Menno en Erwin about Nature and Science – Détails, épisodes et analyse

September, herfstmaand of nazomer?

Officieel begint de herfst 23 september. Maar elk jaar is er de kans dat het met recht de nazomer genoemd mag worden. Houden we het veiliger op de fruitmaand. Bij uitstek is de maand van kastanjes, appels en peren. En van heel veel vruchten en bessen, zoals de lijsterbes, de kardinaalsmuts en de duinroos. Veel planten bloeien vrolijk door, en sommige zoals de klimop en de herfsttijoos (daarover zo meer) beginnen deze maand pas met de bloei. Het belang van de kleine klimopbloemetjes voor insecten moet niet onderschat worden. Vlinders kunnen er nog volop zijn. Veel hangt af van hoe zonnig het nog is. De laatste jaren is het aantal zonneuren gestegen tot meer dan 180 uur. Het standvogelbestand wordt aangevuld door onze wintergasten en het is ook een mooie maand om zeetrek aan het strand te bekijken.

Volg de podcast en word gratis lid via mennoenerwin.nl voor meer natuur en wetenschap verhalen. abonneer je daar ook op de nieuwsbrief met 5 tips over Teken.

We hebben een kleine aanpassing gedaan:

Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack.

Zaterdag een nieuwsbrief NL met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met 5 tips over het onderwerp zowel in het nederlands als het engels.

Zondag een engelse nieuwsbrief ENG over het onderwerp van de week.

Je kan zelf kiezen wat je in de mailbox krijgt nederlands engels of alleen de podcast ga naar je settings van substack en zet daar uit wat je niet meer wil ontvangen. Je kan ook alles uitzetten.

Komt leven op aarde uit de ruimte?

Net zoals alles op aarde zijn wij uit sterrenstof opgebouwd. Maar minder duidelijk is of het leven op aarde ook letterlijk uit de ruimte kwam aanwaaien, via aminozuren, de bouwstenen van onze eiwitten op meteorieten en kometen. Een oudere theorie zegt dat het op aarde gebeurde: in een oersoep van water gemengd met waterstof, methaan en ammoniak ontstonden door blikseminslag de bouwstenen van het leven. Nog een andere theorie zegt dat het leven op aarde ontstond diep in de oceanen, bij hete bronnen. Zekerheid is er niet, misschien weten we in de nabije toekomst meer. Op 1 juli 2025 is er voor de derde keer een interstellaire komeet gevonden die vanuit het midden van onze Melkweg op weg is naar ons zonnestelsel. De komeet I3/Atlas benadert ons zo dicht dat we via afgebogen zonnestralen kunnen gaan bepalen uit welke bestanddelen die komeet bestaat. Die bevindingen kunnen onze kijk op het ontstaan van leven op aarde stevig beïnvloeden. Onze podcast was trouwens al opgenomen voor I3/Atlas in de openbaarheid kwam.

Volg de podcast en word gratis lid via mennoenerwin.nl voor meer natuur en wetenschap verhalen. abonneer je daar ook op de nieuwsbrief met 5 tips over Teken.

We hebben een kleine aanpassing gedaan:

Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack.

Zaterdag een nieuwsbrief NL met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met 5 tips over het onderwerp zowel in het nederlands als het engels.

Zondag een engelse nieuwsbrief ENG over het onderwerp van de week.

Je kan zelf kiezen wat je in de mailbox krijgt nederlands engels of alleen de podcast ga naar je settings van substack en zet daar uit wat je niet meer wil ontvangen. Je kan ook alles uitzetten.

Jongeren natuur en ecologie

Als er één groep belang zou moeten hebben bij natuur en ecologie dan zou het toch die van jongeren moeten zijn. De vanzelfsprekendheden lijken er vanaf, voor een ieder die gedachten om de toekomst maakt. Een gezonde toestand van de natuur, schoon water, schone lucht, een schone bodem, het lijkt in hoog tempo uit onze handen te glippen.

PFAS en microplastics, soortensterfte op ongekende schaal, biotoopvernietiging en klimaatverandering die zich steeds verder versnelt, dat zijn de trefwoorden voor de komende generatie. Schoolboeken met degelijke teksten over het belang van de ecologie helpen daarbij weinig.

