziwiać.

- Galeria Faras w Muzeum Narodowym w Warszawie to unikalna na skalę światową galeria malowideł nubijskich sięgających od być może VIII do nawet XIII wieku n.e. - mówiła w "Poranku Dwójki" dr Magdalena Łaptaś, archeolożka i historyczka sztuki z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

Alternatywą dla balów, czy sylwestra w domu przed telewizorem może być wieczór w operze lub filharmonii. Instytucje kulturalne w całej Polsce przygotowały specjalny program na pożegnanie 2024 roku.

Artyści Klubu Komediowego cały czas bawią publiczność. A ta wciąż szuka nowych miejsc i nowych form rozrywki. Jak zaznaczają sami twórcy, tajemnicą sukcesu Klubu jest zmiana. 

- Jak się jest w innym kraju, otoczonym zupełnie inną historią, inną kulturą i innym językiem, człowiek uczy się wszystkiego jak dziecko. To było naprawdę niesamowite, chociaż na początku było mi bardzo ciężko, zresztą tak, jak całej rodzinie. Nie mieliśmy pieniędzy, dzieci poszły do nowej szkoły, nie znając ani słowa po angielsku... - mówiła w Dwójce pisarka Magdalena Miecznicka.

Osiemnasty wiek to czas walki o prestiż. Posiadanie pięknych i wyjątkowych rzeczy pozwalało na budowanie swojego statusu. Do takich wniosków w swojej książce doszła prof. Bożena Popiołek, która zbadała kobiecy świat tamtego czasu.

- Moim zdaniem był to dziwny rok. Było bardzo dużo hollywoodzkich klap. Chyba wyczerpuje się pomału ten model produkowania blockbusterów zarządzany przez księgowych z wielkich wytwórni, którzy uważają, że jak coś jest na podstawie znanego komiksu albo jest kolejną częścią znanej serii, to zarobi pieniądze - mówił Piotr Gociek, współgospodarz audycji "Fotel z widokiem".

Nowe powieści Stasiuka i Masłowskiej, biografie Konopnickiej i Boya-Żeleńskiego, Nike dla Urszuli Kozioł, Angelus dla Moniki Helfer, a nagroda Kapuścińskiego dla Fernandy Melchior. Tak można przedstawić najważniejsze wydarzenia literackie roku 2024. 

Ostatnia Mediewanna w 2024 roku to opowieść o Janie Żiżce. W październiku minęło 600 lat od śmierci czeskiego bohatera narodowego.

- Realizowaliśmy z Bastardą i Maniuchą Bikont koncert na Biennale Sztuki dla Dziecka, do którego tekst napisał Marcin Wicha. Przychodził na próby i tak od słowa do słowa się poznaliśmy. W pewnym momencie mówię do niego: Piszesz Marcin wybitne rzeczy, rzucę ci temat i zobaczymy. Może coś ugryziesz - mówił w Dwójce muzyk Paweł Szamburski o koncercie "Tristis diabolus".

Adam Bałdych jest uważany za muzycznego innowatora, który muzykę klasyczną łączy ze współczesnym językiem skrzypcowym oraz talentem improwizatorskim. W Dwójce zdradził, że jego kompozycje są zapisem emocji, do których lubi wracać po latach. Jednocześnie wciąż jest to muzyka żywa, do której może dokładać swoje kolejne przeżycia.

Bohaterem audycji "Strefa literatury - to fakt" był Henryk Arctowski - wybitny polski podróżnik, geofizyk i geograf, a także pierwszy polski polarnik, 26-letni kierownik naukowy wyprawy na statku "Belgika", która była pierwszą całoroczną wyprawą do Antarktyki (1897-1899).

Czy da się zaszyć ranę, którą ziemi wyrządziła kopalnia? W 1971 roku w Opolnie Zdroju, dawnej miejscowości uzdrowiskowej, graniczącej z odkrywką Kopalni Węgla Brunatnego Turów, odbył się pierwszy w historii sztuki polskiej, ekologiczny plener artystyczny. Pięćdziesiąt lat później Biuro Usług Postartystycznych dostało propozycję rekonstrukcji wydarzenia. Problemem może okazać się jednak to, że miejscowość powoli znika z map.

