Explorez tous les épisodes du podcast Zmiana klimatu

Czy miłość do przyrody można zaszczepić już od najmłodszych lat? Kontakt z naturą rozwija dziecięcą ciekawość świata, uczy wrażliwości i pomaga oswajać lęki przed owadami czy zwierzętami. Dlaczego warto wychodzić na dwór niezależnie od pogody i jak zachęcić najmłodszych do odkrywania natury? O tym Marta Hoppe rozmawia z Karoliną Szymańską, współtwórczynią projektu Our Little Adventures i autorką książki "Chodźmy na dwór!".

Wakacje to dla wielu osób okazja do odpoczynku, ale czy rzeczywiście potrafimy zwolnić i czerpać z kontaktu z naturą? Leśne spacery pomagają obniżyć poziom stresu, uspokajają oddech i sprzyjają regeneracji organizmu. Dlaczego warto zamienić napięty plan zwiedzania na świadome bycie w przyrodzie? O korzyściach płynących z terapii leśnej Patryk Michalski rozmawia z Antoniną Iwaszkiewicz z Polskiego Towarzystwa Kąpieli Leśnych i Terapii Leśnej podczas spaceru po Kampinoskim Parku Narodowym.

Jak poprawić dobrostan zwierząt hodowlanych i ograniczyć ich cierpienie? Od niemal 15 lat Stowarzyszenie Otwarte Klatki dokumentuje warunki chowu przemysłowego, prowadzi działania edukacyjne i interwencyjne oraz zachęca do bardziej odpowiedzialnych wyborów konsumenckich. O najnowszych kampaniach i celach organizacji Marta Hoppe rozmawia z Pawłem Rawickim, prezesem Stowarzyszenia Otwarte Klatki.

Wyższe dofinansowanie, więcej czasu na realizację inwestycji i mniej formalności - od 20 lipca obowiązują zmiany w programie "Czyste Powietrze". Nowe rozwiązania mają ułatwić wymianę starych źródeł ciepła, przyspieszyć termomodernizację domów i zwiększyć bezpieczeństwo osób korzystających z programu. O szczegółach zmian mówi Robert Gajda, zastępca prezesa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Każdego roku warszawski Ekopatrol interweniuje tysiące razy, pomagając rannym, potrąconym, zagubionym i zaniedbanym zwierzętom. Jak działa ta wyjątkowa jednostka Straży Miejskiej, kiedy warto zadzwonić pod numer 986 i jak zachować się, gdy spotkamy potrzebujące pomocy zwierzę? O tym Marta Hoppe rozmawia ze Sławomirem Smykiem, rzecznikiem prasowym Straży Miejskiej m.st. Warszawy.

Od utworzenia ostatniego parku narodowego w Polsce minęło już 25 lat. Parki narodowe obejmują zaledwie 1 proc. powierzchni kraju.Podczas gdy średnia europejska to 3 proc. Gminy, na których terenie powstają nowe parki, mogą dziś liczyć na wielomilionowe rekompensaty. Czy ochrona przyrody może być także szansą na rozwój lokalnych społeczności? O tym mówił Marek Józefiak z Greenpeace Polska.

Szczury w piwnicy, myszy na strychu czy odgłosy dochodzące ze ścian to problem, z którym mierzy się wielu mieszkańców miast. Czy jednak jedynym rozwiązaniem są trutki i pułapki? O tym, jak skutecznie i humanitarnie ograniczać obecność gryzoni, dbając jednocześnie o bezpieczeństwo ludzi i dobrostan zwierząt, opowie Olga Kazalska, dyrektorka Fundacji Mushika.

Od września w szkolnych stołówkach zaczną obowiązywać nowe standardy żywienia. W jadłospisach ma pojawić się więcej warzyw, produktów pełnoziarnistych, sezonowych oraz dań opartych na roślinach strączkowych. Czy to jedynie kosmetyczna zmiana, czy początek szerszej transformacji sposobu żywienia i produkcji żywności? O nowych zasadach i ich znaczeniu dla zdrowia oraz środowiska mówił Marcin Tischner z Fundacji ProVeg Polska.

