Explore every episode of the podcast Goście Dwójki

"Treść uczuciowa rewolucji" eksponowany był na słynnej Wystawie Sztuki Nowoczesnej w krakowskim Pałacu Sztuki pod koniec 1948 roku. Wydawał się bezpowrotnie stracony - niecały rok później część abstrakcyjnej kompozycji została wykorzystana przez artystę do stworzenia nowego, już figuratywnego obrazu "Dworzec na Ziemiach odzyskanych".

Ogólnopolski Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina to wydarzenie adresowane do polskiej młodzieży muzycznej - studentów Akademii Muzycznych i uczniów Szkół Muzycznych II stopnia. Dla części staje się swoistą przepustką do Międzynarodowego Konkursu Chopinowskiego - ten odbędzie się już tej jesieni. O znaczeniu i tradycji związanej z konkursami opowiedziała w Dwójce prof. Ewa Pobłocka, pianistka i jurorka. 

Za nami finał emocjonującej licytacji Orkiestry Polskiego Radia dla WOŚP. Zwyciężczynią została pani Teresa z Katowic, która już wkrótce poprowadzi radiową orkiestrę podczas jednego z jej koncertów. Aukcja została zamknięta kwotą 9900 zł. - To wspaniały wynik, który trafi na konto fundacji, aby wesprzeć polską onkologię i hematologię dziecięcą - mówił dyrektor Kajetan Porchyra.

Kilka dni temu w czasopiśmie Jazz Forum ukazała się ankieta Jazz Top, w ramach której czytelnicy lub krytycy - na zmianę - decydują o tym, kto w minionym roku wywarł na słuchaczach największe wrażenie. Dzięki temu dowiedzieliśmy się między innymi, kto jest Artystą Roku, a kto Nową Nadzieją w dziedzinie jazzu.

"Nie znikniemy bez śladu. A nawet jak znikniemy, to zostaną nasze rzeczy, zakurzone barykady" - pisał w jednej ze swych książek zatytułowanej "Rzeczy których nie wyrzuciłem" Marcin Wicha. Grafik, rysownik, felietonista i pisarz odszedł kilkanaście dni temu.

Muzyka z takich produkcji jak "Silent Hill", "Minecraft", "Final Fantasy", "Resident Evil", "Diablo" czy "The Last of Us" - a to wszystko w niegodzinnej i eksperymentalnej formie. W Warszawie w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego odbędzie się koncert zatytułowany "Sounds of Gaming". To jednak niejedyne miejsce, w którym będzie można posłuchać muzyki znanej z gier.

- Duża popularność body horroru, a także idące za tym nagrody, skierowały również mnie w tę stronę. Zacząłem się zastanawiać, w jaki sposób bazując na takim gatunku filmowym, można zrobić coś w teatrze - mówił w Dwójce Paweł Sakowicz, reżyser nowego spektaklu w TR Warszawa pt. "Laguna".

Władysław Stanisław Reymont rozpoznawany jest jako autor "Chłopów", "Fermentu" i "Ziemi obiecanej". Życie noblisty owiane jest jednak tajemnicą. Mimo że nazwisko tego pisarza kojarzone jest na całym świecie, szczegóły jego pochodzenia nie są powszechnie znane. - Niewątpliwie biografia tego pisarza to materiał na film, i to sensacyjny - mówiła w Dwójce literaturoznawczyni prof. Maria Jolanta Olszewska.

- Gdy 5 lat temu po raz pierwszy zagłębiłyśmy się w niesamowitą przestrzeń Zakola Wawerskiego, nie sądziłyśmy, że zostaniemy tam na tak długo - mówiła Olga Roszkowska z grupy ZAKOLE, która przygotowała wystawę "Czy złożyłabyś tu jaja? Nawiedzone krajobrazy miejskiego mokradła". Otwarcie 7 lutego w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

Kulisy pracy artystycznej i prywatne życie Krzysztofa Zanussiego - to główne tematy wystawi w Narodowym Centrum Kultury Filmowej w Łodzi. Ekspozycję "Krzysztof Zanussi. Zależy, jak się patrzy" przygotowano z okazji 85. urodzin reżysera i scenarzysty, który w Dwójce opowiedział o tym, że jego życie, jest naprawdę bardzo zajęte. 

