In deze pilotaflevering leg ik uit wie ik ben en hoe ik op het idee ben gekomen voor deze podcast. Je maakt kennis met de muzikale vormgeving van de podcast en wat je kunt verwachten in de komende tijd. Aan het einde krijg je een voorproefje van mijn gesprek met Mr. Bieb die afscheid neemt van de bibliotheeksector. In de eerste echte aflevering van deze podcast hoor je meer van Jos Debeij. 

Reageren? Mail info@onderzoekmeteffect.nl. 

Over de maker: Math Göbbels (1966) is onafhankelijk onderzoeker en adviseur. Hij is al jaren werkzaam binnen de openbare bibliotheeksector en betrokken bij de opzet en doorontwikkeling van de certificeringskaders voor bibliotheken, cultuurinstellingen en taalnetwerken. Math gelooft in de kracht van podcasting en het verhaal van de maatschappelijke bibliotheek.

Dit is een voorproefje op het gesprek dat ik half maart had met Jos Debeij naar aanleiding van zijn afscheid van de bibliotheeksector. Dinsdag 12 april 2022 is het gehele interview te beluisteren. 

Reageren? Mail info@onderzoekmeteffect.nl. 

Over de maker: Math Göbbels (1966) is onafhankelijk onderzoeker en adviseur. Hij is al jaren werkzaam binnen de openbare bibliotheeksector en betrokken bij de opzet en doorontwikkeling van de certificeringskaders voor bibliotheken, cultuurinstellingen en taalnetwerken. Math gelooft in de kracht van podcasting en het verhaal van de maatschappelijke bibliotheek.

In deze aflevering bouw ik voort op een van de conclusies uit het onderzoek naar de stand van zaken bij taalhuizen. 

Met Milja de Vries van Cubiss sprak ik over camouflage-activiteiten, persona's en hoe je deze kunt inzetten als bibliotheek. Dit alles, incl. handvatten, tips en vele voorbeelden, is te vinden in de publicaties Hoger Bereik. Met Kiyara Venner en Carin Hoppenbrouwers, werkzaam in het taalhuis van Biblioplus, sprak ik over hun aanpak om NT1'ers te zoeken, te vinden en te bereiken. Bijzonder interessant is ook de manier waarop zij zelfstandig de maatschappelijke effectmeting voor het taalhuis uitvoeren. 

Na een korte vakantie in de Spaanse zon heb ik me voor deze tiende aflevering - omdat een van de luisteraars me daartoe uitdaagde - gewaagd aan het maken van een solo podcast: me, myself en mijn microfoon.

In deze korte podcast ga ik in op het fenomeen woke en dat doe ik aan de hand van een nog kortere bespreking van onderstaande boeken, allen te leen via bibliotheek.nl: 

• Pascal Bruckner, Schuldig over de hele lijn. Hoe de witte man de ideale zondebok werd. 
• Paul Boonefaes, Zwijg! Waarom woke niet deugt.
• Walter Weyns, Wie wat woke? Een cultuurkritische benadering van wat we (on)rechtvaardig vinden. 
•  Sebastien Valkenberg, Policor in de polder. Hoe politieke correctheid Nederland dom maakt. 
• Floris van den Berg. Wokabulary. Kritisch wokewoordenboek. 

Als je wilt kijken naar iets over woke, kijk dan vooral via NPO Start naar de documentaireserie Ik Woke van jou. 

Veel lees/luister/kijkplezier en vorm vooral je eigen mening. Benieuwd welke bibliotheek het debat hierover wil aangaan. 

In deze aflevering spreek ik met de auteur van het boek Spelen met letters en woorden. Hildegonde Mostert is onderwijs- en veranderkundige en kent de effecten van dyslexie bij volwassenen.

Haar boek gaat uitgebreid in op het probleem dat besloten zit in de hedendaagse leesmethodes. Zij presenteert Alfabedding als alternatief. Hierbij maakt de focus op verklanking plaats voor het gebruik van alle zintuigen bij het leren lezen en het herkennen van vormen en patronen. 

 

In deze laatste aflevering voor de vakantie- uittocht sprak ik met Judith Webber en Anita Koekoek over een ander perspectief op de inzet van mensen. Judith doet dit op basis van haar boek Ja zeggen, ja doen en Anita komt met voorbeelden uit de praktijk van openbare bibliotheken.