Warszawska Strefa Czystego Transportu działa już dwa lata. W tym czasie w jej granicach stężenie dwutlenku azotu (NO₂), pochodzącego głównie z ruchu samochodowego, spadło o 18 proc., podczas gdy poza strefą zmniejszyło się o 5 proc. O tym, jaki wpływ na jakość powietrza i zdrowie mieszkańców mają ograniczenia dla najbardziej emisyjnych pojazdów oraz jakie działania są jeszcze potrzebne, opowie Nina Bąk z międzynarodowej inicjatywy Clean Cities Campaign.

Dziki, lisy, sarny, kuny czy jeże coraz częściej pojawiają się na osiedlach, w parkach i na ulicach miast. Czy to efekt zmian klimatu, postępującej urbanizacji, a może łatwego dostępu do pożywienia? O tym, dlaczego dzikie zwierzęta wybierają życie w aglomeracjach i jak ograniczać konflikty między ludźmi a przyrodą, mówi Dagny Krauze-Gryz, biolożka i specjalistka w zakresie ekologii ssaków ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Po spotkaniu marszałka Sejmu z naukowcami, którzy zaapelowali o przeprowadzenie parlamentarnej debaty poświęconej kryzysowi klimatycznemu, wracamy do pytań o wyzwania stojące przed państwem i społeczeństwem. O potrzebie systemowych działań rozmawiamy z prof. Szymonem Malinowskim, przewodniczącym Komitetu ds. Kryzysu Klimatycznego Polskiej Akademii Nauk i naukowcem Uniwersytetu Warszawskiego, oraz Katarzyną Wiekierą z Pracowni na rzecz Wszystkich Istot, inicjatorką apelu do parlamentarzystów.

Czy zielona transformacja jest dziś dostępna dla przeciętnego gospodarstwa domowego? Rosnące ceny energii i paliw skłaniają coraz więcej osób do inwestycji w fotowoltaikę, pompy ciepła czy samochody elektryczne. O tym, które rozwiązania rzeczywiście się opłacają, jakie wsparcie można dziś uzyskać i co nadal stanowi największą barierę dla transformacji energetycznej, mówił Szymon Żuławiński z Instytutu Zrównoważonej Gospodarki.

Trwa spór dotyczący planowanego usunięcia ogromnej liczby drzew na Warmii i Mazurach. Wyznaczono prawie 7 tys. drzew, które mają zostać wycięte przy drogach wojewódzkich. O argumentach mieszkańców i społeczników, którzy chcą zachować cenne aleje, oraz o stanowisku zarządców dróg wskazujących na kwestie bezpieczeństwa mówił Michał Biedziuk z inicjatywy "Skraj drzew - STOP wycince drzew na Warmii".

Tysiące śniętych ryb i kilkanaście ton martwych zwierząt wyłowionych z Jeziora Pilchowickiego i rzeki Bóbr to skutki katastrofy ekologicznej, do której doszło po spuszczeniu wody ze zbiornika. Krzysztof Smolnicki, prezes Fundacji Ekorozwoju, wyjaśnia, jakie mogły być przyczyny tego zdarzenia, jakie konsekwencje poniesie ekosystem i jak zapobiegać podobnym katastrofom w przyszłości.

Każda kupiona koszulka czy para spodni pozostawia ślad nie tylko w naszym portfelu, ale także w środowisku. Pozyskiwanie surowców, procesy chemiczne w czasie produkcji, składowiska odpadów tekstylnych, wszystko to wpływa degradująco na grunty. Jednocześnie gleba wciąż pozostaje niedocenionym zasobem. Joanna Sawicka-Gajin z "Fundacji Kupuj Odpowiedzialnie" opowiada o kampanii "Na glebę!", która pokazuje, jak przemysł odzieżowy wpływa na degradację gleb i dlaczego odpowiedzialne wybory konsumenckie mają znaczenie dla przyszłości naszej planety.

Wisła jest nie tylko najdłuższą rzeką w Polsce, ale także domem dla setek gatunków organizmów. Prof. dr hab. Tomasz Mikołajczyk, ichtiolog z Pracowni Ekspertyz i Badań Ichtiologicznych PEBI, wyjaśnia, jak działalność Elektrowni Kozienice wpływa na ekosystem rzeki, populacje ryb oraz bioróżnorodność, a także przedstawia wyniki badań prowadzonych na tym odcinku Wisły.