Reżyserka Maja Kleczewska została nową dyrektorką Teatru Powszechnego im. Zygmunta Hübnera w Warszawie. Stanowisko obejmie we wrześniu tego roku, na pięć sezonów artystycznych. Jaką wizję zamierza realizować? Czym zaskoczy odbiorców we wprowadzonym przez siebie programie artystycznym? 

- Jest to postać kontrowersyjna, wokół której istnieje wiele mitów i legend. My nie mamy tego "zmysłu udziału", do oceniania tego, jak żyła i jaka była Kalina Jędrusik. Ten monodram opowiada po trochę o niej, a po trochę o wcielającej się w nią aktorce - mówiła w Dwójce Agata Biziuk, autorka spektaklu "Kalina".

Znakomici artyści, tacy jak Martha Argerich czy sir John Eliot Gardiner, nieoczywisty repertuar i muzyczne odkrycia – między innymi tego możemy się spodziewać na jubileuszowym 60. Międzynarodowym Festiwalu Wratislavia Cantans. – Muzyka wokalna i wokalno-instrumentalna to coś, co nas wyróżnia na tle innych imprez w Polsce i Europie – mówił w Dwójce dyrektor wydarzenia Andrzej Kosendiak.

- Realizowaliśmy z Bastardą i Maniuchą Bikont koncert na Biennale Sztuki dla Dziecka, do którego tekst napisał Marcin Wicha. Przychodził na próby i tak od słowa do słowa się poznaliśmy. W pewnym momencie mówię do niego: Piszesz Marcin wybitne rzeczy, rzucę ci temat i zobaczymy. Może coś ugryziesz - mówił w Dwójce muzyk Paweł Szamburski o koncercie "Tristis diabolus".

"W każdej rzeczywistości jest szczelina. Szczelina rozporowa między konkretem a abstrakcją, droga przeciwpożarowa, droga odwodząca, odnoga w poprzek traktu, której widok wywołuje drżenie" - pisze Marek Bieńczyk w swojej najnowszej książce "Rondo Wiatraczna".

Laureatem Paszportu Polityki 2024 w kategorii "Książka" został Jul Łyskawa, autor powieści "Prawdziwa historia Jeffreya Watersa i jego ojców". - Nie zastanawiałem się, czy moja książka wpisze się w jakieś mody. Nie byłem przekonany, czy ktoś będzie chciał taką historię przeczytać, ale bardzo chciałem ją napisać - opowiadał w Dwójce pisarz.

Warszawskie Obserwatorium Kultury to miejsce, które zajmuje się badaniami zjawisk, jakie zachodzą we współczesnej kulturze i naszym społeczeństwie. Gdzie chodzimy w wolnym czasie? Jakie są nasze potrzeby i oczekiwania? Między innymi na te pytania stara się odpowiedzieć ta samorządowa instytucja.

Jedna z największych artystek w historii świata. Obdarzona sopranem dramatycznym grecka śpiewaczka operowa o międzynarodowej sławie. Nazywana La Divina, czyli "Boska", primadonna mediolańskiej La Scali i Metropolitan Opera w Nowym Jorku. Maria Callas wciąż inspiruje literaturę i kinematografię.

- Zagramy pierwszą wersję "Dardanusa". Została ona przyjęta umiarkowanie ze względu na libretto, które może rzeczywiście nie jest najwyższych lotów. I to średnie libretto jest ubrane przez Rameau w niesamowitą muzykę, wspaniałe arie, chóry, tańce i części instrumentalne - mówił w Dwójce Marcin Świątkiewicz przed występem na festiwalu Opera Rara w Krakowie.

