Explorez tous les épisodes du podcast Reorient.pl

Ewa Górska rozmawia z reporterką Dalią Mikulską, autorką książki „Kiedyś wszyscy byliśmy tu ludźmi. Reportaże z Palestyny”. To rozmowa o reporterskiej pracy pod okupacją, o języku, który kształtuje nasze spojrzenie na Palestynę, i o tym, dlaczego humanizacja palestyńskich historii wciąż budzi kontrowersje.

Na jakie pytania odpowiada ten odcinek?

• 🔹 Dlaczego w Polsce tak trudno mówić o Palestynie i empatii wobec Palestyńczyków?

• 🔹 Jak wygląda codzienność życia pod okupacją i jak o niej rzetelnie pisać?

• 🔹 Czy reporterka powinna rozmawiać z byłym członkiem ruchu oporu – i dlaczego to wzbudza sprzeciw?

• 🔹 Jak język mediów utrwala islamofobię i dehumanizację?

• 🔹 Jak różne źródła opowiadają historię 7 października?

UWAGA!

3 książki Dalii do rozdania dzięki uprzejmości Wydawnictwa Filtry!

Do kogo trafią? 22 października wylosujemy trzy osoby spośród wszystkich aktywnych Matron i Patronów Reorientu na Patronite!

Chcesz wziąć udział w losowaniu? Dołącz do grona Matron i Patronów przed 22.10 na co najmniej 3 miesiące (dowolny próg wsparcia)!

-> patronite.pl/Reorient

W tym odcinku Reorientu dr Ewa Górska rozmawia z dr Elżbietą Binczycką-Gacek z Uniwersytetu Jagiellońskiego, która specjalizuje się w krytycznych studiach nad dziedzictwem i Black Studies.

Rozmawiamy o pamięci i upamiętnianiu transatlantyckiego handlu niewolnikami, szczególnie w Stanach Zjednoczonych.

Skupiamy się na instytucjonalnych formach pamięci – muzeach oraz związaną z nimi turystyką pamięci – ale też na opowieści, mity i literaturę, które na przestrzeni wieków kształtowały wyobrażenia o niewolnictwie.

To rozmowa o trudnym dziedzictwie, o tym, jak o nim opowiadać i jak instytucje kultury – także te w Polsce – kształtują naszą pamięć zbiorową.

____

Ten odcinek został sfinansowany ze środków własnych oraz dobrowolnych wpłat słuchaczek i słuchaczy.
Jeśli podoba Ci się ten podcast, wesprzyj go proszę na Patronite.pl/Reorient⁠ oraz na ⁠Buycoffee.to/Reorient⁠.

W tym odcinku Reorientu dr Ewa Górska rozmawia z Leną Khalid – pisarką, reportażystką, autorką książki „Córki chmur. O kobietach z Sahary Zachodniej”, bloga „Polka na pustyni”, konta na IG o tej samej nazwie, a także laureatką Pióra Nadziei Amnesty International (2023). Rozmowa dotyczy Sahary Zachodniej – terytorium, które przez wielu określane jest mianem ostatniej kolonii w Afryce, ale którego status wciąż pozostaje niejasny i głęboko polityczny.

Rozmawiamy o tym:

🔷 Czym właściwie jest Sahara Zachodnia? Czy to ostatnia kolonia w Afryce, okupowane państwo, terytorium Maroka, czy może uznawana przez część świata Saharyjska Arabska Republika Demokratyczna?

🔷 Jak wygląda marokański kolonializm osadniczy? Czy przypomina sytuację w Palestynie? Jakie są relacje między Sahrawi a marokańskimi osadnikami?

🔷 Czym jest Berm? Jak wygląda ten gigantyczny mur separacyjny i co oznacza dla rozdzielonych rodzin Sahrawi?

🔷 Jaką rolę odgrywają kobiety saharyjskie w oporze przeciwko okupacji i kolonizacji? Jak zmieniała się ich pozycja społeczna – od czasów koczowniczych po współczesną okupację?

🔷 Jak Sahrawi walczą o swoje prawa? Od pokojowych protestów kobiet po działalność frontu Polisario i działania dyplomatyczne.

🔷 Jaki wpływ na Sahrawi ma obecna sytuacja w Palestynie? Czy tracą nadzieję? Jakie są powiązania polityczne i militarne między Marokiem a Izraelem?

To rozmowa o kolonializmie, oporze, sile kobiet i zapomnianej sprawie narodu, który wciąż walczy o niepodległość, opowiedziana przez osobę, która ma wieloletnie i głębokie doświadczenie i relacje ze społecznością Sahrawi.

