Kentsel Materyalite Araştırma Grubu, bu kavram üzerinden Türkiye'de mimarlığın düşünsel boyutunu ve biçimsel temsilini, teknoloji ve malzeme araştırmalarının ötesinde yeni bakış açılarıyla zenginleştirmeyi amaçlıyor. Funda Uz yürütücülüğünde, Atakan Yolcu, Aygen Erol Çakır, Ayşe Tuğçe Pınar Akın, Kübra Bilge Erdem, Mehmet Ali Gasseloğlu, Melahat Kaya Koç, Oya Yeşim Armağan Atacan, Simge Günöz ve Vahit Türüt’ün ekibinde yer aldığı ve İTÜ Rektörlüğü Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenen araştırma kapsamında, ekim ayında bir sempozyum ve mimarlık öğrencileri ile yeni mezunlara yönelik atölye çalışmaları düzenlenecek. Araştırma grubundan Funda Uz, Bilge Erdem ve Pınar Akın bu programda konuklarımız.

Konuğumuz kent plancısı, doktor öğretim üyesi Tuğçe Tezer, 6 Şubat depremleri sonrasında Hatay'daki planlama ve imar süreçlerini aktarıyor. Master plan ve koruma amaçlı imar planı gibi, bölge için geliştirilen farklı planlar, bu planların uygulanma süreçleri, kalıcı konut alanlarının inşası, güncel durum üzerine konuşuyoruz. 

Özel topografyasının da etkisiyle İstanbul, tarihi boyunca manzaraları seyredilen, resimleri yapılan, fotoğrafları çekilen bir şehir. 19. yüzyıl başında panoramanın icat edilmesiyle, İstanbul panoraması yapılan ikinci şehir olur ve pek çok ressam bu dönemde manzaralarını resmetmek üzere İstanbul’a gelir. Pera Müzesi’ndeki “Tam Yerinden: İstanbul’a Panoramik Bakışın Tarihi” sergisi on beşinci yüzyıldan bu döneme, şehre bakışın tarihini inceliyor. Sergi küratörlerinden Çiğdem Kafescioğlu ve Mehmet Kentel bu programda anlatıyor.

Konuklarımız Didem Gençtürk ve İlksen Mavituna ile Açık Radyo'nun bienal katılımcısı olmasını ve Barın Han'daki geçici stüdyo mekânını konuşuyoruz.

İstanbul Ticaret Üniversitesi'nden mimarlık ve tasarım fakültesi öğrencileri, pandemi günlerinde yeni konular öğrenme arayışıyla kendi imkanları ile bir podcast serisi başlattı: "Kreatif Sohbet" ismindeki bu programın her bölümünde farklı alanlarda çalışan bir konukla tasarım üzerine söyleşiler gerçekleştiriyorlar. Ekipten, iç mimarlık üçüncü sınıf öğrencileri olan Murat Ünsal ve Sena Dursun bu bölümde konuklarımız. Kreatif Sohbet'e nasıl başladıklarını, neler yaptıklarını, mimarlık ve tasarım hakkındaki düşüncelerini, öğrencilik deneyimlerini konuşuyoruz.

Açık Mimarlık'ta bu hafta "Ertil, Komplikasyonlar Mütehassısı" belgeselinin yönetmeni Yasemin Akıncı ile konuşuyoruz. Yapımcılığını Aslıhan Altuğ ve Kıvılcım Akay’ın üstlendiği belgeselde İstanbul'da bir apartman dairesinde tek başına yaşayan emekli mimar Ertil (80) anlatılır. Eşini kaybettiğinden beri onu hayata bağlayan tek şey, mimari çizimleridir. Yaklaşık 15 yıldır yeni bir müşterisi olmamasına rağmen Ertil çizim yapmaktan vazgeçmez. Her sabah evinden çıkıp iki sokak uzaklıktaki bürosuna gider ve bilgisayarı başına geçerek kendine hayali müşteriler uydurur. Bir gün bir inşaat şirketinden gelen bir dosya huzurunu kaçıracaktır. Dosyada oturduğu apartman yerine yapılacak yeni apartmanın planları vardır ve her biri birbirinden kötü çizilmiştir. Süme Palas depreme dayanıksız olduğu gerekçesiyle kentsel dönüşüm kapsamında yıkılma riski taşımaktadır. Ancak Ertil Süme Palas’ın depreme karşı dayanıklı bir bina olduğunu düşünmektedir. Ona göre müteahhitler yeni kentsel dönüşüm yasalarıyla eski binaları yıkıp yeni binalar yaparak kâr elde etmeye çalışmaktadır. Belgesel Ertil'in mücadelesi eşliğinde, mekansal aidiyet, hafıza ve sanatsal üretim kavramlarına yoğunlaşır.

