Explorez tous les épisodes du podcast Menno en Erwin about Nature and Science
| Titre | Date | Durée | |
|---|---|---|---|
| 🎧 # 185 September, herfstmaand of nazomer? | 03 Sep 2025 | 00:14:05 | |
September, herfstmaand of nazomer? Officieel begint de herfst 23 september. Maar elk jaar is er de kans dat het met recht de nazomer genoemd mag worden. Houden we het veiliger op de fruitmaand. Bij uitstek is de maand van kastanjes, appels en peren. En van heel veel vruchten en bessen, zoals de lijsterbes, de kardinaalsmuts en de duinroos. Veel planten bloeien vrolijk door, en sommige zoals de klimop en de herfsttijoos (daarover zo meer) beginnen deze maand pas met de bloei. Het belang van de kleine klimopbloemetjes voor insecten moet niet onderschat worden. Vlinders kunnen er nog volop zijn. Veel hangt af van hoe zonnig het nog is. De laatste jaren is het aantal zonneuren gestegen tot meer dan 180 uur. Het standvogelbestand wordt aangevuld door onze wintergasten en het is ook een mooie maand om zeetrek aan het strand te bekijken. Volg de podcast en word gratis lid via mennoenerwin.nl voor meer natuur en wetenschap verhalen. abonneer je daar ook op de nieuwsbrief met 5 tips over Teken. We hebben een kleine aanpassing gedaan: Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack. Zaterdag een nieuwsbrief NL met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met 5 tips over het onderwerp zowel in het nederlands als het engels. Zondag een engelse nieuwsbrief ENG over het onderwerp van de week. Je kan zelf kiezen wat je in de mailbox krijgt nederlands engels of alleen de podcast ga naar je settings van substack en zet daar uit wat je niet meer wil ontvangen. Je kan ook alles uitzetten. Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| 🎧 #184 Komt leven op aarde uit de ruimte? | 27 Aug 2025 | 00:20:44 | |
Komt leven op aarde uit de ruimte? Net zoals alles op aarde zijn wij uit sterrenstof opgebouwd. Maar minder duidelijk is of het leven op aarde ook letterlijk uit de ruimte kwam aanwaaien, via aminozuren, de bouwstenen van onze eiwitten op meteorieten en kometen. Een oudere theorie zegt dat het op aarde gebeurde: in een oersoep van water gemengd met waterstof, methaan en ammoniak ontstonden door blikseminslag de bouwstenen van het leven. Nog een andere theorie zegt dat het leven op aarde ontstond diep in de oceanen, bij hete bronnen. Zekerheid is er niet, misschien weten we in de nabije toekomst meer. Op 1 juli 2025 is er voor de derde keer een interstellaire komeet gevonden die vanuit het midden van onze Melkweg op weg is naar ons zonnestelsel. De komeet I3/Atlas benadert ons zo dicht dat we via afgebogen zonnestralen kunnen gaan bepalen uit welke bestanddelen die komeet bestaat. Die bevindingen kunnen onze kijk op het ontstaan van leven op aarde stevig beïnvloeden. Onze podcast was trouwens al opgenomen voor I3/Atlas in de openbaarheid kwam. Volg de podcast en word gratis lid via mennoenerwin.nl voor meer natuur en wetenschap verhalen. abonneer je daar ook op de nieuwsbrief met 5 tips over Teken. We hebben een kleine aanpassing gedaan: Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack. Zaterdag een nieuwsbrief NL met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met 5 tips over het onderwerp zowel in het nederlands als het engels. Zondag een engelse nieuwsbrief ENG over het onderwerp van de week. Je kan zelf kiezen wat je in de mailbox krijgt nederlands engels of alleen de podcast ga naar je settings van substack en zet daar uit wat je niet meer wil ontvangen. Je kan ook alles uitzetten. Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| 🎧 #175 Jongeren natuur en ecologie | 25 Jun 2025 | 00:13:11 | |
Jongeren natuur en ecologie Als er één groep belang zou moeten hebben bij natuur en ecologie dan zou het toch die van jongeren moeten zijn. De vanzelfsprekendheden lijken er vanaf, voor een ieder die gedachten om de toekomst maakt. Een gezonde toestand van de natuur, schoon water, schone lucht, een schone bodem, het lijkt in hoog tempo uit onze handen te glippen. PFAS en microplastics, soortensterfte op ongekende schaal, biotoopvernietiging en klimaatverandering die zich steeds verder versnelt, dat zijn de trefwoorden voor de komende generatie. Schoolboeken met degelijke teksten over het belang van de ecologie helpen daarbij weinig. De ongekende luxe en welvaart van de meeste van onze jongeren houden ze voor iets vanzelfsprekends, iets waar ze recht op hebben. Op de achtergrond speelt zowel een verlies aan contact met de natuur als een gebrek aan wat onze oosterburen Bildung noemen. Een staat van geestelijke ontwikkeling, door kennis te willen nemen en door ook moeite en tijd in te stoppen, om te begrijpen wat er zich om je heen afspeelt. Misschien is beleven van de natuur in onze directe omgeving een uitweg. Op sommige scholen gebeurt dat. Je verwonderen over het onkruid tussen de straattegels, je verheugen over bijen en wespen, genieten van de herkenning van een vogel die in jouw buurt zijn nest verzorgd. Natuursport noemde Jac P Thijsse dat ooit. Volg de podcast en word gratis lid via mennoenerwin.nl voor meer natuur en wetenschap verhalen. abonneer je daar ook op de nieuwsbrief met 5 tips over Teken. We hebben een kleine aanpassing gedaan: Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack. Zaterdag een nieuwsbrief NL met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met 5 tips over het onderwerp zowel in het nederlands als het engels. Zondag een engelse nieuwsbrief ENG over het onderwerp van de week. Je kan zelf kiezen wat je in de mailbox krijgt nederlands engels of alleen de podcast ga naar je settings van substack en zet daar uit wat je niet meer wil ontvangen. Je kan ook alles uitzetten. Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #85 Eten met kerst, door de mond. | 21 Dec 2023 | 00:10:01 | |
Eten met kerst: door de mond. De natuur van Duurswold: Wandel- en fietsroutes door Midden-Groningen In de s**t Door Thomas Oudman The Origin of Speces bij Charles Darwin Schelpengids Nederland De Klok met de duizend wijzers De mooie Voedselmachine van Giulia Enders --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #84 De beroemde maar vergeten ontdekker: Humboldt. | 21 Dec 2023 | 00:16:43 | |
Ooit was ie de beroemste geleerde en ontdekker van de wereld. Beschreef als eerste klimaatzones en de samenhang van het leven op aarde. Ontdekte het berglandschap van Zuid-Amerika, bestudeerde vulkanen en aardbevingen, en nu haast vergeten...