Sebastian Stankiewicz jest aktorem, który wymyka się zaszufladkowaniu w jednym typie ról. Mimo że najczęściej są to role drugoplanowe lub epizodyczne, nie sposób przejść obok nich obojętnie. Obecnie w kinach możemy oglądać go w kolejnej części "Akademii Pana Kleksa", gdzie wciela się w niezapomnianą rolę szpaka Mateusza.

Uwaga uwaga, do karnawałowej "Strefy literatury" wpłynął "Okręt Błaznów". To tytuł społecznej satyry, którą u progu XVI wieku opublikował niemiecki humanista Sebastian Brant.

W drugiej audycji poświęconej wawelskiej kolekcji, przybliżaliśmy losy arrasów po śmierci Zygmunta Augusta, ostatniego władcy z dynastii Jagiellonów. Przyglądaliśmy się również bliżej tkaninom z przedstawieniami zwierząt wpisanych w krajobraz, nazywanym werdiurami.

Z definicji jest nieprzewidywalna, choć miewamy intuicję, że nadciąga. Sieje spustoszenie, stawiając pod znakiem zapytania ład świata, w którym żyjemy.

- Nie da się ochronić rzeki bez ochrony przybrzeżnych stref bagiennych. Nie da się ochronić bagien bez potrzymania funkcjonowania tej rzeki czy jeziora, z którymi są związane - mówił w Dwójce prof. Wiktor Kotowski, biolog z Uniwersytetu Warszawskiego, ekolog torfowisk i współzałożyciel stowarzyszenia Centrum Ochrony Mokradeł.

Projekt "Krótkie wakacje" zwyciężył w konkursie na wystawę w Pawilonie Polskim na Triennale w Mediolanie 2025 organizowanym przez Instytut Adama Mickiewicza. Przedmiotem wystawy jest idea sanatorium dziennego, które łączy rozmaite funkcje i odpowiada potrzebom wielokulturowej społeczności.

Pierwszy raz od dwóch dekad czeka nas zmiana dyrekcji Teatru Narodowego w Warszawie. Ze stanowiska dyrektora ustępuje Krzysztof Torończyk, a dyrektorem artystycznym przestaje być Jan Englert. Zmiana, choć jeszcze nie rozstrzygnięta, budzi sprzeciw zespołu Teatru Narodowego.

Rafał Mazur stworzył projekt pt. "Comprehension by resonance - koncert filozoficzny". Artysta opowiedział w Dwójce o tym wydarzeniu oraz o swoich inspiracjach z Dalekiego Wschodu.

- Książka "Tatuażysta z Auschwitz" jest koronnym przykładem tego, jak w sposób instrumentalny został zawłaszczony i wykorzystany autorytet świadka, który przeżył Auschwitz. Został on literacko przetworzony i oddany w ręce czytelników tak, jak gdyby była to literatura faktu - mówiła w Dwójce dr Wanda Witek-Malicka z Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau.

Film "Wróbel" to opowiedziana z dystansem i inteligentnym humorem historia o ironii życia. Absurd spotyka się w niej z prawdą i odrobiną realizmu magicznego. Głównym bohaterem jest Remek - listonosz i zapalony piłkarz amatorskiej drużyny. - Wydawało mi się, że taka prosta historia o samotnym człowieku może być ciekawa - mówił w Dwójce reżyser Tomasz Gąssowski.

Niebawem rozpoczną się przesłuchania w ramach Ogólnopolskiego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina. To 53. edycja tej corocznej imprezy, która rozpocznie się 1 lutego i potrwa do 9 lutego.

- Peter Hujar pochodził z bardzo przemocowego domu. Z kolei ojciec Davida Wojnarowicza był polskim marynarzem, który specjalnie nie zajmował się swoją rodziną. Wojnarowicz wyniósł więc z domu młodzieńczą traumę i poczucie odtrącenia czy po prostu zaniedbania. Myślę, że Hujar mu to w pewnym sensie wynagrodził - mówiła w Dwójce prof. Joanna Krakowska, autorka książki "Odmieńcza rewolucja. Performans na cudzej ziemi".