Transformacja energetyczna coraz mocniej dotyka regionów górniczych, ale sami górnicy nie zawsze postrzegają ją jako zagrożenie. Iwona Bojadżijewa, kierowniczka zespołu wsparcia sprawiedliwej transformacji, oraz Karolina Walat, analityczka Fundacji Instrat, opowiadają o wnioskach z raportu poświęconego pracownikom kopalni "Bogdanka" i ich spojrzeniu na przyszłość energetyki.

Europa ociepla się szybciej niż jakikolwiek inny kontynent, a fale upałów i ekstremalne zjawiska pogodowe stają się coraz częstsze. Dr hab. inż. Joanna Strużewska z Zakładu Modelowania Atmosfery i Klimatu Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego wyjaśnia, dlaczego tak się dzieje, czego możemy spodziewać się w najbliższych dekadach i jak Polska powinna przygotować się na zmieniający się klimat.

Czy zwykły ogród, działka albo gospodarstwo mogą stać się ostoją dla przyrody? Karolina Nawrot z Fundacji Kwietnej opowie o idei prywatnych rezerwatów przyrody i pokaże, że nawet niewielkie działania podejmowane przez właścicieli terenów zielonych mogą realnie wspierać bioróżnorodność.

Fale upałów stają się coraz częstszym elementem europejskiego lata. Dr Artur Szkop z Instytutu Geofizyki PAN wyjaśni, jakie procesy atmosferyczne odpowiadają za napływ gorących mas powietrza nad Europę, czym różni się pogoda od klimatu oraz czy temperatury przekraczające 35°C w Polsce mogą wkrótce stać się normą.

Fala upałów jest wyzwaniem nie tylko dla ludzi, ale także dla zwierząt żyjących w miastach. Monika Klimowicz z Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków wyjaśni, jak wysokie temperatury wpływają na ptaki i inne zwierzęta, po czym rozpoznać, że potrzebują pomocy oraz jak w prosty sposób zadbać o ich bezpieczeństwo podczas letnich upałów.

Coraz częstsze fale upałów, gwałtowne deszcze i susze sprawiają, że miasta muszą dostosowywać się do nowych warunków. Temu służą miejskie plany adaptacji do zmian klimatu. Amadeusz Walczak, starszy konsultant ds. ochrony środowiska, wyjaśniał jak plany te działają w praktyce i jakie rozwiązania - od zwiększania terenów zielonych po retencję wody - mogą poprawić bezpieczeństwo oraz jakość życia mieszkańców.

Czy do utrzymania czystości w domu naprawdę potrzebujemy kilkunastu różnych detergentów? Ada Stępień, edukatorka ekologiczna ze startupu Släppa, opowiada o prostych sposobach sprzątania, które pozwalają ograniczyć zużycie chemii i plastikowych opakowań. Okazuje się, że skuteczne środki czystości można przygotować z produktów, które większość z nas ma w kuchni.

Coraz więcej badań pokazuje, że kontakt z przyrodą może obniżać poziom stresu, poprawiać koncentrację i pomagać w regeneracji psychicznej. Czy spacer po lesie albo chwila spędzona w parku naprawdę wpływają na nasz mózg? Jak natura pomaga radzić sobie z przebodźcowaniem i przeciążeniem informacjami? Izabela Sałamacha, edukatorka ekologiczna i klimatyczna oraz Gabriela Chomiczewska, doktorantka Uniwersytetu Jagiellońskiego, opowiadają o wynikach badań pokazujących, że nawet krótki kontakt z zielenią wpływa na poziom stresu, koncentrację i regenerację psychiczną.

Po latach systematycznej poprawy jakość powietrza w Polsce ponownie zaczyna się pogarszać. Piotr Siergiej, rzecznik Polskiego Alarmu Smogowego, komentuje najnowsze dane dotyczące stężeń zanieczyszczeń oraz wyjaśni, dlaczego walka ze smogiem wyhamowała i jakie mogą być konsekwencje tego trendu.