Judith en Anita bieden een handreiking om niet alleen de leuke maar ook de minder leuke werkzaamheden in een baan of project met elkaar te bespreken en onderling uit te ruilen. Er is altijd wel iemand die het leuk vindt om zogenaamde saaie of eentonige werkzaamheden uit te voeren. Tegelijkertijd zijn er ook altijd wel mensen die in zijn voor meer complexe of uitdagende werkzaamheden. 

Fijne vakantie allemaal en graag tot ergens in augustus. 

Doeko Pinxt is de nieuwe directeur-bestuurder van Cultuurbedrijf RIQQ en de Bibliotheek Veluwezoom. Ik had het genoegen om kort na zijn aanstelling met hem te spreken. 

Doeko is gevormd door de gebeurtenissen in zijn vroege jeugd en is daar heel open over. Het heeft hem gevormd en gemaakt. Bijzonder aan Doeko is dat hij in Zweden heeft gewoond en gewerkt. Voor zijn werk bij Loesje, bekend van de optimistische teksten overal en nergens, kwam hij in Stockholm in aanraking met gemengde cultuurbedrijven. In die tijd - ruim voordat hij weer naar Nederland kwam - zag hij al de bibliotheek van de toekomst zoals wij deze nu ook in Nederland steeds meer zien.

Een rode draad door zijn werkzame leven is het maken van impact in projecten en bij mensen. Dat deed hij niet alleen als cultuurambtenaar, maar ook als cultureel ondernemer. Hij gelooft in de dialoog en de nuance in het debat en is bezorgd over de verspreiding van nepnieuws door politieke partijen. 

In deze aflevering spreek ik met Jannie van Vugt, zelfstandig adviseur en al jaren werkzaam in en voor de bibliotheeksector. Jannie keert terug naar haar oude nest en gaat aan de slag bij de VOB als coördinator Brancheopleiding.

Jannie spreekt met weemoed over de bibliotheekacademie van weleer en vol trots ziet zij zichzelf als een klassieke bibliothecaris. Over hoe het moet met opleiden en opleidingen binnen de bibliotheeksector, dat is onderdeel van haar functie. We spreken over het versnipperde landschap aan opleidingen en ook komt de vraag aan bod of bibliothecarissen in de toekomst gecertificeerd moeten worden. 

Voor deze aflevering reisde ik af naar het diepe zuiden van Nederland. In de Bibliotheek Meerssen sprak ik met één van de leesconsulenten die betrokken is bij een leesbevorderingsproject met alle basisscholen in Meerssen. 

Het leesbevorderingsproject is mede mogelijk gemaakt door gelden uit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). In samenwerking met alle scholen is gestart met een traject waarbij leerkrachten ondersteund worden met lezen in de klas. De kracht van het traject ligt in het feit dat leesbevordering niet bovenop het bestaande curriculum komt, maar er vanzelfsprekend onderdeel van wordt. Angela vertelt hoe de bibliotheek dat voor elkaar heeft gekregen.

Tenslotte vertelt Angela over een onlangs gestart project waarbij de bibliotheek podcasting inzet om middelbare scholieren meer en met plezier aan het lezen te krijgen. 

In de eerste aflevering van podcast De Bieb is Meer noemde Jos Debeij hem als één van zijn maatjes. Ik zocht daarom de altijd charmante Peter van Eijk, directeur van BISC, op en sprak met hem over de betekenis van Jos voor zijn loopbaan in de bibliotheeksector en hoe zich dat verhoudt tot zijn eigen visie op bibliotheekwerk.

Verder gaat hij in op de vraag hoe tevreden we als bibliotheeksector mogen zijn met de wijze waarop is omgegaan met de uitdagingen van de online samenleving.

Tenslotte spreekt hij over de positionering en legitimiteit van de provinciale ondersteuningsinstellingen. Richting het einde van de podcast ontvouwt deze visionair twee van de drie pijlers van zijn wensbeeld voor openbare bibliotheken. 

Sinds 1 januari 2022 is Harriët Plantinga de nieuwe manager van de Bibliotheek Meerssen. Zij vertelt over hoe het was om binnen te komen in coronatijd en wat zij met haar team gedaan heeft om lucht in de organisatie te krijgen. Haar verhaal is een verhaal van een bibliotheek in de categorie 'klein maar fijn'.

Naast manager van de bibliotheek is Harriët zelf ook schrijfster van (spannende) boeken, waarin de herkenbaarheid met het dagelijks leven centraal staat. Eén van haar boeken is ook in de bibliotheekcatalogus te vinden. 