Mimar Yelta Köm'le 17. İstanbul Bienali, Açık Radyo'nun bienale katılımı ve kendisinin bizzat bienal için gerçekleştirmiş olduğu çalışmalar üzerine konuşuyoruz.

Herkes İçin Mimarlık, onuncu yılında her ayın üçüncü Açık Mimarlık programını devralıyor. Bu haftaki programda 49. Yahşibey Tasarım Çalışmaları'ndan bir kayıtla Emre Gündoğdu, çalışmalara katılanlarla söyleşiler gerçekleştiriyor. Nevzat Sayın ve Herkes İçin Mimarlık'ın yürüttüğü atölye çalışmasında, Yahşibey’deki terk edilmiş köy okulları ele alınarak gerçekleştirilebilir bir öneriye dönüştürmek amaçlandı. Her yaz gerçekleşen Yahşibey Tasarım Çalışmaları'nda, on beşer günlük sürelerde farklı disiplinlerden tasarım öğrencileri farklı konular ve yürütücülerle atölye çalışmaları gerçekleştiriyor.

Salt Araştırma'dan mimar Orkun Dayıoğlu’yla, 2020 yılında kaybettiğimiz mimar Şevki Pekin'in online erişime açılan arşivi üzerine konuşuyoruz.

Konuğumuz Hasan Cenk Dereli ile İzmir yazlarından, Ege'de yazlık evlerde 1990’lı yıllarda gündelik hayattan, bu sene Ağustos ayı sonunda gerçekleşen Bozcaada Caz Festivali’nden konuşuyoruz.

Konuğumuz editör Fatih Tuncer ile İstanbul'un kuş evleri geleneğini konuşuyoruz. Anadolu'da on üçüncü yüz yıla uzandığı bilinen kuş evleri yapma pratiği, İstanbul'da özellikle lale devrinde yaygınlaşıyor. Güneye bakan cephelerin yüksek kısımlarına yapılan kuş evlerinin Osmanlı anıtsal yapılarındaki örnekleri minyatür köşkler, camiler biçiminde olabiliyor. Tarihi yarımadadakiler başta olmak üzere, kuş evlerinin işçiliğiyle dikkat çekici pek çok örneği bugün de farklı kuş türlerince kullanılıyor.

Her ayın üçüncü haftası Açık Mimarlık'ı onuncu yılını kutlayan Herkes İçin Mimarlık devralıyor. Bu programda HİM'den Hakan Ilıkoba ve Fırat Altundağ mimarlıkta genç olmak, deneyimleri, beklentileri üzerine bir söyleşi gerçekleştiriyor.

Bu programda Yelta Köm, Şirince’deki Nesin Köyü’nden bildiriyor. Buradaki mimarlık yaz okulu programı hakkında düzenleyicileri İnci Sağırbaş ve Selen Erdoğan ile bir söyleşi gerçekleştiriyor.

Serter Karataban, H. Cenk Dereli, Yağmur Yıldırım’ın çalışma mekanları üzerine söyleşilerinin üçüncü ve son bölümü. 

Konuğumuz fotoğraf sanatçısı ve mimar Murat Germen ile Sagalassos antik kenti yararına düzenlenen "Sagalassos'u İzlemek" sergisini, antik kentle ilişkisini ve burayı fotoğraflarında nasıl yorumladığını konuşuyoruz. Burdur'un Ağlasun ilçesi yakınlarındaki Sagalassos, UNESCO Dünya Mirası geçici listesinde yer alıyor ve Akdeniz'in en iyi korunmuş antik kentlerinden biri olarak ifade ediliyor. Kentin tanınırlığını artırmak ve arkeolojik kazı çalışmalarına maddi kaynak aktarmak amacıyla düzenlenen sergi, 27 Ağustos tarihine kadar Bozlu Art Project'te devam ediyor.