Trwa internetowe głosowanie w ogólnopolskim plebiscycie Drzewo Roku 2026, organizowanym przez Klub Gaja. W finale znalazło się 16 wyjątkowych drzew z całego kraju - świadków historii, lokalnych symboli i ważnych punktów odniesienia dla swoich społeczności. W audycji "Zmiana klimatu" rozmowa o wyjątkowych drzewach, ich znaczeniu dla ludzi oraz roli, jaką odgrywają w miastach i na terenach wiejskich. Gościem Patryka Michalskiego był Jacek Bożek, założyciel i lider Klubu Gaja.

Czy troska o dobrostan zwierząt to zjawiska stosunkowo nowe? Łukasz Smaga, prawnik i autor książki "Ochrona zwierząt i jarstwo w Polsce", pokazuje, że idee humanitarnego traktowania zwierząt mają w Polsce znacznie dłuższą historię. To opowieść o społecznikach, reformatorach i intelektualistach, którzy przez dziesięciolecia budowali fundamenty współczesnej ochrony zwierząt.

Niedźwiedzie coraz częściej pojawiają się w pobliżu ludzkich osiedli, a spotkania ludzi z dużymi drapieżnikami przestają być rzadkością. Czy to zwierzęta wkraczają do naszej przestrzeni, czy raczej człowiek coraz mocniej ingeruje w ich naturalne środowisko? O narastających konfliktach między ludźmi a dziką przyrodą, skutecznych metodach ograniczania zagrożeń oraz potrzebie edukacji i prewencji opowie Marek Józefiak z Greenpeace Polska.

Jak chronić las przed pożarami, kłusownikami, kradzieżą drewna i zaśmiecaniem? O zagrożeniach wynikających z działalności człowieka, pracy Straży Leśnej oraz zasadach odpowiedzialnego korzystania z zasobów przyrody opowie Piotr Daniszewski, strażnik leśny z Nadleśnictwa Drewnica.

El Niño to jedno z najważniejszych zjawisk klimatycznych na Ziemi. Potrafi wywoływać susze, powodzie i ekstremalne zjawiska pogodowe, wpływając na życie milionów ludzi na różnych kontynentach. Czym właściwie jest El Niño i dlaczego jego pojawienie się z taką uwagą śledzą naukowcy? O mechanizmach rządzących globalnym klimatem oraz skutkach tego zjawiska dla gospodarki, rolnictwa i pogody mówił w Polskim Radiu 24 dr Kamil Leziak, klimatolog z Uniwersytetu Warszawskiego.

Czy świat, który znamy, da się jeszcze ocalić? Wystawa przygotowana przez Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie poprzez cztery instalacje opowiada o zmianach klimatu, wyczerpywaniu zasobów naturalnych i codzienności w czasach narastających kryzysów. O artystycznym spojrzeniu na wyzwania współczesnego świata Marta Hoppe rozmawiała z Martą Matysiak, kuratorką wystawy.

Tegoroczna wiosna nie rozpieszcza plantatorów owoców. Wiadomo, że susza i majowe mrozy spowodowały duże straty. Uprawa owoców sezonowych coraz bardziej przypomina grę w rosyjską ruletkę. Ale zmiana klimatu to nie wszystko. Brakuje też wsparcia lokalnych producentów. O tym, co powinno zrobić państwo, by uprawa truskawek, malin czy innych owoców była wciąż opłacalna a konsumenci mieli dostęp do dobrych lokalnych produktów, Patryk MIchalski rozmawiał z dr. Pauliną Sobiesiak-Penszko z Instytutu Strategii Żywnościowych "Grunt".

Betonowe podwórka, rozgrzane klasy, hałas uliczny i zanieczyszczenie powietrza coraz częściej wpływają na warunki nauki i pracy w szkołach. Czy więcej drzew, zieleni i naturalnych rozwiązań wokół placówek edukacyjnych może poprawić komfort uczniów i nauczycieli? O korzyściach płynących z zazieleniania szkolnych przestrzeni mówił Przemysław Radwan z Fundacji Banku Ochrony Środowiska.