Vanaf begin 2023 is het weer tijd voor een aangepast certificeringskader. Daartoe heeft de werkgroep certificering een nieuw kader ontwikkeld met daarin nieuwe en aangepaste eisen voor bibliotheken en cultuurinstellingen. 

Het aangepaste kwaliteitskader Kwaliteit in Beeld II wordt in de komende periode aan leden van VOB en Cultuurconnectie voorgelegd. Dit gebeurt door middel van een drietal online bijeenkomsten, waarbij plaats is voor vragen, opmerkingen en suggesties ter verbetering. Deze bijeenkomsten vinden plaats op: 

• 17 oktober 2022, 12:00 – 13:00 uur
• 20 oktober 2022, 15:30 – 16:30 uur
• 31 oktober 2022, 16:00 – 17:00 uur

Ben je lid van de VOB of Cultuurconnectie en wil je deelnemen aan een van de bijeenkomsten? Geef je op via deze link. De concept voorstellen en toelichting erop vind je hier.  

Als je niet aanwezig kunt zijn bij één van deze bijeenkomsten, dan hoor je in deze aflevering wat nieuw en anders is. Ik doe dat in gesprek met Willem Camphuis van de Certificeringsorganisatie Bibliotheekwerk, Cultuur en Taal (CBCT). Twee leden van de werkgroep, te weten Jeanine Deckers en Lisette Lagerweij, gaan in op het belang van certificering, hun visie op de veranderingen en wat het certificeringskader kan bijdragen aan de verdere ontwikkeling van bibliotheken, centra voor de kunsten en andere cultuurinstellingen. 

In deze speciale aflevering blik ik terug op de imposante loopbaan van Jos Debeij. Niet alleen zijn jonge jaren als student aan de bibliotheekacademie, maar ook zijn ervaringen als beginnend bibliothecaris komen voorbij.

Behalve de ontwikkeling van leescultuur naar beeldcultuur en de opkomst van internet, gaat Jos ook in op de verschillende fasen waarin het bibliotheekwerk de transitie maakt van klassieke (uitleen)bibliotheek naar maatschappelijke bibliotheek. Het gesprek gaat ook over corona en hoe in deze periode andermaal nut en noodzaak van de bibliotheek is gebleken. Samenwerking binnen en buiten het bibliotheeknetwerk is voor hem daarbij van groot belang. Uiteraard waagt Jos zich aan een aantal toekomstige vergezichten en blikt hij terug op een aantal mensen met wie hij veel is opgetrokken.

Het interviewen van Jos leidt altijd tot mooie verhalen, verhalen die er tot op de dag van vandaag toe doen. Voor nieuwkomers in de bibliotheeksector kunnen deze verhalen worden gezien als een mooie samenvatting van verleden, heden en toekomst van bibliotheekwerk.

Reageren? Mail info@onderzoekmeteffect.nl.

Over de maker: Math Göbbels (1966) is onafhankelijk onderzoeker en adviseur. Hij is al jaren werkzaam binnen de openbare bibliotheeksector en betrokken bij de opzet en doorontwikkeling van de certificeringskaders voor bibliotheken, cultuurinstellingen en taalnetwerken. Math gelooft in de kracht van podcasting en het verhaal van de maatschappelijke bibliotheek.

In deze aflevering is het tijd voor deel 2 van mijn relevante gesprek met Peter van Eijk. Een aantal afleveringen geleden sprak ik met hem over zijn loopbaan binnen de bibliotheeksector. We spraken over van alles en nog wat, maar de drie pijlers van zijn wensbeeld voor openbare bibliotheken waren machtig interessant.

In deze aflevering gaat Peter in op de derde pijler, waarin hij uitweidt over de positionering van de bibliotheek in het democratische landschap. Luister goed naar zijn blijmoedige visie, waarbij we aangespoord worden om verandering met elkaar te realiseren en samen de toekomst te maken. 

In deze aflevering spreek ik met Angela Stassen, lees/multimediaconsulent van de Bibliotheek Meerssen. Ik spreek met haar over een bijzondere vorm van lezen. Immers, lezen wordt doorgaans geassocieerd met het actief lezen van een fysiek of online boek. Angela gaat in op passief lezen en lezen met jouw oren en hoe dit kan bijdragen aan het stimuleren van kinderen om meer en met plezier te lezen of kennis te vergaren. 

