Explorez tous les épisodes du podcast Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

Wyobraź sobie, że wysiadasz z warszawskiego metra i zamiast iść dalej, skręcasz w niepozorny korytarz. Nagle trafiasz do miejsca, które bardziej przypomina ukryty ogród niż bibliotekę. Falujące białe regały, zapach ziół, kojąca cisza. To przestrzeń, która przenosi w inny świat, świat stworzony przez kobiety, dla których książki są sensem codzienności. Pani Małgosia oddycha literaturą jak tlenem, pani Katarzyna spełnia dziecięce marzenie o życiu wśród regałów, a pani Grażyna wierzy, że książka zawsze odnajdzie drogę do jej rąk. "Pomiędzy światami" to opowieść o miejscu, które jest czymś więcej niż biblioteką. To azyl, w którym ludzie odnajdują spokój, inspirację i siebie nawzajem.

Reportaż o sile bezgranicznej miłości, która pozwala przejść przez niewyobrażalnie trudne momenty życia. To historia o tym, jak splotły się losy Anny Solskiej-Mackiewicz i himalaisty Tomka Mackiewicza. Ania przywołuje wspomnienia z ich pierwszego spotkania, które przypominało filmową scenę. Cała historia ich związku, od momentu jak się poznali,  to była także co roku próba Tomka Mackiewicza na Nandze. 25 stycznia 2018 roku Tomek wraz z Elizabeth Revol zdobył swój wymarzony ośmiotysięcznik zimą - Nangę Parbat (8126 m n.p.m.). Dzień przed atakiem szczytowym Ania otrzymała, jak się później okazało, ostatnią wiadomość. Jak przeżyć ogromną stratę? Jakim trudnościom Ania musiała stawić czoła po odejściu Tomka? I co jej pomogło odzyskać radość życia i jakie jest ono dziś?

W pierwszych dniach życia Wojtek ważył zaledwie 1400 gramów. Urodził się za wcześnie, by poradzić sobie bez pomocy. Sprzęt zakupiony dzięki Wielkiej Orkiestrze Świątecznej Pomocy stał się jego tarczą. To on podtrzymywał go przy życiu, kiedy jego organizm dopiero uczył się funkcjonować. Ale walka wcześniaka nie kończy się wraz z wypisem ze szpitala. Często to dopiero początek długiej drogi, o czym w reportażu opowiadają Małgorzata i Maciej, rodzice Wojtka. Reportaż powstał w 2013 roku.

Aleksandra Łąpkiewicz zaprasza na spotkanie z Yehudą Prokopowiczem. Młody pianista w 2024 rozpoczął studia na Akademii Muzycznej im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie w klasie fortepianu prowadzonej przez Krzysztofa Książka. W Konkursie Chopinowskim został laureatem nagrody specjalnej Polskiego Radia za najlepsze wykonanie mazurków oraz pozaregulaminowej nagrody im. prof. Zbigniewa Drzewieckiego.

Wszyscy lubimy dostawać prezenty. Są jednak ludzie, którzy w czasie świąt Bożego Narodzenia nie otrzymują żadnych upominków. Są domy, w których nie ma choinki, zapachu świątecznych potraw, rodzinnego ciepła ani radosnego oczekiwania. Są dzieci z rodzin zaniedbanych społecznie, gdzie pieniądze częściej przeznaczane są na alkohol niż na "głupstwa" w postaci świątecznych prezentów. Są też ludzie samotni, przekonani, że nie mają na kogo liczyć, że świat o nich zapomniał. Dla nich Święta bywają dniami pełnymi goryczy i dotkliwej samotności. Czy można to zmienić? "Otóż tak!" - odpowiadają organizatorzy akcji pod nazwą "Ekipa Świętego Mikołaja", bohaterowie reportażu "Człowiek człowiekowi Mikołajem".

Reportaż przypomina niezwykłe zdarzenie z czasów okupacji. W wigilijny wieczór pani Hanna Baranowska znalazła się w warszawskim tramwaju po godzinie policyjnej. W części "tylko dla Niemców" jechali żołnierze Wehrmachtu. Gdy jeden z Polaków zanucił "Wśród nocnej ciszy" doszło do wspólnego śpiewania kolęd. W mrocznej nocy okupacyjnej wydarzyło się coś nieoczekiwanego, ludzkie zbliżenie i chwilowe polsko‑niemieckie pojednanie.

Muzyka jest całym jego życiem. A z instrumentów najbardziej ukochał gitarę. Łukasz Nowak gra, komponuje i śpiewa, występując z przyjaciółmi jako zespół Caryna, po łemkowsku "urodzajne pole". Gdy Rosja zaatakowała Ukrainę, bez wahania ruszył z pomocą. Zamiast koncertów były transporty jedzenia, ubrań, zabawek i wyposażenia dla walczących. Jego żona Joanna, doświadczona we wspieraniu uchodźców, wiedziała, jak ważne jest działanie. Oboje nie zapominają o potrzebujących, a w muzyce Łukasza pobrzmiewa bunt, godność i nadzieja inspirowana historiami Ukraińców i Czeczenów.