In de s**t Door Thomas Oudman The Origin of Speces bij Charles Darwin De Klok met de duizend wijzers De mooie Voedselmachine van Giulia Enders --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #83 Nemo en de vraag maar raak show | 13 Dec 2023 | 00:17:51 | |
Vorig weekend bestond Nemo, het wetenschapsmuseum voor vooral jong maar ook voor oud, in Amsterdam 100 jaar. Een groot, bijzonder levendig museum, gebouwd op de IJtunnel, en voor de gelegenheid bomvol met kinderen en grootouders. Daar mocht Menno driemaal optreden in de vraag maar raak show, een wedstrijd waarin kinderen acht vragen stellen en vijf wetenschappers die binnen 20 minuten goed moeten beantwoorden. Hoe het afgelopen is hoort u in de podcast. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema De natuur van Duurswold: Wandel- en fietsroutes door Midden-Groningen Meer boeken die door Menno worden aangeprezen: In de s**t Door Thomas Oudman The Origin of Speces bij Charles Darwin De Klok met de duizend wijzers
--- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #82 Kleuren kijken | 06 Dec 2023 | 00:22:25 | |
Een luisteraar vroeg waarom de natuur vaak zo vol kleuren is. Goede vraag, met veel antwoorden. Dat is vaak om je mooi te maken, aantrekkelijk voor je vogelvrouw. Of onweerstaanbaar voor hommels en talloze andere insecten om stuifmeel te verspreiden. Maar kleur wordt juist ook vaak gebruikt om je te verstoppen, groene grasrupsen, van kleur verschietende inktvissen. Zelfs de fel gekleurde koraalvissen gebruiken hun kleur om zich te verstoppen, in die bonte onderwaterwereld. Omgekeerd worden kleuren ingezet om te waarschuwen, het lieveheersbeestje dat zegt dat het heel vies is. En zeeslakken en de bauw gevlekte elektrische torpedo-rog waarschuwen dat ze heel giftig en gevaarlijk zijn. Natuurlijk zijn er weer profiteurs, die bijvoorbeeld doen of ze een vervaarlijke wesp zijn, maar in werkelijkheid een heel onschuldige zweefvlieg.
De natuur van Duurswold: Wandel- en fietsroutes door Midden-Groningen Meer boeken die door Menno worden aangeprezen: In de s**t Door Thomas Oudman The Origin of Speces bij Charles Darwin De Klok met de duizend wijzers
--- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #81 Onmisbaar gras | 29 Nov 2023 | 00:20:53 | |
Onmisbaar gras Van alle plantenfamilies op aarde is die van de grassen wel de allerbelangrijkste. In elk geval voor de mens, en voor heel veel andere dieren. Van tarwe tot mais en rijst, van helm en riet tot bamboe, we zouden niet meer zonder kunnen. Koeien eten ook graag gras, maar wat meer variatie in hun grasmenu zou ze erg goed doen. De natuur van Duurswold: Wandel- en fietsroutes door Midden-Groningen Meer boeken die door Menno worden aangeprezen: In de s**t Door Thomas Oudman The Origin of Speces bij Charles Darwin De Klok met de duizend wijzers
--- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #65 De onmisbaarheid van slaap | 24 Nov 2023 | 00:16:25 | |
Minstens een derde van ons leven weten we niet wat we doen, als we slapen. Toch gebeurt er dan heel veel, hersengolven spoelen onze hersenen schoon tijdens de diepe slaap. Zonder snelle oogbeweging slaap overleven we niet (en zouden we niet dromen). Bij slaaptekort functioneren onze hersenen slecht, we kunnen eenvoudige opgaven nauwelijks aan, nemen verkeerde beslissingen, maken auto-ongelukken. Een koele, donkere en prikkelvrije omgeving zijn nodig voor een goede slaap. De timing van slaap wordt geregeld wordt door slaapdruk die wordt opgebouwd als we wakker zijn, samen met aansturing door de biologische klok. Dat proces staat onderdruk tijdens jetlag en nachtdiensten. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. De natuur van Duurswold: Wandel- en fietsroutes door Midden-Groningen Meer boeken die door Menno worden aangeprezen: In de s**t Door Thomas Oudman The Origin of Speces bij Charles Darwin De Klok met de duizend wijzers
--- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #67 Poot aardappelen Zo 2023 ! | 24 Nov 2023 | 00:10:59 | |
Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema https://www.mennoenerwin.nl Meer boeken die door Menno worden aangeprezen: In de s**t Door Thomas Oudman The Origin of Speces bij Charles Darwin Schelpengids Nederland --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #76 Tien topattracties rond Groningen | 24 Nov 2023 | 00:30:28 | |
Waar neem je buitenlands bezoek mee naar toe? We bespreken een top tien van deze zomer.