In deze aflevering spreek ik met Jorien Koedam en Margit Kiewit over hun boek en leesaanpak Taalkanjer. Ze spreken uit eigen ervaring en hoe hun kids al vroeg het plezier in lezen verloren. Jorien en Margit leggen uit hoe dat zat, hoe dat goed is gekomen en waarom dat heeft geleid tot hun anders dan andere aanpak voor leren lezen.  

Een tijd geleden alweer kwam in een interessant boek tegen met de verrassende titel Bedrijf Bamischijf. Het is een boek met een verhaal, al is het maar om de titel van het boek en de bijzondere kaft.

Niet alleen het boek is interessant omdat het ons een spiegel voorhoudt over hoe we dagelijks met elkaar bedrijfje spelen, maar het is ook een pleidooi voor persoonlijke verbinding en liefdevol organiseren.

Ik sprak hierover met Cedric Muchall, mede-oprichter van het onconventioneel georganiseerde Keytoe in Maassluis. Het was overigens mijn eerste keer in Maassluis, een plaats die me ontzettend aantrekt vanwege de boeken van mijn geliefde auteur Maarten 't Hart. Ik kom steeds dichter in de buurt van 't Hart, de man die ik zo graag anders dan anders wil interviewen. 

In deze aflevering spreek ik met de mensen achter de schermen van een uniek samenwerkingsproject van een middelbare school, een bibliotheek en de lokale omroep. Het project gaat over hoe podcasting ingezet kan worden als middel om middelbare scholieren op een andere manier met lezen en leren in aanraking te brengen. Hoe cool is het om in plaats van een mondeling examen Nederlands over de verplichte boekenlijst een podcast te maken? Hoe gaaf is het om, als je moeite hebt met schrijven, een profielwerkstuk met een mede-leerling in de vorm van een podcastserie op te nemen? John Hausmann, inmiddels voormalig rector van het Stella Maris College, was direct enthousiast over het project dat mede gefinancierd wordt door de Provincie Limburg.

In deze aflevering spreek ik met Tjeerd van den Elsen over de impact van audio op lezen en leesplezier bij kinderen. Dat doet hij tegenwoordig vanuit zijn eigen bedrijf Ears Up, waarmee hij kinderen door middel van radio een stem geeft. Tjeerd was ooit leraar van het jaar en dat was onder andere omdat hij kinderen weet te enthousiasmeren door samen podcasts te maken. Tjeerd is bekend van Efteling Kids Radio en Radiorakkers, waarmee zijn droom als radiomaker in vervulling ging. 

In ons gesprek toont Tjeerd aan de hand van internationaal onderzoek aan dat audio een missende schakel is bij het leren lezen en luisteren. In plaats van een leescrisis spreekt hij van een luistercrisis, niet alleen bij kinderen. Voorbeelden van podcasts voor en door kinderen zijn hier te vinden. 

In deze aflevering spreek ik met Fedor Heida van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) over de verhoudingen tussen gemeenten en taalhuizen. In mei werd het rapport “Kwaliteit en toekomstbestendigheid taalhuizen” gepresenteerd in Utrecht. Tijdens deze bijeenkomst van CBCT werd onder andere gepraat over de rol van de gemeente ten opzichte van taalhuizen. Zo werd er bijvoorbeeld, uit de zaal, het idee geopperd om een algemeen kenniscentrum in te richten, of in ieder geval íets van waaruit je ondersteuning kunt krijgen en verhalen van andere kunt lezen. Hoe kijkt Fedor aan tegen dit soort ideeën en wat is nu eigenlijk de rol van de VNG?

In deze aflevering spreek ik met Teun Hardjono, emeritus hoogleraar kwaliteitsmanagement en grondlegger van het INK Managementmodel. Het gesprek gaat over de veranderende rol van kwaliteitsmanagement en wat dat betekent voor de taakopdracht van het vakgebied en de noodzakelijke competenties van de kwaliteitsmanager of -adviseur. 

Het gesprek vond plaats tijdens het jaarfeest van KwaliteitNederland.NU, een nieuwe beweging die het vakgebied kwaliteitsmanagement weer een stem wil geven. Dank aan Maud Notten, Marjan Hoogendijk en Bernadette van Pampus voor hun toestemming om dit gesprek te delen. 