Dziękuję za kopię książki “Córki Chmur. O kobietach z Sahary Zachodniej” Wydawnictwu Poznańskiemu.
Odcinek podcastu nie powstał we współpracy z Wydawnictwem i został sfinansowany ze środków własnych oraz dobrowolnych wpłat słuchaczek i słuchaczy na Patronite.pl/Reorient oraz na Buycoffee.to/Reorient.
Jeśli podoba Ci się ten podcast, wesprzyj go wpłatą na powyższych serwisach.

🌿 Dlaczego w Izraelu płoną lasy sosnowe?

🌿 Co wspólnego mają drzewa, pustynia i greenwashing z kolonialną przemocą?

🌿 Jak wojna wpływa na środowisko — nie tylko lokalnie, ale też globalnie?

Z dr Natalią Pitalą, ekolożką i autorką bloga Smutna pomarańcza, rozmawiam o ekologicznych aspektach okupacji Palestyny, o mitach zazieleniania, niszczeniu Doliny Chula i przyrodzie jako uczestniczce konfliktu.

To rozmowa o Palestynie z perspektywy, którą rzadko słychać.
🎧 Słuchaj na Spotify i wszędzie tam, gdzie słuchasz podcastów.

W tym odcinku rozmawiamy o książce „Palestyna. Wojna stuletnia. Opowieść o kolonializmie i oporze” autorstwa Rashida Khalidiego, która właśnie ukazała się po polsku nakładem Wydawnictwa Literackiego.

Gościnią jest dr Dominika Blachnicka-Ciacek – socjolożka i badaczka zajmująca się pamięcią, przestrzenią i pamięcią w kontekstach wielokulturowych, migracyjnych i uchodźczych, w tym wśród palestyńskiej diaspory. Pracuje na Wydziale Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego.

W odcinku poruszamy m.in. takie wątki jak:

🔹 Dlaczego Rashid Khalidi odrzuca pojęcie „konfliktu” na rzecz „wojny kolonialnej”?

🔹 Jak kolejne wojny przeciwko Palestyńczykom układają się w jeden ciągły proces?

🔹 Dlaczego palestyńska sprawczość bywa pomijana, a Palestyńczycy są widziani głównie jako ofiary?

🔹 Jaka jest rola palestyńskich głosów, diaspory i rodzinnych archiwów w zachowywaniu palestyńskiej historii?

🔹 Jakie możliwe scenariusze wynikają z ram kolonizacji/dekolonizacji proponowanych przez Khalidiego?

Odcinek powstał dzięki współpracy z Wydawnictwem Literackim.

–

Podcast Reorient powstaje dzięki wsparciu osób słuchających na https://patronite.pl/Reorient oraz na https://buycoffee.to/reorient.

–

Edycja dźwięku: Tostanki

W tym odcinku Reorientu rozmawiamy o Iranie – o stereotypach, które wokół niego narosły, o jego realiach i o tym, o czym nie słyszymy w polskich mediach.

Gościnią tego odcinka jest Karolina Cieślik-Jakubiak – iranistka, orientalistka, publicystka i redaktorka prowadząca bliskowschodniej serii Rachla w wydawnictwie ArtRage.

Zaczynamy od historii – od rewolucji irańskiej z 1979 roku, która przedefiniowała Iran, jego politykę i społeczeństwo.

Rozmawiamy o tym, czy to naprawdę początek konserwatywnej opresji, czy może coś bardziej skomplikowanego?

Potem przechodzimy do stereotypów: czy Iran to tylko opresyjny patriarchat, brutalna kara śmierci i zagrożenie nuklearne?

Po za tym jaki wpływ Zachodnie mity o Iranie mają na rzeczywistość w tym kraju?

Podcast powstaje dzięki wsparciu Matron i Patronów – jeśli chcesz dołączyć, zajrzyj na www.patronite.pl/reorient.

📢 Słuchajcie, komentujcie, udostępniajcie!

Plan:

(00:00) Wprowadzenie

(01:02) Tematyka Iranu i stereotypy

(03:21) Rewolucja irańska i jej skutki

(05:06) Patriarchat i kultura honoru

(07:50) Aspekty prawne w Iranie

(09:00) Współczesny Iran i represje

(14:43) Stereotypy o Iranie

(16:57) Prawo a opresja kobiet

(25:55) Opresja kobiet w Iranie

(26:52) Walka kobiet i protesty

(35:40) Obraz Iranu w mediach

(39:59) Rola mediów w kształtowaniu wizerunku

(54:42) Sankcje i ich skutki

(56:43) Podsumowanie i zakończenie

Edycja dźwięku: Tostanki.pl

W tym szczególnym, jubileuszowym i crossoverowym* odcinku podcastu Reorient, Ewa Górska rozmawia z Katarzyną Czarnotą, socjolożką i autorką podcastu „Stany Wyjątkowe”, o nowej książce Suhaiymah Manzoor-Khan „Steroryzowani. W pułapce islamofobii” (wyd. Tajfuny).