W grudniu 1970 roku Gdańsk i Gdynia stały się areną buntu przeciw podwyżkom cen żywności ogłoszonym przez rząd PRL. 14 grudnia strajk rozpoczęli pracownicy Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a dzień później dołączyła Stocznia im. Komuny Paryskiej. Wśród protestujących był 17‑letni Gerard Andrzej Thrun, uczeń szkoły okrętowej, który wspomina odwagę robotników i ogromną społeczną wrogość wobec systemu. Najtragiczniejszy okazał się 17 grudnia, Czarny Czwartek, gdy wojsko i milicja użyły broni, gazu i helikopterów. Thrun cudem uniknął śmierci, widząc obok siebie postrzelonego rówieśnika. Strajki objęły także Szczecin, Słupsk i Elbląg. Oficjalnie zginęło 45 osób, lecz liczby te mogły być zaniżone. Jak wyglądały nocne pogrzeby ofiar Grudnia 70? Jak strajki komentowały ówczesne władze PRL? I jak strajki wpłynęły na sierpień 1980 roku? W odpowiedzi na te i inne pytania pomogą między innymi archiwalne nagrania Polskiego Radia z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, a także nagrania z IPN. Reportaż powstał w 2022 roku.

Reportaż Żerwe ukazuje Podlasie w obliczu kryzysu migracyjnego i wojny w Ukrainie. Autorka wraca do miejsc i ludzi poznanych w 2022 roku, by sprawdzić, jak zmieniło się ich życie i losy uchodźców. Nazik nie chce się budzić w huku bomb. Oli w społeczności szyitów groziło realne niebezpieczeństwo. Aras mówi, że Europa, która tak szczyci się przestrzeganiem praw człowieka, nie daje migrantom nawet takich praw, jakie daje zwierzętom. Rodzina Baravana znalazła przystań w Sopocie, ale asymilacja nie jest łatwa. Zwłaszcza, że żona zmarła w drodze, osierociwszy piątkę dzieci. Na podlaskich cmentarzach przybywa grobów.

Reportaż o Macieju Henie, synu pisarza Józefa Hena i Ireny Lebewal. Dorastał w inteligenckiej rodzinie, gdzie książki i rozmowy były codziennością, ale dzieciństwo naznaczyła powojenna trauma rodziców. Matka straciła bliskich w Holokauście, ojciec ocalał z Zagłady i został pisarzem. Hen opowiada o życiu na Mokotowie i w Śródmieściu, o dramatycznych wydarzeniach Marca 68 roku, które dotknęły jego rodzinę i zmusiły matkę do rezygnacji z pracy. Wspomina szkolne prześladowania i rolę ojca jako mentora. To opowieść o pamięci, tożsamości i pytaniu, czym dziś jest inteligencka postawa. Czy to wciąż odwaga myślenia, niezależność i odpowiedzialność za słowo? 

W Warszawie‑Wesołej od trzydziestu lat Monika i Janusz Kosmowscy tworzą dom dla dzieci, o których rodzice zapomnieli. W ich rodzinnej placówce schronienie znalazło już czterdzieścioro podopiecznych, często zmagających się ze skutkami FAS. Miłość i codzienna troska zastąpiły tu przemoc i zaniedbanie, a wokół domu powstał niezwykły łańcuszek dobrych serc. Lekarz podarował busa, mieszkańcy kupili opony, przedsiębiorcy pomagają w codziennych potrzebach, a "Mamy z Wesołej" co roku organizują świąteczne prezenty. Reportaż pokazuje siłę solidarności, ale też pyta o przyszłość miejsca, którego twórcy zbliżają się do emerytury.

Odnalezienie skarbu nie zawsze oznacza złoto. Klaudia i Piotr ze Ścinawy przekonali się o tym, trafiając na poddaszu swojej kamienicy na niezwykłe archiwum po Rudolfie Nahlerze, dawnym mieszkańcu i lokalnym fotografie, który prowadził tu swoje atelier. Wśród znalezisk znalazły się listy z końca XIX wieku, szkiełka, negatywy, zdjęcia i przedwojenne przedmioty. Para przekazała cały zbiór Andrzejowi Sitarskiemu ze Ścinawskiej Izby Regionalnej. O ich odkryciu świat usłyszał dzięki Magdzie Skawińskiej, która zrobiła im przypadkowe zdjęcie na Rynku.

Richard pochodzi z Wrocławia. Nie lubi cegieł, a to właśnie one właśnie one przez lata definiowały rytm miasta. W latach 1946–1955 z wrocławskich dworców dzień w dzień ruszały pociągi w stronę wielkich, powojennych budów. Zapotrzebowanie na materiały było tak ogromne, że Wrocław, zrujnowany, ale pełen potencjału, zamienił się w największą cegielnię kraju. Odzysk cegły nie ograniczał się tylko do stolicy Dolnego Śląska. Podobny los spotkał inne miasta Ziem Odzyskanych, gdzie każdy ocalały mur traktowano jak cenny surowiec. A potem, gdy kurz odbudowy zaczął opadać, nadszedł czas na rozliczenia. Pod koniec lat pięćdziesiątych wybuchła słynna Afera Ceglana, która ujawniła, że w tym wielkim cegielnianym biznesie nie wszystko było tak solidne jak same cegły.