In deze eerste aflevering van het tweede seizoen spreek ik met Naomi Smits over de belangrijke rol van leerkrachten als rolmodel op het gebied van lezen. In haar boek Wie niet leest is gek beschrijft zij wat een lezende leerkracht moet kennen en kunnen. Helaas komt ze tot de onthutsende conclusie dat veel leerkrachten van tegenwoordig zelf niet lezen of plezier beleven daaraan. De gevolgen daarvan en wat leraren en leesconsulenten daaraan kunnen doen bespreek ik met dit superenthousiaste lid van de Leesknokploeg.

In deze aflevering ga ik in gesprek met Kirsten Sinke die zich op landelijk en provinciaal bezighoudt met de IDO's. Aan bod komen de stand van zaken, de laatste nieuwtjes en toelichting op de Nationale IDO Dag op 14 maart 2023.

In het bijzonder gaat het over wat er komt kijken bij het opleiden medewerkers en vrijwilligers die in het IDO werken en hoe omgegaan wordt met de vraagstukken die zich daarbij voordoen. Tenslotte gaat Kirsten in op alle opleidingen die er al zijn en die er in 2023 nog gaan komen. 

In deze aflevering spreek ik met Angèle Quaedvlieg en Harriët Plantinga over de Bibliotheek Meerssen in coronatijd. We spreken niet alleen over de moeilijke aspecten uit deze periode, maar ook over de leuke en belonende kanten van het bibliotheekvak in tijden van crisis. We spreken ook over de lessen die de bibliotheek in coronatijd heeft geleerd en wat daarvan overblijft in het nieuwe normaal. 

Om het debat rondom de toepassing van artificial intelligence in de boekensector te voeden sprak ik met Patrick Laenen. Vanuit zijn bedrijf Globescope bespreekt hij het rumoer rondom de vervanging van recensenten van NBD Biblion door hedendaagse techniek. Daarnaast geeft hij een interessant inkijkje in de betekenis van artificial intelligence voor de bibliotheeksector nu en in de toekomst. 

Reageren? Mail info@onderzoekmeteffect.nl.

Over de maker: Math Göbbels (1966) is onafhankelijk onderzoeker en adviseur. Hij is al jaren werkzaam binnen de openbare bibliotheeksector en betrokken bij de opzet en doorontwikkeling van de certificeringskaders voor bibliotheken, cultuurinstellingen en taalnetwerken. Math gelooft in de kracht van podcasting en het verhaal van de maatschappelijke bibliotheek.

In deze podcast spreek ik met Erik Boekesteijn van de Koninklijke Bibliotheek over verleden, heden en toekomst van Storyhouse in Chester. Uiteraard gaat het over het concept en het verdienmodel, maar ook over de mensen die het met elkaar mogelijk maken en de verhalen die iets zeggen over de impact van dit unieke concept.

Deze podcast is gemaakt in opdracht van Astrid Kraal, netwerkmanager bibliotheekstel van de KB.  

Deze podcast is een vervolg op het gesprek met Erik Boekesteijn van de Koninklijke Bibliotheek over Storyhouse in Chester. Over de toepassing van dit unieke concept in Nederland spreek ik met Luc Pruijn van Bibliotheek Dommeldal, Bas Hüsstege van Bibliotheek AanZet en Petra Togni van Bibliotheek Oostland. Van eerste idee tot uitvoering, de implicaties voor de dagelijkse uitvoering en de succes- en daalfactoren komen in vogelvlucht voorbij.  

Deze podcast is gemaakt in opdracht van Astrid Kraal, netwerkmanager bibliotheekstel van de KB. 

In deze aflevering spreek ik met de uitermate bevlogen Adriaan Langendonk, programmamanager BoekStart en de Bibliotheek op school. 

Ik spreek met Adriaan over de vroege jaren van de landelijke leesbevorderingsprogramma's en de macht van de lange adem die nodig was en nog steeds nodig is om een antwoord te geven op de leescrisis in Nederland. 

Vanuit zijn werk voor Stichting Lezen laat Adriaan zien dat alle leesbevorderingsprogramma's gebaseerd zijn op wetenschappelijk onderzoek. Evidence-based vertelt hij o.a. over het belang van voorlezen in de prenatale fase van een baby. 

Tenslotte spreken we over de toekomst van leesbevordering en de samenwerking binnen de keten met o.a. Pabo's.

In deze aflevering gaat het over bibliotheekinnovatie in Flevoland en hoor je het verhaal over robotstagiaire Temi. Ik spreek hierover over met Sabine van Stek, innovatiemanager van De Nieuwe Bibliotheek in Almere. Zij vertelt over de bijzondere wijze waarop op provinciaal niveau de (financiële) krachten gebundeld worden om niet alleen voor de bibliotheek maar ook voor andere instellingen innovaties te realiseren. 