Czy naturalny las albo torfowiska mogą być naturalną ochroną przed potencjalnym wrogiem? Historia nieraz udowodniła, że tak. Dlatego wraz z budową umocnień wzdłuż naszej wschodniej granicy rząd planuje też projekty związane z odtwarzaniem mokradeł czy renaturyzacją rzek. O tym, jak przyroda może wspierać bezpieczeństwo i jednocześnie pomagać w odbudowie cennych ekosystemów, mówił Szymon Święcicki z Centrum Ochrony Mokradeł.

Choć oceany mogą wydawać się niewyczerpanym źródłem zasobów, to jedna trzecia ryb na świecie jest dziś zagrożona przełowieniem i zmianami zachodzącymi w środowisku morskim Przykłady z różnych części świata pokazują, że dzięki odpowiedzialnemu zarządzaniu połowami możliwa jest odbudowa stad ryb i ochrona morskich ekosystemów. W Światowym Dniu Oceanów o ochronie zasobów morskich mówił w Polskim Radiu 24 Tomek Zakrzewski z Marine Stewardship Council (MSC).

Światowy Dzień Środowiska od ponad pół wieku przypomina, że ochrona przyrody wymaga konkretnych działań, a nie tylko deklaracji. Tegoroczne obchody odbywają się pod hasłem #NowForClimate, podkreślając pilną potrzebę odpowiedzi na wyzwania związane ze zmianami klimatu. O znaczeniu tego dnia, roli edukacji ekologicznej i działaniach koordynowanych przez UNEP/GRID-Warszawa mówiła Maria Andrzejewska.

Po zawetowaniu ustawy o utworzeniu Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry resort klimatu szuka nowych sposobów ochrony unikalnych terenów Międzyodrza. Czy rozszerzenie Drawieńskiego Parku Narodowego może okazać się skutecznym rozwiązaniem? O przyszłości tego cennego przyrodniczo obszaru i stanowisku lokalnych społeczności opowie Ewa Drewniak ze Stacji Terenowej Klubu Przyrodników w Owczarach.

Liczba sesji ładowania samochodów elektrycznych w Polsce przekroczyła już 20 milionów. To symbol dynamicznego rozwoju elektromobilności, ale także wyzwanie związane z dalszą rozbudową infrastruktury. Jak szybko przybywa stacji ładowania, co hamuje rozwój rynku i kiedy samochody elektryczne staną się w Polsce codziennością? Gościem Patryka Michalskiego był Maciej Gis z Polskiego Stowarzyszenia Nowej Mobilności.

Czy troska o klimat może wpływać na decyzję o posiadaniu dzieci? Coraz częściej mówi się o ekologicznym lęku i obawach związanych z przyszłością planety. Julia Figurna, pasjonatka ekologii i psychologii, opowiada o własnych wyborach oraz o tym, jak kryzys klimatyczny wpływa na życiowe decyzje młodych ludzi. Rozmowę poprowadzi Marta Hoppe.

Tysiące wolontariuszy, setki lokalnych sztabów i tony odpadów zebranych nad rzekami, w lasach i na terenach zielonych. Finał Operacji Czysta Rzeka to okazja do podsumowania największej społecznej akcji sprzątania w Polsce. O efektach tegorocznej edycji, zaangażowaniu mieszkańców i wpływie takich inicjatyw na ekologiczne postawy mówiła Iza Sałamacha z Operacji Czysta Rzeka.

Uwielbia dzikie miejsca, bagna biebrzańskie, lasy i morze. Od dziecka fascynował się przyrodą. Dziś apeluje i uczy jak każdy z nas może dbać o świat i chronić przyrodę. Na blogu "Lasem Myślący" opowiada o kryzysie klimatycznym, edukuje i broni fauny i flory. Jarek Brodecki, bo o nim mowa przekonuje, że w najbliższej okolicy zawsze jest coś ciekawego do zobaczenia.

Pożar niszczy w kilka godzin to, co natura budowała przez dziesiątki lat. Ale czy spalony las naprawdę jest martwy? I jak wygląda odbudowa przyrody po katastrofie? W audycji "Zmiana klimatu" sprawdzimy, jak ekosystemy reagują na pożary, jakie szkody pozostają na lata i w jaki sposób natura odbudowuje się po katastrofach takich jak niedawny pożar w Puszczy Solskiej. Z Anną Sands z WWF Polska rozmawiała Marta Hoppe.

