Explore every episode of the podcast Gorzka Pigułka. Podcast o politykach męskości.

„Mizoandria jako kategoria systemowa, w odróżnieniu od mizoginii, nie istnieje" — to zdanie Dominika Puchały wyznacza oś trzeciego odcinka „Gorzkiej Pigułki". Bo najgłośniejszy wpis Stowarzyszenia Na Rzecz Chłopców i Mężczyzn to kolaż obraźliwych wypowiedzi kobiet o mężczyznach, opatrzony słowem „mizoandria". Pojedyncze cytaty są prawdziwe. Ale zestawione razem budują obraz, którego nie ma: rzekomej, powszechnej wrogości kobiet wobec mężczyzn.

Marek Gluziński rozmawia z Dominikiem Puchałą o mechanice radykalizacji: jak z męskiego bólu, powstaje nienawiść skierowana pod fałszywym adresem. Punktem wyjścia jest psychologia uprzedzeń — model, w którym sam kontakt z mową nienawiści odwrażliwia, zmienia normy i uczy pogardy, oraz obserwacja, że algorytm potrzebuje zaledwie kilkudziesięciu minut, by z neutralnych treści fitnessowych sprowadzić młodego chłopaka w stronę treści wrogich kobietom.

Rozmowa prowadzi od anatomii radykalizacji, przez pytanie o to, kto naprawdę się radykalizuje i dlaczego manosfera mówi językiem rynku, aż po krytyczną analizę Stowarzyszenia na rzecz Chłopców i Mężczyzn — jego celów, publiczności i tego, co Puchała nazywa reliktami paternalizmu ochronnego, czyli „rachunkiem za dywidendę patriarchalną, wystawionym mężczyznom przez patriarchat, a nie przez kobiety".

Gość: Dominik Puchała — psycholog społeczny i kulturoznawca, członek Katedry UNESCO ds. Interdyscyplinarnych Badań nad Antysemityzmem i Innymi Formami Nienawiści Grupowej, pracownik Instytutu Narutowicza, związany z Centrum Badań nad Uprzedzeniami Uniwersytetu Warszawskiego. Bada mowę nienawiści, uprzedzenia, radykalizację i ruchy skrajnie prawicowe.

O cyklu

Gorzka Pigułka to podcast Instytutu Narutowicza o politycznym wymiarze męskości — temacie, który przez lata pozostawał na obrzeżach debaty publicznej, a dziś przesuwa się do jej centrum. Pytamy, jak gniew, frustracja i agresja współczesnych mężczyzn bywają kanalizowane, zarządzane i mobilizowane politycznie. Rozmawiamy z badaczkami i badaczami, terapeutkami i terapeutami, publicystkami i publicystami, łącząc perspektywy socjologiczną, psychologiczną, historyczną i politologiczną. Interesuje nas moment, w którym prywatny resentyment staje się siłą polityczną — i co to oznacza dla demokracji.

Dlaczego powstał

Polityki męskości przestały być tematem niszowym: wzorce męskości stały się linią podziału — także wyborczego — a męska frustracja bywa paliwem ruchów, które kontestują demokrację. Jako instytut zajmujący się myślą polityczną traktujemy to nie jako spór obyczajowy, lecz jako problem całej wspólnoty . Robimy ten cykl, żeby tę kwestię rozłożyć rzetelnie, zamiast oddawać ją tym, którzy żyją z jej zaostrzania.

Prowadzenie: Marek Gluziński, autor projektu: Kryzys Wieku Męskiego, i serii podcastowej „Wszyscy Jesteśmy Kobietami".⁠⁠https://www.instagram.com/kryzys_wieku_meskiego/⁠⁠https://www.facebook.com/Kryzyswiekumeskiego⁠⁠https://www.kryzyswiekumeskiego.com/⁠⁠Podcast „Wszyscy Jesteśmy Kobietami":https://www.youtube.com/playlist?list=PLb3gvM6fhzZj5TIEZzQQNLOByKAPf4_KE

„Wróg musi mieć twarz. Systemu nie chwycisz" — to zdanie prof. Wojciecha Śmiei dobrze oddaje oś drugiego odcinka „Gorzkiej Pigułki". Bo jeśli młodym mężczyznom jest dziś trudniej — ekonomicznie, symbolicznie, relacyjnie — to dlaczego ich gniew tak rzadko pada na system, który tę trudność wytwarza, a tak często na kobiety czy migrantów?

Marek Gluziński rozmawia z Wojciechem Śmieją o tym, co zostaje z męskości, gdy wyczerpują się jej kolejne formy: przedwojenny honor, powojenny awans, transformacyjny sukces. Punktem wyjścia jest książka Śmiei "Po męstwie" — historia polskiej męskości czytana nie jako opowieść o wielkich mężczyznach, lecz o tym, jak procesy ekonomiczne i społeczne kształtowały to, co znaczyło „być mężczyzną". Rozmowa prowadzi od honoru z międzywojennych kodeksów, przez awans klasowy PRL-u i brutalną transformację lat 90., aż po dzisiejszy stan „po męstwie" — i pyta, czy manosfera nie jest perwersyjną kontynuacją logiki rynku, przeniesioną z rynku pracy na rynek randkowy.