Pod koniec lat 80. Polskie Radio stało się dla mieszkańców zachodniej Ukrainy oknem na świat i symbolem niedostępnego Zachodu. Z Trójki płynęły dźwięki, które kształtowały wrażliwość całego pokolenia, a audycje takie jak Lista Przebojów czy „W Tonacji Trójki” miały status kultowych. W reportażu Piotr Pogorzelski wraca do tamtych czasów, odwiedzając miejsca, gdzie młodzi Ukraińcy chłonęli muzykę z Warszawy, która wpływała na ich marzenia, wybory i sposób patrzenia na świat.

13 grudnia 1981 roku dzieci zapamiętały jako dzień bez Teleranka, dorośli jako poranek z czołgami na ulicach i masowymi internowaniami. W 44. rocznicę tamtych wydarzeń reportaż Patrycji Gruszyńskiej‑Ruman "Wrócę, kiedy słońce już nie będzie mi potrzebne" przypomina historię Emila Barchańskiego, ucznia liceum im. Mikołaja Reja, jednego z najmłodszych opozycjonistów. Zginął w 1982 roku w niewyjaśnionych okolicznościach. Jego matka przez lata walczyła o prawdę. Reportaż powstał w 2011 roku.

Jan Holoubek od dziecka wiedział, że kamera będzie jego sposobem na opowiadanie świata. Syn Gustawa Holoubka i Magdaleny Zawadzkiej już jako 12‑latek zaczął filmować, nieświadomie rozpoczynając drogę, która zaprowadzi go na plan największych produkcji. Po latach pracy jako autor zdjęć przełom przyniósł film o Tomaszu Komendzie, a potem "Doppelganger. Sobowtór", "Wielka woda" i "Heweliusz". Szczególne miejsce w jego dorobku zajmuje dokument "Słońce i cień". To intymny portret ojca, powstały przy wsparciu Tadeusza Konwickiego. Rok po premierze Gustaw Holoubek odszedł, a film stał się zapisem ich ostatnich rozmów.

Reportaż "Efekt gliny" opowiada o Alicji Patanowskiej, artystce, która z codziennego materiału potrafi wydobyć uniwersalne historie poruszające wyobraźnię i sumienie. Od lat udowadnia, że ceramika może być językiem sztuki rozpoznawalnym na świecie. Jej twórczość to miłość do gliny, szacunek dla procesu i wiara w bliskość międzynarodowej kariery. Rok 2025 był dla niej wyjątkowy.  W Londynie pokazała wystawę złożoną z dwóch tysięcy kafli, a monumentalna instalacja We Are the Weather w Brukseli otworzyła polskie przewodnictwo w UE. Doktora sztuk pięknych, absolwentka Royal College of Art, dziś w Poznaniu tworzy instalacje badające ekologię i przyszłość materiałów.

Śnią i marzą po polsku, tu odnaleźli spokój, pracę i przyjaźnie. Ukraińcy w Polsce budują nowe życie, choć wciąż czują, że wschodni akcent może być barierą. Mariana Kril, która przyjechała z Tarnopola 15 lat temu, dziś prowadzi audycje w Polskim Radiu. Przez lata wstydziła się swojego brzmienia, dopiero wojna w ojczyźnie sprawiła, że zaczęła traktować akcent jako znak tożsamości. Leonid Tereshchenko, właściciel firmy wykończeniowej, w Polsce od ponad dekady, nauczył się języka, by uniknąć powtarzania klasy. Dziś mówi, że pozbycie się akcentu daje "normalne życie", swobodę w pracy i w codziennych rozmowach. Jak doskonalić język polski, a jednocześnie zachować własny akcent jako część historii?

Późnym latem 2021 roku na Podlasie przyjechały organizacje pomocowe oraz aktywiści z całej Polski. Państwo nie radziło sobie z kryzysem migracyjnym. Powszechnie łamano prawa człowieka, a w lasach umierali ludzie. Pomoc humanitarna udzielana była w ukryciu, ze względu na szykany ze strony służb. Mimo zmian politycznych sytuacja ta wciąż trwa, choć liczba osób niosących wsparcie migrantom zmalała. Większość z nich zmaga się z konsekwencjami psychicznego obciążenia wynikającego z tej działalności. Dodatkowo pojawiają się procesy sądowe wobec pomagających, jak choćby wspomniany w reportażu proces "Piątki".

