Zapraszam na międzypokoleniowy odcinek!

Marta Sękulska Wrońska jest architektką i partnerką w warszawskim biurze WXCA a Zuzanna Jastrzębska studentką architektury na Uniwersytecie Technicznym w Delft w Holandii.

Bohaterką odcinka jest Eleonora Sekrecka - architektka, jedna z pierwszych absolwentek Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej.  Po II wojnie światowej aktywnie działała w środowisku architektonicznym. Była zaangażowana w odbudowę Warszawy oraz późniejszą realizację Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej. Była główną architektką osiedla Latawiec.

Punktem wyjścia do naszej rozmowy stanowi życie i dorobek Sekreckiej. Zastanawiamy się, z czym architekta musiała się zmagać w czasach przed i powojennych oraz jak jej zawodowe decyzje wpłynęły na jej dalsze losy życiowe.

• Czego moje rozmówczynie nauczyły się od Sekreckiej?
• W jaki sposób zinterpretowały i przedstawiły jej życie zawodowe na wystawie Architektki?
• Które aspekty pracy w architekturze współcześnie są porównywalne a które zupełnie różne od realiów pracy Sekreckiej?
• Na jakich polach współpraca międzypokoleniowa niesie ze sobą najwięcej spięć i nieporozumień?
• Jak możemy się wzajemnie od siebie uczyć, wykorzystując różnorodne doświadczenia i perspektywy?

Miłego słuchania!

Klaudia

Zapraszam na rozmowie o mieście i urbanistyce, ale z troską, empatią oraz wrażliwością. Rozmówczynią jest Magdalena Milert - architektka, urbaniststka, obserwatorka zmian w przestrzeni miejskiej oraz autorka książki “Dla kogo jest miasto? Jak tworzyć przestrzeń, która o nas dba”. W internecie znana pod pseudonimem @pieing.

• Dlaczego Magda zrezygnowała z pracy architektki na rzecz pracy w mediach społecznościowych i pisania?
• Jakie błędy w myśleniu o mieście są najczęściej powielane?
• Dlaczego Centrum Kongresowe ICE w Krakowie okazało się rozczarowaniem?
• Czym jest wroga architektura?
• Czego potrzebuje młodzież w mieście?
• Jakie formy lokalnego zaangażowania są najbardziej dostępne i skuteczne?

Zapraszam na rozmowę!

Klaudia

Our cities have to be changed into circular environments, removing the causes of these environmental crises. At the same time we have to make our cities climate-adaptive, counteracting the harmful consequences of those crises.

This is a fragment of the book The Flexible City. Solutions for a Circular and Climate Adaptive Europe published by Maarten van Tuijl and Tom Bergevoet - architects and urban designers from Amsterdam. And also my phenomenal guests of this episode!

Maarten van Tuijl graduated from TU Delft and Columbia University New York. After working for couple dutch offices and collaborating with the Japanese architect Naoko Hikami, he founded (together with Tom) temp.architecture - office focusing on subjects as flexibility, transformation, circularity, climate adaptation. In addition to being a designer, Maarten is also a lecturer at TU Delft and an expert for the EU Programme URBACT.

Tom Bergevoet after obtaining his Master's degree at TU Delft, lived in Japan working for SANAA (Tokyo). Later he also worked for OMA, Architectenbureau Koen van Velsen and Architectuurstudio Herman Hertzberger. Tom is also a guest lecturer at TU Delft and Academy of Architecture in Amsterdam.

Last year Maarten and Tom published the book The Flexible City which presents a toolbox with which circularity and climate adaptation can be implemented successfully. The book compares European cities, identify similarities and trends and create a very valuable source for information for designers, policymakers, developers, builders and users.

Links:

“The Flexible City” book:

https://www.nai010.com/en/publicaties/the-flexible-city/246150

Nature-inclusive project designed by temp.architecture:

https://temparchitecture.com/architectuur/natuurinclusieve-woonbuurt-groei/

Cool digital platform for research, knowledge and innovation about Amsterdam:

https://openresearch.amsterdam/

May the cities be flexible!

Klaudia Lachcik

Legenda Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, nauczyciel akademicki, profesor, autor setek publikacji na temat architektury, rysownik - Konrad Kucza-Kuczyński - jest gościem tego odcinka.

Profesor jest autorem ponad 60 projektów i realizacji mieszkaniowych, użyteczności publicznej, szkół wyższych i budynków sakralnych, m.in. sali im. Kordeckiego na Jasnej Górze, kościołów w Warszawie, Siedlcach, Szymanowie, Malmö, oraz pomników. Jest również autorem wielu książek m.in. „Zawód-architekt. O etyce zawodowej i moralności architektury”, „Widzialne niewidzialnego. Nowe kościoły warszawskie”, „Twórcy i dzieła Warszawskiej Szkoły Architektury 1915–2015”.

• Czym jest Warszawska Szkoła Architektury?
• Jakimi nauczycielami byli Pniewski, Lachert i Gutt?
• Czym jest zmysłowe odbieranie przestrzeni?
• Dlaczego Paryż to najlepsze miasto świata?
• Jaka powinna być współczesna świątynia?
• Gdzie szukać dobrze zaprojektowanego sacrum?
• Czy laicyzacja społeczeństwa wpływa na architekturę kościołów?

Uzupełnienie odcinka:

Rysunkowy pamiętnik Profesora: https://www.facebook.com/profile.php?id=100071221326084

Konrad Kucza-Kuczyński w audycji polskiego radia: https://www.polskieradio.pl/68/380/Artykul/2675245,Zawod-architekt-Opowiesci-Konrada-KuczaKuczynskiego

Architektura kościołów posoborowych: https://www.bryla.pl/bryla/1,90857,19285886,architektura-vii-dnia-polskie-koscioly-posoborowe-archiwum.html

Architektura sakralna wpisana w pierzeję - Kościół Dzieciątka Jezus w Warszawie: https://www.whitemad.pl/zoliborz-z-telefonem-w-dloni-architektoniczny-przewodnik-po-dzielnicy/

Dominikanie na Służewiu w Warszawie: https://www.bryla.pl/bryla/1,85301,13286809,Betonowe_sacrum_w_stolicy.html

Miłego słuchania!

Klaudia Lachcik

Alice Roegholt is the founder and now emeritus director of Het Schip Museum in Amsterdam and a curator of many exhibitions connected to the Amsterdam School movement and its representatives.

The Amsterdam School is one of the most fascinating movements in Dutch architecture. It's one of the most expressive, imaginative and unique styles that originated in the beginning of the XX century. It is recognized for its rich ornamentation including an expressive use of colours and materials. Buildings worth mentioning are: Het Scheepvaarthuis, Het Schip, De Dageraad, Het Sieraad and Piet Kramer's bridges.

Michel de Klerk is an undisputed leader of the Amsterdam School. His career began at Eduard Cuypers' office, where together with Piet Kramer and Jo van der Mey laid the foundation for the Amsterdam School.

• Is the Amsterdam School a school, style or a movement?
• What is the story behind founding the Het Schip Museum?
• What makes the Amsterdam School architecture so expressive and imaginative?
• What circumstances made it possible to design such rich housing for the working class?
• How is the versatility of Michel de Klerk's work reflected in architecture?
• What can we learn from this movement today?

Do you want to know more? Check here:

What is the Amsterdam School?: ⁠https://www.hetschip.nl/en/the-amsterdam-school⁠

Exhibition about Michel de Klerk: https://www.hetschip.nl/en/exhibition/michel-de-klerk-exhibition⁠

More about the Amsterdam School + the catalogue of cool buildings in Amsterdam: ⁠https://grandeflanerie.com/portfolio/amsterdamschool/⁠

Book Architect and Artist Michel de Klerk. Inspirer of the Amsterdam School: ⁠https://www.hetschip.nl/webshop/boeken/michel-de-klerk-inspirer⁠

Book A work of art in brick: ⁠https://www.naibooksellers.nl/architecture/a-work-of-art-in-brick-significance-and-restoration-of-het-schip-amsterdam-an-icon-of-social-housing-and-architecture-1919-1921.html?___store=english&___from_store=default⁠

The magazine for architecture and design of the Amsterdam School: ⁠https://amsterdamse-school.nl/en/about-wendingen⁠ Get inspired by the Amsterdamse School, it's addictive!