Het verhaal over robotstagiaire Temi toont aan dat de angst voor toepassingen van AI ongegrond zijn en onderdeel zijn van de veranderingen waaraan ook de bibliotheeksector niet kan ontsnappen. 

Onder het motto 'nieuw in de sector' spreek ik met Louwra van Leest, de nieuwe directeur-bestuurder van de Bibliotheken Kop van Overijssel.

Louwra heeft, naast een tweetal bijzondere hobby's, een achtergrond in marketing & communicatie. Ze is grootgebracht met de bibliotheek en heeft talloze boeken verslonden. Op basis van haar ervaring in de zorg en het onderwijs laat zij zien hoe makkelijk het eigenlijk is om inhoudelijke verbinding te leggen met de ambitie van de openbare bibliotheek. We spreken o.a. over emotionele vangrails voor jongeren en hoe de bibliotheek kan bijdragen aan het terugdringen van suïcidegevallen bij jongeren. 

 

In deze aflevering maak ik dankbaar gebruik van opnames van een debat over leesmethodes. Het debat vond plaats op 6 februari 2023 in de Openbare Bibliotheek Amsterdam. 

Het initiatief voor het debat lag bij de Blink Groep, die socioloog Eric Hendriks de kans gaven om zijn visie op de nieuwe leesmethode van de Blink Groep "Het nieuwe lezen" uiteen te leggen. Eerder deed hij dat al via een essay in de NRC.

Hoewel zijn kritiek op "Het nieuwe lezen" breed gedeeld werd door o.a. Caroline Wisse (docent Nederlands) en David Roelofs (ondernemer, onderzoeker en ook docent Nederlands), was er toch ook behoorlijk wat nuance in het debat en kwamen nieuwe inzichten naar boven over de staat van het Nederlandse onderwijs. 

Stichting Lezen viert dit jaar haar 35 jarig jubileum als de organisatie die staat voor leesbevordering en literatuureducatie. Daartoe organiseerde zij op 5 april 2023 het jaarlijkse congres Lezen Centraal. 

Deze aflevering bevat een impressie van de eerste ochtend met als keynote spreker pedagoog en hoogleraar Gert Biesta die ingaat op het pedagogisch perspectief van leren lezen.  

Uiteraard spreek ik met hem na afloop, maar ook met dagvoorzitter Amber Kortzorg (bekend van het consumentenprogramma Kassa) en Gerlien van Dalen, directeur-bestuurder van Stichting Lezen. Zij vertelt over hoe het allemaal zo gekomen is en hoe zij aankijkt tegen de toekomst van Stichting Lezen.

In deze korte solopodcast doe ik verslag van de reis die ik met mijn zoon naar Dubai maakte en het geplande bezoek aan de Mohammed Bin Rashid Library.  

Klik hier voor meer informatie over het Museum of the Future.

Klik hieronder voor meer informatie over de Mohammed Bin Rashid Library in Dubai: 

- Website

- Filmpje 1

- Filmpje 2

In dit eerste deel van een serie met kritische denkers in en rondom de bibliotheeksector maak ik een uitstapje naar de kunstensector, een sector die nauw verwant is met die van openbare bibliotheken. 

Ik spreek met journalist, wetenschapper en adviseur Renée Steenbergen over haar boekje De kunst van anders. We spreken over de misstanden in de wereld van de kunsten, maar ook over wat nodig is om te komen systeemtransitie.  

In deze aflevering spreek ik met Maike Douglas, ook wel bekend als Juf Maike van jufmaike.nl. 

Ik spreek over haar nieuwste boek De relaxte leraar en de drukte die leraren ervaren in het hedendaagse onderwijs. Het boek gaat over wat er nodig is om een relaxte leraar te zijn en dat dit begint en eindigt met compassie voor jezelf. Want, als je niet goed voor jezelf zorgt, dan kun je er ook niet zijn voor jouw leerlingen.

Als de inzichten uit dit boek niet een feest der herkenning voor leesconsulenten op scholen is, laat het boek dan in ieder geval tot meer begrip leiden voor de onmogelijke situatie waarin leraren zich bevinden. 