Ważna opowieść o tym, co nieustannie, z różną intensywnością, dzieje się na wschodzie Polski. Małgorzata Żerwe zaprasza w podróż na polsko białoruską granicę. Obserwowała graniczny "pasek" w lutym 2022 roku, gdy rozpoczynała się budowa zapory. Wróciła w to samo miejsce w kwietniu 2025. Zmienił się "pasek" i zaostrzyły przepisy migracyjne. Od tego czasu zmienił się zarówno krajobraz granicy, jak i przepisy migracyjne. Rząd zawiesił przyjmowanie wniosków o azyl, a aktywiści oskarżają funkcjonariuszy o łamanie praw człowieka na granicy. Mundurowi odpowiadają, że wypełniają rozkazy i strzegą granicy państwa. Czy humanitarne bramki i dobrowolne powroty na Białoruś są rzeczywistością? Czy raczej siłowe wypychanie zdesperowanych ludzi? Co jest prawdą, a co kłamstwem? I czy hasło "bezpieczeństwo" może usprawiedliwiać wszelkie działania?

Mikołajki, dawniej święto ku czci Świętego Mikołaja, biskupa Miry, dziś kojarzone przede wszystkim z prezentami i słodyczami, kryją w sobie znacznie więcej niż tylko czerwony strój i siwą brodę. Reportaż Urszuli Żółtowskiej to opowieść o tym, jak zmieniło się przeżywanie tego dnia na przestrzeni wieków. Tradycja Świętego Mikołaja sięga średniowiecza, ale wizerunek pana z siwą brodą i w czerwonym ubranku znany jest dopiero od XX wieku. Jak wyglądały Mikołajki w dawnych czasach? Jak narodziła się tradycja obdarowywania dzieci prezentami? Skąd wziął się współczesny wizerunek Mikołaja w czerwonym ubraniu? I czy w pogoni za prezentami nie zatraciliśmy tego, co najważniejsze, czyli ducha wspólnoty i radości? Reportaż powstał w 2011 roku.

Podobno prawdziwy Święty Mikołaj mieszka w Laponii… a jednak ma też swoje magiczne lokum na dalekiej Alasce. W jednym z tamtejszych miasteczek można stać się właścicielem kwadratowego cala ziemi, gdzie, jak głosi legenda, rezyduje sam Święty. Certyfikat takiej własności to niezwykły prezent, który rozgrzewa serca. W tej krainie spotkać można niedźwiedzie, a także prawdziwych poszukiwaczy złota, którzy wciąż wierzą w moc przygody. To właśnie tam zawędrowała para młodych ludzi z Warszawy, odkrywając miejsce, gdzie magia świąt splata się z dziką naturą i aurą wielkich marzeń.

W jednym z warszawskich bloków Ukraińcy stworzyli przestrzeń dla swoich rodaków. Pod jednym dachem można skorzystać z usług ukraińskiego fryzjera i manicurzystki, uczyć się języków, kupować produkty z Ukrainy czy działać w grupach artystycznych. To swoisty hub, który ma pokazywać wartość ukraińskiej społeczności i budować mosty z Polakami. Pomysłodawczyni, Olga Kasian, chciała uruchomić w Kijowie centrum dla kobiet. Nie zdążyła. Po napaści Rosji na Ukrainę znalazła się z córką w Polsce i poczuła, że trzeba stworzyć wspólną przestrzeń także tutaj. Tak narodził się warszawski hub. Jego hasło brzmi "Swój do swego po swoje". To motto, które budzi pytania, integruje, czy raczej dzieli? Jak wygląda to w praktyce? sprawdziła w swoim reportażu Hanna Dołęgowska.

Zimą, gdy mróz paraliżuje ulice, a większość z nas wraca do ciepłych domów, strażnicy miejscy ruszają tam, gdzie ktoś może nie przetrwać nocy. Zimowe patrole straży miejskiej wyglądają inaczej niż latem. Odwiedzają pustostany, altanki i klatki schodowe, sprawdzając, czy osoby w kryzysie bezdomności mają jedzenie, ciepło i szansę na schronienie. Rozwożą gorącą zupę, namawiają do noclegowni, przełamują nieufność. Każdy ich patrol to realna pomoc, a często ratunek. Zimą ich czujność staje się tarczą, która może ocalić życie.

Wielokulturowa i naznaczona trudną historią społeczność Podlasia, od ponad czterech lat zmaga się z kryzysem migracyjnym i kryzysem postaw. Hybrydowa wojna Łukaszenki, stan wyjątkowy na obszarach przygranicznych, budowa zapory, obecność wojska, antyemigrancka polityka rządu PiS, zmieniły życie spokojnych wsi i miasteczek, pogłębiły istniejące podziały i spolaryzowały poglądy. Jedni pomagają uchodźcom, inni nie kryją niechęci do obcych. Obecnie w życiu mieszkańców pogranicza pojawiły się nowe zagrożenia ze Wschodu.

