De Groene Zorg Podcast – Details, episodes & analysis

Met Marry, de vrouw van Leen, en oncologisch chirurg Schelto Kruijff.

Op zijn sterfbed benadrukt Leen een indringende boodschap aan Evelyn. “Ik zou zo graag ook de optie hebben gehoord: niets doen.” Leen heeft darmkanker. Samen met zijn vrouw Marry blikken Leen en Evelyn (huisarts i.o.) terug op zijn ziekte, de aanpak van de zorg, en hoe een andere benadering meer leven aan zijn dagen had kunnen toevoegen.

Het is een prachtig gesprek, en Leen is bereid om het niet alleen met Evelyn te delen, maar met al haar collega-zorgverleners middels de podcast. Helaas haalt de tijd hem in en verzwakt hij te snel; ze spreken daarom af dat Marry het gesprek van hem zal overnemen in de podcast met Judith en Evelyn.

Vervolgens reizen Judith en Evelyn van de woonkamer in Gouda naar de podcaststudio in Utrecht. Daar deelt professor Schelto Kruijff zijn perspectief en ervaringen op het Niets Doen. Als oncologisch chirurg komt hij dagelijks vergelijkbare situaties tegen. “Artsen leren om probleemgericht te werken en tot actie over te gaan. Maar actieve behandeling is niet altijd de juiste behandeling.”

Deze podcast belicht de kracht van Niets Doen van verschillende kanten, en geeft inzichten in hoe wij als zorgprofessionals de kwaliteit van zorg met deze optie kunnen verbeteren. Toevallig geeft dat ook nog eens milieuwinst. Maar bovenal kunnen we zo zinvollere, passendere en waardevollere zorg leveren aan patiënten.

De Groene Zorg Podcast is een samenwerking tussen de Groene Zorg Alliantie en Medisch Contact. Elke aflevering belichten duurzaamheidsexpert Judith de Bree en arts Evelyn Brakema een nieuw thema binnen de duurzame zorg.

Shownotes:

• De Groene Zorg Alliantie:
   www.groenezorgalliantie.nl
• Oratie Schelto Kruijff: https://www.rug.nl/about-ug/latest-news/events/inauguration/2024/0119-kruijff
• Sander de Hosson|“Leven toevoegen aan de dagen”: https://libris.nl/singeluitgeverijen/a/sander-de-hosson--els-quaegebeur/leven-toevoegen-aan-de-dagen/501500183

De R-ladder van circulariteit, zie o.a.het boek Groene Planeet, Groene Zorg (Hoofdstuk 4 Circulaire Zorg) of beluister onze eerdere podcast aflevering: Circulare zorg

Huisarts Elise Tromp deelt de ervaringen die zij opdeed bij stichting Groen Pensioen. 

Ze legt de complexiteit van ons pensioensysteem simpel uit en vertelt hoe ze ontdekte welke invloed we als zorgprofessionals kunnen uitoefenen. Bijna alle zorgpensioenfondsen beleggen nog in fossiel, en dat bedreigt de gezondheid van planeet en mens. Hoe kun je hierin sturen? 

Colin Tissen, adviseur bij Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW), vult aan hoe PFZW mede dankzij milieubewuste zorgprofessionals besloot om grotendeels uit fossiel te stappen. 

De Groene Tip van deze aflevering komt vanuit een andere grote financiële speler in de zorg: de zorgverzekeraars. Wil je verduurzamen maar loop je tegen financiële drempels op? Mathijs Romme, expert duurzame zorg bij Zorgverzekeraars Nederland, helpt je met zijn tips op weg. 

Shownotes:

• De Groene Zorg Alliantie: www.groenezorgalliantie.nl
• Stichting Groen Pensioen: https://www.groen-pensioen.nl/
• De Eerlijke Geld Wijzer: https://eerlijkegeldwijzer.nl/pensioenwijzer/scoreoverzicht/
• Aflevering van Pointer Fossiele belegingen: https://pointer.kro-ncrv.nl/hoe-vies-is-jouw-pensioen
• The Lancet 2022: https://www.thelancet.com/article/S0140-6736(22)01540-9/fulltext

75% van de Nederlanders maakt zich zorgen over klimaatverandering. Toch kan het lastig zijn het er met collega’s over te hebben. Hoe doe je dat op goede manier? 

In deze aflevering van de Groene Zorg Podcast spreken Evelyn Brakema en Judith de Bree met Anne Roosendaal, arts ouderengeneeskunde en oprichter van De Klimaatdokter. Anne staat geregeld voor grote groepen mensen om hen te inspireren klimaatactie te ondernemen. En dat kan soms best lastig zijn! We kennen allemaal wel die collega die zegt dat het allemaal geen zin heeft. Hoe ga je daarmee om?