İstanbul’un geleceğini ortak akılla düşünmeye ve sorunların çözümlerini birlikte üretmeye yönelik uzun erimli bir plan çalışması olan Vizyon 2050 strateji belgesinin lansmanı 5-6 Temmuz tarihlerinde İstanbul Planlama Ajansı kampüsünde gerçekleşti. Katılımcı bir süreçle, 1100 paydaş ve 22.200 kişinin katılımıyla oluşturulan çalışmada İstanbul’un 2050 yılına dair amaç ve hedefleri içeren yedi ana tema belirlendi: çevreyi koruyan ve değişen iklime uyumlu kent, etkin ve kapsayıcı hareketlilik, iyi yaşam sağlayan canlı ve duyarlı mekanlar, dönüştüren ve dayanıklı ekonomi, herkes için erişilebilir ve adil kentsel olanaklar, eşit ve özgür toplum, bütünleşik ve akıllı altyapı sistemleri. Bu programda Vizyon 2050 strateji belgesinin oluşturulma sürecinden ve içeriğinden, tema ve amaçlarından, lansman programındaki panel ve konferanslarda tartışılan konulardan söz ediyoruz.

Herkes İçin Mimarlık onuncu yılı vesilesiyle her ayın üçüncü perşembe günü Açık Mimarlık'ı devralıyor. Bu ayki programda Emre Gündoğdu ve Hayriye Sözen, yerelde mimarlık pratiği ve yerinde yapmak üzerine bir söyleşi gerçekleştirdi.

Haydarpaşa Garı’nın gar olarak korunmasını talep eden Haydarpaşa Dayanışması, uzun soluklu bir kültürel miras ve kent hakkı mücadelesi. 2005’ten beri çalışmalarını sürdüren Haydarpaşa Dayanışması’nın her pazar günü gerçekleştirdiği Pazar Nöbetleri 550.’sine yaklaştı. Haydarpaşa Garı’nın korunması için sürdürülen mücadeleyi ve garın toplumsal hafızasını inceleyen “Yaşayan Haydarpaşa: Toplum, Kent ve Çevre için Haydarpaşa Dayanışması” kitabı Şubat 2022’de yayımlandı. 2020 yılında “herkesin kendi Haydarpaşasını anlatması için” yapılan açık çağrıya yanıt veren yazıların bir araya geldiği kitapta farklı seslerden garın farklı veçheleri dört bölümde aktarılıyor: “Mücadelenin Belleği”, “Paylaştığımız Her Şey”, “Haydarpaşa Öyküleri”, “Haydarpaşa’dan Şiirler”. Kitabı derleyenler Tugay Kartal, Ayça Yüksel, Kadri Durgut bu programda konuklarımız.

Bu programda İnci Eviner ve proje ekibinin Hasköy parkında gerçekleştirdiği “Ortak Eylem Aygıtı” katılımcı sanat etkinliğindeyiz; etkinlikten ses kayıtları ve proje ekibiyle röportajlar paylaşıyoruz. 1-2-3 Temmuz tarihlerinde gerçekleşen Ortak Eylem Aygıtı, transdisiplinler bir sanatsal araştırma yöntemi olarak kurgulandı. Üç gün süren katılımcı atölye ve performanslar, kendi ifadeleriyle, “biz olmanın farklı formlarını deneyimlemeyi amaçladı”. Proje, İstanbul Kent Konseyi, İBB Şehir Planlama Müdürlüğü, İstanbul Planlama Ajansı, İSTAÇ, İBB Park Bahçe ve Yeşil Alanlar Dairesi, Enstitü İstanbul İSMEK ve Kadir Has Üniversitesi işbirliğiyle düzenlendi. Atölye çalışmaları: Arzu ve Şikayetler Korosu, Hikaye Çemberi (Barış Arman), Ses [siz l i k] ! (Bilge Bal), Eksik Şiir, Yeşil Külhani (Eli Bensusan), Filozoflar Zirvesi (Fırat Yusuf Yılmaz), Yaşayan Gazete: Velvele (Gülsen Şenol), Hasköy Anlatı Atlası (Ilgın Hancıoğlu), Hakhakhakhak Evrensessel Ritmo-Dans Mevzuatı: Bolbol Arazi! (Şafak Çatalbaş), Ritim Atölyesi (Kolektif)

Bu programda konumuz mimar, mucit, felsefeci, şair Buckminster Fuller ve kendisini konu eden, Mark Wigley’in yazdığı kitap “Buckminster Fuller Inc: Architecture in the Age of Radio” (Lars Müller Yayınları, 2015). Buckminster Fuller uzun ve üretken yaşamında 28 patentin ve onlarca kitabın sahibi oldu. Kompakt banyo kabinlerinden yüzer evlere, nanostrüktürlerden arabalara pek çok farklı icadının yanı sıra insanların gezegenle ve birbiri ile uyum içinde yaşayacağı barış içinde bir dünya için fikirleri hem çağını hem de kendisinden sonraki düşünceleri derinden etkiledi. Fuller’in zengin arşivini, ekoloji ve teknoloji arakesitinde mimarlığın nasıl radikal yeni olasılıklar yaratabileceği sorusuyla inceleyen Wigley, Fuller’in bakış açısını günümüz koşullarına ve mimarlığa yönelterek bugünün krizlerini aşmak için mimarlığın sunabileceği potansiyelleri işaret ediyor.