Rozmawiamy o tym, jak systemowe mechanizmy islamofobii – wbudowane w nasze prawo, politykę i kulturę – wpływają na sposób, w jaki postrzegamy zagrożenia, definiujemy terroryzm i kształtujemy narracje społeczne.

W trakcie rozmowy zagłębiamy się m.in. w pytania o to:

– Dlaczego w powszechnym wyobrażeniu islamofobia to tylko uprzedzenie, a nie systemowa opresja?

– Jak stereotypy powstają na bazie historycznych uprzedzeń oraz współczesnych interesów polityczno-ekonomicznych.?

– Czy zmiana przepisów lub edukacja to wystarczające narzędzia przeciwdziałania tym głęboko zakorzenionym systemowym nierównościom?

– Jaki jest wpływ narracji bezpieczeństwa i militaryzacji granic na życie codzienne – zarówno tych, którzy są obiektem tych działań, jak i nas samych?

To intensywna, wielowątkowa dyskusja inspirowana równie wielowątkową książką – pełna refleksji nad tym, jak historia, kolonialne myślenie i obecne praktyki w prawie utrwalają podziały społeczne oraz dlaczego opieranie się temu systemowi wymaga krytycznego, indywidualnego zaangażowania.

* Ten odcinek ma dwie matki i jest publikowany w dwóch podcastach: Reorient.pl i Stany Wyjątkowe.

Rozdziały

(00:00) Wprowadzenie do podcastu i tematu rozmowy

(03:11) Analiza książki "Steroryzowani w pułapce islamofobii"

(05:57) Systemowe aspekty islamofobii i jej wpływ na społeczeństwo

(09:00) Mechanizmy kryminalizacji migracji i ich powiązanie z islamofobią

(12:11) Rasizm i islamofobia jako systemowe problemy społeczne

(14:59) Kontekst kolonialny i jego wpływ na współczesne uprzedzenia

(17:56) Sekularyzm i jego rola w dyskursie o islamofobii

(21:08) Podsumowanie i wnioski z rozmowy

(22:33) Przemoc i jej źródła w kontekście muzułmanów

(27:11) Narracje o zagrożeniu i islamofobii

(32:30) Terroryzm jako narzędzie polityczne

(39:44) Kryminilizacja migracji i pomoc humanitarna

(45:58) Krytyka systemu prawnego i solidarności społecznej

(51:03) Militarizacja granic i jej konsekwencje

(56:52) Strach i jego wpływ na społeczeństwo

(01:02:40) Indywidualna odpowiedzialność i strukturalne problemy

W tym odcinku podcastu "Reorient" gości dr Inga Hajdarowicz, socjolożka specjalizująca się w tematyce inicjatyw oddolnych, ruchów feministycznych i migracji i członkini grupy koordynującej Badaczek i Badaczy na Granicy.

Inga zajmuje się badaniami nad oddolnymi strategiami wspierania Syryjek z doświadczeniem uchodźctwa w Libanie. Przez pięć lat prowadziła badania etnograficzne w Dolinie Bekaa przy granicy Syrii i w Bejrucie.

Rozmawiamy m.in. o tym:

🔹 Jakie były doświadczenia uchodźczyń, które po rewolucji w 2011 roku musiały uciekać z Syrii do Libanu?

🔹 Jak wygląda sytuacja Syryjek i Syryjczyków w Libanie?

🔹 Jakie są cele organizacji aktywistycznych działających w Libanie i motywacja aktywistek syryjskich?

🔹 Jak zmieniła się sytuacja w Libanie i Syrii pod koniec 2024 roku, szczególnie w kontekście eskalacji wojny, upadku reżimu Assada i izraelskiej inwazji?

W 48. odcinku podcastu Reorient gościem Ewy Górskiej jest prof. Beata Kowalska - socjolożka, feministka i działaczka równościowa z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Prof. Kowalska, specjalizująca się w genderowym wymiarze obywatelstwa i aktywizmu społecznego, była rzeczniczką praw i wartości akademickich na UJ oraz przedstawicielką uczelni w sieci Scholars at Risk (SaR).

