Explorez tous les épisodes du podcast Świat 24

- Podłączenie infrastruktury energetycznej Estonii, Litwy i Łotwy do systemów Unii Europejskiej, to ostateczne zerwanie więzów gospodarczych z systemem postsowieckim i ostatni akord pożegnania ze wschodnim okupantem - mówił w Polskim Radiu 24 Bartosz Chmielewski z Ośrodka Studiów Wschodnich.

- Jak popatrzymy się na dekrety prezydenckie Donalda Trumpa, to one wywołują nasze oburzenie i przerażenie. To często są decyzje wręcz szokujące. Ale każda z tych spraw, jest już zamrożona lub zawieszona przez któryś z sądów federalnych. To jest test, jak daleko obecna administracja Białego Domu może się posunąć wobec Kongresu, liberalnych elit i samych sądów - mówiła w Polskim Radiu 24, Dominika Blachnicka-Ciacek, ekspertka ds. polityki amerykańskiej z UW. 

- Trump nie ufa bezgranicznie Putinowi, jak to miało miejsce w pierwszej kadencji, z drugiej zaś dąży do tego, by zrealizować swoją obietnicę wyborczą, choć oczywiście pragmatyka polityczna pokazała, że w ciągu jednego dnia nie jest w stanie tego uczynić, ale chce doprowadzić do zakończenia wojny. To będzie jego jedno z najbardziej priorytetowych działań w najbliższej przyszłości - mówił w Polskim Radiu 24 prof. Tomasz Gajownik z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

- Nie dostrzegam mechanizmu, który pozwoliłby spuścić powietrze z tego balonika. Demokraci ostrzegają przed Trumpem. Mówią, że ma zapędy dyktatorskie. Zwracają uwagę, że nie uznaje wyników wyborów. Z kolei Trump mówi, że w razie wygranej demokratów, USA staną się krajem komunistycznym, że nastanie piekło na Ziemi - podkreślił w Polskim Radiu 24 Łukasz Pawłowski, politolog, autor książki "Stany Podzielone Ameryki".

Na rynkach kapitałowych w ostatnich dniach panowała duża zmienność. Tydzień zaczął się od gwałtownych spadków w Japonii, a także na Wall Street. To przyczyniło się do spadków również na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. - Patrząc na dane z amerykańskiej gospodarki, wystąpienie recesji jest raczej iluzoryczne - powiedział w Polskim Radiu 24 dr Piotr Arak, główny ekonomista Velo Banku. 

- Dzięki elektronicznemu systemowi wyniki wyborów w Wenezueli znane były chwilę po zamknięciu lokali wyborczych 28 lipca. Tymczasem reżim Maduro ogłosił je po kilku godzinach i znalazł na to niezłe wytłumaczenie, twierdząc, że system został zhakowany przez liderkę opozycji, która koordynowała proces z... Macedonii Północnej - mówiła w Polskim Radiu 24 prof. Joanna Gocłowska-Bolek z Uniwersytetu Warszawskiego. 

- Izrael konsekwentnie eliminuje wszystkich przywódców Hamasu, a śmierć Hanijego to cios o charakterze międzynarodowym. Hanije miał powiązania i cieszył się szacunkiem m.in. w Turcji, gdzie odbyły się manifestacje i uroczystości żałobne. Prezydent Recep Erdogan osobiście składał kondolencje. To cios nie tylko w palestyńskie aspiracje, ale również w to, co dzieje się na świecie wokół konfliktu na Bliskim Wschodzie i perspektywy jakiegokolwiek politycznego rozwiązania - mówił w Polskim Radiu 24 były ambasador RP w Arabii Saudyjskiej Krzysztof Płomiński.  

- Scenariusz przypominał film sensacyjny, ale nie był fikcyjny. Osoby, które poddane zostały wymianie ze strony rosyjskiej, usłyszały wcześniej fałszywe zarzuty, które pozwalały ich więzić. Część z nich celowo skazano, by wymienić na tych, na których szczególnie zależało Putinowi  - mówił w Polskim Radiu 24 prof. Artur Roland Kozłowski z Uniwersytetu WSB Merito. 