Klaudia Lachcik

Rok 2024 rozpoczynamy potężnie! Rozmawiam z Jakubem Szczęsnym - architektem, autorem instalacji i wystaw, bacznym obserwatorem świata. Jakub Szczęsny jest projektantem Domu Kereta, czyli instalacji, która finalnie znalazła się w kolekcji stałej Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku. Projektuje domy jednorodzinne, pisze scenariusze programów telewizyjnych, wykłada gościnnie na wielu uczelniach w kraju i za granicą. Nakładem Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie wydano jego książki pt. "Witajcie w świecie bez architektów" oraz "Azyle, nisze i enklawy, czyli katalog małych utopii". Od 2016 prowadzi własną pracownię SZCZ w Warszawie, a od 2022 jest dyrektorem artystycznym Paged Meble. W odcinku poruszamy wiele wątków związanych z wyzwaniami dzisiejszego świata: o edukacji architektonicznej o pokoleniowej zmianie na rynku i wydziałach o potrzebie krytycznego myślenia o potrzebie integracji specjalności, ekspertyz i zawodów o alternatywnych formach zamieszkiwania Uzupełnienie odcinka: Książka Azyle, nisze i enklawy czyli katalog małych utopii: https://sklep.artmuseum.pl/azyle-nisze-i-enklawy-czyli-katalog-malych-utopii-t190.html Pracownia SZCZ: https://www.szcz.com.pl/ Felietony Jakuba Szczęsnego: https://www.architekturaibiznes.pl/autorzy/jakub-szczesny,1538.html Książka Bernard Rudofsky “Architecture without architects”: https://www.moma.org/documents/moma_catalogue_3459_300062280.pdf Inicjatywy Great Green Wall: https://www.unccd.int/our-work/ggwi https://earth.org/what-is-the-great-green-wall-in-china/ Kolonia domów atrialnych: https://whu.org.pl/2015/04/20/orezna-kolonia-domkow-atrialnych/ Patronite: https://patronite.pl/architekturapowinna Moi Drodzy, miłego słuchania i ostrożności w ocenie rzeczywistości! Klaudia Lachcik

Najwyższa pora na architekturę dostępną! Rozmawiam z Maciejem Augustyniakiem z Fundacji Polska Bez Barier. Maciej jest specjalistą od dostępności, użyteczności oraz od praw człowieka. Dużo szkoli, dużo audytuje, dużo zmienia. Promuje zmiany, które włączają osoby z niepełnosprawnościami w życie społeczne i kulturalne. A tłem do tego życia jest architektura i ona wymaga dużej uwagi i dawki empatii! Czy polska architektura jest dostępna? Co oznacza projektowanie dla różnorodności? Czym jest niewidoczna dostępność? W jaki sposób można wykorzystać postęp technologiczny w architekturze, aby zwiększyć dostępność? Czym charakteryzuje się budynek przygotowany do ewakuacji wszystkich różnorodnych użytkowników? Dlaczego egoizm może być pomocny w projektowaniu inkluzywnym? Informacje uzupełniające: Poradnik Bezpieczna Ewakuacja od Fundacji Polska bez barier: https://polskabezbarier.org/ewakuacja Artykuł o tym, że projektowanie uniwersalne to nie to samo, co projektowanie inkluzywne: https://www.izbaarchitektow.pl/pokaz/nie_tylko_inkluzywnosc,2501/ O ETR-ach, czyli tekstach łatwych do czytania i zrozumienia: http://etr.edu.pl/p,1,jak-przygotowac-etr O sprytnym warszawskim deweloperze: https://www.auto-swiat.pl/wiadomosci/aktualnosci/deweloper-znalazl-sprytny-sposob-na-tym-osiedlu-prawie-caly-parking-pomalowano-na/bsp8l3p Fundacja Kulawa Warszawa: https://www.kulawawarszawa.pl/ Wsparcie dla Podcastu Architektura Powinna: https://patronite.pl/architekturapowinna Oto przestrzeń, w której egoizm może stać się atutem (albo ostatnią formą nadziei), zapraszam! Klaudia Lachcik

Reykjavik to miasto, które skupia dzisiaj 65% ludności Islandii. Ta niegdyś osada handlowa uzyskała prawa miejskie dopiero w 1786 roku. Powolny rozwój miasta trwał przez cały XIX wiek, natomiast początkiem kolejnego - na Islandię dotarły idee miasta-ogrodu, które zaowocowały rozwojem urbanistyki, pierwszej ustawy planistycznej (1921) i pierwszego planu miasta (1927). Kolejna fala błyskawicznego rozwoju nastąpiła w latach 60. Modernistyczna idea funkcjonalnego strefowania, niskiej zabudowy i rozwoju komunikacji samochodowej padła na podatny grunt. W latach 80. i 90. przywrócono możliwość wyższej zabudowy a następnie zaczęto uwzględniać jakiekolwiek wymogi ochrony środowiska naturalnego i kulturowego. Mimo, że dzisiaj Reykjavik to w wielu aspektach miasto ekologiczne, zielone i bezpieczne to wciąż żmudnie naprawia niekorzystne urbanistyczne wybory.

Moja rozmówczyni - Karolina Konieczna jest architektką wnętrz, aktualnie mieszkającą i pracującą w Reykjaviku. Karolina studiowała w Polsce, pierwsze doświadczenia zawodowe zdobywała w Polsce, ale 2 lata temu postanowiła wyjechać, poodkrywać i zgłębić islandzkie środowisko architektoniczne i doświadczyć samego miasta Reykjavik.

• W jaki sposób zainteresowała się architekturą wnętrz?
• Jakie czynniki zadecydowały o jej wyjeździe do Reykjaviku?
• Co odróżnia pracę architektki wnętrz w Polsce i na Islandii?
• Jak wygląda islandzka higiena pracy?
• Jakie są najczęściej spotykane opinie związane z życiem i pracą w Reykjaviku?
• Czy to miasto jest romantyzowane?
• Jakie amerykańskie wzorce są wciąż widocznie w tkance miasta?

Badania dotyczące kultury samochodowej Reykjaviku (ang.):

https://www.mdpi.com/2071-1050/13/2/619/htm?fbclid=IwAR3WqVUFpgHRWlv2zQw5WoR4mQx8fq1qH_egoHLvHGILeNt9MANzbV-xxew

Książka "O czasie i wodzie" (nie tylko o Islandii ale też o szerszym rozumieniu relacji człowieka ze światem) - rekomendacja Karoliny:

https://karakter.pl/product-pol-487-O-czasie-i-wodzie.html

Reykjavik Carbon Neutral 2040:

https://visitreykjavik.is/news/reykjavik-carbon-neutral-2040

Wsparcie dla podcastu:

https://patronite.pl/architekturapowinna

Miłego odsłuchu,

Klaudia Lachcik

“Constructing with circular materials is not only good for the planet, but also helps to make the architecture more interesting.” says Hans Hammink, architect and associate at de Architekten Cie. and my today podcast guest. Hans Hammink is an expert in integration the circularity in the architectural process. He was involved in the projects such as CIRCL Pavilion (Amsterdam Zuid), Edge Olympic, bicycle parking facility in Eindhoven, EDGE Amsterdam West. He is also one of the creators of the Building Passport: a digital twin of a building, a 3D model linked to circular data. Hans is also a teacher at the Academy of Architecture in Amsterdam. In 2021 he published a book: Lessons In Circularity.

Construction industry consumes around 60% of the world’s materials. It is responsible for around 53% of the world’s greenhouse gas emissions, a big part of which is attributed to buildings. The building sector must limit the energy consumption, stop using sources of fossil fuels, limit the CO2 footprint and stop over-exploitation of raw materials. How?

The construction industry should shift towards the circular economy. By closing cycles and reusing materials, we could tremendously limit the waste in the building sector and be more responsible about the climatic consequences.

• What does circularity in architecture mean?
• What are the design guidelines for a circular design?
• Is it possible to design a 100% circular building?
• Is there a lot of greenwashing regarding circular design?
• How do you balance aesthetic and functional considerations with circular design principles?
• How do you address the resistance or scepticism from the clients or stakeholders when proposing a circular design?
• Can circularity fit the business model?

Links:

The book 'Lessons in Circularity' - free to download

https://www.cie.nl/ebook-circularity?lang=en

Pawilion CIRCL, Amsterdam (De Architekten Cie.):

https://circl.nl/themakingof/en/

Article of Jan Rotmans and Gijs Diercks on the transition towards a circular economy:

https://amsterdameconomicboard.com/en/news/radically-different-collaboration-on-transitions/

Interview with Hans Hammink (about the beginnings in circularity, an unexpected case study in disassembly and the need of a shift in design thinking):

www.frameweb.com/article/sustainability/temporary-is-much-longer-than-you-think-why-design-for-disassembly-is-the-future-of-circularity

Article on construction sector sustainable problem:

https://www.circle-economy.com/news/only-8-of-used-building-materials-are-circular-in-the-netherlands

Support this podcast here:

https://patronite.pl/architekturapowinna

Enjoy listening!

Klaudia Lachcik

W tym odcinku rozmawiam z architektem i rysownikiem! Paweł Floryn jako architekt projektuje dla pracowni P2PA, natomiast jako ilustrator tworzy grafiki dla biur architektonicznych (np. Henning Larsen) lub dla magazynów (m.in. Magazyn Pismo, Tygodnik Polityka). Komunikację najczęściej utożsamiamy z mową i pismem a zapominamy jak wiele może przekazać nam ilustracja, szczególnie ta architektoniczna! Rysowanie jest mocno splecione z architekturą. Jest to świetne narzędzie do przekazywania koncepcji projektowych, do ilustrowania planów urbanistycznych, do opowiadania o architekturze poprzez różnorodne środki wyrazu, poprzez nietypową narrację, poprzez zastosowanie konkretnej typografii, znaków, symboli, kształtów czy poprzez indywidualną ekspresję. Tematy poruszane w odcinku: - W jaki sposób rysunek może odgrywać ważną rolę w procesie projektowym? - Czy każdy architekt/architektka powinien umieć rysować? Czy ta umiejętność jest niezbędna? - Jakie są najważniejsze aspekty, aby przekaz grafiki był czytelny i atrakcyjny? - Czy łatwo jest wpaść w ilustratorską modę? - Czy sztuczna  inteligencja jest dla rysowników szansą czy zagrożeniem? Linki uzupełniające: Floryn.Art: https://www.instagram.com/floryn.art/ Behance Pawła: https://www.behance.net/pawefloryn Artyści polecani przez Pawła: Clement Masurier: https://clementmasurier.com/ Eva Le Roi: http://eva-le-roi.com/ Diane Berg: https://diane-berg.com/ Książki polecane w podcaście: Nówka Sztuka. Młoda polska ilustracja, Patryk Mogilnicki, wyd. Karakter Nie ma się co obrażać. Nowa polska ilustracja, Patryk Mogilnicki, wyd. Karakter Podobał Ci się ten odcinek i chciałabyś/chciałabyś wspierać ten podcast? Wejdź na Patronite: https://patronite.pl/architekturapowinna Zapraszam do fascynującego świata z pogranicza architektury i rysunku! Klaudia Lachcik

I'm talking with Dick van Gameren - the dean of the Faculty of Architecture and the Built Environment at TU Delft in the Netherlands, a Professor of Housing Design and architect and partner at Delft-based office - Mecanoo.