Meer boeken die door Menno worden aangeprezen: In de s**t Door Thomas Oudman The Origin of Speces bij Charles Darwin Schelpengids Nederland --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #77 De klok met duizend wijzers met Anneloes Opperhuizen | 24 Nov 2023 | 00:25:37 | |
Menno en Erwin in gesprek met de auther Anneloes Opperhuizen van het boek De Klok met de Duizend wijzers. Door ‘op onze biologische klok te kijken’ kunnen we beter presteren, zullen we ons beter gaan voelen, beter gaan slapen en op lange termijn gezonder blijven. Je biologische klok bepaalt of je een ochtend- of avondmens bent, en daarmee wanneer slapen voor jou het meest natuurlijk is en wanneer je het beste presteert. Maar er is meer, want de biologische klok heeft ook een mening over het beste tijdstip om te eten. Zowel wanneer je je hongerig voelt, als wanneer je lichaam eten het beste kan verwerken, wordt sterk beïnvloed door je biologische klok. Het boek legt uit waar de ‘basisklok’ vandaan komt, hoe de gezonde situatie er uit ziet en wat en hoe deze wordt verstoord. Met diverse thema’s vertellen de auteurs hoe de klok deze gedragingen beïnvloedt, en geven ze voorbeelden en tips voor de lezer voor een gezonder leven. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema https://www.mennoenerwin.nl. Volg en praat mee op telegram https://t.me/mennoenerwin --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Meer boeken die door Menno worden aangeprezen: In de s**t Door Thomas Oudman The Origin of Speces bij Charles Darwin --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #78 De mol, een verbazingwekkende tuinvriend , Menno en Erwin Podcast | 24 Nov 2023 | 00:20:20 | |
De mol, een verbazingwekkende tuinvriend. Wie mollen in de tuin heeft moet heel blij zijn, goed voor de grond, goed voor de grasmat. Het zijn verbazingwekkende kunstenaars, en zelfs molshopen zijn goed te gebruiken. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema https://www.mennoenerwin.nl. Volg en praat mee op telegram https://t.me/mennoenerwin --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Meer boeken die door Menno worden aangeprezen: In de s**t Door Thomas Oudman The Origin of Speces bij Charles Darwin --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| 🎧 #174 Geneeskunde voor vrouwen: geen zaak voor mannen? | 18 Jun 2025 | 00:13:43 | |
Voor vrouwen is het signaal voor hartklachten je niet goed voelen, slecht slapen, hartkloppingen en vermoeidheid. Bij mannen is het vaak pijn op de borst. Het is te hopen dat de arts en verpleegkundige dat weten. Want in de geneeskundepraktijk, maar ook in medisch onderzoek is geheel ten onrechte de man de maat van alle dingen geweest. Voorkeur voor mannen in onderzoek was en is al heel lang een hardnekkig fenomeen. Vrouwtjes knaagdieren hebben een lastige oestrus-cyclus, zoals vrouwelijke primaten een menstruatiecyclus. Dat die cyclus dus de realiteit is voor de halve mensheid was de onderzoekers en behandelende artsen blijkbaar even ontgaan. Intussen weten we dat sterk wisselende hormoongehaltes grote invloed kan hebben op het functioneren van het lichaam, inclusief het optreden van aandoeningen en ziektes. Dat geldt zeker ook voor de omslag tijdens en na de overgang, met alle lichamelijke gevolgen van dien. Het is wat beschamend, maar we beginnen nu pas te onderzoeken en begrijpen hoe anders het vrouwelijk lichaam functioneert, bijvoorbeeld bij de relatie tussen diabetes type 2 en hart en vaatziekten. En heel recent onderzoek maakt duidelijk dat een vrouwelijke atleet wel een sporthart met een grotere capaciteit ontwikkelt maar zonder de dikke hartspier van haar mannelijke collega. Volg de podcast en word gratis lid via mennoenerwin.nl voor meer natuur en wetenschap verhalen. abonneer je daar ook op de nieuwsbrief met 5 tips over Teken. We hebben een kleine aanpassing gedaan: Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack. Zaterdag een nieuwsbrief NL met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met 5 tips over het onderwerp zowel in het nederlands als het engels. Zondag een engelse nieuwsbrief ENG over het onderwerp van de week. Je kan zelf kiezen wat je in de mailbox krijgt nederlands engels of alleen de podcast ga naar je settings van substack en zet daar uit wat je niet meer wil ontvangen. Je kan ook alles uitzetten. Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #79 Groter grootst: megafauna | 24 Nov 2023 | 00:16:04 | |
Van reuzenherten tot holenberen, wij zijn veel onze megafauna kwijt geraakt. Er heeft wat rondgelopen op aarde, een neushoornachtige reus van 7,4 meter lang, een terreurkraanvogel van 3 meter hoog. Maar de grootste dieren leven nog, in zee, zoals de reuzenpijlinktvis van dertien meter lang, en natuurlijk de huidige kampioen, de blauwe vinvis van 33 meter en 170 ton zwaar. Podcast van Menno en Erwin van Bano Online Services Meer boeken die door Menno worden aangeprezen: In de s**t Door Thomas Oudman The Origin of Speces bij Charles Darwin --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #80 De stevige rol van de weekdieren | 24 Nov 2023 | 00:17:03 | |
De inktvissen, slakken en tweekleppige schelpdieren spelen samen al 500 miljoen jaar een grote rol op aarde, op het land en in zee. Er zijn nu zo’n honderdduizend soorten die enorm verschillen in, grootte, van een paar millimeter tot 13 meter (de reuzeninktvis) en hun vaak grote rol, van roofdier, grazer tot afvalverwerker. Er zijn ruim 500 Nederlandse soorten. Veel van de weekdieren worden beschermd door een kalkschelp. Die schelpen zijn allemaal terug te vinden in het kleine maar mooie schelpenmuseum op Schiermonnikoog, waar in totaal 1500 soorten zijn te vinden, vrijwel allemaal gevonden door de enthousiaste eigenaar en rondleider van het museum, Thijs de Boer (zie de website http://www.schelpenmuseum.nl). De natuur van Duurswold: Wandel- en fietsroutes door Midden-Groningen Meer boeken die door Menno worden aangeprezen: In de s**t Door Thomas Oudman The Origin of Speces bij Charles Darwin De Klok met de duizend wijzers
--- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #75 Wespen en hoornaren. Mooi en Gevaarlijk? | 18 Oct 2023 | 00:18:02 | |
Mooie en heel nuttige insecten, die ten onrechte een slechte reputatie hebben. Maar dan moet je ze niet in het nauw drijven, laat staan er naar slaan. Maar niet zo best zijn de Aziatische hoornaren, indringers die het op onze bijen voorzien hebben. Deze invasieve soort hoort in de diepvries. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema https://www.mennoenerwin.nl. Volg en praat mee op telegram https://t.me/mennoenerwin --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #74 Appelbergen, de enige bergen in Groningen | 11 Oct 2023 | 00:12:19 | |