Anne vertelt in deze aflevering wat de succesfactoren zijn van de vruchtbare gesprekken die zij voert. Met die methode heeft ze al veel neuzen dezelfde kant op gezet! We sluiten de podcast af met een concrete tip van Jeanine Pothuizen, voorzitter van Stichting Klimaatgesprekken. Een aflevering voor iedereen die op zoek is naar hands-on tips voor een vruchtbaar klimaatgesprek!

Shownotes:

• De Groene Zorg Alliantie: www.groenezorgalliantie.nl
• De Klimaatdokter: www.deklimaatdokter.nl
• Podcast Anne Roosendaal: De Klimaat Dokter
• Simon Sinek - the Golden Circle. https://www.youtube.com/watch?v=2Ss78LfY3nE&ab_channel=JoePetersen-C12Tarrant%2CLLC)
• Podcast tip Zarayda Groenhart:
  https://www.podcastluisteren.nl/ep/Marketingpraat-183-Zarayda-Groenhart-gebruikt-crimescene-storytelling-om-klanten-aan-te-trekken
• Stichting Klimaatgesprekken: www.klimaatgesprekken.nl 

“Mensen hebben al ziekte en dan gaan we met preventie aan de slag... dat is gewoon heel weerbarstig. We moeten veel eerder in het traject ingrijpen, we moeten naar universele preventie met een integrale aanpak”. In deze aflevering spreken Evelyn en Judith met Hugo Touw, intensivist bij het RadboudUMC. Hugo is expert op het gebied van gezonde leefstijl en we gaan met hem de diepte in op het aspect van gezonde voeding. Hugo legt uit hoe de win-win van een gezondere leefstijl voor mens en milieu werkt en wat jij daar als zorgprofessional in kan betekenen. Ook als jij je nog niet helemaal comfortabel voelt als zorgprofessional om leefstijladvies te geven zijn er veel hulpmiddelen en handvatten waarmee ook jij een steentje bij kunt dragen! De duurzame tip van deze aflevering komt van Patrick Deckers, mede-oprichter van het snelgroeiende platform Caring Doctors en voorvechter van gezonde, duurzame voeding in de zorg. 

Wat is de directe impact van de OK op de atmosfeer? We duiken in de wereld van de anesthesie- en andere broeikasgassen en doen dat vanuit één van de meest schone plekken ter wereld: de operatiekamer. Judith spreekt met Hans Friedericy, anesthesioloog bij het LUMC, promovendus op de milieu-impact van anesthesiegassen en hij zet zich in voor het Landelijk Netwerk de Groene OK. Samen bespreken ze hoe de luchtvervuiling door de OK eruit ziet, maar vooral ook over hoe dat schoner kan, want dat kan gelukkig! De groene tip van deze week komt van Laurens van Houte, afdelingsmanager op de OK van het Medisch Spectrum Twente. Een verfrissende aflevering vol groene inzichten. 

Medicijnen zijn van levensbelang, maar drukken tegelijkertijd zwaar op het milieu. Wat kun je doen om de milieu-impact toch zo klein mogelijk te houden zonder de gezondheid in gevaar te brengen? Om die vraag te beantwoorden spreekt Evelyn met Brigit van Soest, directeur van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers en voormalig programmamanager van de Coalitie Duurzame Farmacie. Samen lopen ze de hele medicijnketen langs, van productie in verre landen tot de afvalwaterzuiveringsinstallatie. Wederom een aflevering vol tips en groene inzichten. De groene tip van deze week komt van IC apotheker en groene zorg aanjager Nicole Hunfeld, naast haar werk in het Erasmus MC is ze vice-voorzitter van de KNMP en voorzitter van De Groene IC.

Shownotes: 

• Groene Zorg Alliantie 
• Coalitie duurzame farmacie/Verspil geen pil gids 
• Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers 
• Green Deal Duurzame Zorg 3.0

In deze tweede aflevering van de Groene Zorg Podcast spreken Evelyn en Judith met Sanne Jansen, uroloog in het UMCU en medeoprichter van de Groene Uroloog. Zij sprak zich als een van de eerste zorgprofessionals uit voor een duurzamere zorg en heeft flink wat neuzen dezelfde kant opgezet. We richten ons met haar op circulariteit: de zorg gebruikt bijvoorbeeld ontzettend veel wegwerpmateriaal. Denk aan vlijmscherpe steriele schaartjes die na één hechtingknip in een niet bepaald steriele poepluier de verbrandingsoven in gaan. Sanne deelt inzichten, tips en zoveel voorbeelden dat je gelijk aan de slag wilt. Changemaker Award winnaar Talitha Hoppe geeft de duurzame tip van deze week. Ze is oprichter van het Green Team OK in het OLVG en pioniert een eind voor de troepen uit met het herinvoeren van herbruikbare materialen.