In this conversation we take a look inside TU Delft education with the reflection on times when Dick was a student himself. But the main architectural topic is housing design with the current housing shortage as a background.

• What makes TU Delft unique and outstanding?
• Why shouldn't the architecture school prepare students for their professional career?
• What are the circumstances of the current housing crisis?
• How can we provide high quality, long-term housing solutions?
• What is your opinion on building artificial islands, densifying the cities or building in Dutch open land?
• What are the valuable traditional dutch patterns in housing design that we should be conscious about?

More information:

Book “Dutch Dwellings - The Architecture of Housing” by Dick van Gameren:

https://www.naibooksellers.nl/dutch-dwellings-the-architecture-of-housing-dick-van-gameren.html

Interview from 2019 on student life, education system and his role as a dean:

https://www.bnieuws.nl/read/interview-dick-van-gameren

Funenpark, Amsterdam:

https://www.archdaily.com/167460/myriad-syntax-and-tunga-dick-van-gameren-architecten

You can support the podcast here:

https://patronite.pl/architekturapowinna

Enjoy listening!

Klaudia Lachcik

W tym odcinku rozmawiam z Agą Biedalak z amsterdamskiego biura Space&Matter na temat ekonomii obwarzanka w architekturze.

Aga nie jest typową projektantką, bo nie projektuje i nie kreśli, ale doradza, konsultuje i obmyśla strategie związane z procesem projektowym. Promuje i implementuje rozwiązania odpowiedzialne środowiskowo i społecznie. Dodatkowo zajmuje się alternatywnymi modelami własności, finansowania i zarządzania budynkami i gruntami. Jej praca jest mocno powiązana z procesem współprojektowania i partycypacji.

• Czym zajmuje się "Research and Innovation Lead"?
• Jak wprowadzać innowacyjne rozwiązania w architekturze i budownictwie?
• Czym jest ekonomia obwarzanka i w jaki sposób Amsterdam wdraża tę strategię?
• Czym jest projektowanie odpowiedzialne środowiskowo i społecznie?
• Jakie są konsekwencje miejskich eksperymentów?
• Skąd czerpać obwarzankową wiedze i ekologiczne inspiracje?

Linki do wspomnianych projektów, publikacji i inicjatyw:

Doughnut Economics Action Lab (DEAL):

https://doughnuteconomics.org/

Amsterdam Donut Coalitie:

https://amsterdamdonutcoalitie.nl/

European Community Land Trust Network:

https://www.spaceandmatter.nl/work/european-community-land-trust-network

https://www.clteurope.org/

Amsterdam Policy: Circular economy:

https://www.amsterdam.nl/en/policy/sustainability/circular-economy/

The Doughnut for Urban Development:

https://www.home.earth/doughnut

De Ceuvel Circularity Playground, Amsterdam:

https://deceuvel.nl/en/

https://www.spaceandmatter.nl/work/de-ceuvel

https://www.metabolic.nl/projects/de-ceuvel/

Leyla Acaroglu:

https://www.leylaacaroglu.com/writing-by-leyla//tools-for-systems-thinkers-the-6-fundamental-concepts-of-systems-thinking

Książki:

• Ekonomia Obwarzanka. Siedem sposobów myślenia o ekonomii XXI wieku; Kate Raworth, Wydawnictwo Krytyki Politycznej

• Obwarzanek po polsku; praca zbiorcza, Wydawnictwo Krytyki Politycznej

• Let My People Go Surfing. The Education of a Reluctant Businessman; Yvon Chouinard, Penguin USA

Wsparcie dla podcastu: https://patronite.pl/architekturapowinna

Moi Drodzy, miłego słuchania i czytania o obwarzanku!

Klaudia Lachcik

Moi Drodzy, zapraszam na drugą część wycieczki po Amsterdamie - tym razem w wersji modernistyczno-alternatywnej!

Miejsca polecane w tym odcinku to:

1. Place zabaw - Aldo van Eyck

Betonowe cylindry, metalowe półkopuły, drążki, piaskownice i inne elementy zaprojektowane przez Aldo van Eycka w latach 50.-70. Wówczas było ich ponad 700, dzisiaj zostało ich raptem 17 - częściowo przekształconych, częściowo zaniedbanych, częściowo zarośniętych. Poszukiwanie tych elementów rozsianych po całym Amsterdamie staje się fascynującą grą miejską. Pomoże w tym strona Seventeen Playgrounds.

2. Dzielnica Bijlmer

Układ wielu 10-piętrowych galeriowców na planie plastrów miodu miał być odpowiedzią na powojenny kryzys mieszkaniowy lat 60. XX wieku. Ten powojenny eksperyment modernistyczny nie zdał egzaminu, ale od lat 90. jest poddawany konsekwentnemu procesowi rewitalizacji. Warto przyglądnąć się procesom zachodzącym wokół modernizacji bloku Kleiburg czy zmianom w przestrzeni publicznej.

3. Plan Generalny (Het Algemeen Uitbreidingsplan AUP)

Plan, który ukształtował współczesny Amsterdam zachodni jest ciekawą hybrydą technokratycznych idei modernistycznych oraz koncepcji miast-ogrodów. Autorami założeń byli Cornelis van Eesteren i Jakoba Mulder. Muzeum Van Eesteren jest niewielkim pawilonem w samym środku nowych dzielnic, które zgrabnie podejmuje i analizuje ten temat.

4. Plan van Gool

Jest to założenie z lat 60. zrealizowane na północy Amsterdamu. 10 5-piętrowych bloczków w zieleni rozmieszczonych jest ortogonalnie, ale dość nieregularnie. Szerokie galerie (miały służyć interakcjom i integracji społecznej) znajdują się jedynie na 3-cim piętrze, z którego wchodzi się na mieszkania wyżej lub niżej. Niektóre budynki są połączone ze sobą mostami w kształcie rękawów lotniskowych. Z pozoru surowa architektura posiada mnóstwo przyjemnego detalu - od zaokrąglonych betonowych balkonów, smukłych fasadowych kolumienek, po ciekawe użycie koloru.

5. Europarking

Budynek symbolizujący gwałtowny wzrost ruchu samochodowego w Amsterdamie w latach 60., wszechobecnie panującą samochodozę oraz plany stacji metra, które nigdy się nie wydarzyły. I tak, niedaleko zabytkowych kamieniczek i drobnej skali zabudowy miasta powstał on - moloch parkingowy. Projekt powstał w biurze Pieta Zanstry w stylu typowego, pragmatycznego, funkcjonalnego modernizmu (lata 70.). Charakterystycznym elementem są dwa ślimaki, czyli cylindryczne rampy parkingowe od strony kanału będące aktualnie kanwą dla miejskich wydarzeń, inicjatyw i społecznych przesłanek. Dodatkowo pod rampami znajduje się już dość kultowy bar - Waterkant. Polecam!

Mapa z miejscami z obydwu odcinków (i więcej!)

Chcelibyście kontynuuację tej serii? Dajcie znać!

Klaudia

Czym jest dom? Do czego nam służy? W jaki sposób na nas wpływa? Czy nas inspiruje?

Gościem odcinka jest Mateusz Załuska - architekt w biurze Herzog & de Meuron. Mateusz kształcił się w Warszawie, Rzymie oraz w szwajcarskim Mendrisio. Jest współzałożycielem platformy What is a house for, czyli kolekcji rozmów, które odpowiadają w niebanalny sposób na pytanie po co jest dom.

Rozmawiamy o drodze zawodowej Mateusza, o idei stojącą za inicjatywą What is a house for, o doświadczaniu przestrzeni, o semantyce domu i jego wielowątkowości.

Linki uzupełniające:

What is a house for

Moriyama House⁠ projektu Ryue Nishizawa

Yung Ho Chang o domu weekendowym projektu Angelo Bucci

Podoba Ci się ten odcinek? Chcesz wesprzeć podcast Architektura Powinna?

Wejdź na Patronite !

Miłego słuchania,

Klaudia Lachcik

Jedni mówią źle urodzone, inni byle jakie, peerelowskie. Czy socmodernizm da się lubić? Czy warto chronić?

Moi Drodzy, porozmawiajmy o architekturze rozmachu i niedoboru! Moimi gośćmi są: Klaudia Obrębska (historyczka sztuki i antropolożka, związana z Narodowym Instytutem Konserwacji Zabytków) oraz Jakub Polak (konserwator, zabytkoznawca, absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu).