Een klassiek natuurgebied, vlak bij de stad, met een rijke historie die als je goed kijkt overal nog zichtbaar is. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema https://www.mennoenerwin.nl. Volg en praat mee op telegram https://t.me/mennoenerwin --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #73 Zand er over! | 04 Oct 2023 | 00:17:25 | |
Zand erover. We hebben zoveel zand in de wereld maar toch is er een tekort in de wereld op sommige plekken. China heeft meer zand gebruikt in de afgelopen 10 jaar als america in zijn hele bestaan. Waarom is zand belangrijk en welke type kunnen we onderscheiden. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema https://www.mennoenerwin.nl. Volg en praat mee op telegram https://t.me/mennoenerwin --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #72 De opmars van de mieren in Nederland. | 27 Sep 2023 | 00:20:12 | |
De mierenmars en we hebben al 6 soorten er bij in nederland. Komt dit wel goed met de mieren. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema https://www.mennoenerwin.nl. Volg en praat mee op telegram https://t.me/mennoenerwin --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #71 Een wetenschapper in Japan. | 20 Sep 2023 | 00:20:58 | |
Een wetenschapper in Japan. Het leven in Japan is heel verrassend, zeker als je jezelf hebt uitgenodigd. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema https://www.mennoenerwin.nl. Volg en praat mee op telegram https://t.me/mennoenerwin --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #70 Migratie, de normaalste zaak van de wereld. | 13 Sep 2023 | 00:17:13 | |
Waarom reageren we zo merkwaardig op migratie? Het leven op aarde stikt er van, altijd al zo geweest. We zouden raar op kijken als er ineens geen migratie meer was. Natuurlijk moeten we beter omgaan met die enkele situaties waar het mis gaat, maar politici moeten zich kapot schamen om alleen daar op in te spelen en mensenlevens willens en wetens op het spel te zetten. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema https://www.mennoenerwin.nl. Volg en praat mee op telegram https://t.me/mennoenerwin --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #69 Barbie en onze gevoeligheid voor supranormale prikkels | 06 Sep 2023 | 00:13:10 | |
Waarom is Barbie zo geliefd, dat ook volwassenen nog massaal naar de film gaan? Dat heeft vast te maken met onze fascinatie voor haar figuur, met die enorm lange benen. Wij vallen net als heel veel dieren als een blok voor supranormale prikkels, en daar krijgen we er heel wat van aangeboden tegenwoordig. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema https://www.mennoenerwin.nl. Volg en praat mee op telegram https://t.me/mennoenerwin --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #68 Regeneratie wat is dat nou weer ? | 30 Aug 2023 | 00:14:15 | |
Regeneratie in de natuur hoe gaat dit in zijn werk ? Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema https://www.mennoenerwin.nl. Volg en praat mee op telegram https://t.me/mennoenerwin --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| 🎧 #173 🌿 Waar zijn teken goed voor? | 11 Jun 2025 | 00:15:35 | |
Deze wat merkwaardige vraag zouden teken ook over de mens kunnen stellen natuurlijk. 🌳☀️ Begrijpelijk is het wel een beetje, behalve dat teken ons bloed aftappen dragen ze ook nog eens heel vervelende ziektes over, waarvan Lyme bij ons de verreweg meest voorkomende is. Teken doen het al heel lang heel goed op aarde. Al op een dinosaurusveer van 99 miljoen jaar oud is een teek gevonden (in barnsteen). Deze spinachtige diertjes hebben een ingewikkelde ontwikkeling van ei tot larve tot nimf tot volwassen teek waarvoor ze meestal bloed van drie verschillende gastheren nodig hebben. Wij hebben vooral last van de gewone of schapenteek, die na kleine knaagdieren, egels en konijnen ook via het hoge gras op katten, honden, schapen en mensen over kan stappen. Oppassen geblazen, we worden 1.5 miljoen keer per jaar gebeten, 300.000 mensen worden jaarlijks geïnfecteerd en zo’n 27000 mensen krijgen Lyme.🌼 Volg de podcast en word gratis lid via mennoenerwin.nl voor meer natuur en wetenschap verhalen. abonneer je daar ook op de nieuwsbrief met 5 tips over Teken. We hebben een kleine aanpassing gedaan: Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack. Zaterdag een nieuwsbrief NL met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met 5 tips over het onderwerp zowel in het nederlands als het engels. Zondag een engelse nieuwsbrief ENG over het onderwerp van de week. Je kan zelf kiezen wat je in de mailbox krijgt nederlands engels of alleen de podcast ga naar je settings van substack en zet daar uit wat je niet meer wil ontvangen. Je kan ook alles uitzetten. Menno en Erwin about Nature and Science is a reader-supported publication. To receive new posts and support our work, consider becoming a free or paid subscriber. Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #66 De kracht van Herwilderen Rewildering | 16 Aug 2023 | 00:14:01 | |
We hebben het al veel gehad over de natuur en biologie maar wat gebeurd er nu als we de natuur gecontroleerd zijn gang laten gaan. Rewildering of te wel herwilderen De natuur van Duurswold: Wandel- en fietsroutes door Midden-Groningen Meer boeken die door Menno worden aangeprezen: In de s**t Door Thomas Oudman The Origin of Speces bij Charles Darwin De Klok met de duizend wijzers
--- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #64Hebben alle technologen oogkleppen? | 02 Aug 2023 | 00:16:09 | |
Het technisch oplossen van een probleem is de technoloog op het lijf geschreven. En dat doet zij/hij dan ook, vaak ten koste van een volgend probleem. Windenergie resulteert in giga-begraafplaatsen voor de composieten wieken, nanotechnologie passen we toe zonder dat we weten hoe dat uitwerkt op ons lichaam, mestinjectie die al dan niet tot ammoniakreductie maar in elk geval tot schade van de bodemfauna leidt, plastics vinden we uit die leiden tot globale verspreiding van microplastics, het zijn maar een paar voorbeelden. Kan technologie ook anders functioneren, circulair, zonder al die haast en winstbejag? Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #63 Waarom we moeten praten met de boeren en de boeren met ons. | 26 Jul 2023 | 00:18:17 | |
De vraag naar hoe het dan moet met niet te vroeg het land op vanwege de waterstand en de verplichte oogstkalender van de overheid in de herfst maakt duidelijk dat boeren soms voor onmogelijke opgaven gesteld worden. De dwang van hoge productie, zware financiële lasten, lage prijzen en de grote afstand tot de uiteindelijke afnemers, regelingen die soms nuttig zijn voor het milieu en soms alleen maar vragen oproepen, je zal er maar mee te maken hebben. De weg uit deze situatie, het moet anders, en dat is niet alleen een zaak van de boeren maar van ons allemaal. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #62 Snelle ritmes in ons lichaam: gaat een heel nieuw onderzoeksveld ons verder helpen? | 19 Jul 2023 | 00:14:42 | |