- Izrael nie rezygnuje z negocjacji z Hamasem. Chce je jednak prowadzić na swoich warunkach, z jak najsłabszym przeciwnikiem. W negatywnym scenariuszu negocjacje zakończą się fiaskiem i osiągnięcie zawieszenia broni w Strefie Gazy nie będzie na razie możliwe - mówił w Polskim Radiu 24 Michał Wojnarowicz z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. 

- Głównodowodzący armii Wielkiej Brytanii powiedział, że w ciągu trzech lat może dojść do dużej, w domyśle, globalnej wojny - mówił w audycji "Świat 24" Tomasz Grzywaczewski. Dziennikarz stwierdził, że kandydaci na prezydent USA zdają sobie sprawę z tego, że mogą pełnić w tym czasie władzę.

- W Afryce głód dotyka około 20 proc. populacji, a w Azji 8 proc. - mówił w audycji "Świat 24" Jan Bratkowski z UNICEF Polska. Jak tłumaczył, w Afryce goduje co 5 osoba.

- Kamala Harris, jako obrończyni rządów prawa, będzie stosowała narrację obrony demokracji USA - mówił w audycji "Świat 24" prof. Piotr Kimla z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Wenezuelczycy w niedzielę będą wybierać prezydenta i gdyby te wybory przebiegły w pełni uczciwie, wygrałby je kandydat opozycji. - Obecny przywódca wyeliminował z możliwości ubiegania się o stanowiska większość czołowych przywódców opozycji - mówi w audycji "Świat 24" Jacek Hinz, były ambasador Polski w Wenezueli.

- Putin nigdy nie zrezygnował z celów, które postawił sobie i Rosji w lutym 2022 roku. A tymi celami nie były zdobycze terytorialne, tylko - w tej czy innej formie - uzyskanie kontroli nad całą bądź prawie całą Ukrainą. Chodzi o redukcję ukraińskiej państwowości do roli jakiejś atrapy - powiedział w Polskim Radiu 24 Piotr Skwieciński, ekspert ds. wschodnich.

- Wiemy, że Donald Trump w ostatniej chwili zmienił treść przemówienia na konwencji w Milwaukee. On jako ten, który ocalał z zamachu, chciał pokazać siebie w innym kontekście - jako ten, który zjednoczy Amerykanów, targanych nie tylko niepokojami, ale też przemocą, która jest zupełnie realna - mówiła w audycji "Świat 24" prof. Małgorzata Zachara-Szymańska, amerykanistka z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W Pekinie zakończyło się III Plenum Komunistycznej Partii Chin. To organizowane co 5 lat spotkanie za zamkniętymi drzwiami. Członkowie partii mieli za zadanie wypracować strategię uporania się z wyzwaniami Państwa Środka. O sprawach omawianych na plenum i o chińskich problemach mówił w audycji "Świat 24" dr Michał Bogusz z Ośrodka Studiów Wschodnich, autor bloga "Za Wielkim Murem".

5000 odwołanych lotów, niedziałające metro w Waszyngtonie, problemy z obsługą pacjentów w Wielkiej Brytanii, utrudnienia w działaniu kontenerowego terminalu w Polsce - to tylko niektóre ze skutków globalnej awarii Microsoftu. O tym, czy warto stawiać na wspólne rozwiązania technologiczne mówił dr Maciej Kawecki, prezes Instytutu Polska Przyszłości im. Stanisława Lema.

- Przede wszystkim jest kwestia braku woli politycznej, by przeprowadzić szeroką mobilizację w społeczeństwie. Ta furtka otwarta dla więźniów jest próbą łatania dziur. Ukraina ma cały czas duży potencjał mobilizacyjny, ludzie na Ukrainie są, zwłaszcza młodzi. Ich po prostu trzeba chcieć objąć mobilizacją - mówił w Polskim Radiu 24 Jakub Ber (Ośrodek Studiów Wschodnich).