Przepięknym pretekstem do naszego spotkania jest Poradnik dobrych praktyk architektonicznych dla socmodernizmu (do pobrania za darmo pod tym linkiem!). Publikacja ta pełni funkcję zarówno praktycznego poradnika architektonicznego jak i subiektywnego przewodnika po socmodernistycznej architekturze stolicy. Skupiamy się więc na architekturze Warszawy lat 1956-1989: jej historii, wartościach, niedociągnięciach, zaniedbaniach, ochronie, nadziei i mądrej renowacji.

• W jakim kontekście historyczno-społecznym powstawała architektura socmodernizmu?
• Gdzie leżą przyczyny utraty takich ikon jak Supersam czy pawilon Chemii w Warszawie?
• Halo, czy ktoś widział pawilon Cepelia?!
• Jak wyglądają obecne działania konserwatorskie obiektów socmodernistycznych, a jakie podejście powinniśmy praktykować?
• Kiedy chronić coś typowego, a kiedy wyjątkowego?
• Skąd się wzięły słynne termomodernizacje bloków i co poszło nie tak?
• Do kogo skierowany jest ⁠⁠Poradnik dobrych praktyk architektonicznych dla socmodernizmu⁠⁠ ⁠?

Modernizm jest niezwykle delikatny. Może być piękny, ale bardzo łatwo go zepsuć. Wystarczy niewłaściwy dobór koloru, faktury tynku czy materiałów wykończeniowych, a cały pierwotny zamysł projektowy znika w mgnieniu oka, zamieniając szlachetną prostotę na tandetne prostactwo.

~Michał Krasucki, Stołeczny Konserwator Zabytków

Linki uzupełniające:

Rozmowy z Klaudią Obrębską i Michałem Krasuckim w Magazynie Szum oraz Dwutygodniku

Wsparcie dla podcastu Architektura Powinna Doceniajmy socmodernizm, miłego słuchania!

Klaudia Lachcik

Filip Springer jest pisarzem, fotografem, krytykiem architektury. Jest autorem książek reporterskich poświęconych m.in. architekturze i przestrzeni, jak Miedzianka. Historia znikania, Wanna z kolumnadą, Źle urodzone, Miasto Archipelag. Polska mniejszych miast. Współtworzy Szkołę Ekopoetyki. Prowadzi blok architektoniczno-miejski na Łódź Design Festival.

W tym odcinku rozmawiamy o języku w kontekście miast, architektury i zmian klimatycznych. Jest o postawach względem kryzysu, o sprawczości, sprawiedliwości, umiarze, przyzwoitości i komforcie. Ta rozmowa jest ciekawa, niewygodna, słodko-gorzka.

• Jak opowiadać o katastrofie klimatycznej?
• Czy wszyscy jesteśmy równie odpowiedzialni za kryzys klimatyczny?
• Czy warto straszyć końcem świata?
• W jaki sposób pandemia i wojna wpłynęły na nasze wyobrażenia o miastach przyszłości?
• Jak zmiany klimatyczne wpływają na nasze postrzeganie komfortu?
• Czy Filip Springer chciałby być dzisiaj architektem?
• Co będzie się działo na najbliższym Łódź Design Festival?

Linki uzupełniające odcinek:

Rozmowa Filipa Springera z Danielem A. Barberem o końcu ery komfortu

Dr Michał Czepkiewicz o odpowiedzialności klimatycznej

Łukasz Wojciechowski w Magazynie Pismo o architekturze w kontekście kryzysu klimatycznego

Łódź Design Festival

Wsparcie podcastu Architektura Powinna

Miłego słuchania,

Klaudia Lachcik

Przenosimy się do Holandii! Moją gościnią jest architektka Kamila Głodowska. Kamila jest absolwentką WAPK a doświadczenie zawodowe zdobywała w biurach architektonicznych w Polsce i Holandii (RAU Architects, Paul de Ruiter Architects, de Architekten Cie). W de Architekten Cie pracuje jako architektka i jest członkinią zespołu pracującego nad wdrażaniem cyrkularności w projekty architektoniczne. Tematem tego odcinka jest zastosowanie ekonomii cyrkularnej, zasad gospodarki obiegu zamkniętego w architekturze i budownictwie na podstawie doświadczeń z Holandii. Czym jest architektura cyrkularna i jakich aspektów dotyczy? W jaki sposób stosuje się zasady gospodarki obiegu zamkniętego w architekturze w Holandii? Jak zmierzyć cyrkularność budynku? Do czego można wykorzystać zużyte jeansy w budynku? Dlaczego pawilon CIRCL w Amsterdamie jest modelowym przykładem architektury cyrkularnej? Jaka jest rola architektek i architektów we wdrażaniu idei architektury cyrkularnej? Gdzie szukać wiedzy i inspiracji? Zmiany klimatyczne są faktem. Drastyczne kurczenie się zasobów naturalnych jest faktem. Dewastacyjny wpływ budownictwa na środowisko jest faktem. Sektor budowlany wymaga systemowej zmiany. Holenderska gospodarka ma być całkowicie cyrkularna do 2050 roku. Jak myśleć, jak zarządzać, jak projektować i jak rozmawiać, aby te wyznaczone cele zrealizować? Oto jest pytanie. Jeśli podoba Ci się ten podcast i chciałabyś/chciałbyś wesprzeć, ⁠zapraszam na Patronite⁠! Linki uzupełniające odcinek: Książka Jacqueline Cramer ⁠⁠Pawilon CIRCL, Amsterdam (proj. De Architekten Cie.)⁠⁠ Thomas Rau i Sabine Oberhuber o paszportach materiałów⁠ ⁠Insert, ⁠⁠New Horizon⁠ ⁠Madaster - kadaster materiałów i produktów⁠ Platforma Reus Moi Drodzy, edukujmy się! Klaudia Lachcik

Uwaga! W tym odcinku rozmawiam z przedstawicielami grupy zadowolonych architektów! Moimi rozmówcami są Tomasz Bogusz oraz Zofia Zuchowicz z gdańskiej pracowni HAG.  

Tomasz Bogusz jest architektem i założycielem pracowni architektonicznej HAG - Human Architecture Group. W biurze bardzo ważnym aspektem jest współtworzenie i współdecydowanie, istotnym elementem jest brak hierarchii wewnętrznej i dobrostan wszystkich współtworzących tę pracownię. W HAGu zatem pracuje się 4 dni w tygodniu w celu zachowania balansu pomiędzy pracą a życiem prywatnym.  

Drugim rozmówcą a właściwie rozmówczynią jest architektka Zofia Zuchowicz, która kształciła się na Politechnice Gdańskiej, a doświadczenie zawodowe zdobywała m.in. w pracowni JEMS. Od 2021 roku pracuje w HAGu.  

Ten odcinek jest o bardzo niezwykłym (bo normalnym i zdrowym) podejściu do pracy. Jest o idei skracania czasu pracy i aplikowaniu tej koncepcji w branży architektonicznej. Jest o poszukiwaniu, o doszkalaniu się, o współtworzeniu i współdecydowaniu.  

• Czy 4-dniowy tydzień pracy jest możliwy w biurze architektonicznym? 
• Czy pracując mniej jesteśmy bardziej efektywni? 
• Jak wyważyć sukces finansowy biura z dobrostanem pracowników? 
• Jak zachować równowagę między życiem zawodowym i prywatnym? 
• Jakie cechy biura i pracowników sprawiają, że się da? 
• Skąd bierze się gloryfikacja przepracowania, romantyzowanie nadgodzin w branży architektonicznej?  

Linki uzupełniające odcinek: 

Magazyn Pismo o krótszym czasie pracy  

Dobrowolne wsparcie dla podcastu Architektura Powinna  

Serdecznie zapraszam do słuchania! 

Klaudia Lachcik

I talked with Shigeru Ban about disaster relief projects, emergency architecture and paper as a building material. 

Shigeru Ban is a Japanese, Pritzker-winning architect with world-wide experience and recognition. He was born in Tokyo and after studying architecture in Los Angeles and in Cooper Union School in New York, he opened his office in Tokyo, then in Paris and New York. He has designed projects worldwide from private houses, exhibitions, pavilions to offices or large scale museums.

He is known for his innovative work with paper as a building material, particularly recycled cardboard tubes used to quickly and efficiently accommodate disaster victims. Societal contribution and humanitarian work is a big part of his profession. His ideas for cheap, flexible, easy to build, durable and safe shelters keep helping the refugees and victims of natural disasters around the world.

He has established the NGO Voluntary Architects' Network (VAN) to start disaster relief activities, providing assistance in Turkey, India, Sri Lanka, China, Italy, Haiti, Japan, Ukraine and many more.

In this conversation I'm asking him:

• What are the most crucial aspects when it comes to designing an emergency shelter?
• What is the main purpose of disaster relief projects?
• What are the advantages of using paper or cardboard tubes as a building material?
• How do you perceive temporary and permanence in architecture?
• What is the goal of Voluntary Architects' Network?
• How did the Paper Partition System help Ukrainian refugees?
• Is the contribution to society the biggest value the architect can give?

Direct answers, rigid conclusions and a very humble and clear work approach. Enjoy the podcast!

More about Ukraine Refugee Assistance Project

The New Yorker Article on Ban's Paper Architecture

Support the podcast Architektura Powinna

Klaudia

W 50. (whoop whoop!) odcinku podcastu zapraszam Was na Lożę Miejską, czyli podsumowanie roku 2022 i plany, przewidywania na rok 2023. Uczestnikami spotkania są: Bogna Świątkowska (Bęc Zmiana), Łukasz Harat (antyRAMA, StreetCLoud), Marcin Żebrowski (Urbcast) oraz ja, Klaudia Lachcik.