De ongekende luxe en welvaart van de meeste van onze jongeren houden ze voor iets vanzelfsprekends, iets waar ze recht op hebben. Op de achtergrond speelt zowel een verlies aan contact met de natuur als een gebrek aan wat onze oosterburen Bildung noemen. Een staat van geestelijke ontwikkeling, door kennis te willen nemen en door ook moeite en tijd in te stoppen, om te begrijpen wat er zich om je heen afspeelt. Misschien is beleven van de natuur in onze directe omgeving een uitweg. Op sommige scholen gebeurt dat. Je verwonderen over het onkruid tussen de straattegels, je verheugen over bijen en wespen, genieten van de herkenning van een vogel die in jouw buurt zijn nest verzorgd. Natuursport noemde Jac P Thijsse dat ooit.

Volg de podcast en word gratis lid via mennoenerwin.nl voor meer natuur en wetenschap verhalen. abonneer je daar ook op de nieuwsbrief met 5 tips over Teken.

We hebben een kleine aanpassing gedaan:

Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack.

Zaterdag een nieuwsbrief NL met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met 5 tips over het onderwerp zowel in het nederlands als het engels.

Zondag een engelse nieuwsbrief ENG over het onderwerp van de week.

Je kan zelf kiezen wat je in de mailbox krijgt nederlands engels of alleen de podcast ga naar je settings van substack en zet daar uit wat je niet meer wil ontvangen. Je kan ook alles uitzetten.

Eten met kerst: door de mond.

Tachtig kilo is de kracht van ons gebit, in ons speeksel zitten opiaten en enzymen, en achter op de tong hebben we een geheim afweersysteem...

Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema
⁠⁠https://www.mennoenerwin.nl⁠⁠.

Volg en praat mee op telegram https://t.me/mennoenerwin


Boeken die door Menno worden aangeprezen:

⁠⁠⁠De natuur van Duurswold: Wandel- en fietsroutes door Midden-Groningen⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠In de s**t⁠⁠⁠⁠⁠ Door Thomas Oudman

⁠⁠⁠⁠⁠The Origin of Speces bij Charles Darwin⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠Schelpengids Nederland⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠De Klok met de duizend wijzers⁠⁠⁠⁠

⁠⁠De mooie Voedselmachine van Giulia Enders⁠

Ooit was ie de beroemste geleerde en ontdekker van de wereld. Beschreef als eerste klimaatzones en de samenhang van het leven op aarde. Ontdekte het berglandschap van Zuid-Amerika, bestudeerde vulkanen en aardbevingen, en nu haast vergeten...
Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema
⁠⁠https://www.mennoenerwin.nl⁠⁠.

Volg en praat mee op telegram https://t.me/mennoenerwin

Boeken die door Menno worden aangeprezen:

⁠⁠De natuur van Duurswold: Wandel- en fietsroutes door Midden-Groningen⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠In de s**t⁠⁠⁠⁠ Door Thomas Oudman

⁠⁠⁠⁠The Origin of Speces bij Charles Darwin⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠Schelpengids Nederland⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠De Klok met de duizend wijzers⁠⁠⁠

⁠De mooie Voedselmachine van Giulia Enders

Vorig weekend bestond Nemo, het wetenschapsmuseum voor vooral jong maar ook voor oud, in Amsterdam 100 jaar. Een groot, bijzonder levendig museum, gebouwd op de IJtunnel, en voor de gelegenheid bomvol met kinderen en grootouders. Daar mocht Menno driemaal optreden in de vraag maar raak show, een wedstrijd waarin kinderen acht vragen stellen en vijf wetenschappers die binnen 20 minuten goed moeten beantwoorden. Hoe het afgelopen is hoort u in de podcast.

Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema
⁠⁠https://www.mennoenerwin.nl⁠⁠.

Volg en praat mee op telegram https://t.me/mennoenerwin

⁠⁠⁠De natuur van Duurswold: Wandel- en fietsroutes door Midden-Groningen⁠⁠⁠

Meer boeken die door Menno worden aangeprezen:

⁠⁠⁠⁠In de s**t⁠⁠⁠⁠ Door Thomas Oudman

⁠⁠⁠⁠The Origin of Speces bij Charles Darwin⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠Schelpengids Nederland⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠De Klok met de duizend wijzers⁠⁠⁠