Paweł Kusznir, rosyjski pianista, który większość życia spędził w prowincjonalnej filharmonii w Birobidżanie, stał się symbolem odwagi i poświęcenia. Po wybuchu wojny w Ukrainie zaczął publikować w internecie nagrania sprzeciwiające się rosyjskiej agresji. Za tę szczerość zapłacił najwyższą cenę. Swoimi publikacjami Paweł Kusznir naraził się rosyjskim władzom. Został aresztowany przez FSB pod zarzutem terroryzmu i próby "siłowego obalenia porządku państwowego". Po kilku dniach suchej głodówki zmarł 27 lipca ubiegłego roku. Jego historia to dramat człowieka, który z cichego muzyka stał się więźniem politycznym, a jego twórczość, odkryta dopiero po śmierci, porusza dziś melomanów w całej Europie. Jak z cichego pracownika regionalnych teatrów stał się więźniem politycznym? 

Reportaż Krzysztofa Wyrzykowskiego pokazuje dramat kobiet, które w czterech ścianach doświadczają przemocy fizycznej, psychicznej i seksualnej. Strach przed samotnością, eskalacją agresji czy brakiem wsparcia instytucji sprawia, że wiele z nich tkwi w toksycznych relacjach, nie wiedząc, że życie może wyglądać inaczej. Reportaż powstał  2010 roku.

Latem 1945 roku Jan, przedstawiciel augustowskiej inteligencji, został zatrzymany podczas Obławy Augustowskiej, największej powojennej zbrodni na Polakach dokonanej przez Sowietów. Zofia czekała na niego całe życie, nie doczekawszy się żadnej informacji. To opowieść o pamięci, tęsknocie i śladach, które pozostały - zdjęciach, dokumentach, zegarkach z jedną wskazówką. 80 lat po Obławie Augustowskiej rodzin ofiar wciąż czekają na odpowiedzi. Mówią, że ta historia jeszcze się nie skończyła. Czy po tylu latach odnalezienie szczątków wciąż ma znaczenie?

Od ponad czterech dekad Plac Centralny w Nowej Hucie ma swoją bohaterkę - Annę Zauchę, która od 43 lat sprzedaje obwarzanki z ręcznie rzeźbionego wózka, dziś będącego symbolem tego miejsca. Pani Anna pamięta czasy stanu wojennego, kontrole milicji i kolejne przemiany placu. Przez lata zyskała grono wiernych klientów, zna ich rodziny, a z niektórymi się zaprzyjaźniła. Jak podkreśla, robi to z miłości do ludzi. Jej prywatna historia jest równie niezwykła. Była żoną ojca Andrzeja Zauchy, którego poznała w piekarni. Ich związek, burzliwy, ale pełen ciepła, pozostawił piękne wspomnienia.

W trudnych czasach obok pierwszego frontu równie ważna staje się walka o kulturę. Inna, bohaterka reportażu, wychowana w Sumach, dziś mieszkająca w Polsce, w chwili wybuchu wojny ruszyła z pomocą uchodźcom. Wiedziała jednak, że musi zrobić więcej. Z własnych środków stworzyła polsko‑ukraiński projekt fotograficzny "Listy do przyszłości", angażując znakomitych artystów. Pierwszy wernisaż odbył się w jej rodzinnym mieście, a wystawa odwiedziła kolejne ukraińskie i polskie miasta. Czasem w schronach, przy dźwięku syren i bomb. To rodzinna tradycja,  jej ojciec otworzył w Sumach muzeum. Inna planuje kolejne odsłony, wierząc, że sztuka pomaga przetrwać i odnaleźć tożsamość nawet w czasie wojny.

Zanim street art trafił do galerii, rodził się w półświatku, a jego królem w Wołominie był i będzie Lower. Graffiti to zamknięty świat. Aby zostać legendą, nie wystarczyło mieć puszki z farbą. Trzeba mieć styl, nerwy i bezwzględną determinację. Lower z ekipy WZR to niekwestionowana ikona tego podziemnego świata. Jego prace do dziś znaczą trasę pociągu do Warszawy jak malowany dziennik podboju. To historia o tym, jak zdobywało się zaufanie w środowisku, gdzie każdy mógł być rywalem i o buncie w czasach, które wymagały dostosowania się do nowych zasad. 

Bohater reportażu, Paweł Gospodarczyk, od lat dzieli życie między Australię a Polskę. Tam - codzienność, praca i oswojona emigracja. Tu - zapach lasu, rytm zmieniających się pór roku i wspomnienie ojca, który pierwszy poczuł nieodpartą tęsknotę za krajem. To właśnie w górach, w Żegiestowie koło Muszyny, stoi dom zbudowany przez ojca. Dom, który dziś staje się dla niego przystanią, schronieniem i miejscem spotkań z rodziną i przyjaciółmi. Paweł Gospodarczyk wraca tu od ponad dwudziestu lat, coraz bardziej świadomy, że ziemia, od której kiedyś uciekł, nie pozwala o sobie zapomnieć. W reportażu opowieść o życiu rozpiętym między dwoma światami, o polskiej przyrodzie silniejszej niż najmocniejsze wspomnienia, o smaku polskiego chleba, którego nie da się przenieść na żaden inny kontynent. 