W rozmowie poruszamy następujące tematy:

🔹 Aktywizm studencki i nowe perspektywy w edukacji wyższej;

🔹 Sytuacja w Palestynie i jej odbiór w środowisku akademickim;

🔹 Znaczenie edukacji w kontekście palestyńskim;

🔹 Zmiany instytucjonalne na uniwersytetach w kontekście dekolonizacji programów nauczania;

🔹 Rola studenckich protestów okupacyjnych jako narzędzia zmiany społecznej.

Rozmowa kończy się wyjątkowo pozytywnie (!) – refleksją nad sukcesami polskich uczelni, jeśli chodzi o internalizację i społeczne zaangażowanie studentek i studentów w globalne działania na rzecz sprawiedliwości.

Released on the occasion of the International Day of Solidarity with the Palestinian People, this episode of Reorient podcast brings a conversation about global activism and the ongoing struggle for Palestinian rights.

Host Ewa Górska is joined by Baha Hilo, a Palestinian educator and activist, and Rafał Szajchutdinow-Piotrowski, a Polish philosophy student and member of Academia for Palestine, to explore the role of education, activism, and collective resistance in the fight against oppression.

• How has international solidarity with Palestinians evolved, particularly in Poland?
• What role do universities play in supporting or suppressing this movement?
• Why is education critical in countering misconceptions about Palestine and Israel?
• How can individuals engage in meaningful solidarity without perpetuating "voluntourism"?
• What parallels exist between the Palestinian struggle and other global social justice movements?

Baha is an educator and activist from Bethlehem. He runs the 'To Be There' project, which organizes solidarity and awareness-raising programs in the West Bank, as well as 'The Citadel' cultural center in Beit Sahour.
Rafał is a philosophy student, activist, and one of the leaders of the 'Academia for Palestine' ('Akademia dla Palestyny') movement in Poland. He was also involved in the pro-Palestine encampment at Jagiellonian University."

W tym odcinku podcastu Reorient gości dr Magdalena Nazimek – doktorka nauk prawnych, filozofka, ekspertka ds. rzecznictwa w Konsorcjum Migracyjnym, wcześniej prezeska i koordynatorka zespołu prawniczego Stowarzyszenia Nomada we Wrocławiu, gościni odc. 29 Reorient (listopad 2022), w którym mówiła o tzw. procedurach uchodźczych w Polsce.

W tym odcinku rozmawiamy o najnowszych zmianach w prawie migracyjnym w Unii Europejskiej i w Polsce i o tym, co to oznacza w praktyce dla osób migrujących.

🔹 Co dokładnie znajduje się w pakcie o migracji i azylu przyjętym początku kwietnia przez Parlament Europejski?

🔹 Jak powinno wyglądać wdrażanie paktu w Polsce?

🔹 Jak wygląda obecnie sytuacja na granicy polsko-białoruskiej?

🔹 Co oznacza nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa?

🔹 Czy powstanie i w jakim kierunku będzie rozwijana polityka migracyjna Polski?

Gościnią w tym odcinku podcastu Reorient jest dr Małgorzata Andrzejczak-Świątek (na mediach społecznościowych znana jako Pani od Praw Człowieka) – pracuje w Instytucie Nauk Prawnych Wydziału Bezpieczeństwa i Nauk Prawnych Akademii Policji w Szczytnie, niezależna konsultantka ds. ochrony praw człowieka.

🔹 Najnowszy odcinek podcastu zagłębia się w aktualne wydarzenia dotyczące trybunałów międzynarodowych i sprawy Gazy. Rozpoczynamy od analizy decyzji Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS) oraz kontrowersji wokół niezarządzenia zawieszenia broni jako środka tymczasowego w decyzji MTS ze stycznia.

🔹 Zastanawiamy się, czy brak egzekwowania środków tymczasowych przez Izrael prowadzi do kryzysu praworządności międzynarodowej.

🔹 Przyglądamy się również politycznym deklaracjom poparcia dla obu stron konfliktu, wraz z ich ewentualnym praktycznym znaczeniem, w tym planowanej interwencji w MTS przez niektóre państwa.

🔹 Pytamy, dlaczego inne sprawy dotyczące Izraela i Palestyny, toczące się przed MTS, są rzadko omawiane w mediach i debacie publicznej (np. wniosek o wydanie opinii doradczej złożony przez Zgromadzenie Ogólne NZ dot. konsekwencji prawnych wynikających z polityki i praktyk Izraela na okupowanym terytorium palestyńskim, w tym we Wschodniej Jerozolimie oraz sprawa Nikaragua przeciwko Niemcom w związku z ich udziałem w trwającym prawdopodobnym ludobójstwie).