In deze aflevering spreek ik met hoogleraar Frank Huysmans over zijn onderzoeksprogramma naar geletterdheid en lees- en leerachterstanden van jongeren. Verder gaat het over de maatschappelijke bibliotheek van toen en nu en duiken we in de wereld van onderzoek. Specifiek gaan we in op het meten van het maatschappelijk effect van bibliotheken en de vraagstukken die daarbij spelen. Tenslotte geeft Frank een schets voor de toekomst van openbaar bibliotheekwerk. 

In deze aflevering gaat het over de vraag wat er allemaal moet gebeuren om jeugd en jongeren weer aan het lezen te krijgen. 

Marjolein van Oenen doet dit vanuit het perspectief van begrijpend leesonderwijs en Mirjam Snel geeft aan wat de PABO's en leerkrachten kunnen bijdragen. Hoogtepunt van de podcast is het verrassende gesprek met Tom De Cock, de razend populaire deejay van het Belgische Q-music, die alle leesconventies aan zijn laars lapt. 

In dit tweede deel van een serie met kritische denkers in en rondom de bibliotheeksector maak ik een uitstapje naar het hoge noorden.  

Ik spreek met gepensioneerd bibliothecaris Jouke Bethlehem over zijn kritische blik op het hedendaags bibliotheekwerk. Hij ontvangt niet altijd applaus, maar wat hij zegt en roept doet hij omdat hij een duidelijke plek ziet voor de bibliotheeksector en de maatschappelijke vraagstukken waarmee zij steeds vaker wordt geconfronteerd.  

Alweer ruim een jaar geleden sprak ik met Patrick Laenen over de toepassing van artificial intelligence (AI) in de bibliotheeksector. Vanuit zijn bedrijf Globescope besprak hij het rumoer rondom de vervanging van recensenten van NBD Biblion door hedendaagse techniek. Terugluisterend biedt deze podcast ook een mooi inkijkje in hoe ChatGTP is ontstaan.   

Reageren? Mail info@onderzoekmeteffect.nl.

Over de maker:

Math Göbbels (1966) is onafhankelijk onderzoeker en adviseur. Hij is al jaren werkzaam binnen de openbare bibliotheeksector en betrokken bij de opzet en doorontwikkeling van de certificeringskaders voor bibliotheken, cultuurinstellingen en taalnetwerken. Math gelooft in de kracht van podcasting en het verhaal van de maatschappelijke bibliotheek.

In deze aflevering spreek ik met Erik Boekesteijn van de Koninklijke Bibliotheek over de trends en ontwikkelingen tijdens het IFLA Congres in Rotterdam. We horen wat we kunnen leren van het buitenland, maar ook hoe het Nederlandse bibliotheek in het buitenland ervoor staat. Uiteraard gaat het over Artificial intelligence, maar vooral ook over IFLA 2024 in Dubai. 

In deze aflevering spreek ik met vier congresgangers tijdens IFLA 2023 in Rotterdam. Allen gaan in op de brede diversiteit aan onderwerpen en thema's die aan bod kwamen, zoals AI en alles wat te maken heeft met leesbevordering. Leren van het buitenland, maar ook samenzijn met een gemeenschap die soortgelijke waarden met elkaar deelt. Uiteraard gaat het over de discussie over de commotie rondom de organisatie van IFLA  volgend jaar in Dubai. 

In deze aflevering spreek ik met Albert Kivits, directeur-bestuurder van de Bibliotheek Eindhoven. Eindhoven is meer dan een stad en daarom spreken we over de Brainport-regio en de maatschappelijke vraagstukken daarbinnen. In Eindhoven wordt samenwerking op een compleet ander niveau opgepakt, er is sprake van samenwerking met impact. Luister hoe een van de belangrijkste bedrijven op deze wereld met de Bibliotheek Eindhoven een structurele samenwerking op touw zette.  

Ik spreek met Els Rademaker-Vos over een leven lang bibliotheekwerk en hoe de tijd in meer en in mindere veranderd zijn. We spreken over haar kritische blogs in Bibliotheekblad, over een aantal van haar zorgen en over de hoop dat meer mensen dan nu weer gaan lezen. 

In deze aflevering spreek ik met de prijswinnaars van de podcastwedstrijd op het Stella Maris College in Meerssen. De podcastwedstrijd was onderdeel van een project waarbij middelbare scholieren verleid werden om hun schoolopdrachten voor vakken als Nederlands, Engels en CKV door middel van een podcast te maken. 