Agnieszka i Gabriela to dwie kobiety, które związały swoje życie ze strażą pożarną, choć nigdy się nie spotkały. Różni je temperament i doświadczenie, ale łączy pasja. St. kpt. Agnieszka Wojciechowska, strażak z ponad 20-letnim stażem, przełamała stereotypy i dziś pełni funkcję zastępcy dowódcy zmiany w JRG nr 3 w Krakowie. Swoją służbę opisała w książce "Pali się! Ryzyko, ogień, adrenalina. O byciu strażaczką bez lania wody". Gabriela Kaczyńska, dziennikarka Radia Katowice i druhna OSP w Ciągowicach, od 15 lat angażuje się w edukację najmłodszych, tworząc między innymi pierwszą w Polsce Dziecięcą Drużynę Strażacką. Obie pokazują, że straż to nie tylko męski świat, lecz przestrzeń odwagi i odpowiedzialności. fot. turczyki.pl

Historia Andrzeja Lisa, rekordzisty Polski i Europy, który oddał już ponad 100 litrów krwi. A także Łukasza Króla, jednego z wielu uratowanych dzięki temu darowi. Łukasz, po ciężkim wypadku i skomplikowanych operacjach, potrzebował aż 25 litrów krwi, by przeżyć. "Bezimienni bohaterowie" odkrywają motywacje dawców, ich emocje, koszty i to, co napędza ich do tego niezwykłego gestu solidarności. To historia o odwadze, empatii i sile wspólnoty. I o ludziach, którzy bez rozgłosu stają się prawdziwymi bohaterami.

Graffiti to coś więcej niż malowanie. To zamknięta forteca. Aby zostać legendą, puszki z farbą nie wystarczą. Potrzebny jest własny, rozpoznawalny styl, nerwy ze stali i determinacja, która nie uznaje kompromisów. Lower, twórca i współzałożyciel ekipy WZR, stał się ikoną podziemia. Jego dzieła znaczące trasę pociągu do Warszawy to jak malowany pamiętnik podboju i ślad po epoce, w której każde zdobyte miejsce było trofeum. To opowieść o budowaniu reputacji  i o buncie przeciwko zmianom, które kwestionowały stare zasady. Dziś, patrząc na te przemijające już ślady, sam Lower z zadumą wspomina już nie tylko adrenalinę nocnych akcji, ale także głos swojej mamy. I choć przez lata żył w niezgodzie z jej słowami, dziś przyznaje, że kryła się w nich głęboka, choć wtedy niezrozumiała, prawda.

Reportaż o tym jak oddać krew, czy aby to zrobić trzeba być na czczo i czy oddawanie krwi boli. Opowiada o tym bohater reportażu Jan Faberski, który oddawał krew od 18 roku życia. Teraz wiek mu już nie pozwala, ale zachęca do tego uczniów.

Okna zasłonięto grubymi zasłonami z obawy, że kiedy oskarżeni pojawią się na widoku, ktoś z ulicy wymierzy sprawiedliwość na własną rękę. Norymberga, 20 listopada 1945 roku. Przez masywne drewniane drzwi osadzone w marmurowym portalu wchodzą najwięksi przestępcy III Rzeszy. Nie przyznają się do winy. Ten proces zmienia życie nie tylko głównych graczy… Pilot serialu dokumentalnego Martyny Wojtkowskiej. Przedstawia Tadeusza Cypriana, członka polskiej delegacji, i jego udział w procesie. Produkcja Studia Reportażu we współpracy i przy współfinansowaniu Instytutu Pileckiego. Narracja Danuty Stenki, muzyka Dobrawy Czocher.

Irlandia Północna to kraj, w którym pamięć o przemocy wciąż żyje między murami Belfastu. Irlandczycy z Irlandii Północnej dobrze wiedzą, czym jest życie w cieniu nienawiści. Przez dekady sąsiedzi walczyli z sąsiadami, a granice między wspólnotami przebiegały nie tylko na mapach, ale i w ludzkich sercach. Dziś, choć pokój trwa, pamięć o "The Troubles", czyli "Kłopotach", jak je nazywano, krwawych starciach między unionistami a nacjonalistami, pozostaje żywa jak przestroga. Tu, między murami Belfastu, tymi symbolami podziału, polska  imigrantka Halina Żerko-Porter dzieli się swoimi wspomnieniami z tamtych lat i z niepokojem patrzy na własną ojczyznę, rozdartą politycznym i światopoglądowym sporem.

Opowieść o miłości, rodzinie i sile życia. Tomasz i Manuela poznali się w Hiszpanii. To była miłość od pierwszego wejrzenia. Ślub wzięli w Polsce, a ich szczęście dopełniły narodziny trójki dzieci - Ines, Diego i Rodrigo. Tworzyli rodzinę pełną ciepła i miłości. Gdy u Manueli zdiagnozowano nowotwór piersi, postanowili, że nie pozwolą chorobie odebrać im radości życia. Podróżowali, spełniali marzenia. Odwiedzili Argentynę, Nowy Jork i miejsca, które Manuela pragnęła zobaczyć. Po śmierci Manueli Tomasz napisał książkę "Żyć każdym dniem". Była dla niego próbą pogodzenia się ze stratą, ale też wsparciem dla osób zmagających się z chorobą onkologiczną. Kilka lat później zaangażował się w projekty pomagające pacjentom. Wtedy też poznał Inę. Razem tworzą szczęśliwą rodzinę i pokazują, że życie należy doceniać każdego dnia i w każdej chwili.