Rozmawiamy o najważniejszych wydarzeniach, zmianach, nasileniach, zaniedbaniach, obawach i zaskoczeniach ubiegłego roku. Tematy dotyczą oczywiście spraw miejskich, krajobrazowych, architektonicznych, społecznych.

realizacja odcinka: Ola Kopeć 

Zaglądajcie na platformy wszystkich rozmówców:

Architektura Powinna:

facebook: https://www.facebook.com/architekturapowinna

instagram: https://www.instagram.com/architekturapowinna/

Zapraszam do wsparcia podcastu na platformie Patronite! 

antyRAMA:

facebook: https://www.facebook.com/antyrama

instagram: https://www.instagram.com/_antyrama/

Bęc Zmiana:

strona: https://beczmiana.pl/

facebook: https://www.facebook.com/FundacjaBecZmiana

instagram: https://www.instagram.com/bec_zmiana/

Urbcast:

strona: https://urbcast.pl/

facebook: https://www.facebook.com/urbcast.podcast/

instagram: https://www.instagram.com/urb_cast/

Do usłyszenia w kolejnym odcinku!

Rozpoczynamy rok 2023! W tym odcinku mam dla Was historię młodej architektki Joanny Kręgiel-Vereecke, która opowie nam o swojej drodze odnajdywania się w wymagającym środowisku architektonicznym w Holandii.

Joanna studiowała na Politechnice Łódzkiej oraz holenderskim TU Delft na specjalności Heritage & Architecture (Dziedzictwo i Architektura), zdobywała doświadczenie zawodowe w różnych biurach holenderskich (m.in. Heren 5, Noahh, Archivolt Architecten) a od 2 lat prowadzi własną pracownię STUDIO WOODS, w której zajmuje się projektami renowacji mieszkań i domów. Joanna żyje i pracuje w Holandii i to w tym środowisku są umiejscowione historie, doświadczenia i przemyślenia, o których możecie posłuchać w tym odcinku.

Rozmawiamy o pierwszych krokach na rynku holenderskim, odkrywaniu tego świata, uczeniu się, doświadczaniu lepszych i gorszych pracowni. Rozmawiamy przede wszystkim o próbie odnalezienia siebie jako projektantek w tym wszystkim. Będzie o zmaganiach językowych, o sprawczości lub jej braku, o presji i odpowiedzialności. Joanna doświadczyła długotrwałego stresu i presji, co finalnie doprowadziło do wypalenia zawodowego. Rozmawiamy o symptomach, o reakcji lub jej braku, o obserwacji sygnałów z własnego ciała, o odpoczynku i dbaniu o zdrowie psychiczne. Finalnie będzie też o zakładaniu własnej działalności w Holandii, o szukaniu klientów, o wyzwaniach prowadzenia własnej pracowni i o zachowywaniu balansu!

Studio Woods: www.studiowoods.eu

Dobrowolne wsparcie podcastu: patronite.pl/architekturapowinna 

Dbajcie o siebie, miłego słuchania! 

/Klaudia

Zapraszam na ostatni odcinek w tym roku! Mój rozmówca - Konrad Brzykcy jest architektem pochodzącym z Krakowa, który konsekwentnie dążył do osiągania swoich zawodowych planów, wykorzystywał pojawiające się szanse i aktualnie żyje i pracuje w Nowym Jorku. Swoje doświadczenie zawodowe zdobywał w krakowskim biurze Ingarden&Ewy, barcelońskim Beth Gali BBGG Arquitectes, nowojorskim BIGu, Selldorf Architects, czy aktualnie Fogarty Finger.

• Co sprawiło, że Konrad poszukiwał zawodowego rozwoju za granicą?
• Czy wyjazd gwarantuje zawodowy sukces i spełnienie?
• Jak budować swoją karierę na nieznajomych i wymagających rynkach zagranicznych?
• Jakie są najbardziej zaskakujące aspekty pracy jako architekt w środowisku nowojorskim?
• Czy nadgodziny i nienormowany czas pracy jest standardem?
• Jak konsekwentnie dążyć do celu? Jak być zmotywowanym?

Tutaj znajdziecie rozbudowany wywiad z Konradem Brzykcym uzupełniony świetnymi nowojorskimi (i nie tylko) zdjęciami. 

Moi Drodzy, serdecznie zapraszam na rozmowę o zawodowych ambicjach, o konsekwencji i determinacji, o spełnieniu i o ciągłym zadawaniu sobie jednego, ważnego pytania. Jakie to pytanie? Ha, dowiecie się w odcinku!

Chcielibyście wesprzeć ten podcast? Zapraszam na Patronite.

Miłego słuchania i wrzucania się na głębokie wody,

Klaudia Lachcik

Czas zaglądnąć do Japonii! Moim gościem jest Krzysztof Ingarden - architekt i współzałożyciel biura Ingarden & Ewý Architekci. W latach 80. odbył staż doktorancki w School of Art & Design na University of Tsukuba w Japonii. Pracował w biurze Arata Isozaki w Tokio a następnie w J.S.Polshek & Partners w Nowym Jorku. 

Biuro Ingarden & Ewý Architekci możecie kojarzyć z takich realizacji jak Małopolski Ogród Sztuki, Pawilon Wyspiański 2000, Centrum Kongresowe w Krakowie czy Polski Pawilon Expo 2005. Warto również wspomnieć o znamiennej współpracy z japońskim architektem Aratą Isozakim oraz fundatorem Andrzejem Wajdą, dzięki której powstał obiekt Muzeum Manggha w Krakowie.

• W jaki sposób początkujący projektant Krzysztof Ingarden odkrywał Japonię, jej kulturę i architekturę?
• Jak wygląda praca w japońskim biurze?
• Co jest potrzebne do zrozumienia japońskiej architektury?
• Dlaczego architektura Araty Isozakiego w szczególności urzekła mojego rozmówcę?
• Dlaczego Krzysztof Ingarden napisał list do Andrzeja Wajdy?

Rozmowa o wartościach w architekturze, kodzie kulturowym, podróżowaniu autostopem, wspomnieniach i japońskich fascynacjach.

Zapraszam do wsparcia podcastu na platformie Patronite!

聞いて楽しむ!

Klaudia Lachcik

Moi Drodzy, zapraszam na wycieczkę po architektonicznym Amsterdamie! Dla mnie to nie jest miasto marihuany, prostytucji, festiwali muzycznych i kapitalistycznego zachodniego zepsucia. Jest to miasto Złotego Wieku, eskpresyjnej cegły, budownictwa socjalnego, modernizmu funkcjonalistycznego, strukturalizmu, wielkich planów urbanistycznych i ruchów miejskich.

Miejsca polecane w tym odcinku to:

1. Szkoła Amsterdamska (Muzeum Het Schip, Zespół mieszkaniowy przy Spaarndammerplantsoen, współczesny budynek mieszkalny De Verbinding)
2. Schoonschip - ekologiczne osiedle domów pływających na wodzie
3. Sierociniec (Burgerweeshuis) Aldo oraz Hannie van Eyck - ikona strukturalizmu
4. FunenPark i Oostenburg - dwa różne osiedla przekształcające tereny poprzemysłowe w osiedla mieszkaniowe
5. Nowe wyspy mieszkalne - Haveneiland, Centrumeiland, Strandeiland (razem tworzące archipelag IJburg), w tym budynek zrealizowany w kooperatywie - De Warren.

Mapa z miejscami z odcinka (i kilkoma dodatkowymi!)

Zachwyt gwarantowany, miłego zwiedzania!

Klaudia

Dekarbonizacja budownictwa jest nieunikniona. Sektor budowlany odpowiada za blisko 40% światowej emisji gazów cieplarnianych. Czas na rozmowę o ekologicznym budownictwie z doradcą i ekspertem w tej dziedzinie - Jerzym Wójcikiem z firmy JW+A. Rozmawiamy o politykach i wytycznych Unii Europejskiej, o prawie lokalnym, o certyfikacjach wielokryterialnych (LEED, BREEAM, WELL). 

• Czy budownictwo zrównoważone jest dziś normą, czy wciąż egzotyką i fanaberią?
• Czemu służą certyfikacje ekologiczne budynków?
• Jakie są najpopularniejsze mity związane z tym zagadnieniem?
• Dlaczego certyfikacja praktycznie nie dotyczy wielorodzinnych budynków mieszkalnych?
• Czy certyfikacja to marketing?
• Czy potrzebujemy rewolucji w sektorze budowlanym?

Jako, że ponad 90% naszego czasu spędzamy w budynkach, warto być świadomym, jakie mamy narzędzia, aby nasze domy czy biura nie przyczyniały się do pogłębiania kryzysu klimatycznego. 

Linki uzupełniające odcinek:

Firma doradcza JW+A

Raport certyfikacji od PLGBC

Hubert Trammer o roli architektów w tworzeniu niskoemisyjnej architektury

Chciałbyś/chciałabyś wesprzeć podcast Architektura Powinna? Wejdź na Patronite

Życzę nam i naszym budynkom niskoemisyjności!

Klaudia Lachcik

Jaka to była przyjemność porozmawiać z Anną Cymer - historyczką architektury, popularyzatorką, autorką książki Architektura w Polsce 1945 – 1989! Czy w dzisiejszych czasach nie wypada dyskutować o estetyce? Ups, za późno!