30. Onur Haftası'nda yayımladığımız programda Yağmur Yıldırım kuir mimarlık kitaplarına yer veriyor. Özellikle 1980'ler sonu ve 1990'lar başındaki toplumsal ortamın ve kuramsal tartışmaların mimarlıkta kuir bir perspektiften toplumsal cinsiyet, cinsellik ve beden araştırmalarına nasıl kapı araladığını aktarıyor. Bu etkiyle 1990'lar ortasından 2000'li yılların başına kadarki dönemde yayımlanan ve kuir mekan tartışmalarında çığır açan kimi kitaplardan ve epistemolojik yaklaşımlarından söz ediyor.

Herkes İçin Mimarlık onuncu yılı vesilesiyle her ayın üçüncü perşembe günü Açık Mimarlık'ı devralıyor. Bu ayki programda Emre Gündoğdu ve Sarper Takkeci, çocuklarla birlikte oyun alanını tasarladıkları Çamlıca Şehit Onur Ensar Ayanoğlu İlkokulu’ndan bildiriyor. Mart ayında tasarımına başladıkları ve mayıs ayında uygulamasını yaptıkları oyun alanı, Herkes İçin Mimarlık’ın çocuklarla tasarlama denemelerinin yeni bir etabı oldu. Emre ve Sarper hem bu süreci hem de çocuklarla tasarlamak pratiği üzerine konuşuyor.

İstanbul Kent Konseyi başkanı, mimar Tülin Hadi bu programda konuğumuz. 2019 yılında kurulan İstanbul Kent Konseyi'ni, çalışma alanlarını ve devam eden katılımcı bütçe sürecini konuşuyoruz. İlk kez geçtiğimiz yıl uygulanan katılımcı bütçenin ikincisinin süreci 30 Mayıs'ta başladı. Fikir maratonları ve proje başvuruları devam eden katılımcı bütçe için başvurular 16 Haziran'a kadar devam ediyor. Ön değerlendirmenin ardından temmuz ayında halkoylamasına sunulacak olan projelerden seçilenler temmuz ayı sonunda duyurulacak.

Alexandre Dumas’nın Üç Silahşorlar, Yirmi Yıl Sonra ve Demir Maske romanlarında nasıl bir Paris şehri vardı? Üç farklı dönemde geçen bu romanlarda nasıl politik, kentsel ve toplumsal bağlamda nasıl bir gündelik hayat vardı? Bu bölümde Danimarkalı mimar ve kent plancısı Steen Eiler Rasmussen’in Şehirler ve Yapılar kitabında silahşorların Paris şehrini anlattığı bölümüne yer veriyoruz. Danca 1949 yılında, İngilizce 1951 yılında yayımlanan kitabın Türkçesi Arketon tarafından Deniz Özden çevirisiyle 2020 yılında yayımlandı.

Herkes İçin Mimarlık'ın her ay Açık Mimarlık'ta yürüttüğü köşede bu ay, Emre Gündoğdu'nun konukları Şule Can ve Francesco Pasta. Architecture Sans Frontières Birleşik Krallık (Sınır Tanımayan Mimarlar/ASF-UK) ekibinin Antakya'da yaptıkları çalışmaları ve Antakya'nın güncel durumu üzerine konuşuyoruz.

Mimar, öğretim üyesi ve araştırmacı Merve Bedir bu programda konuğumuz. Tasarım ve yeniden işlevlendirmesinin koordinasyonunu yürüttüğü Postane İstanbul ve onarım süreci üzerine konuşuyoruz. Galata’da on dokuzuncu yüzyılda yapılan eski İngiliz postanesine yerleşen Postane İstanbul, sosyal, çevresel ve kentsel etki odaklı çalışmalara ve müşterek kültürel üretimlere ev sahipliği yapan bir mekân. Çok paydaşlı bir yeniden işlevlendirme ve onarım sürecinin ardından Ekim 2021’de açılan mekânda kütüphane, yağmur suyunu biriktirip kullanarak doğal gıda yetiştirilen bir teras bahçesi, dayanışma temelli mutfak ve kafeteryalar, podcast stüdyoları, kütüphane, adil ticaret birimi yer alıyor.