To historia największej afery finansowej ostatnich lat - GetBack. Inwestorzy uwierzyli w obietnicę szybkiego zysku. Obligacje i akcje spółki GetBack, kuszące wysokim oprocentowaniem, przyciągały kapitał od kilkuset tysięcy do nawet kilkudziesięciu milionów złotych. Niektórzy, by zdobyć środki, zaciągali kredyty, sprzedawali działki budowlane czy sięgali po oszczędności rodziców. W 2018 roku giełdowa spółka pogrążyła się w kryzysie finansowym. Dziewięć tysięcy osób straciło łącznie około trzech miliardów złotych. Poszkodowani mają nadzieje, że raport NIK z lipca 2025 roku oraz zarzuty wobec władz instytucji finansowych, prokuratorów, sędziego a nawet członków byłego rządu wyjaśnią największą aferę finansową ostatnich lat. 

Dźwięk jest jednocześnie najbardziej ulotnym i najbardziej intymnym ze wszystkich mediów. Nie da się go zatrzymać, zamknąć w dłoni ani zobaczyć. A jednak potrafi przenieść nas w czasie, przywołać emocje i obrazy, których nie ma przed oczami. Jak brzmi świat, gdy opowiada się go nie obrazem, lecz dźwiękiem? Reportaż Julii Prus "Cisza jest jak mgła" to opowieść o niewidomym młodym człowieku, który pasjonuje się dźwiękiem i od dziecka rejestruje otaczające go dźwięki. To jego sposób na „oglądanie” świata. Mikrofon staje się jego okiem, a nagrania mapą rzeczywistości. Od zawsze też marzył, by znaleźć przepis na dźwięk. Reportaż powstał w 2007 roku.

To opowieść o Szymonie Pullmanie, dyrygencie, który w sercu getta warszawskiego stworzył orkiestrę. Jej dźwięk był aktem oporu, oraz echem normalności w absurdzie zagłady. Jego muzyka przetrwała tylko w pamięci. Pullman zginął w Treblince, nie zostały po nim żadne zapisy nutowe. Jego los, niczym partyturę, rekonstruuje dziś wybitna skrzypaczka Maria Sławek. Jej głos snuje elegijny monodram o artyście, którego dziełem było nieistniejące już piękno. To opowieść o pamięci, która stała się ostatnim aktem tej symfonii. Biografię Szymona Pullmana przypominamy w 83. rocznicę rozpoczęcia przez Niemców wielkiej akcji deportacyjnej. Reportaż powstał we współpracy z Żydowskim Instytutem Historycznym im. Emanuela Ringelbluma.

Michał Klimczyk znany jest w Krakowie jako Szyszkodar. Jest ratownikiem książek. Jego misja? Dawać drugie życie zapomnianym tomom, które inni uznaliby za stracone. Z plecakiem pełnym literackich skarbów przemierza miasto, ratując całe biblioteczne zbiory przed zapomnieniem. Michał jest także artystą. Jego bajkowe murale, rozsiane po krakowskich murach, to kolorowe manifesty miłości do czytania. Przypominają przechodniom, że świat wyobraźni zaczyna się od jednej przeczytanej strony. Na swoich mediach społecznościowych przedstawia się jako artysta, rowerzysta, gawędziarz i przytulacz drzew. Skąd w nim tyle pozytywnego podejścia do życia? I co sprawiło, że zamiast narzekać, postanowił tworzyć?

Krzysztof Wierciński, 22-letni pianista z Warszawy, i jego żona Marta Gębska-Wiercińska połączyli życie i pasję do muzyki klasycznej. Ich miłość, rozpoczęta w liceum, dojrzewała w rytmie koncertów i emocji XIX Konkursu Chopinowskiego, w którym Krzysztof wziął udział. Choć jego wrażliwe interpretacje poruszyły jury, nie przeszedł do II etapu. Ślub w 2024 roku był obietnicą harmonii, wystawioną na próbę przez konkursowe napięcia. Marta wspierała go zza kulis, ściskając srebrny różaniec - ich talizman. Po konkursie wracają do codzienności.