Po ośmiu miesiącach od wprowadzenia systemu kaucyjnego sprawdzamy, czy rzeczywiście zmienił nasze codzienne nawyki i krajobraz polskich ulic, lasów oraz osiedli. Czy butelki i puszki faktycznie znikają ze śmietników i trawników? O tym, jak działa system zwrotów w praktyce i czy Polacy przyzwyczaili się już do oddawania opakowań rozmawiamy z Joanną Górecką z Polskiego Systemu Kaucyjnego.

Ciasne kojce, brak swobody ruchu i wielotygodniowa izolacja - tak wygląda codzienność wielu świń-matek w hodowlach przemysłowych. O realiach chowu klatkowego i kampanii "Matki Poza Klatki", która zwraca uwagę na dobrostan zwierząt, mówiła Małgorzata Szadkowska z Compassion in World Farming Polska.

Afryka jest jednocześnie domem dla jednych z najcenniejszych ekosystemów świata i miejscem szczególnie dotkniętym skutkami zmian klimatu. O suszach, wylesianiu, bezpieczeństwie żywnościowym oraz znaczeniu afrykańskiej przyrody dla całej planety mówiła Katarzyna Urban z Polska Fundacja dla Afryki.

Mimo rozwoju komunikacji publicznej, stref ograniczonego ruchu i wprowadzenia Strefa Czystego Transportu w Warszawie po ulicach stolicy jeździ coraz więcej samochodów. Wyniki Warszawskiego Badania Ruchu 2025 pokazują, jak naprawdę przemieszczają się mieszkańcy Warszawy i aglomeracji oraz stawiają pytania o skuteczność miejskiej polityki transportowej. O wnioskach z raportu mówił Maciej Florczak z Wydziału Polityki Mobilności Urzędu m.st. Warszawy.

Czy ochrona przyrody musi oznaczać zakazy i niedostępne tereny? Europejski Dzień Natura 2000 przypomina, że wiele cennych przyrodniczo obszarów można chronić, jednocześnie pozwalając ludziom korzystać z nich na co dzień. O tym, czym jest sieć Natura 2000, dlaczego powstała i jak mądrze korzystać z natury bez szkody dla środowiska, mówili goście Marty Hoppe: prof. dr hab. Piotr Skubała z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz prof. dr hab. Marcin Zych, dyrektor Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego.

Pszczoły od lat są symbolem troski o środowisko, ale eksperci coraz częściej zwracają uwagę, że problem ochrony zapylaczy jest bardziej skomplikowany, niż mogłoby się wydawać. Choć część dzikich gatunków rzeczywiście jest zagrożona, populacja pszczoły miodnej w wielu regionach Polski osiąga bardzo wysokie zagęszczenie. O tym, czym jest "przepszczelenie", dlaczego może szkodzić dzikim zapylaczom i skąd biorą się napięcia wokół nowych planów ochrony przyrody, mówiła Karolina Nawrot z Fundacji Kwietna.

Łąki kwietne coraz częściej pojawiają się w miastach nie tylko jako element estetyki, ale także jako narzędzie wspierające walkę ze smogiem i skutkami zmian klimatu. Badania pokazują, że rośliny łąkowe skutecznie zatrzymują pyły zawieszone, pomagają obniżać temperaturę w przestrzeni miejskiej i działają dłużej niż trawniki czy część drzew - nawet późną jesienią, w czasie sezonu grzewczego. O tym, jaką rolę mogą odegrać miejskie łąki w poprawie jakości życia, mówi Maciej Podyma z Fundacji Łąka.

Choć w ostatnich dniach miejscami pojawiły się opady, eksperci nie mają wątpliwości - problem suszy w Polsce jest coraz bardziej znaczący. Wysokie temperatury, coraz większe parowanie i nierównomierne opady sprawiają, że wody w krajobrazie systematycznie ubywa, a skutki odczuwają już rolnicy, lasy i miasta. O tym, dlaczego "deszczu jest za mało", mimo że statystyki opadów nie zawsze pokazują dramatyczne zmiany, mówiła dr Kinga Kulesza z Instytutu Ochrony Środowiska - PIB.