"Gaudete" - to tytuł jednej z najpopularniejszych kolęd, opracowywanych w XVI i XVII wieku. To również tytuł wyjątkowego koncertu Chóru Polskiego Radia - Lusławice, który usłyszymy już 31 stycznia w kościele Przemienienia Pańskiego w Krakowie. - Ułożyliśmy bardzo ciekawy program z kompozycjami, które ujrzą światło dzienne po raz pierwszy od 500 lat - zapowiadał dyrygent Andrzej Zawisza.

- Jeśli przyjrzymy się "Dziennikom", które są dla nas głównym źródłem informacji o tym najwcześniejszym okresie życia, można powiedzieć, że stosunek Żeromskiego do nauczania był ambiwalentny. Jeśli przychodziło mu pracować z niezbyt rozgarniętymi wychowankami, była to dla niego katorga. Jeżeli zaś uczeń rokował, wówczas ta praca stawała się znacznie łatwiejsza - mówiła w Dwójce prof. Monika Gabryś-Sławińska.

Weronika Kostyrko to autorka biografii "Róża Luksemburg. Domem moim jest cały świat". W swojej książce nie tylko przybliża losy historycznej postaci. Przedstawia też okoliczności społeczne oraz polityczne czasów, w których żyła Luksemburg. W Dwójce autorka opowiedziała o kulisach swojej pracy i tym, co udało jej się odnaleźć.

Haft to metoda ozdabiania tkanin czy skór. Monika Drożyńska pokazuje jednak, że może być to także sztuka niosąca za sobą nie tylko estetyczne przesłanie. Artystka opowiedziała w Dwójce o swojej miłości do haftu i tym, że "zabrała haft z dworu i przeniosła do rebelianckich praktyk".

- Gdy Filharmonia Łódzka zaproponowała mi napisanie książki o Rubinsteinie, spytałem  czy zamiast biografii mógłby to być portret literacki, i to też nie w stylu realistycznym, a raczej kubistycznym. Tak, by pokazać bardziej jego osobowość, a nie przebieg życia - mówił w Dwójce Grzegorz Kasdepke, autor książki "Pan Artur gra nudzie na nosie! Czyli najdziwniejsza książka o Rubinsteinie".

Już 1 lutego we Wrocławskim Teatrze Pantomimy im. Henryka Tomaszewskiego premiera spektaklu "Moby Dick" na podstawie legendarnej powieści Hermana Melville'a. Reżyserem jest Jakub Zalasa, którego projekt inscenizacji zwyciężył w konkursie na debiut reżyserski.

- Jest to zupełnie inny język, zupełnie inne wyzwanie. Dla mnie jako reżyserki filmowej jest to dużo większe wyzwanie niż zrobienie filmu. Na dodatek jest to opera Verdiego… - mówiła w Dwójce Agnieszka Smoczyńska, która przygotowuje w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej inscenizację "Simona Boccanegry" Giuseppe Verdiego.

Katarzyna Bik w książce "Najdroższa. Podwójne życie Damy z gronostajem" przedstawia tajemnice tego słynnego dzieła Leonarda da Vinci. W Dwójce podzieliła się m.in. jego symboliką. Zdradziła, że słynny malarz zawarł w obrazie oryginalne zagadki.

Poeta, prozaik, publicysta. Autor takich opowiadań, jak "Pożegnanie z Marią", "U nas w Auschwitzu", "Kamienny świat" czy "Byliśmy w Oświęcimiu" - Tadeusz Borowski. Właśnie ukazała się pierwsza jego pełna biografia, autorstwa Marty Byczkowskiej-Nowak. - Moje pierwsze spotkanie z Borowskim starło mnie na pył. Wiedziałam, że jest to temat, do którego chciałabym wrócić, ale musiałam być na to gotowa - mówiła w Dwójce.