- Jeśli Michelle Obama zgodzi się kandydować z ramienia Demokratów na prezydenta USA, to sondaże i sponsorzy są po jej stronie - mówił w Polskim Radiu amerykanista Marcin Wojciechowski. 

- Boeing przetrwa. Pytanie tylko w jakiej kondycji i jaka będzie opinia o samolotach koncernu? -mówił w Polskim Radiu 24 Bartosz Głowacki ze "Skrzydlatej Polski". Resort sprawiedliwości USA ma wnieść oskarżenia karne przeciwko koncernowi Boeing. W katastrofach samolotów 737 Max zginęło łącznie 346 osób.

- Premierowi Węgier chodzi o grę polityczną, chce podnieść status swojego kraju. Korzysta przy tym z faktu przewodnictwa Węgier w UE. Nie można wykluczać, że wizyta Viktora Orbana w Moskwie jest po części spłatą długu zaciągniętego przez Węgry w kontekście tzw. pogłębionych relacji rosyjsko-węgierskich w postaci tańszych surowców energetycznych - mówił w Polskim Radiu 24 prof. Walenty Baluk z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. 

- Nad Masudem Pezeszkianem ciążą duże oczekiwania społeczne, choć w irańskich warunkach prezydent nie jest w stanie swobodnie kreować polityki i musi liczyć się opinią najwyższego  przywódcy ajatollaha Ali Chameneiego. Będzie musiał się też borykać z konkurencją ze strony irańskiego parlamentu - mówił w Polskim Radiu 24 iranista Marcin Krzyżanowski. 

- Od wszystkim wojen, które toczy Izrael było poczucie rażącej niesprawiedliwości w kraju, ponieważ zwykły obywatel musiał narażać swoje życie na wojnach, a ultraortodoksyjni Żydzi byli wyjęci spod prawa - powiedział w Polskim Radiu 24 Mariusz Borkowski, dziennikarz, znawca Bliskiego Wschodu.

- Zjednoczenie Narodowe to partia postfaszystowska. We Francji mamy do czynienia z procesem, który nazywa się dediabolizacją. Z procesem zmiany wizerunku. Marine Le Pen zrobiła wszystko, żeby zmienić swój polityczny wizerunek za wyjątkiem zmiany nazwiska - powiedział w Polskim Radiu 24 Marcin Giełzak, pisarz i publicysta. 

- Szef dyplomacji izraelskiej Gideon Saar powiedział, że Izrael nadal stawia sobie za cel zniszczenie militarne i polityczne Hamasu, a także niedopuszczenie do odrodzenia się tej organizacji w Gazie. Z drugiej strony jeden z bardziej znaczących polityków Hamasu Basem Naim oświadczył, że Hamas zawsze będzie walczył z izraelską okupacją - podkreślił w Polskim Radiu 24 Mariusz Borkowski, ekspert ds. Bliskiego Wschodu.

- Irańczycy wiedzą, że nieważne, kto wygra, to i tak będzie kontrolowany przez głębokie państwo - powiedział w Polskim Radiu 24 o wyborach w Iranie Łukasz Przybyszewski z Abhaseed Foundation Fond.

- Biden przygotowywał się do tej debaty. Biorąc pod uwagę wszystkie podjęte kroki, które miały sprawić, żeby dobrze wypadł, to wypadł słabo, jeśli nie źle - powiedziała w Polskim Radiu 24 dr Renata Nowaczewska z Uniwersytetu Szczecińskiego.

Ponad 900 uczestników hadżdżu, czyli corocznej pielgrzymki muzułmanów do Mekki w Arabii Saudyjskiej, zmarło w wyniku upałów. 

Wietnam prowadzi neutralną politykę zagraniczną, nazywaną "dyplomacją bambusową" ze względu na elastyczność. Nie potępił rosyjskiej inwazji na Ukrainę, ale stara się też utrzymywać dobre stosunki z USA i UE. - Wizyta Putina w Hanoi potwierdza możliwości Wietnamu współpracowania ze wszystkimi mocarstwami. Natomiast Rosji pomaga wychodzić z międzynarodowej izolacji - mówił w Polskim Radiu 24 dr Michał Zaremba z Uniwersytetu Łódzkiego.   