Herkes İçin Mimarlık onuncu yılı vesilesiyle her ayın üçüncü perşembe günü Açık Mimarlık'ta. Geçtiğimiz ay açıklanan XVIII. Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri'nde "Mimarlığa Katkı Dalı Seçici Kurul Özel Ödülü"ne değer görülen Herkes İçin Mimarlık üyeleri, ödül töreninden bildiriyor.

Konuğumuz mimar ve öğretim üyesi Dr. Ezgi Tuncer ile bu programda göçmen kadınların kent deneyimleri, kamusal alan kullanımları ve kentsel hareketlilikleri üzerine konuşuyoruz. Kendisinin Eleonore Kofman ile birlikte yürüttüğü “Uluslararası Emek Göçünün Toplumsal Cinsiyet Dinamikleri” araştırma projesi, Türkiye, Irak, Lübnan ve Pakistan’da eşzamanlı olarak yürütülerek bu dört ülkede emek göçü ve yeniden yerleşme süreçlerini toplumsal cinsiyet bakımından inceledi. Araştırmanın Türkiye ayağında yüksek eğitimli göçmen profesyonel kadınlar ve göçmen ev işçisi kadınlarla çalışıldı. United Kingdom Research Innovation Global Challenges Research Fund tarafından desteklenen ve London School of Economics and Gender, Justice and Security Hub bünyesinde yürütülen projeden hareketle Türkiye araştırmalarını, çıkış noktalarını ve sorularını, saha çalışması süreçlerini, bulgularını konuşuyoruz.

Beyoğlu'ndaki Meşher'de Mayıs ayı sonuna kadar devam eden "Ben Sen Onlar: Sanatçı Kadınların Yüzyılı" sergisi kapsamında, Meşher ve SU Gender Cins Adımlar ekibinin işbirliğiyle Sanatçı Kadınların İzinde Beyoğlu yürüyüşleri gerçekleştiriliyor. Mart ayında başlayan ve hem fiziksel hem dijital olarak düzenlenen toplumsal cinsiyet ve hafıza yürüyüşler Mayıs ayında da herkesin katılımına açık olarak devam ediyor. Beyoğlu İstiklal Caddesi'ndeki yürüyüş rotasında 10 farklı mekânda 13 hikaye anlatılıyor, hikayelerin her birini farklı bir anlatıcı kurgulayıp aktarıyor. Bu programda konuklarımız Meşher ekibinden Ebru Esra Satıcı, Cins Adımlar ekibinden Ezgi Öz ve Özge Ertem. Kendileriyle Sanatçı Kadınların İzinde Beyoğlu yürüyüşlerini ve rotaları oluşturma süreçlerini, feminist bir pratik olarak hafıza yürüyüşlerini, toplumsal cinsiyet perspektifinden kent mekanının deneyimlenmesini konuşuyoruz.

SALT'ın "Arşivden Çıktı" video serisi, her birinde Türkiye mimarlık tarihinden farklı bir konuyu SALT Araştırma Mimarlık ve Tasarım Arşivi'ndeki mektuplar, fotoğraflar, proje çizimleri gibi belgelerle işleyen bir program. Geçtiğimiz günlerde yayımlanan son video, cumhuriyet döneminde mimarlık eğitimini konu ediyor. Güzel Sanatlar Akademisi ve İstanbul Teknik Üniversitesi’nin farklı dönemlerdeki öğretim üyelerinin arşiv belgeleri, mimarlar Ali Saim Ülgen, Fazıl Saffet Aysu, Erkal Güngören, Peykan Dalbaşar, Yaşar Dalbaşar ve Nezih Eldem’in öğrencilik yıllarından yazılı ve görsel belgeleri videoda yer alıyor. Bu videonun yayımlanması vesilesiyle SALT Araştırma ve Programlar ekibinden Orkun Dayıoğlu ve Tuğçe Kaplan'ı bu programda konuk ediyoruz; hem "Arşivden Çıktı" serisini hem de konu ettiklerini konuşuyoruz. Arşivden Çıktı'nın önceki videolarında işlenen konular ise Türkiye'de Mimar ve Sanatçı İş Birlikleri, Cumhuriyet Döneminin Planlı Mahalleleri, Anıtkabir ve Mimarları, Nezih Eldem Koleksiyonu'ndan Süleymaniye ve Zeyrek.