Został zrabowany podczas II wojny światowej - wycięty z ram, zrolowany i wywieziony. Jego losy były nieznane przez następne dziesięciolecia. Ale tuż przed Świętami obraz "Wyjazd na polowanie" Józefa Brandta powrócił do Muzeum Śląskiego. - Brandt wyszedł z tej dramatycznej historii obronną ręką - mówił w Dwójce dr Karol Makles, p.o. dyrektora katowickiej placówki.

Czym jest szczęście i jak je zdobyć? Na ekranach kin zagościła opowieść, która stara się odpowiedzieć na te fundamentalne pytania. Na wycieczkę do filmowego Bhutanu zabrał słuchaczy Dwójki Wojciech Diduszko, dyrektor Konkursu Polskiego Festiwalu Millennium Docs Against Gravity.

- Pierwsze na co zwróciłam uwagę jak przyleciałam tu na początku października, to że w sklepach już można było kupić świąteczne ubrania. Na początku listopada przed urzędem gminy, do którego wchodziłam, stał św. Mikołaj i wołał "Ho! Ho! Ho!". Od początku grudnia wszystkie domy są ozdobione lampkami. Wszędzie stoją choinki, wszędzie słychać kolędy - mówiła w Dwójce Anna Jabłońska, autorka podcastu "Jabłonka na Filipinach".

Allan Starski - laureat m.in. Oscara podzielił się w Dwójce swoim spojrzeniem na zawód scenografa. Podkreślił, że potrzebna jest zarówno wrażliwość artystyczna, jak i wiedza techniczna. Dużą rolę w efekcie końcowym odgrywa także reżyser.

Każde święto to czas spotkania, a tradycja polskiej Wigilii sprzyja mu w sposób szczególny. Frazeologia podpowiada nam jednak, że spotkanie może być nieoczekiwane, miłe bądź nieprzyjemne, brzemienne w skutki, ostatnie, mniej lub bardziej znaczące.

Wszystko zaczęło się od prostego gestu - zaproszenia na Wigilię samotnego sąsiada. To było ponad 20. lat temu. Od tego czasu spotkania wigilijne są organizowane dla osób samotnych w niemal 40. miastach Polski.

Urszula Glensk spędziła pierwsze pół roku kryzysu na granicy Polski i Białorusi, gdzie zbierała wypowiedzi. W ten sposób powstała książka przedstawiająca historie ludzi z tamtego czasu. - To w jakimś sensie już historyczne relacje, chociaż w gruncie rzeczy ten kryzys wciąż trwa. Mało kto wie, że 28 listopada znaleziono ciało kolejnej osoby, która zmarła na granicy - zdradziła w Dwójce autorka.

"W każdej rzeczywistości jest szczelina. Szczelina rozporowa między konkretem a abstrakcją, droga przeciwpożarowa, droga odwodząca, odnoga w poprzek traktu, której widok wywołuje drżenie" - pisze Marek Bieńczyk w swojej najnowszej książce "Rondo Wiatraczna".

W październiku tego roku władze województwa dolnośląskiego odwołały Tomasza Janczaka ze stanowiska dyrektora Opery Wrocławskiej. Od tego czasu instytucja pozostawała bez szefa. Ogłoszono konkurs, w którym wystartowało kilku kandydatów. Przed kilkoma dniami ogłoszono, że nowym dyrektorem została Agnieszka Franków- Żelazny. Nowa szefowa wrocławskiej sceny opowiedziała w Dwójce o swoich planach.

Instytut Mikołowski powstał 25 lat temu w rodzinnym mieszkaniu poety Rafała Wojaczka. To niewielka samorządowa instytucja o wielkiej sile oddziaływania. Prowadzą ją poeci: Maciej Melecki oraz Krzysztof Siwczyk.

- Jest to nasz kolejny etap pracy nad powieścią "Zsunęła się z krzesła. Ciennik" Krzysztofa Bieleckiego. Najpierw było czytanie w Państwowym Instytucie Wydawniczym, rodzaj słuchowiska na żywo. Kolejnym etapem jest nagranie całości w studio - mówił w Dwójce Michał Zdunik, reżyser słuchowiska "Zsunęła się z krzesła. Ciennik". Jego premiera już 26 grudnia!