Ewa Hevelke i Michał Januszaniec są autorami filmu "Dziady". To obraz, który przedstawia fakty dotyczącego tej legendarnej inscenizacji. Autorzy zdradzili w Dwójce, że legenda przysłoniła fakty i zamiary autora. Podjęli oni próbę odkrycia, czym rzeczywiście był spektakl z 1967 roku.

- W kręgach historyków ta postać cieszy się już większą rozpoznawalnością niż jeszcze 10 lat temu. Przy okazji książek o Janie Sehnie pojawiło się nieco publikacji prasowych, a więc również szersze grono odbiorców miało okazję dowiedzieć się, kim był i czym się zasłużył. Jeszcze nie możemy mówić jednak o rozpoznawalności porównywalnej z tą, jaką cieszą się tzw. łowcy nazistów, m.in. Szymon Wiesenthal - mówił w Dwójce dr Filip Gańczak z IPN.

- Nie ma tam tak dużo faktów, nie ma skupienia na pisaniu tradycyjnej historii. Jest za to dużo myślenia o pamięci; tego, na czym pamiętanie polega - mówiła w Dwójce o słynnym dokumencie Claude'a Lanzmanna Anna Świtaj, badaczka Jewish Studies i historyczka sztuki. Do filmu "Shoah" z 1985 roku wróciliśmy z okazji Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

80 lat temu Armia Czerwona wyzwoliła niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady Auschwitz. Jednak proces jego likwidacji rozpoczął się już wcześniej. Skutkiem było jeszcze większe cierpienie więźniów, którzy wbrew wszelkiej logice byli "ewakuowani" do innych obozów.

"Ukryci. Głosy z kryjówek przed Zagładą" to książka, w której znajdziemy historie siedmiorga ocalałych z Holokaustu. Autor tej pozycji, Arkadiusz Lorenc, opowiedział w Dwójce o kulisach jej powstania.

Gościem "Drogi przez mąkę" był Bogdan Gałązka, autor książki "Niepożyteczne trudy nowomodnych kuchmistrzów".

Kompozytor, reżyser dźwięku, pedagog i członek słynnego warszawskiego kolektywu muzyki nowej Hashtag ensemble. Autor kunsztownej muzyki, komponowanej między klasycznymi instrumentami, tworzonymi przez siebie obiektami dźwiękowymi i elektroniką, która wnika głęboko w widmo akustycznych dźwięków i przekształca je. Gościem Dwójki był Wojciech Błażejczyk.

- Dobrze się czuję siedząc tutaj i patrząc jak publiczność przychodzi na koncerty. To był główny cel, by stworzyć miejsce, które przyciągnie melomanów, ludzi o różnych wrażliwościach i gustach muzycznych. Cieszę się, że takie miejsce powstało. Zmieniło ono artystyczne oblicze nie tylko Wrocławia - mówił Andrzej Kosendiak, jeden ze współtwórców Narodowego Forum Muzyki, które świętuje jubileusz 10-lecia.

- Dobrze się czuję siedząc tutaj i patrząc jak publiczność przychodzi na koncerty. To był główny cel, by stworzyć miejsce, które przyciągnie melomanów, ludzi o różnych wrażliwościach i gustach muzycznych. Cieszę się, że takie miejsce powstało. Zmieniło ono artystyczne oblicze nie tylko Wrocławia - mówił Andrzej Kosendiak, jeden ze współtwórców Narodowego Forum Muzyki, które świętuje jubileusz 10-lecia.

 - Jest to najlepszy z możliwych sposób rejestracji analogowego dźwięku. Jeżeli chcemy na chwilę wymknąć się ze świata cyfrowego, to właśnie przenośny magnetofon monofoniczny umożliwia nam rejestrację dźwięku bez "śladu cyfrowego" - mówił w Dwójce o projekcie "Monaural Poetry" Patryk Zakrocki, multiinstrumentalista i artysta dźwiękowy.