• Co wpływa na odbiór formy architektonicznej? Jakie znaczenie ma funkcja obiektu?
• Czy wypada nam dyskutować o pięknie w obliczu katastrofy klimatycznej?
• Czy estetyka traci aktualnie na znaczeniu?
• Według jakich kryteriów powinniśmy oceniać budynki i przestrzeń?
• W jaki sposób Anna Cymer bada architekturę?

Rozmowa powstała w ramach rozgrzewki do wrocławskiego festiwalu Miastomovie. Więcej info na: miastomovie.pl

Anna Cymer o brzydocie w architekturze:

culture.pl/pl/artykul/zla-architektura-budynki-ktore-niszcza-krajobraz

Filip Springer o znaczeniu estetyki:

www.architekturaibiznes.pl/filip-springer-rozmowa,12117.html

Wsparcie dla podcastu Architektura Powinna:

patronite.pl/architekturapowinna

Moi Drodzy, życzę dużo serdeczności i braku biało-czarnych ocen!

/Klaudia

Nie jest to typowa rozmowa o branży, doświadczeniu, projektach. Zygmunt Borawski mówi o stresie, presji i odpowiedzialności w zawodzie architekta. Ten odcinek porusza istotny temat zdrowia psychicznego wśród architektów. 

Pytam Zygmunta o: Czego nauczyły Cię studia w Mendrisio i praca u Kereza? Czy my romantyzujemy zawód architekta? Czy architektura to zdrowa branża, jeśli chodzi o higienę pracy? Jakie mogą być objawy wypalenia zawodowego? Jak wyglądał Twoje poszukiwania balansu pomiędzy pracą a odpoczynkiem? Dlaczego zdrowie psychiczne wśród projektantów jest tak istotne? 

Zygmunt Borawski jest architektem, absolwentem Akademii Architektury w Mendrisio w Szwajcarii. Doświadczenie zawodowe zdobywał w pracowni Christiana Kereza w Szwajcarii oraz w biurze JEMS Architekci w Warszawie. Jest założycielem i wspólnikiem A-A Collective, z którym obecnie realizuje projekt Placu Centralnego w Warszawie. Mówi, że nie ma nic lepszego na świecie niż dobrze opowiedziana historia. 

Aktywność zawodowa Zygmunta: www.a-a-collective.com Raport Monograph o wypaleniu zawodowym wśród architektów: monograph.com/blog/state-of-burnout-in-architecture-2021 Patronite: patronite.pl/architekturapowinna Dbajcie o siebie, miłego słuchania! /Klaudia

Porozmawiajmy o wnętrzach! Moją gościnią jest Ida Mikołajska - architektka wnętrz, która wraz z mamą Krystyną Mikołajską prowadzą pracownię Mikołajska Studio w Krakowie.

• Co studiować, aby być projektantem wnętrz?
• Na czym polega praca architekta wnętrz?
• Jakie są stereotypy i wyobrażenia związane z tym zawodem?
• Jak rozmawiać z klientem?
• Jak praca architekta wnętrz ewoluuje? Czy pandemia coś zmieniła?

Bądźmy świadomi wnętrz, którymi się otaczamy a które mają niesamowity wpływ na nasze życie i nasze samopoczucie! Miłego słuchania, Klaudia

Mikołajska Studio: https://mikolajskastudio.pl/

Patronite: https://patronite.pl/architekturapowinna

Czas na miejskie marzenia, romantyczne techno, dziwaczną architekturę fastfoodową. W tym odcinku rozmawiam z Aleksandrą Stępień-Dąbrowską o architekturze lat 90. Aleksandra jest historyczką sztuki, badaczką i popularyzatorką architektury XX wieku, autorką książki "Jakby luksusowo. Przewodnik po architekturze lat 90.".

• Czy architektura lat 90. to postmodernizm? Skąd się wzięła ta architektura?
• Jakie wyzwania czekały na architektów w czasie transformacji? Co i jak projektowano?
• Czy w pogoni za Zachodem było miejsce na lokalność?
• Czy wyburzenie wrocławskiego Solpolu jest wielkim błędem naszych czasów?
• Co sprawia, że postmodernizm jest problematyczny?

Bardzo wartościowa rozmowa, której celem jest oswojenie i zrozumienie architektury lat 90. Miłego słuchania!

Linki:

• https://archiwumlat90.pl/
• https://niaiu.pl/dzialalnosc/nowosc-jakby-luksusowo-przewodnik-po-architekturze-warszawy-lat-90/

Patronite: 

• https://patronite.pl/architekturapowinna

/Klaudia Lachcik

Dzisiaj mam dla Was odcinek urbanistyczny, planistyczny, legislacyjny. Moim gościem jest urbanista Grzegorz Buczek - były wykładowca Wydziału Architektury PW i studiów podyplomowych ASP, radny dzielnicy Warszawa-Ochota w latach 90.

Rozmawiamy o ładzie przestrzennym, o ustawach i ich hierarchii, o strategiach, o studium, o planach miejscowych i o tym, jak urbanistyka w Polsce funkcjonuje na legislacyjnym backstagu. 

• Jakie planistyczne patologie występują w polityce przestrzennej polskich miast?
• Jakie są najważniejsze dokumenty i narzędzia planistyczne?
• Czym jest ład przestrzenny?
• Czy potrzebujemy rewolucji w systemie planowania?
• Jaki wpływ na system planowania ma polityka?
• Jak ewoluowały idee zagospodarowania obszaru wokół Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie?

Patronite: https://patronite.pl/architekturapowinna

Zapraszam!

Klaudia Lachcik

Today I speak with Deirdre Mask - a writer, lawyer, sometimes academic. Her book "The Address Book" describes the complex stories behind the names and numbers of the roads that we live on. Deirdre describes the influence of the address and the positive and negative consequences that it can bring.

I believe most of us have never considered that such a tiny, common detail can tell us so much about the place, people, politics, history. Most of us have never considered that a home address really matters. Time to talk about it!

• How many people in the world don't have addresses?
• How can street addresses lift people out of poverty and transform the slums?
• How can street addresses help to stop an epidemic?
• What are the benefits and disadvantages of having an address?
• Would we perceive the space differently if we wouldn't have street names?
• Are there places where the address is for sale?

Street names are about identity, wealth, and race. But most of all they are about power—the power to name, the power to shape history, the power to decide who counts, who doesn’t, and why.

Deirdre Mask: www.deirdremask.com

Ksiazka Adresy: https://www.znak.com.pl/ksiazka/adresy-co-mowia-nam-o-tozsamosci-statusie-i-wladzy-mask-deirdre-216305

/Klaudia

Każdy niby słyszał, ale dalej nie wiadomo, o co w tym chodzi. Czas porozmawiać o partycypacji ze specjalistami od partycypacji. Czym jest to współdecydowanie i współdziałanie w projektowaniu? Kiedy ta partycypacja ma zastosowanie? Kogo dotyczy i jakie ma znaczenie dla projektantów, a jakie dla mieszkańców? Kto w takim procesie powinien uczestniczyć? Jak zachęcić mieszkańców do zaangażowania? Jakie są zagrożenia partycypacji?

Rozmawiam z Anną Kotowską i Andrzejem Jaworskim z pracowni JAZ+Architekci: https://jazplus.pl/miasto/

A tutaj książka z odcinka - Czuły modernizm: http://instytutarchitektury.org/czuly-modernizm-wydawnictwo/

Wesprzesz mnie na Patronite? https://patronite.pl/architekturapowinna

Miłego słuchania i współdecydowania!

Klaudia Lachcik

Today I'm talking with a restoration architect and heritage specialist based in the Netherlands - Karianne Vandenbroucke. She is a board member at the Erfgoed Academie (Heritage Academy) and had been teaching Heritage & Design at TU Delft.

We talk about heritage and adaptive reuse. What is it and why does it matter? Is the terminology in the heritage world important? How do designers judge the values in architecture? What is the difference in approach between western and eastern world?

What are the rules of transformation of the building? How much can we destroy? What kind of interventions can we consider and what makes it a successful architectural interference? How much objectivism and subjectivism is in the process of adaptive reuse? Are we too preventive or too protective? How young can the monument be?

This is a great conversation in which Karianne introduces us to a broad and fascinating world of heritage. We can also take a look into her personal story of a restoration architect and the tranformation that inspired her at the first place - Fort Napoleon in Ostend, Belgium. We talk about a broad perspective on heritage, at the same time we focus on local aspects and Dutch approach towards heritage and transformation.

Enjoy listening!

Klaudia Lachcik

Mój rozmówca - Maciej Miłobędzki jest jednym ze współzałożycieli pracowni JEMS Architekci. W świecie architektonicznym te niewinne cztery litery JEMS wzbudzają podziw, respekt, ciekawość, nieco plotek, oczekiwań, trochę dumy i nadziei. JEMS jest kojarzony z racjonalnością formy, wyraźną strukturą, stonowaniem i brakiem ekstrawagancji. W pracowni powstały projekty takich budynków jak Biblioteka Raczyńskich w Poznaniu, Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach, 19. Dzielnica w Warszawie, Browary Warszawskie, renowacja i rozbudowa Hali Koszyki i wiele innych.