Ritmes van een paar uur tot seconden-ritmes, die kenden we al van zenuwcellen, hormonen en (slaap)gedrag. Sinds kort zij we er achter gekomen dat ook het aflezen van ons erfelijke informatie in de genen en bijvoorbeeld hel veel spijsverteringsprocessen volgens zulke snelle ritmes verlopen. Wat eerst een rare eigenschap van baby’s en veldmuizen leek wordt nu een grondeigenschap van het leven. Ritmes houden ons in de pas, in onze hersenen en overal in het lichaam. Het is spannend om te zien wat ons die kennis gaat opleveren, ook in onze omgang met afwijkingen en ziektes. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #61 Wat hebben bramen in Engeland te maken met bramen bij ons, en moeten we er wat aan doen? | 12 Jul 2023 | 00:17:11 | |
Ja, de toename in bramen maken geeft een stikstofprobleem aan, en daar moeten we wat aan doen. Behalve acuut beheer van ons landschap gaat het om terugdringen, en dat doe je niet bij de grens. Te veel soorten planten en dieren leggen nu het loodje. In Nederland maken we het wel erg bont. In zijn nieuweboekje “Uit de S**t” legt Thomas Oudman niet alleen heel helder uit waar de problemen vandaan komen (met een hoofdrol voor kunstmest en krachtvoer), hij geeft ook een duidelijke en boervriendelijke uitweg uit de ellende, zoals blijkt uit de ondertitel “meer boeren, minder vee”. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema https://www.mennoenerwin.nl --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #60 Vogels die onder water verdwijnen? | 05 Jul 2023 | 00:13:27 | |
Vogels die onder water verdwijnen? Waarom verdwijnen sommige vogels regelmatig onder water? Vinden ze het leuk? Dat weten we niet, maar het heeft natuurlijk met hun voedsel te maken. Aalscholvers, futen, meerkoeten, ijsvogels en visdiefjes, ze duiken op heel verschillende manieren. Er zijn stootduikers, knikduikers en echte diepduikers. Gestroomlijnd zijn allemaal, maar de techniek verschilt dus nogal. En soms duiken ze helemaal niet, dat viel vandaag ineens op, geen visdiefjes boven het water dat schuimkoppen op de golven had. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema https://www.mennoenerwin.nl --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #59 Klokken in het lichaam Ik wordt er gestoord van! | 28 Jun 2023 | 00:16:53 | |
We hebben al aangekaart dat in alle lichaamscellen kloksystemen zitten, en dat er in de hersenen van de mens en andere zoogdieren een centrale klok zit die niet alleen het hele lichaam aanstuurt maar ook bijgezet wordt met de omgeving door lichtinformatie. Maar sinds het begin van deze eeuw weten we dat ook in al onze organen nog weer extra kloksystemen zitten die voor samenwerking van de cellen in het orgaan zorgen. Die lichaamsklokken hebben speciale functies en aansturing bijvoorbeeld in het geval van de lever vooral door maaltijden. Een reden waarom mensen problemen hebben met ploegendienst en jetlag is dat samenwerking tussen de centrale klok en de lichaamsklokken tijdelijk verstoord is. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema https://www.mennoenerwin.nl --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #58 Conflictbeheersing wat kunnen we er van leren? | 21 Jun 2023 | 00:19:57 | |
Het lijkt wel of steeds meer tegengestelde meningen steeds luider tegen elkaar worden gezet. Hoe vermijdt je dat dat daar uit de hand lopende conflicten over ontstaan? Je verdiepen in de kennis, inzichten en overwegingen van de ander is de basis, ook om je eigen belangen te kunnen afwegen tegen die van anderen. Focusgroepen en burgerfora zijn manieren om daar vorm aan te geven, die misschien een uitweg vormen uit de nogal hulpeloze afkeer van de politiek. Kunnen we leren van dieren? Misschien wel, van Afrikaanse buffels die gezamenlijk een nieuwe trekroute bepalen, of bijvoorbeeld van chimpansee politiek waarin allianties en samenwerking een grote rol spelen. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema https://www.mennoenerwin.nl --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #57 Droogte wat is nu eigenlijk echt het probleem in nederland | 14 Jun 2023 | 00:21:53 | |
We beginnen in de aanloop naar de zomer al knap last van de droogte te krijgen. Hoe kan dat, is het een toevallige gril van het weer of zit er meer achter? Te vrezen valt dat het wel degelijk met de klimaatverandering van doen heeft, tezamen met ons wel erg slordig gebruik van water. We gebruiken als gezinnen steeds meer water, de industrie eist steeds meer water op en in de landbouw denkt men straffeloos water in het voorjaar weg te kunnen pompen, om het later in het jaar zelfs overdag voor beregening te kunnen gebruiken. En dan is er nog de waterkwaliteit, onder druk onder andere door steeds meer medicijnresten…. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #56 De raderen van de biologische klok go round and round | 07 Jun 2023 | 00:16:16 | |
Biologische ritmes zijn interne processen in ons lichaam die zich herhalen met een regelmatige frequentie. Deze ritmes worden ook wel circadiane ritmes genoemd, omdat ze zich ongeveer eens per dag voordoen. Onze biologische klok, die zich bevindt in de hypothalamus van onze hersenen, regelt deze ritmes en is gevoelig voor signalen van buitenaf, zoals licht en donker. Maar wat zijn nu de onderdelen van deze biologische klok in de cellen van ons en andere dieren hun lichaam Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| 🎧 #172 🌿 Juni in de Natuur: Bloemenpracht, Vlinderdip en Vetgemeste Spreeuwen | 04 Jun 2025 | 00:16:40 | |
In deze aflevering nemen Menno en Erwin je mee de zomer in—of nou ja, meteorologisch nog even lente—maar in de natuur barst juni uit zijn voegen! 🌼 Ontdek waarom juist deze maand het hoogste aantal bloeiende planten telt, waarom de vlinders ineens verdwijnen (de beruchte vlinderdip) en waarom spreeuwenjong zoveel vetter zijn dan hun ouders. 🌳☀️ Van zingende Tjiftjafs tot zwanenbloemen, van harig wilgeroosje tot terugkerende koekoeken – juni is rijk, bont en vol leven. Luister mee naar een bloemrijke en humorvolle ode aan misschien wel de mooiste maand van het jaar. Volg de podcast en word gratis lid via mennoenerwin.nl voor meer natuur en wetenschap verhalen. abonneer je daar ook op de nieuwsbrief met 5 tips hoe spot ik een dassen burcht We hebben vanaf vorige week een kleine aanpassing gedaan: Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack. Zaterdag een nieuwsbrief met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met 5 tips over het onderwerp zowel in het nederlands als het engels. Je kan zelf kiezen wat je in de mailbox krijgt nederlands engels of alleen de podcast ga naar je settings van substack Menno en Erwin about Nature and Science is a reader-supported publication. To receive new posts and support our work, consider becoming a free or paid subscriber. Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #55 Australie met zijn prachtige natuur en dieren. Wat moest Menno daar nu? | 01 Jun 2023 | 00:21:26 | |