Gość: Wojciech Śmieja — profesor Uniwersytetu Śląskiego, literaturoznawca, badacz męskości; zajmuje się studiami gender, queer oraz krytycznymi studiami nad mężczyznami. Autor książki Po męstwie, wyróżnionej Śląską Nagrodą Literacką i nominowanej do Nagrody im. Marcina Króla.

O cyklu

Gorzka Pigułka to podcast Instytutu Narutowicza o politycznym wymiarze męskości — temacie, który przez lata pozostawał na obrzeżach debaty publicznej, a dziś przesuwa się do jej centrum. Pytamy, jak gniew, frustracja i agresja współczesnych mężczyzn bywają kanalizowane, zarządzane i mobilizowane politycznie. Rozmawiamy z badaczkami i badaczami, terapeutkami i terapeutami, publicystkami i publicystami, łącząc perspektywy socjologiczną, psychologiczną, historyczną i politologiczną. Interesuje nas moment, w którym prywatny resentyment staje się siłą polityczną — i co to oznacza dla demokracji.

Dlaczego powstał

Polityki męskości przestały być tematem niszowym: wzorce męskości stały się linią podziału — także wyborczego — a męska frustracja bywa paliwem ruchów, które kontestują demokrację. Jako instytut zajmujący się myślą polityczną traktujemy to nie jako spór obyczajowy, lecz jako problem całej wspólnoty . Robimy ten cykl, żeby tę kwestię rozłożyć rzetelnie, zamiast oddawać ją tym, którzy żyją z jej zaostrzania.

Prowadzenie: Marek Gluziński, autor projektu: Kryzys Wieku Męskiego, i serii podcastowej „Wszyscy Jesteśmy Kobietami".

⁠⁠https://www.instagram.com/kryzys_wieku_meskiego/⁠⁠

https://www.facebook.com/Kryzyswiekumeskiego⁠⁠

https://www.kryzyswiekumeskiego.com/⁠⁠

Podcast „Wszyscy Jesteśmy Kobietami":

https://www.youtube.com/playlist?list=PLb3gvM6fhzZj5TIEZzQQNLOByKAPf4_KE

W pierwszym odcinku Marek Gluziński rozmawia z Michałem Gulczyńskim o tym, co dziś znaczy nierówność płci — oglądana od strony mężczyzn.

Punktem wyjścia jest teza gościa o „drugiej stronie nierówności płci": obszarach, w których mężczyznom jest mierzalnie trudniej — krótsza długość życia, samobójstwa, luka edukacyjna, pobór, sądy rodzinne. Rozmowa szybko staje się sporem o ramę: czy mówić o tym językiem „kosztów patriarchatu", czy „dyskryminacji mężczyzn"? Czy podejmowanie problemów mężczyzn to antyfeminizm — i kto na tym politycznie korzysta?

Gość: Michał Gulczyński — doktor socjologii politycznej (Max Weber Fellow, EUI we Florencji), współzałożyciel Stowarzyszenia na rzecz Chłopców i Mężczyzn, autor książki „Mężczyźni. O nierówności płci".

O cyklu

Gorzka Pigułka to podcast Instytutu Narutowicza o politycznym wymiarze męskości — temacie, który przez lata pozostawał na obrzeżach debaty publicznej, a dziś przesuwa się do jej centrum. Pytamy, jak gniew, frustracja i agresja współczesnych mężczyzn bywają kanalizowane, zarządzane i mobilizowane politycznie. Rozmawiamy z badaczkami i badaczami, terapeutkami i terapeutami, publicystkami i publicystami, łącząc perspektywy socjologiczną, psychologiczną, historyczną i politologiczną. Interesuje nas moment, w którym prywatny resentyment staje się siłą polityczną — i co to oznacza dla demokracji.

Dlaczego powstał

Polityki męskości przestały być tematem niszowym: wzorce męskości stały się linią podziału — także wyborczego — a męska frustracja bywa paliwem ruchów, które kontestują demokrację. Jako instytut zajmujący się myślą polityczną traktujemy to nie jako spór obyczajowy, lecz jako problem całej wspólnoty . Robimy ten cykl, żeby tę kwestię rozłożyć rzetelnie, zamiast oddawać ją tym, którzy żyją z jej zaostrzania.

Prowadzenie: Marek Gluziński, autor projektu: Kryzys Wieku Męskiego, i serii podcastowej „Wszyscy Jesteśmy Kobietami".⁠https://www.instagram.com/kryzys_wieku_meskiego/⁠https://www.facebook.com/Kryzyswiekumeskiego

⁠https://www.kryzyswiekumeskiego.com/⁠Podcast „Wszyscy Jesteśmy Kobietami" : ⁠https://open.spotify.com/show/3MVyKjx37XkbpjZefawfee⁠