Czas odmienić biuro przez przypadki! Z moim gościem rozmawiamy o jego początkach architektonicznych, zarówno o okresie studenckim, pierwszych projektach jak i okresie zakładania biura. Rozmawiamy o micie założycielskim pracowni JEMS: jak poznał się z pozostałymi założycielami, jaka idea przyświecała tworzącej się pracowni, jak wyglądały początki i późniejszy rozwój? Czy wiecie, że JEMS współpracowało z Normanem Fosterem przy projektowaniu Metropolitanu? Jakie były punkty zwrotne dla biura? Kto teraz tworzy pracownię i jak biuro funkcjonuje bez wyraźnie zarysowanej hierarchii wśród pracowników? Czy ewolucję myśli i inspiracji architektonicznych odzwierciedlają fascynacje studenckie?

Oraz najbardziej niebezpieczne pytanie - czy istnieje coś takiego jak styl jemsowy? Czy ma to wydźwięk pozytywny czy negatywny? Co ten przymiotnik w ogóle oznacza? 

A wszystkiego dowiecie się z odcinka, miłego słuchania!

Wesprzesz mnie na Patronite? https://patronite.pl/architekturapowinna

Rozmawia Klaudia Lachcik

W najnowszym odcinku podcastu rozmawiam z Olkiem Gadomskim. Olek jest architektem, absolwentem Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. Od kilku lat jest związany z pracownią JEMS Architekci. Głównym pretekstem do naszej rozmowy jest książka "Wieczny Poligon", która została wydana dzięki Fundacji im. Stefana Kuryłowicza.

Domek w Wymoju pod Olsztynem staje się punktem wyjścia do refleksji nad architekturą jako bytem wiecznie niedokończonym, architekturą elastyczną, otwartą, organiczną, demokratyczną, w której każdy detal opowiada jakąś historię i przenosi nas w różne zamęty, teorie, wątpliwości i nadzieje architektoniczne.

Zapraszam do słuchania!

Klaudia

Moim gościem jest Łukasz Ostoja-Kasprzycki, który od 2013 roku tworzy projekt PoWarszawsku, na który składa się profil na Facebooku i Instagramie, audycja w radiu Kampus oraz kanał Youtube. Łukasz zajmuje się się popularyzowaniem wiedzy o Warszawie, upowszechnianiem ciekawostek i historii. Na swoich mediach zgromadził ponad 200tys. stałych odbiorców i to jest najlepszy przykład tego, że popularnonaukowe, miejskie, przestrzenne, historyczne kanały są doceniane i potrzebne, tego typu treści powinny być rozpowszechniane a twórca takiego profilu przepytany na podcaście Architektura Powinna. Jak powstał profil PoWarszawsku? Kim jest osoba, która stoi za tymi treściami? Skąd się wzięła u Łukasza pasja do starej Warszawy i opowiadania historii? Jakie emocje wzbudza w nim stolica? Jak zainteresować innych historią, archiwalnymi zdjęciami i ciekawostkami? Jaką moc i znaczenie mają zdjęcia i jak istotna jest społeczność utworzona wokół tego profilu? Zapraszam na rozmowę! Wesprzesz mnie na Patronite? https://patronite.pl/architekturapowinna https://www.facebook.com/Powarszawsku https://www.instagram.com/powarszawsku/

Zabawa, figle, igraszki, psoty i dziecięca libacja w przestrzeni publicznej! Czego chcieć więcej! Dzisiaj rozmawiamy o placach zabaw, o ich historii i stanie aktualnym, o dobrych i złych tendencjach. 

Moją rozmówczynią jest Ańa Komorowska - architekta krajobrazu, edukatorka, podkasterka, specjalistka od placów zabaw i kreatorka sformułowania NIEPLAC ZABAW. Co jest nie tak z tradycyjną nazwą? Skąd się wzięły place zabaw? Jak projektuje się takie miejsca? Na jakie potrzeby place odpowiadają? Czy nasze place zabaw są zbyt bezpieczne?! Czym są naturalne lub przygodowe place zabaw?

Aldo van Eyck uważał, że metalowy słoń na placu zabaw zabija dziecięcą kreatywność, bo zawsze będzie słoniem. Więc będzie też o tym, jak bardzo zdefiniowany plac powinien być. Pojawi się temat bezpieczeństwa, dostępności, elastyczności, estetyki i różnorodności. Zapraszam!

A tutaj źródła i polecenia:

Książka Ańy Komorowskiej pt. Jeśli nie plac zabaw, to co? wyd. Nieśpieszne

Profil na Instagramie i grupa na FB: @Nieplac Zabaw

Artykuł Olgi Gitkiewicz z Miesięcznika Znak: https://www.miesiecznik.znak.com.pl/smutek-piaskownic/?fbclid=IwAR3F62t07Ta-UyJJqZRpvgHy-d2M0dTpEYzDhlrI8-36jK0cSWOwWfDXzeY

Istniejące place zabaw od Aldo van Eycka: http://seventeenplaygrounds.com/

Holenderskie biuro od dobrych placów zabaw: https://www.carve.nl/

Can you believe it? Me neither. I spoke with Daniel Libeskind - Polish-American architect, artist and set designer. He is known for his ability to evoke cultural memories in buildings. Following the 20th anniversary of 9/11 attacks in New York City and a recently unveiled Dutch Holocaust Memorial of Names in Amsterdam, we focus on perception of time in architecture. Why is memory important? How does architecture function as a medium for remembrance? What are the architectural tools and how to use them? How to materialise sadness? How to make the absence visible? And how to keep the optimism?

Lots of crucial and meaningful thoughts and a very broad, eye-opening conversation. Daniel Libeskind says that architecture is a storytelling profession and that a building always tells you a story. Well, I hope this episode will help you to hear at least one more story that our cities tell.

Klaudia Lachcik

Dzisiaj odcinek monologowy. Ale nie stworzyłam go sama, stworzyliśmy go wszyscy razem. W tym odcinku poruszam ważną i wrażliwą kwestię seksizmu w architekturze. Czytam teksty i komentarze prowadzących, wykładowców, profesorów, przełożonych, z którymi spotkaliście lub spotkałyście się na uczelniach lub w miejscu pracy.

Jakie teksty słyszą studentki wydziałów architektury od swoich prowadzących?

Na jakie komentarze pozwalają sobie przełożeni w biurze architektonicznym?

Jak reagować na seksistowskie i dyskryminujące teksty? Co robić, kiedy spotykamy się z mobbingiem lub molestowaniem w pracy?

Czym są feminatywy i jaki mają wpływ na równość płci w zawodzie?

Profil Balu Architektek na Instagramie: @bal_architektek

Link do rozmowy z prof. Martą Leśniakowską: https://www.gdansk.pl/wiadomosci/architektura-wciaz-nie-jest-dla-kobiet-prof-marta-lesniakowska-tlumaczy-dlaczego,a,71647

Jak widzi miasto historyk i politolog? Jakie mechanizmy kształtują nasze miasta? Jak zrozumieć naszą przestrzeń? Czy my jesteśmy źle nauczani historii w szkołach? O czym świadczy budynek teatru, poczty, blok z wielkiej płyty a o czym galeria handlowa? No i najważniejsze: dlaczego tam mało mówimy o Warszawie?!

Dzisiaj rozmawiam z Rafałem Matyją - politologiem, historykiem, publicystą, profesorem Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie oraz autorem książki "Miejski grunt. 250 lat polskiej gry z nowoczesnością". Czym jest miejski grunt i w jaki sposób polskie miasta toczą grę z nowoczesnością? Proszę iść na spacer, włączyć podcast i się rozglądać!

Patronite - jeśli masz ochotę realnie wesprzeć ten podcast!

Miłego słuchania,

Klaudia Lachcik

Tytuł odcinka paradoksalnie wskazuje na złożoność i wielopłaszczyznowość profesji mojego gościa - akwarelisty i architekta Tytusa Brzozowskiego. Tytus jest bacznym obserwatorem ducha miasta. Jest artystą niezwykle uważnym, świadomym, z pewnością cierpliwym i ciekawym otoczenia. Ukończył Wydział Architektury w Warszawie, pracował u Jemsów i wszystko wskazywało na to, że zostanie Bogdanem Pniewskim, jednak w pewnym momencie oddał się w pełni malarstwu, akwarelom i tworzeniu wielopłaszczyznowych widoków miejskich zarówno w formie obrazów jak murali. Jego barwne i pogodne dzieła często łączą historię miasta z surrealistycznym, metaforycznym podejściem.

Jak daleko pada malarstwo od architektury? Jak przekłada się doświadczenie architektoniczne na malarstwo? Jak Tytus widzi miasta? Jak wygląda proces twórczy obrazu a jak praca nad muralami? Co kryją jego obrazy? Co go inspiruje? Posłuchajcie rozmowy!

Tutaj znajdziecie twórczość Tytusa:

https://tytusbrzozowski.pl/

https://www.instagram.com/tytus.brzozowski/

https://www.facebook.com/tytus.brzozowski

Moją gościnią jest architektka Berenika Zimnoch. Rozmawiamy o projektowaniu na prowincji, w podregionie, w kaczym dole, wygwizdowie, pipidówce, zaścianku i przedpiekle. Ale też o swojskości, lokalności, endemiczności i tubylczości. Jak się projektuje poza większymi ośrodkami miejskimi? Jak wygląda praca przy projektach w Ustce, Ełku, Chełmie czy Bytomiu? Jakie są zadania projektanta w mniejszych ośrodkach miejskich i czy różnią się od pracy architekta w większych miastach?