We gaan het deze keer hebben over de dieren en fauna in australie. Prachtig zowel aan de buiten rand als binnen. Maar hoe kwam Menno daar terecht? Volg nu onze podcast en ga mee met onze reis over de wereld. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #54 Hoe zetten we de Biologische klok gelijk. Let there be Light! | 24 May 2023 | 00:12:48 | |
Biologische ritmes zijn interne processen in ons lichaam die zich herhalen met een regelmatige frequentie. Deze ritmes worden ook wel circadiane ritmes genoemd, omdat ze zich ongeveer eens per dag voordoen. Onze biologische klok, die zich bevindt in de hypothalamus van onze hersenen, regelt deze ritmes en is gevoelig voor signalen van buitenaf, zoals licht en donker. De belangrijkste manier waarop we de effecten van biologische ritmes in ons lichaam merken, is via onze slaap-waakcyclus. Onze biologische klok regelt wanneer we ons slaperig voelen en wanneer we wakker zijn, en deze cyclus wordt elke dag herhaald. Als we ons natuurlijke ritme verstoren door bijvoorbeeld laat op te blijven of vroeg op te staan, kan dit leiden tot slaapproblemen en vermoeidheid. Naast onze slaap-waakcyclus beïnvloeden biologische ritmes ook andere lichaamsfuncties, zoals onze spijsvertering, hormoonproductie en lichaamstemperatuur. Zo zijn sommige hormonen, zoals melatonine en cortisol, gevoelig voor de biologische klok en worden ze op specifieke tijden van de dag geproduceerd. Disruptie van deze ritmes kan leiden tot een verstoring van deze lichaamsfuncties en kan bijdragen aan gezondheidsproblemen, zoals diabetes, obesitas en hart- en vaatziekten. Kortom, biologische ritmes spelen een belangrijke rol in ons lichaam en kunnen van invloed zijn op onze gezondheid en welzijn. Het is daarom belangrijk om onze biologische klok te respecteren en ons slaap-waakpatroon zo goed mogelijk af te stemmen op ons natuurlijke ritme. Maar hoe zetten we nu de biologische klokken gelijk. We hebben een 24 uur tijd ritme maar onze biologische klok is 24,5 uur. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #53 Wat merken we van biologische ritmes in ons lichaam | 17 May 2023 | 00:21:03 | |
Biologische ritmes zijn interne processen in ons lichaam die zich herhalen met een regelmatige frequentie. Deze ritmes worden ook wel circadiane ritmes genoemd, omdat ze zich ongeveer eens per dag voordoen. Onze biologische klok, die zich bevindt in de hypothalamus van onze hersenen, regelt deze ritmes en is gevoelig voor signalen van buitenaf, zoals licht en donker. De belangrijkste manier waarop we de effecten van biologische ritmes in ons lichaam merken, is via onze slaap-waakcyclus. Onze biologische klok regelt wanneer we ons slaperig voelen en wanneer we wakker zijn, en deze cyclus wordt elke dag herhaald. Als we ons natuurlijke ritme verstoren door bijvoorbeeld laat op te blijven of vroeg op te staan, kan dit leiden tot slaapproblemen en vermoeidheid. Naast onze slaap-waakcyclus beïnvloeden biologische ritmes ook andere lichaamsfuncties, zoals onze spijsvertering, hormoonproductie en lichaamstemperatuur. Zo zijn sommige hormonen, zoals melatonine en cortisol, gevoelig voor de biologische klok en worden ze op specifieke tijden van de dag geproduceerd. Disruptie van deze ritmes kan leiden tot een verstoring van deze lichaamsfuncties en kan bijdragen aan gezondheidsproblemen, zoals diabetes, obesitas en hart- en vaatziekten. Kortom, biologische ritmes spelen een belangrijke rol in ons lichaam en kunnen van invloed zijn op onze gezondheid en welzijn. Het is daarom belangrijk om onze biologische klok te respecteren en ons slaap-waakpatroon zo goed mogelijk af te stemmen op ons natuurlijke ritme. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #52 De terugkeer van de Ooievaar, natuur en wetenschap podcast | 10 May 2023 | 00:26:04 | |
De terugkeer van de Ooievaar Een ooievaar is een grote vogel met lange poten en een lange snavel. Het zijn trekvogels die in de winter naar warmere gebieden trekken en in de lente terugkeren naar hun broedgebieden. Ooievaars staan bekend om hun nesten die vaak op hoge gebouwen of op speciaal daarvoor gemaakte palen worden gebouwd. In Nederland is de ooievaar een geliefde vogel en een symbool van nieuw leven en geluk. Traditioneel wordt gezegd dat baby's door de ooievaar gebracht worden. Dit komt voort uit oude volksverhalen waarin ooievaars baby's in doeken naar hun ouders brengen. Tegenwoordig wordt dit nog steeds als een leuke folklore gezien en zie je vaak ooievaars als decoratie op geboortekaartjes of in de babykamer. Ondanks dat ooievaars geliefd zijn in Nederland, worden ze helaas nog steeds bedreigd. Het aantal ooievaars in Nederland is de afgelopen jaren weliswaar toegenomen, maar het blijft belangrijk om ze te beschermen. Door middel van verschillende maatregelen, zoals het plaatsen van nestpalen en het beschermen van hun leefgebied, proberen natuurbeschermers de ooievaars te helpen. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #51 De werking van Biologische klokken | 03 May 2023 | 00:18:45 | |
De werking van biologische klokken Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #50 Charles Darwin Het genie waarom? | 26 Apr 2023 | 00:20:29 | |
Charles Darwin het genie deel 1 Het ontstaan der soorten (Engels: The Origin of Species) is het bekendste boek van de Britse bioloog Charles Darwin. In het boek zet Darwin zijn evolutietheorie uiteen, volgens welke al het leven op aarde een gemeenschappelijke afstamming heeft en natuurlijke selectie het belangrijkste mechanisme voor het ontstaan van soorten en de aanpassing van soorten aan hun milieu is. --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #49 De Paardebloem en de strijd om de biologische soorten | 19 Apr 2023 | 00:18:55 | |
De paardebloem en de strijd om de soorten. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #48 De ontdekking van biologische ritmes | 12 Apr 2023 | 00:16:52 | |