De prijswinnaars zijn drie leerlingen die een drieluik maakten over de oorlog in Oekraïne. Ik sprak met hen over hoe ze op het idee zijn gekomen, wat ze hebben gedaan om de podcasts te maken en wat ze ervan vonden om het te doen. 

Hieronder tref je de links naar de drie podcasts:

• Oekraïne: historische aspecten van de oorlog
• Oekraïne: de rol van propaganda  
• Oekraïne: het vluchtelingenvraagstuk 

In opdracht van CBCT, het certificeringsbureau voor Bibliotheken, Cultuur en Taal, sprak ik een tijd geleden met directeur-bestuurder Nadine Stolk van de Hillegomse muziekschool over certificering. 

Met Nadine Stolk en een tweetal auditoren van CBCT mocht ik vier podcasts maken over de normen Middelen, Mensen, Samenwerking en Producten & diensten van het certificeringskader Kwaliteit in Beeld. 

Omdat er nog genoeg interessant audiomateriaal over was, mocht ik - met toestemming van Nadine Stolk en CBCT - een nieuwe podcast maken over hoe de Hillegomse muziekschool het certificeringstraject heeft aangepakt. Ze gaat niet alleen in op nut en noodzaak van certificering, maar ook hoe zij de certificeringsnormen heeft toegepast binnen een een kleine organisatie. 

In gesprek met Rineke van Daalen gaan we in op het sociologisch perspectief op lezen. Aan de hand van drie scholen die zij onderzocht heeft wordt duidelijk dat er verschillen zijn qua manier waarop leesonderwijs vormgegeven wordt. Daarnaast vertelt Rineke dat voor het vergroten van leesplezier het lezen als sociale activiteit opgepakt kan worden.

In deze aflevering maak ik een uitstapje naar collega podcast What the Bieb?! van de Westfriese bibliotheken en Bibliotheek Waterland. Waarom? Omdat ze laten zien op welke manier zij bijdragen aan de opvang van Oekraïense vluchtelingen en... het is de meest gezellige podcast in bibliotheekland.

Verder wordt kort ingegaan op de in ontwikkeling zijnde kwaliteitstoetsing van Informatiepunten Digitale Overheid (IDO's) en wordt een tipje van de sluier opgelicht over de criteria die daarvoor gaan gelden.

Tenslotte ga ik uitgebreider in gesprek met Suzanne Verheijden van o.a. digivaardigindezorg.nl. We hebben het over verschillende digi-types, welke door de bibliotheek worden bediend en hoe geleerd kan worden van de ervaringen uit de zorgsector met het digitaal vaardiger maken van medewerkers.  

In de week dat de Koninklijke Bibliotheek haar 225-jarig jubileum viert, spreek ik met een van de directieteamleden. Met veel enthousiasme legt Martijn Kleppe uit waar onze Nationale Bibliotheek van is en hoe deze zich verhoudt tot het netwerk van openbare bibliotheken.

Stiekem heeft de KB zich digitaal doorontwikkeld en kan terecht gesproken worden van onze nationale trots binnen het Nederlandse informatielandschap.

Martijn Kleppe spreekt verder over de Wekelijkse signaleringen die hij via LinkedIn de wereld in stuurt.  

In deze aflevering gaat het over de opleiding Community Librarian. Aan het woord zijn docent Irene Harmsen (Onderwijsnext) en projectleider Brancheopleiding Jannie van Vugt (VOB). Het gesprek gaat niet alleen over nut en inhoud van deze opleiding, maar ook over de voorwaarden om te komen tot een echte Community Library. 

In deze aflevering spreek ik met Maria Genova, auteur van boeken waarin onrecht en misstanden aan de kaak worden gesteld. Haar laatste boek Chatbotboy, een boek voor jeugd en jongeren, beschrijft een mooi liefdesverhaal en de rol van ChatGPT hierin. Met Maria ga ik uitgebreid in op de mogelijkheden en gevaren van ChatGPT en de rol die bibliotheken daarbij kunnen spelen.

Stichting Lezen viert dit jaar haar 35 jarig jubileum als de organisatie die staat voor leesbevordering en literatuureducatie. Daartoe organiseerde zij op 5 april 2023 het jaarlijkse congres Lezen Centraal. 

Deze aflevering bevat een impressie van twee bijdrages die gaan over de vraag op welke knoppen we kunnen drukken om jeugd en jongeren weer meer aan het lezen te krijgen. Achtereenvolgens komen Eliane Segers, Roel van Steensel en Anne-Christien Tammes aan bod met waardevolle presentaties.