Herkes İçin Mimarlık Derneği, 10. yılı vesilesiyle her ayın üçüncü haftasında Açık Mimarlık'ı devralıyor. Bu programda dernek ekibinden Yelta Köm ve Pelin Tan, müşterekleşen mimarlık pratikleri, mimarlık sosyolojisi ve kolektiflik üzerine konuşuyor.

Açık Mimarlık'ın 19. Radyo Günleri Dinleyici Destek Projesi özel yayını programında Almanya'ya bağlanıyoruz; konuğumuz mimar ve Açık Radyo dinleyicisi Ilgaz Kayaalp. Kendisiyle çalışma alanı olan sergileme tasarımı, müzecilik ve bu konudaki güncel tartışmalar, eğilimlerle ilgili konuşuyoruz.

Konuğumuz Dr. Bülent Batuman ile Taksim Meydanı’nın güncel durumunu AKP’nin mekansal stratejileri ve kentsel politikaları üzerinden tartışıyoruz. Batuman’ın Metis Yayınları’ndan yayımlanan kitabı “Milletin Mimarisi: Yeni İslamcı Ulus İnşasının Kent ve Mekan Siyaseti”, İslamcılık ve yapılı çevre ilişkisini kapsamlı şekilde inceliyor. Çalışma, AKP dönemi kentsel politikalarını ve yarattığı özgün İslamcı kentsel durumu farklı temalar ve vaka çalışmalarıyla değerlendiriyor. Bu programda, kitabın yayımlandığı 2019 yılından bugüne nelerin nasıl dönüştüğünü, Taksim Camisi, yeni AKM, Beyoğlu Kültür Yolu üzerinden konuşuyoruz.

Solar Decathlon, ABD Enerji Bakanlığı tarafından iki yılda bir düzenlenen ve her ayağı farklı bir ülkede farklı bir temada gerçekleşen, sürdürülebilir ve enerji etkin yapıların yerinde inşa edildiği bir öğrenci proje yarışması. Bu yıl "Goes Urban" temasıyla Almanya'da düzenlenen yarışmada, Avrupa'nın mevcut yapı stokunu enerji etkin biçimde yenilemeyi amaçlayan proje önerileri bekleniyor. Yarışmaya Türkiye ve Almanya'dan katılan Deeply High ekibi, tasarım ve mühendislik disiplinlerinden üniversite öğrencileri, akademisyenler ve profesyonellerden oluşuyor. Ekipten Ilgın Yeşim Eldeş, Melike Ersoy ve Reha Demir bu programda konuklarımız.

44. Yapı Fuarı - Turkeybuild İstanbul 23-26 Mart tarihleri arasında İstanbul'da gerçekleşecek. Fuar kapsamında dördüncü kez yapılacak olan "Mimari Ustalık Sınıfları", belirlenen temalar çerçevesinde fuar alanına yapılan ziyaretler, yürüyüş sırasında tema üzerine mimarlarla sohbetler ve sonrasındaki sunumları içeren bir program. Bu yılki konukları Büşra Al, Durmuş Dilekci, Şule Ertürk ve Volkan Taşkın olan Mimari Ustalık Sınıfı programını, moderatörü Hasan Cenk Dereli'den dinliyoruz.

Londra Mimarlık Festivali'nin 20.'si, "re-imagine" başlığıyla 1-30 Haziran tarihleri arasında gerçekleşecek. Festival kapsamında 26 Haziran günü bir sunum yapacak olan Mert Eyiler, Murat Şanal, İdil Mersin, Zeynep Beyza Gergin bu programda konuklarımız; kendileriyle festivali, "re-imagine" temasını, "re-imagine Tarlabaşı" başlıklı çalışmalarını konuşuyoruz.  

Herkes İçin Mimarlık Derneği, 10. yılı vesilesiyle her ayın üçüncü haftasında Açık Mimarlık'ı devralıyor. Bu programda dernek ekibinden Yuvacan Atmaca ve Burcu Serdar Köknar, Herkes İçin Mimarlık'ın işlerinin mimarlık eğitimine yansımalarını tartışıyor.