Shownotes:

• De Groene Zorg Alliantie: https://www.groenezorgalliantie.nl/ 
• De Groene Uroloog: https://www.nvu.nl/verenigingsinformatie/commissies-en-werkgroepen/detail/?nvu_id=10143 
• Landelijk Netwerk de Groene OK: https://degroeneok.nl/ 
• Handreiking: Groen, Groener, Groenst! De Jonge Specialist: https://dejongespecialist.nl/2021/de-jonge-specialist-gaat-groen-groener-groenst/ 
• 10R-ladder - circulariteit. Jacqueline Cramer: https://www.archipunt.nl/het-10r-model-voor-circulariteit-hoe/ 
• De inhaalrace naar duurzame zorg. Gupta Strategists: https://gupta-strategists.nl/studies/de-inhaalrace-naar-duurzame-zorg  
• Kader Passende Zorg. Zorginstituut Nederland: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/06/28/kader-passende-zorg  
• Volg Talitha Hoppe op LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/talitha-hoppe-a29055200/ 

In de eerste aflevering spreken wij, Evelyn Brakema (huisarts in opleiding) en Judith de Bree (adviseur duurzame zorg), met Marije Baan, arts internationale gezondheidszorg en tropengeneeskunde. Marije zag tijdens haar werk bij Artsen zonder Grenzen met eigen ogen wat klimaatverandering met de gezondheid doet. Gelukkig staan steeds meer zorgprofessionals op voor een groenere wereld en groenere zorg. Op alle fronten ontstaan goede ideeën. In de volgende afleveringen brengen we die voor het voetlicht.

Lees meer over dit onderwerp:
• Climate change is the single largest health threat facing humanity (WHO, 2021)
• Klimaatvluchtelingen (Groundswell Part II report, World Bank Group, 2021)
• De milieu-impact van de Nederlandse zorgsector (RIVM 2022)
• KNMG-gedragscode 14 (KNMG, 2022)
• Green Deal Duurzame Zorg 3.0

Weer een kersverse aflevering van de Groene Zorg Podcast. Huisarts in opleiding Evelyn Brakema en duurzaamheidsexpert Judith de Bree van de Groene Zorg Alliantie spreken Karina Nolte, expert duurzame infectiepreventie, en Andreas Voss, hoogleraar microbiologie en infectiebeheersing. 

In de praktijk lijkt het soms een duivels dilemma: kies je voor infectiepreventie of voor duurzaamheid? Karina en Andreas laten zien dat infectiepreventie juist hand in hand gaat met duurzaamheid. Wel zijn er belangrijke do’s-and-don’ts. Je hoort ze in deze aflevering van de Groene Zorg Podcast.

Shownotes:

• De Groene Zorg Alliantie: www.groenezorgalliantie.nl
• Medisch Contact: Medisch Contact 
• Green Team infectiepreventie website: https://vhig.nl/vereniging-voor-hygiene-infectiepreventie-in-de-gezondheidszorg/greenteam/ & 
• Green Team infectiepreventie LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/green-team-vhig/
• Handreiking tool: https://vhig.nl/vereniging-voor-hygiene-infectiepreventie-in-de-gezondheidszorg/greenteam/
• Richtlijncyclus: https://sri-richtlijnen.nl/over-sri/methodologie
• Filmpje Maria Koijck: https://youtu.be/ajneXFJ1k2I?feature=shared 

‘Ze zijn met meer dan tweehonderdduizend – de grootste beroepsgroep in de zorg. Elke dag gaan er miljoenen spullen door hun handen…’ 

Deze aflevering gaat over de enorme groene slagkracht van verpleegkundigen!

Of je nu zelf verpleegkundige bent of met verpleegkundigen samenwerkt: met deze aflevering krijg je zin om de handen ineen te slaan om te verduurzamen! Evelyn Brakema en Judith de Bree (de Groene Zorg Alliantie) spreken Yolanda Stil. Als bestuurder van De Duurzame Verpleegkundige kent Yolanda de groene uitdagingen van verpleegkundigen binnen en buiten het ziekenhuis, van care tot cure. 
Bevlogen neemt ze ons mee in het afgelopen (eerste) jaar van De Duurzame Verpleegkundige. Ze deelt slimme ideeën en beschrijft daarbij valkuilen en praktische tips. Zo bespaarden verpleegkundigen in het St. Antonius 18.000 euro materiaalkosten en 260 verpleegkundige uren met één simpel duurzaamheidsinitiatief. Ook steekt Yolanda een hart onder de riem van zorgprofessionals die denken dat ze te klein zijn om iets te veranderen! 

De Groene Tip is van Natasja Balm, wijkverpleegkundige in Zoetermeer. Haar tip scheelt niet alleen CO2, maar ook kostbare tijd van verpleegkundigen.

Shownotes:

• De Groene Zorg Alliantie: www.groenezorgalliantie.nl
• Medisch Contact: www.medischcontact.nl  
• De Duurzame Verpleegkundige: www.deduurzameverpleegkundige.nl
• TVZ verpleegkundigen en wetenschapstijdschrift: www.tvznext.nl
• Tijdschrift voor verzorgenden TVV: www.tvvtotaal.nl