Al uit de tijd van Alexander de Grote zijn beschrijvingen bekend van dag en nacht ritmes n boombladeren. Toch zou het tot 1729 duren voor het eerste vermoeden op kwam dat zo’n ritme uit de plant zelf voortkomt. Pas twee eeuwen later werden de eerste inwendige ritmes in dieren beschreven. Bij de mens werden de eerste bewijzen voor goed vijftig jaar geleverd. Toen was er nog steeds geen idee over hoe zo’n ritme tot stand komt Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #47 ChatGPT - AI wat moeten we er mee, Menno en Erwin met hun visie en vragen over De nieuwste trend | 07 Apr 2023 | 00:22:44 | |
Deze aflevering gaat over CHAT GPT en lerende systemen. Wat moeten we er mee en wat zijn de voordelen en nadelen. Gaat de wereld ten onder aan deze nieuwe invasie van innovatie op het AI vlak ? Of moeten we er gewoon goed mee leren omgaan net als een computer, social media en de rekenmachine. Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkem en als Prof Menno Gerkema --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #46 hoe ontstaat eb en vloed en wat heeft het te maken met de maan en de aarde stand. Menno en Erwin | 29 Mar 2023 | 00:11:58 | |
Zonder maan geen eb en geen vloed waarom is er eb en vloed ? Het is nog nooit nog nooit zo donker geweest, of het werd altijd wel weer licht, zong de Groningse bard Ede Staal. En ja, is er iets vanzelfsprekender dan de afwisseling van dag en nacht, van de lente na de winter, van eb na vloed? Wij, en met ons e hele natuur rekenen daar vast op en onze biologische klokken zijn er helemaal op afgesteld. Die heel erg voorspelbare omgeving hebben we te danken aan hoe de aarde en de maan om de zin draaien, al miljarden jaren. Vandaag de vraag: wat is de invloed van de maan, We hebben al eerder aangestipt dat de maan een vertragende rol speelt op de aardrotatie. Onder invloed van zijn zwaartekracht ontstaan bewegingen van de oceanen die de aarde afremmen. Dat zien we terug in de afwisseling van eb en vloed, de getijden. Getijden komen op aarde in allerlei variaties voor, vaak met een of twee getijden per etmaal. Vanuit de aarde gezien staat de maan in ruim 29 en een halve dag in haar draaiing om de aarde weer in de zelfde stand ten opzicht van de zon. In die cyclus veroorzaakt de maan twee keer een extreem getij, het springtij. Bij springtij hebben zowel de zwaartekracht van de zon (voor 1/3) als van de maan (voor 2/3) invloed. Staan zon, aarde en maan op een lijn dan tellen de krachten op en op aarde ontstaan hogere getijden in de richting van de maan en op de achterkant van de aarde. Dat gebeurt bij volle maan – de aarde staat tussen zon en maan, maar ook bij nieuwe maan – de maan staat tussen zon en aarde, en we kunnen met het blote oog geen maan zien. In andere gebieden zien we dan lage waterstanden (dood tij). De wisselende afstand tussen aarde en maan varieert ook nog eens binnen het jaar (elke 29 weken) en dat kan de hoogte van het springtij extra versterken. Bij halve maan gaan de krachten van maan en zon in verschillende richtingen en komen de extreme getijden niet voor. Hoe de maan ontstaan is? De meeste astronomen denken tegenwoordig dat die in een heel vroeg stadium van de aarde is losgeslagen, door een grote asteroïde, of zelfs een planeet. De invloed van de maan op aarde bestaat naast het zwaartekracht effect op het zeewater ook door het maanlicht, het op het maanoppervlak gereflecteerde zonlicht dat in de maancyclus van 29 en een halve dag vooral in de nacht het leven op aarde beïnvloedt. Veel organismen als insecten maar ook sommige vogels profiteren van het maanlicht en zijn dan extra actief. Er zijn ook nogal wat organismen in zee die sterk op maanlicht reageren, bijvoorbeeld in het op elkaar afstemmen van voortplanting. In de tijd dat de maan om de aarde draaitj draait de maan in die precies die zelfde tijd ook om zijn eigen as, zodat we altijd dezelfde kant van de maan zien. Behalve bij nieuwe maan natuurlijk. Al met al vormen de bewegingen van aarde en maan in hun jaarlijkse reis om de zon de basis voor onze geofysische tijd, en alle organismen op aarde hebben daar mee moeten leren leven. Multidecadal variation of the earth’s inner core rotation yang y en song x nature geoscience 2023 www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkem en als Prof Menno Gerkema --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| podcast #171 Uitsterven is doodnormaal | 28 May 2025 | 00:21:34 | |
Uitsterven is doodnormaal De schattingen lopen nogal uiteen, maar er leven op aarde tussen de 1,5 en 2,1 miljoen soorten dieren, planten en schimmels. Dat is nog geen procent van het aantal uitgestorven soorten , dat de 200 miljoen zeker overstijgt. Zoals het woord het al zegt, uitsterven is doodnormaal. De variatie in bestaans-duur van een soort is enorm. Sommige soorten houden het miljoenen jaren uit, andere slechts een fractie van een jaar. Normaal gesproken sterven ieder honderd jaar zo’n 200 soorten uit. Toch kan het met dat uitsterven ook behoorlijk uit de hand lopen. In de geschiedenis van het leven op aarde kennen we inmiddels vijf uitsterfgolven, periodes waarin meer dan 75%, en in sommige gevallen zelfs 90 % van alles soorten op aarde het loodje legden. De oorzaak: vulkanisme, klimaatverandering en inslagen van meteoren. Maar volgens veel biologen zijn we nu aanbeland in de zesde uitsterfgolf, en die wordt veroorzaakt door de mens. Zo’n dertig procent van alle soorten zijn op dit moment acuut bedreigd, en met de vernietiging van de leefomgeving kan dat aantal heel snel oplopen, nog afgezien van de gevolgen van de door de mens veroorzaakte klimaatveranderingen. Volg de podcast en word gratis lid via mennoenerwin.nl voor meer natuur en wetenschap verhalen. abonneer je daar ook op de nieuwsbrief met 5 tips hoe spot ik een dassen burcht We hebben vanaf deze week een kleine aanpassing gedaan: Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack. Zaterdag een nieuwsbrief met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met 5 tips over het onderwerp zowel in het nederlands als het engels. Menno en Erwin about Nature and Science is a reader-supported publication. To receive new posts and support our work, consider becoming a free or paid subscriber. Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #45 Waarom hebben we vier seizoen en wat heeft de stand van de aarde daar mee te maken. Menno en Erwin | 22 Mar 2023 | 00:10:34 | |