Mimar ve öğretim üyesi konuğumuz İpek Türeli ile Metis Yayınları'ndan çıkan "İstanbul Açık Şehir: Kentsel Modernliğin Endişelerini Sergilemek" kitabını konuşuyoruz. Kitap İstanbulluların İstanbul imgesini fotoğraflar, müzeler, sinema filmleri gibi mecralardan okumayı deniyor. Her bölümü farklı bir mecraya ve vaka çalışmasına odaklanan kitabı konuştuğumuz bu programda kitabın son iki bölümüne, Türeli'nin Türkiye'de 2002 sonrası ideolojiyi Miniatürk ve Panorama 1453 Fetih Müzesi ile incelediği tartışmalarına odaklanıyoruz.

Video oyunları, metal müzik, çok satan kitaplar, tarih ders kitapları gibi popüler kültür üretimlerinde Bizans kimliğinin nasıl inşa edildiğini ve alımlandığını araştıran "İstanbul'da Bu Ne Bizantinizm" sergisi, 13 Mart 2022 tarihine kadar Pera Müzesi'nde ziyarete açık. Sergi kapsamında yayımlanan podcastler, parça listeleri, film seçkileri ve İstanbul Araştırmaları Enstitüsü kütüphanesinde oluşturulan arşiv de popüler kültürde Bizans konusunu farklı veçhelerinden işliyor. Serginin küratörü Emir Alışık bu programda konuğumuz. Bizantinizm fenomenini, popüler kültürde Bizans kimliğinin hangi politik ve toplumsal ortamlarda, nasıl bir haletiruhiyede üretildiğini, hangi kentsel imgelerin nasıl dolaşıma girdiğini konuşuyoruz.

Blok zincir, kripto para, NFT, metaverse gibi kavramlar son dönemde hayatımıza giren ve çokça tartışılan yeni olgular. Bunlar nedir ve nasıl işler, mekanın üretimini ve mimarlık pratiklerini nasıl etkileyebilir? Metaverse evreni, sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik mekan deneyimimizi nasıl dönüştürebilir? Bu soruları tartışacağımız programda konuğumuz mimar ve öğretim üyesi Sabri Gökmen.

Herkes İçin Mimarlık Derneği 10. yaşını kutluyor. Bu vesileyle her ayın üçüncü haftasında Açık Mimarlık içinde farklı konu ve konuklarla bir seri program gerçekleştireceğiz. İlk programda Herkes İçin Mimarlık'ın kurucularından ve ilk yıllarında katılanlardan Merve Gül Özokcu, Emre Gündoğdu ve İdil Bayar konuklarımızdı. Bu ikinci programımızda konuklarımız ekibe daha sonraki yıllarında dahil olan Kubilay Ercelep, Sarp Özgen ve Serap Kaçmaz. Herkes İçin Mimarlık'a nasıl ve neden dahil olduklarını, derneğin işleyişini ve çalışma pratiklerini, kapsayıcılıkla ilgili fikirlerini, bundan sonraki yıllar için düşündükleri olası işleyişleri ve dönüşümleri konuşuyoruz.

Reşad Ekrem Koçu'nun İstanbul Ansiklopedisi, 1974 yılına kadar fasiküller halinde yayımlanan ve Koçu'nun ölümüyle G harfinde tamamlanamadan kalmış nevi şahsına münhasır bir kent ansiklopedisi. Ansiklopedi arşivinin 2018 yılında Kadir Has Üniversitesi tarafından satın alınmasıyla, arşivin dijitalleştirilmesi çalışmaları başladı. Yakında kamu erişimine açılacak olan arşive dair gündem oluşturmak ve ilgiyi çoğaltmak için iki kurum işbirliğinde farklı etkinlikler gerçekleştirildi. Toplumsal Tarih dergisinin 338. sayısında yer alan "Reşad Ekrem Koçu, İstanbul Ansiklopedisi ve arşivi" dosyası, Koçu'nun İstanbul Ansiklopedisi'ni ve arşiv çalışmalarını farklı veçhelerinden farklı yazarların metinleriyle inceliyor. Dosyanın editörleri olan ve İstanbul Ansiklopedisi arşiv çalışmalarına dahil olmuş Gürbey Hiz ve Melike Sümertaş bu programda konuklarımız. Kendileriyle Koçu'yu, İstanbul Ansiklopedisi arşivini ve dosyayı konuşuyoruz.