- Pandemia przyspieszyła procesy. Zaczęły się jednak wcześniej, gdy Amerykanie ugrzęźli w wojnie z terrorem, skupili się na regionie szerszego Bliskiego Wschodu. Natomiast polityka zachodnich wielkich koncernów była taka, że w pogoni za łatwym zyskiem przesunięto dużą część produkcji głównie do Chin. Chińczycy to wykorzystali. Rozbudowali potencjał produkcyjny i stali się warsztatem świata - mówił w Polskim Radiu 24 Krzysztof Winkler z Warsaw Enterprise Institute. 

- Przez ostatnie dwa lata Korea Północna uzasadniła swoją przydatność. W oczach Władimira Putina pokazała się jako wiarygodny partner. Nie tylko politycznie, ale też sprzętowo wspiera Rosję w agresji na Ukrainę - mówił w Polskim Radiu 24 dr Oskar Pietrewicz z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.  

- Wchodzenie na najwyższą górę świata bez doświadczenia to czyste szaleństwo - powiedział w Polskim Radiu 24 alpinista i podróżnik Michał Leksiński. - W tym sezonie na Evereście słyszy się, że w bazie są osoby szkolone z zakładania raków. To gruba przesada - dodał. 

- Nikt nie jest w stanie powiedzieć, jak duże będzie to, co uda się zrealizować w miejsce The Line, ale przy tak szerokiej kampanii Arabia Saudyjska nie może pozwolić sobie na porażkę. Jakaś część tego budynku na pewno powstanie - powiedział w Polskim Radiu 24 reportażystka Anna Dudzińska.

- Od przygotowania żołnierzy wcielanych teraz do szeregów ukraińskiej armii zależy bardzo dużo w perspektywie 2025 roku - powiedział w Polskim Radiu 24 ekspert OSW Jakub Ber pytany o sytuację na froncie wojny w Ukrainie. - Kluczowym pytaniem jest, jaki poziom będą oni prezentowali, czy będzie im się chciało walczyć i będzie wysokie morale, czy też dojdzie do kryzysu w perspektywie miesięcy - dodał.

- Armenia jest świadoma tego, że w przypadku konfliktu z Azerbejdżanem, to jemu będzie sprzyjała większość krajów regionu. Jest to więc dziwna sytuacja, gdy poszczególni członkowie OUBZ sympatyzują z krajem spoza tej struktury, niż z państwem będącym jej członkiem - powiedział w Polskim Radiu 24 członek redakcji portalu Mówiąc Wprost, współpracownik Centrum Badań nad Państwowością Rosyjską Maciej Musiał komentując przyszłość Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym. 

- Ostatnie tygodnie to intensyfikacja strategii zastraszania Rosji działającej pod obcą banderą. Bo nie są to statki formalnie rosyjskie, ale tak zwana flota cieni pływająca najczęściej pod banderą krajów pozaeuropejskich, a transportująca surowce energetyczne objęte sankcjami - powiedział w Polskim Radiu 24 Marcin Fronia z Polskiej Akademii Nauk. 

- Nie wiem, czy będzie mi dane dożyć momentu, w którym o Ukrainie będzie można mówić że jest państwem o standardach zbliżonych do krajów UE - powiedział w Polskim Radiu 24 prof. Tomasz Gajownik z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego komentując sprawę odbudowy Ukrainy. - Władze będą zmuszone przedstawić program zmian we wszystkich dziedzinach funkcjonowania państwa, określić skalę zniszczeń, a dopiero potem oszacować środki mające zaspokoić potrzeby tego państwa na drodze rozwoju - podkreślił.

Claudia Sheinbaum została pierwszą kobietą, która obejmie urząd prezydenta Meksyku. Jest naukowcem i aktywistką. W przeszłości pracowała w zespole, który otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla. Rodzina Sheinbaum wyemigrowała do Meksyku z Litwy i Bułgarii.