Pani Ela, bohaterka tej opowieści, ma piękne oczy i miły uśmiech. Mieszka w przedwojennej kamienicy we Wrocławiu. Kiedyś spotykała się z ludźmi. Dziś siedzi w domu. Kiedyś miała kota. To duża odpowiedzialność, więc córka ją przekonała, żeby oddała pupila do adopcji. Pani Ela jest na co dzień sama. Aby słyszeć ludzki głos, ciągle ma włączony telewizor. Przygodziła do niej opiekunka z MOPSU, czasem koleżanki i Dagmara Szymczak z Fundacji Dignum, która opiekowała się Panią Elą. Kilka miesięcy temu Pani Ela wzięła stołek i postawiła go przy oknie. W ten sposób weszła na parapet. Zrobiła krok i wypadła z drugiego piętra. Przeżyła. Po kilku tygodniach, ze szpitala, zadzwoniła do Dagmary. Powiedziała, że nie mogła dłużej znosić swojej samotności.

Gwałtowne śnieżyce, zamiecie i przenikliwy mróz uderzyły najpierw na północy, od Suwałk po Gdańsk i Szczecin. Potem ruszyły w głąb kraju. Sylwester 1978 roku przyniósł nagłe, dramatyczne załamanie pogody. "Wysiadło centralne ogrzewanie. Nie było prądu" - wspominają rozmówczynie Jakuba Tarki, opisując codzienność zimy stulecia. Trudności piętrzyły się z dnia na dzień. W mieszkaniach było tak zimno, że ludzie dogrzewali je gazem z kuchenek, a zagotowanie wody na herbatę stawało się wyzwaniem. Jedna z kobiet opowiada, że po krótkiej nieobecności wróciła do domu, w którym temperatura spadła do dwóch, trzech stopni. Ta zima nie tylko sparaliżowała kraj, ale na długo zapisała się w pamięci tych, którzy musieli ją przetrwać.

Tajemniczy, zaszyfrowany list stał się początkiem odkrywania historii Mieczysława Maka Piątkowskiego i jego syna Bohdana Juliusza Piątkowskiego Dżula. Opowieść ta rozgrywa się na przestrzeni pierwszej połowy XX wieku i spleciona jest z naszą walką o niepodległość i wolność. Jej początkiem było odnalezienie przez panią Różę Bronic rodzinnej korespondencji, bardzo bogatego zbioru zawierającego między innymi listy z 1906 roku z warszawskiej Cytadeli, z Syberii, z okresu międzywojennego i II wojny światowej. Podążając za znalezionymi w listach tropami, odtwarzam z narratorkami audycji, panią Różą i jej córką Zuzanną, losy ich bliskich. Opowieści o miłości, rodzinnym życiu, wychowaniu mieszają się tu z patriotyczną działalnością, a historia rodziny staje się historią Polski.

Ścinawa to niewielkie miasteczko położone malowniczo nad Odrą. Choć nie imponuje bogactwem, mieszkańcy cenią sobie ciszę, bliskość natury i sąsiedzką życzliwość. Dla wielu to sypialnia. Pracują w Lubinie i Zagłębiu Miedziowym, wracają tu po spokój i oddech. Ostatnio gmina postawiła na rozwój turystyki i zleciła budowę statku pasażerskiego. Jednostka kursuje po Odrze w weekendy, oferując rejsy pełne widoków i lokalnych opowieści. W tygodniu pokład zamienia się w pływającą salę warsztatową. Dzieci i młodzież uczą się tu o przyrodzie, historii i sztuce. Gdy poziom wody spada, statek cumuje. To naturalne ograniczenie, ale też przypomnienie o sile rzeki. Czy więc inwestycja się opłaca? 

To opowieść o radości zakorzenionej w prostocie. O codzienności, która nie potrzebuje fajerwerków, by być piękna. W sercu Beskidu Niskiego żyje Jędrzej Jakubowski, gospodarz Zagrody i Gościńca Banica. Miłośnik kóz, kucharz z duszą artysty, serowar z pasją. Jego kozie stadko to nie tylko zwierzęta. To inspiracja i źródło smaków, które od lat sławią Gorlickie. Wśród nich ser parzeniok, który w 2022 roku zdobył prestiżową nagrodę Perły w konkursie Nasze Kulinarne Dziedzictwo Smaki Regionów. Banica to także miejsce rodzinne. Dawniej prowadzona przez rodziców Jędrzeja, dziś jest jego własnym światem, który pielęgnuje z czułością i oddaniem. Nie wyobraża sobie innego miejsca na ziemi. 

Jeszcze na początku 2022 roku służba wojskowa w Ukrainie nie była marzeniem młodych ludzi. Mimo że od 2014 roku w Donbasie trwały walki, większość z nich wybierała życie cywila. Nadrabiali zaległości w nauce języków obcych i zwiedzali świat. Wielu wyjeżdżało za granicę na studia i do pracy. Po rosyjskiej agresji na Ukrainę ich świat, dosłownie i w przenośni zawalił się. W jednej chwili musieli porzucić paszporty i plecaki, by założyć mundur, chwycić za broń i stanąć do walki. Reportaż opowiada o dramatycznej przemianie młodego Ukraińca, który najpierw walczył przeciwko rosyjskiemu najeźdźcy w oddziałach partyzanckich, a obecnie jest jednym z oficerów dowodzących w brygadzie operacyjnej Gwardii Narodowej "Rubież".