Een luisteraar vroeg waarom de natuur vaak zo vol kleuren is. Goede vraag, met veel antwoorden. Dat is vaak om je mooi te maken, aantrekkelijk voor je vogelvrouw. Of onweerstaanbaar voor hommels en talloze andere insecten om stuifmeel te verspreiden. Maar kleur wordt juist ook vaak gebruikt om je te verstoppen, groene grasrupsen, van kleur verschietende inktvissen. Zelfs de fel gekleurde koraalvissen gebruiken hun kleur om zich te verstoppen, in die bonte onderwaterwereld. Omgekeerd worden kleuren ingezet om te waarschuwen, het lieveheersbeestje dat zegt dat het heel vies is. En zeeslakken  en de bauw gevlekte elektrische torpedo-rog waarschuwen dat ze heel giftig en gevaarlijk zijn. Natuurlijk zijn er weer profiteurs, die bijvoorbeeld doen of ze een vervaarlijke wesp zijn, maar in werkelijkheid een heel onschuldige zweefvlieg.

Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema
⁠⁠https://www.mennoenerwin.nl⁠⁠.

Volg en praat mee op telegram https://t.me/mennoenerwin

⁠⁠De natuur van Duurswold: Wandel- en fietsroutes door Midden-Groningen⁠⁠

Meer boeken die door Menno worden aangeprezen:

⁠⁠⁠In de s**t⁠⁠⁠ Door Thomas Oudman

⁠⁠⁠The Origin of Speces bij Charles Darwin⁠⁠⁠

⁠⁠⁠Schelpengids Nederland⁠⁠

⁠⁠⁠De Klok met de duizend wijzers⁠⁠

Onmisbaar gras

Van alle plantenfamilies op aarde is die van de grassen wel de allerbelangrijkste. In elk geval voor de mens, en voor heel veel andere dieren. Van tarwe tot mais en rijst, van helm en riet tot bamboe, we zouden niet meer zonder kunnen. Koeien eten ook graag gras, maar wat meer variatie in hun grasmenu zou ze erg goed doen.
Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema
⁠⁠https://www.mennoenerwin.nl⁠⁠.

Volg en praat mee op telegram https://t.me/mennoenerwin

⁠De natuur van Duurswold: Wandel- en fietsroutes door Midden-Groningen⁠

Meer boeken die door Menno worden aangeprezen:

⁠⁠In de s**t⁠⁠ Door Thomas Oudman

⁠⁠The Origin of Speces bij Charles Darwin⁠⁠

⁠⁠Schelpengids Nederland⁠

⁠⁠De Klok met de duizend wijzers⁠

Minstens een derde van ons leven weten we niet wat we doen, als we slapen. Toch gebeurt er dan heel veel, hersengolven spoelen onze hersenen schoon tijdens de diepe slaap. Zonder snelle oogbeweging slaap overleven we niet (en zouden we niet dromen). Bij slaaptekort functioneren onze hersenen slecht, we kunnen eenvoudige opgaven nauwelijks aan, nemen verkeerde beslissingen, maken auto-ongelukken. Een koele, donkere en prikkelvrije omgeving zijn nodig voor een goede slaap. De timing van slaap wordt geregeld wordt door slaapdruk die wordt opgebouwd als we wakker zijn, samen met aansturing door de biologische klok. Dat proces staat onderdruk tijdens jetlag en nachtdiensten.

Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week.

www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema

⁠⁠https://www.mennoenerwin.nl⁠⁠

De natuur van Duurswold: Wandel- en fietsroutes door Midden-Groningen

Meer boeken die door Menno worden aangeprezen:

⁠In de s**t⁠ Door Thomas Oudman

⁠The Origin of Speces bij Charles Darwin⁠

⁠Schelpengids Nederland

⁠De Klok met de duizend wijzers

Prof Menno Gerkema en Ir. Erwin Balkema gaan in discussie over dit nieuwe onderwerp. Volg onze podcast over Natuur en Wetenschap elke week. www.mennoenerwin.nl Deze podcast wordt gemaakt door Bano online services met als Host Erwin Balkema en als Prof Menno Gerkema ⁠⁠https://www.mennoenerwin.nl⁠⁠

Meer boeken die door Menno worden aangeprezen:

⁠⁠⁠⁠In de s**t⁠⁠⁠⁠ Door Thomas Oudman

⁠⁠⁠⁠The Origin of Speces bij Charles Darwin⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠Schelpengids Nederland⁠⁠⁠⁠

⁠De klok met duizend wijzers⁠