Wybory w Indiach trwały sześć tygodni, uprawnionych do głosowania było prawie 970 mln ludzi, a wygrała je koalicja skupiona wokół Indyjskiej Partii Ludowej (BJP). Jej lider Narendra Modi zostanie prawdopodobnie premierem trzeci raz z rzędu, ale jego mandat będzie słabszy niż w poprzedniej kadencji. - Indusi oczekują realnych zmian, poprawy warunków życa - mówił w Polskim Radiu 24 dziennikarz i znawca Indii Marek Rabij.  

Kryzys na południowej granicy i imigracja to jedne z najgorętszych kwestii kampanii prezydenckiej w USA. Prezydent Joe Biden wydał rozporządzenie, które przewiduje, że w wypadku gwałtownego wzrostu liczby przekroczeń granicy, zatrzymani będą odsyłani z powrotem do Meksyku.

Kapsuła chińskiej sondy kosmicznej Chang'e-6 pomyślnie wylądowała na ciemniej, niewidocznej z Ziemi stronie Księżyca. - Chiński program kosmiczny trwa od lat 50. XX wieku, ale tempa nabrał w latach 90. Z roku na rok dowiadujemy się o postępach. Obecnie Chińczycy są liderami na równi z Amerykanami. Wybudowali nawet własną stację kosmiczną - mówił w Polskim Radiu 24 dr hab. Marcin Jacoby z Zakładu Studiów Azjatyckich SWPS. 

- Protesty czasami mają bardzo dużą frekwencję, a czasami są bardzo znikome. Natomiast momentami manifestujący ocierają się o granicę prawa. Wygląda na to, że nie będzie ostudzenia nastrojów - powiedział w Polskim Radiu 24 Kacper Ochman z portalu KierunekKaukaz.pl.

- Seria porażek dyplomatycznych doprowadziła do wybuchu wojny w Ukrainie, ale dyplomacja w formie szczytu pokojowego może tę wojnę zakończyć - powiedział prezydent Wołodymyr Zełenski na forum bezpieczeństwa w Singapurze.

Jedno na pięcioro dzieci na świecie albo jest w strefie konfliktu zbrojnego, albo z niego ucieka. Dotyczy to około 400 mln dzieci na świecie. 

Wyborcze przyspieszenie na Wyspach Brytyjskich. Król Karol III zgodził się na rozwiązanie parlamentu, a premier Rishi Sunak zapowiedział, że wybory odbędą się 4 lipca. 

Minęło sześć miesięcy nowego prezydenta Argentyny Javiera Milei. Polityk postawił sobie za cel okiełznanie inflacji w kraju, która na początku 2024 roku przekroczyła poziom 200 proc. 

Przed zaprzysiężeniem Donalda Trumpa, które zaplanowano na poniedziałek, komentatorzy sporo mówią także o nowej administracji USA. Kontrowersje wzbudza m.in. miliarder Elon Musk. - Konflikt między nim a prezydentem jest nieunikniony. Będzie to spór dwóch samców alfa o przywództwo w stadzie. Już widać pewne tarcia, choćby w kwestii migracji - podkreślił w Polskim Radiu 24 Tomasz Smura z Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego. 

Rozmowa o Tajwanie jako niezależnym państwie jest dla Pekinu nie do zaakceptowania - powiedział w Polskim Radiu 24 Radosław Pyffel, ekspert ds. Chin. Rośnie napięcie między tymi krajami, a w Chinach pojawia się oczekiwanie rozwiązania problemu.

- Wygrała ta sama partia, która w ostatnim dziesięcioleciu przez większość czasu rządziła krajem, ale było to zwycięstwo z mniejszą przewagą - mówiła w Polskim Radiu 24 dr Aleksandra Wojtaszek z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

- Siedem ostatnich lat rządów socjaldemokratów było negatywnie oceniane przez macedońskie społeczeństwo - mówiła w Polskim Radiu 24 o wyborach w Macedonii Północnej prof. Agata Domachowska z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, ekspertka Instytutu Europy Środkowej.