Bu bölümde 1898-1990 yılları arasında yaşamış Danimarkalı mimar ve kent plancısı Steen Eiler Rasmussen’in Şehirler ve Yapılar kitabında Londra ve Paris’i anlattığı bölümüne yer veriyoruz. Rasmussen bu bölümde iki şehri meydanları, bu meydanları karşılayan cepheleri, şehir surları, tarihteki arazi spekülasyonları gibi farklı konular üzerinden, sistemli bir tarih sunumundan kaçınarak inceliyor. Danca 1949 yılında, İngilizce 1951 yılında yayımlanan kitabın Türkçesi Arketon tarafından Deniz Özden çevirisiyle 2020 yılında yayımlandı. Görsel bilgisi: Turgot Paris Haritaları, 1734-1736

Konuğumuz mimar ve öğretim görevlisi Selin Erdemirci ile bu programda tekinsizlik ve kentsel mekan üzerine konuşuyoruz. Sigmund Freud'un kavramsallaştırdığı tekinsizlik kavramını Selin negatif bir olgu olarak değil, kentsel mekanın deneyimine ve üretimine dair yeni potansiyeller barındıran bir araç olarak inceliyor ve İstanbul'a bu tekinsizlik perspektifinden bakıyor. Böyle bir yaklaşımla ortaya koyduğu "Tekinsiz Kent Araştırmaları", kentsel mekanın yeni deneyimlerini araştıran bir oyun.

Herkes İçin Mimarlık Derneği onuncu yılını kutluyor. Farklı uğraşlardan öğrencilerin ve profesyonellerin gönüllü olarak bir araya geldiği topluluk, sosyal ve kentsel sorunları yaratıcı yollarla gündeme getirerek mimarlık ve tasarım alanlarından çözüm yolları üretmeyi amaçlıyor. Bu programda konuklarımız Herkes İçin Mimarlık üyelerinden Merve Gül Özokcu, İbrahim Emre Gündoğdu ve İdil Bayar; birlikte derneğin 10 yılına bakıyoruz. Nasıl bir ortamda hangi niyetlerle kurulduğunu, yaptıkları projeleri, çalışma biçimlerini, on yılda nasıl dönüştüğünü konuşuyoruz.

Konuğumuz Bizans uzmanı, arkeolog ve mimarlık tarihçisi Dr. Kerim Altuğ ile Bizans İstanbulu'na doğru yola çıkıyoruz. İstanbul'un mütevazı bir kentten nasıl bir imparatorluk başkenti olduğunu ve nasıl inşa edildiğini, Bizans döneminde kentsel dokuyu ve mimarlığı, kentin yaşadığı kimi dönüşümleri konuşuyoruz.

Çiçek Tezer, Emre Yıldız ve Pınar Kılıç Özkan'ın editörlüğündeki "Kent Üzerine: Düş, Yer, Müşterek ve Hareket" kitabı Yakın Kitap'tan yayımlandı. Kitap, "düş", "yer", "müşterek" ve "hareket" isimli dört bölümde kenti farklı perspektiflerden ve mecralardan anlamaya çalışan, farklı kalemlerden çıkmış metinleri bir araya getiriyor. Editörlerden Çiçek Tezer ve Pınar Kılıç Özkan ile kitabı, ortaya çıkış hikayesini, ürettiği tartışmaları konuşuyoruz.  

İstanbul Planlama Ajansı'na göre İstanbul'da kiralar bir önceki yıla göre %66 arttı, kiracıların yarısı Covid-19 pandemisi koşullarında kiralarını ödeyemedi. 2022 yılının ilk programında geçtiğimiz yıla bakıyor ve gündemdeki önemli konulardan konut sorunu ve barınma hakkına dair gelişmeleri, hak mücadelelerini, verileri paylaşıyoruz.

2021 yılının son programında Hasan Cenk Dereli ile beraber yılın mimarlık ve kent gündemini değerlendiriyoruz. Bu yıl tamamlanan kimi mimari projeleri, vakit geçirdiğimiz kamusal alanları ve kentleri, mimarlıkta emek koşullarını konuşuyoruz.

Venedik Bienali 17. Uluslararası Mimarlık Sergisi kasım ayı biterken sona erdi. Covid-19 pandemisi nedeniyle 2 kere ertelenen bienal, "Birlikte Nasıl Yaşarız?" başlığı ile Hashim Sarkis küratörlüğünde gerçekleşti. Bu başlığın işaret ettiği eksende hem ana sergi hem de ülke pavyonları ve etkinlikler ağırlıklı olarak dünyanın yaşadığı krizlere ve adaletsizliklere, mekan üzerinden bir arada yaşama tahayyüllerine yer verdi. Bienali son haftasında ziyaret eden Yelta Köm, bu programda sergi ve etkinliklerden izlenimlerini aktarıyor.