Rozmawiamy o wadach i zaletach projektowania małomiasteczkowego, o komunikacji i języku, o współpracy z urzędnikami i branżystami. A wszystko z perspektywy mojej rozmówczyni, która mówi, że "projektowanie to otwartość, dostosowanie się do miejsca". Nie będzie krytyki prowincjonalnej architektury i roastu małomiasteczkowości, ale za to docenienie i zauważenie bogactwa i wyjątkowości omawianego w odcinku przedpiekla.

Zapraszam!

Czy architektura jest dla kobiet? Czy branża architektoniczna jest zmaskulinizowana? Czy architektkom jest trudniej niż architektom?

Kobiety w architekturze statystycznie zarabiają mniej, o wiele rzadziej zdobywają nagrody, stereotypowo są uważane za płeć słabszą. Mimo, że na wydziałach architektury studiuje coraz więcej kobiet, w życiu profesjonalnym napotykają masę barier. Zakorzeniona nierówność zawodowych szans wpływa na wykruszanie się kobiet z branży architektonicznej. Na czym polegają te nierówności? Z czego wynikają?

W tym odcinku rozmawiam z Agnieszką Chudzińską - architektką, nauczycielką akademicką WAPW, matką oraz instagramerką. Jak wyglądała zawodowa ścieżka mojej gościni? Dlaczego zainteresowała się tematem kobiet w architekturze? Jakie problemy spotykają architektki? Rozmawiamy o nierównościach, dyskryminacji oraz lalce Barbie.

Miłego słuchania!

Klaudia Lachcik

Today I talk with the co-founder of the czech-slovak studio Chybik+Kristof based in Prague, Brno and Bratislava. My interviewee is Ondrej Chybik and we talk about the role and challenges of the architect nowadays.

How did the collaboration of two office founders start? Were they always friends or were there times of rivalry? How does Ondrej understand the evolution of the architect profession? How do they get the first commission as a new designer in the wild market of talented and experienced architects? What's the story behind their first completion?

But mainly we talk about the role of the architect. Who is this mysterious person? What features does the architect need? Is the influence of architects rising or decreasing? Why should architects build less? Is it even legal to say it?! We talk about the transformation and demolition as one of the most important and challenging topic in architecture. 

Ladies and gentlemen, dear listeners, enjoy the episode!

Klaudia Lachcik

"Powinniśmy zacząć pić więcej wina razem" - to jest alternatywny tytuł tego odcinka. I jest w tym dużo racji, szczególnie w kontekście networkingu i nawiązywania kontaktów. Tworzenie międzyinstytucjonalnych połączeń ma znaczący wpływ na sprawne funkcjonowanie miasta. Jak doszło do tej puenty?

Zacznijmy od początku.

W tym odcinku rozmawiam z Arturem Filipem - architektem, urbanistą, badaczem miejskim, autorem książki "Wielkie plany w rękach obywateli" oraz adiunktem na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej.

Rozmawiamy o własności w przestrzeni publicznej. Czym ona jest? Jakimi cechami się wyróżnia? Co na nią wpływa? Dlaczego własność jest tak istotna? Rozmawiamy o wykluczeniu i inkluzywności, o ludzkich i nieludzkich mieszkańcach miast, o dobru wspólnym i poczuciu sprawczości, o uwłaszczeniach i wielkich ideach.

Zapraszam!

Klaudia Lachcik

Today I walk with Regina Loukotová about founding an architecture school in Czechia.

Regina Loukotová is a Czech architect, educator, and co-founder of the Architectural Institute in Prague (school called ARCHIP), where she serves as Rector. 

She studied architecture at the Czech Technical University in Prague, earning a Ph.D. focused on public space and architectural competitions. In 1999, she co-founded GEM Architects with Martin Roubík, gaining international recognition for projects like their proposal for the Grand Egyptian Museum in Giza. In 2010, she co-founded ARCHIP, the first private architecture school in Czechia, based in Prague, taught entirely in English.

We talk about Regina’s educational path, various architectural education methods, key motivations behind establishing the school, curriculum gaps and challenges, teaching stuff and all the principles regarding shaping a valuable studying environment.

Extras/sources:

ARCHIP

A glimpse into the history of architectural education (Life of an architect)

Studies versus the future (Illustrarch)

Interview with Regina (czech)

Magazine RZUT (polish)

This conversation is a fascinating story about redirecting former student's frustrations into creating a valuable institution. Hope restored!

Klaudia

Jakie wyzwania stoją przed miastami w przyszłości, w szczególności przed Warszawą? Jak się projektuje miejską przyszłość? Czym jest studium? Kto nad nim pracuje? Jakie aspekty należy wziąć pod uwagę? Skąd można czerpać inspiracje i jakie miasta powinniśmy podglądać? Jak bardzo skomplikowanym i wielowątkowym organizmem jest miasto? Jakie są zalety i wady Warszawy? Na czym polega konkurs FUTUWAWA? Kogo najlepiej zapytać o te wszystkie miejskie wyzwania stojące przed miastami, w szczególności przed Warszawą? Najlepiej osobę prowadzącą zespół projektowy nowego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m. st. Warszawy. Monika Konrad jest Dyrektorem Miejskiej Pracowni Planowania Przestrzennego i Strategii Rozwoju m. st. Warszawy oraz jedną z jurorek konkursu FUTUWAWA. W godzinnej rozmowie nie sposób zgłębić wszystkich wyzwań stojących przed miastem, ale można wymienić te najistotniejsze oraz pokazać jak bardzo są ze sobą powiązane i jak bardzo na siebie wpływają. Miasto jest procesem, który podlega ciągłej zmianie i ewolucji. A Wy, jak sobie wyobrażacie zamieszkiwanie w Warszawie 2050? Więcej o konkursie FUTUWAWA znajdziecie tutaj: mieszkamy.futuwawa.pl Miłego słuchania! Klaudia Lachcik

Halo! Czy Polacy nienawidzą drzew? Czym jest betonoza? Dlaczego na potęgę wycinamy zieleń z przestrzeni polskich miast? Czym jest rewitalizacja? Kto za to odpowiada? Jakie wyzwania stoją przed miastami? Jak postrzegamy zieleń i w jaki sposób o niej opowiadamy? Czy jest nadzieja?

Moim gościem jest Jan Mencwel - działacz społeczny, aktywista miejski, współzałożyciel i przewodniczący stowarzyszenia Miasto Jest Nasze oraz autor książki "Betonoza. Jak się niszczy polskie miasta" i to przede wszystkim wokół tej książki rozmawiamy.

Bardzo fascynujący gość z bardzo potrzebnym tematem!

Zapraszam na wsparcia podcastu na Patronite !

Moi drodzy, miłego słuchania,

Klaudia Lachcik

Stęskniłam się! Za Wami i za muzeami!

Czy nie brakowało Wam doznań artystycznych podczas lockdownu? Czy sztuka jest nam potrzebna? Co nam dają muzea? A jak w ogóle zaprojektować muzeum? Jakich przeżyć oczekujemy od wystaw? Jak daleko może się posunąć projektant w projektowaniu emocji użytkownika?  

W tym odcinku rozmawiam z Mirosławem Nizio z Nizio Design International. Pracownia ma na swoim koncie realizację ekspozycji stałej w Muzeum Powstania Warszawskiego, ekspozycji w Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie, Muzeum Polaków ratujących Żydów im. Rodziny Ulmów w Markowej na Podkarpaciu czy czekające na oficjalne otwarcie Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie. 

Ale nie rozmawiamy jedynie o przykładach i realizacjach, ale również o architektonicznej ścieżce życiowej mojego gościa, o czasach studiowania w Nowym Jorku, o pierwszym zachwycie muzealnym, rozwoju działalności i o projektowaniu doświadczenia muzealnego, czyli tego, co każdy z nas w życiu doświadczył, ale niewiele z nas się zastanawiało jak to zostało wykreowane.

Serdecznie zapraszam do muzealnego zachwytu!

Rozmawia niezmiennie Klaudia Lachcik

Mateusz Mastalski jest architektem i urbanistą pracującym w kopenhaskiej pracowni Henning Larsen. Ukończył Wydział Architektury Politechniki Śląskiej, uczestniczył w wielu studenckich konkursach i warsztatach. Przez wiele lat współorganizował ogólnopolskie spotkanie studentów architektury OSSA. Praktyki zawodowe zdobywał m.in. w polskim KWK Promes, medusa group, holenderskim MVRDV czy kopenhaskim Cobe. W Henning Larsen prowadził projekt zagospodarowania Stoczni Cesarskiej w Gdańsku, pracował przy konkursie na salę koncertową w Ostrawie czy przy społecznej dzielnicy Vejlands Kvarter w Kopenhadze. 

Z jednej strony rozmawiamy o tych studenckich doświadczeniach i początkach pracy w architekturze. Ale nie tylko. Mateusz przygląda się Danii osobiście od 12 lat, więc postanowiłam go zapytać, skąd bierze się zachwyt nad duńską architekturą i dlaczego podziwiamy duńskie miasta? Dlaczego Kopenhaga jest mekką urbanistów i architektów? Dlaczego skandynawskie miasta wykazują wysoki współczynnik jakości życia? Co sprawia, że podziwiamy skandynawski design i nigdy nie mamy go dość?

Zapraszam do zdalnego zwiedzania i żywej uważności!

Miłego słuchania

Klaudia Lachcik