4) Waarom hebben we eigenlijk 4 seizoen De scheve aarde en de zomer en de winter Het is nog nooit nog nooit zo donker geweest, of het werd altijd wel weer licht, zong de Groningse bard Ede Staal. En ja, is er iets vanzelfsprekender dan de afwisseling van dag en nacht, van de lente na de winter, van eb na vloed? Wij, en met ons e hele natuur rekenen daar vast op en onze biologische klokken zijn er helemaal op afgesteld. Die heel erg voorspelbare omgeving hebben we te danken aan hoe de aarde en de maan om de zin draaien, al miljarden jaren. Vandaag de vraag: waarom draait de aarde scheef om de zon heen? En het is ook maar goed dat die dat doet, anders hadden we geen zomer en geen winter. Voor de regelmatige afwisseling van de seizoenen op aarde is er een vast gegeven van belang : de scheve stand van de aardas. Die stand is scheef ten opzichte van het vlak waarin de aarde jaarlijks in een ellips om de zon draait. Waar die scheve stand vandaan komt? Sommigen denken dat dat komt door een verschillende zwaarte van de aarde inde onderste helft, anderen vermoeden de invloed van verrepantene als venus en mars. Maar de meeste mensen denken dat dat een toevallig resultaat uit de begintijd, toen door botsingen met kleinere hemellichamen de aarde ook begon te draaien. Als de draaiings-as loodrecht op dat vlak zou staan zouden er overal en altijd op aarde dezelfde soort dagen van 12 uur licht en 12 uur donker zijn. Maar door die scheve stand schijnt als de aarde aan de ene kant van de zon staat op de noordpool altijd de zon en genieten wij in Nederland van “lange dagen”, dat wil zeggen van 18 uur uur licht per dag. Dat is het dus zomer op het noordelijk halfrond. In het zuiden is het dan winter, en Antarctica ligt continu in het donker. Een half jaar later staat de aarde aan de andere kant van de zon en zijn de rollen omgedraaid. Op de noordpool is het altijd donker, wij moeten het doen met “korte dagen” van 6 uur licht, in Australië genieten ze van de zomer en op Antarctica schijnt de zon 24 uur per dag. Bijzondere momenten zijn er als de aarde in zijn baan om de zon precies tussen die zomer en winterpunten staat: dan hebben we de herfst en lente overgang, als overal op aarde korte tijd de lengte van de dag en de nacht aan elkaar gelijk zijn met een lengte van 12 uur. Die momenten worden aangeduid als de equinox punten. Er is dan overal op aarde voor korte tijd een situatie die we verder alleen kennen van de evenaar, waar het hele jaar door de zon om zes uur ‘s ochtends opgaat en zes uur ’s avonds weer onder. Maar op alle andere plaatsen op aarde varieert dus in het jaar de lengte van dagen en nachten. Dat gaat gepaard met wisselende temperatuur en luchtvochtigheid, het klimaten wisselt met het jaargetij. In extreme mate geldt dat voor de polen, maar natuurlijk ook in alle zogenaamde gematigde gebieden, zoals op onze breedtegraad. De grote variatie in levensvormen in onze natuur hebben we, naast fenomenen als ijstijden, vulkaanuitbarstingen en continentverschuivingen, zeker ook te danken aan de jaarlijkse afwisseling in het klimaat op het merendeel van het aardoppervlak. We komen daar later nog uitgebreid op terug. Deze podcast is opgenomen door Bano Online Services. Prof Menno Gerkema is de man met de Kennis en Erwin Balkema praat het aan elkaar. --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #44 Op Tijd 3 Waarom draait de Aarde en wat heeft dat voor invloed op de tijd. Menno en Erwin | 15 Mar 2023 | 00:11:22 | |
Het is nog nooit nog nooit zo donker geweest, of het werd altijd wel weer licht, zong de Groningse bard Ede Staal. En ja, is er iets vanzelfsprekender dan de afwisseling van dag en nacht, van de lente na de winter, van eb na vloed? Wij, en met ons e hele natuur rekenen daar vast op en onze biologische klokken zijn er helemaal op afgesteld. Die heel erg voorspelbare omgeving hebben we te danken aan hoe de aarde en de maan om de zin draaien, al miljarden jaren. Vandaag de vraag: hoezo draait de aarde om zijn as, en waarom steeds langzamer? Waar komt, om te beginnen, de aardrotatie vandaan? Volgens de meeste astronomen hebben we dat te danken aan asteroïden die tijdens het groeiproces van de aarde insloegen, en daarmee de toen relatief nog kleine aarde een draaiing gaven. Dat proces kennen we als we een bal in de lucht een tik geven, de kans dat er dan een draaiing ontstaat is relatief groot. Alleen of het nu toeval is of niet dat de aarde al zes miljard jaar oostwaarts draait, daar zijn de astronomen nog niet uit. Misschien had het ook wel linksom kunnen zijn, de grootte van de aarde zou dat dat ook mogelijk hebben gemaakt. Venus, haast zo groot als de aarde , draait bijvoorbeeld linksom. Wil je graag invloed op onze podcast? Wordt lid en stel vragen. Wij gaan er komend seizoen op in en halen er eventueel een expert bij. Vanaf september hebben we het weer over natuurgebieden, maar ook over spannende soorten, en over biologisch onderzoek naar mens en dier. Heb je ideeën voor een onderwerp, of voor bepaalde gebieden die we zouden moeten bespreken, laat het ons weten en stuur een mail naar MennoenErwin@bano.nl Deze podcast is opgenomen in met riverside software voor opnemen op afstand. --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||
| #43 Van essentak sterfte tot eerdere kankerdetectie: de schimmels doen er toe. Menno en Erwin podcast | 08 Mar 2023 | 00:25:20 | |
Van essentaksterfte tot eerdere kankerdetectie: de schimmels doen er toe Van al onze essenbossen is 85% aangetast, die bomen moeten geveld, ook in onze buurt, want ze zijn te gevaarlijk voor wandelaars. Boosdoener is het essenvlieskelkje, een klein schimmeltje, in Europa pas actief sinds de negentiger jaren. En hun sporen zijn overal. Schimmels doen er dus toe, ze kunnen mensen, dieren en planten de das om doen. Maar ook houden schimmels vrijwel alle planten en bomen op aarde in leven, leveren essentiële zouten en krijgen daarvoor suikers terug. Schimmels eten de dode bladeren op, schimmels zorgen voor lekkere kaas, brood en drank. In ons lichaam zit ongeveer een gram aan schimmels, de meesten heel nuttig, spelen waarschijnlijk een rol bij onze spijsvertering. Maar goed weten doen we dat niet! Het lijkt er op dat de samenstelling aan schimmels in ons lichaam heel veel kan vertellen over onze gezondheid, met mogelijke eerste signalen van kanker en ander aandoeningen. Schimmels zijn dus alles tegelijk, nuttig, gevaarlijk, vervelend en prettig. Er valt heel veel over te vertellen. ook op onze website www.mennoenerwin.nl voor de uitgebreide beschrijving. Wil je graag invloed op onze podcast? Wordt lid en stel vragen. Wij gaan er komend seizoen op in en halen er eventueel een expert bij. Vanaf september hebben we het weer over natuurgebieden, maar ook over spannende soorten, en over biologisch onderzoek naar mens en dier. Heb je ideeën voor een onderwerp, of voor bepaalde gebieden die we zouden moeten bespreken, laat het ons weten en stuur een mail naar MennoenErwin@bano.nl Deze podcast is opgenomen in met riverside software voor opnemen op afstand. --- Send in a voice message: https://podcasters.spotify.com/pod/show/menno-en-erwin/message Get full access to Menno en Erwin about Nature and Science at www.mennoenerwin.nl/subscribe | |||