🔹 Na koniec omawiamy informacje na temat możliwych nakazów aresztowania wobec wysokich urzędników izraelskich, w tym premiera Netanyahu, przez Międzynarodowy Trybunał Karny.

-

Ten odcinek powstał dzięki wsparciu matron i patronów na Patronite. Podcast Reorient możesz wspierać dobrowolnymi wpłatami na www.patronite.pl/reorient

-

Edycja dźwięku: www.tostanki.pl

🔹 Czym jest kolonializm osadniczy?

🔹 Czym kolonializm osadniczy różni się od kolonializmu?

🔹 Jakie znamy przykłady kolonializmów osadniczych z historii?

🔹 Jak wygląda kolonializm osadniczy w praktyce, na przykładzie Izraela – jak przejmowana jest przestrzeń, jaki ma związek z militaryzmem i jakie są efekty?

Na te pytania odpowiada w podcaście Reorient dr Magdalena Pycińska – antropolożka , adiunktka w  Instytucie Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Dra Karolina Rak (UJ), autorka projektu Niswiyya, opowiada o znaczeniach hidżabu i o podejściu do niego z różnych perspektyw, w tym z perspektywy muzułmańskich feministek.

🔹 Czy hidżab to tylko chusta na głowie muzułmanki?

🔹 Czy hidżab to narzędzie patriarchalnej opresji wobec kobiet?

🔹 Dlaczego w świecie Zachodu tak bardzo boimy się właśnie hidżabu i strojów muzułmańskich kobiet?

___

Ten odcinek powstał w ramach projektu Empathy: Let’s Empower, Participate and Teach Each Other to Hype Empathy. Challenging discourse about Islam and Muslims in Poland, finansowanego przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie należą wyłącznie do autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Ani Unia Europejska, ani Komisja nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

W styczniu światło dzienne ujrzy książka Ewy Górskiej i Anny Juzaszek “Islam w polskim sądzie”. W tej rozmowie autorki rozmawiają o części wyników badań – narracjach o islamie wyrażanych w polskich sądach.

🔹 W jakich rodzajach spraw sądowych najczęściej rozmawia się o islamie?

🔹 W jakich sytuacjach i okolicznościach sędziowie najczęściej powtarzają stereotypy o islamie?

🔹 Czy w polskich sądach pojawia się dyskryminacja wobec muzułmanek i muzułmanów, czy powielane są błędy wynikające z powszechnego orientalizmu?

Książka “Islam w polskim sądzie” w przystępny sposób przedstawia wyniki badań nad narracjami o islamie w polskich sądach i o charakterystyce przestępczości z nienawiści w Polsce.

O drugiej części wyników tych badań możecie posłuchać w odcinku 40. podcastu Reorient.

___

Ten odcinek powstał w ramach projektu Empathy: Let’s Empower, Participate and Teach Each Other to Hype Empathy. Challenging discourse about Islam and Muslims in Poland, finansowanego przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie należą wyłącznie do autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Ani Unia Europejska, ani Komisja nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

Instytut Dyskursu i Dialogu (INDID) przez dwa lata prowadził monitoring treści dotyczących islamu, muzułmanek i muzułmanów w polskich mediach, a okazjonalnie także w mediach społecznościowych. Filip A. Gołebiewski, prezes INDiD, opowiada w tym odcinku o głównych wnioskach z tych analiz.

🔹 Jak generalnie pisze i mówi się o muzułmanach i muzułmankach w polskich mediach?

🔹 Czy negatywne materiały dziennikarskie to oczywiste clickbaity, czy są też ukryte w treściach, które na pierwszy rzut oka wydają się być rzetelne i merytoryczne?

🔹 Jaką charakterystykę mają przekazy medialne, które kwalifikowano w analizie jako “dobre praktyki”?

Miesięczne raporty z tego monitoringu mediów, prowadzonego w ramach projektu EMPATHY, znajdziecie na stronie: “islamofobia.pl/pl/raporty/”.

Ta rozmowa poświęcona jest przestępczości z nienawiści w Polsce, szczególnie tej skierowanej wobec osób wyznających islam. Anna Juzaszek i dr Ewa Górska rozmawiają o wynikach swoich badań, które prowadziły w polskich sądach, analizując akta w sądach karnych. W rozmowie poruszane są wątki takie jak:

🔹 Czym są przestępstwa z nienawiści?

🔹 Jakie grupy są atakowane w Polsce z powodu uprzedzeń wobec nich?

🔹 Czy przestępstwa z nienawiści popełniają jakieś konkretne osoby?

🔹 O roli alkoholu w takiej przestępczości?

🔹 Czy za hejterskie komentarze w internecie można zostać skazanym?

🔹 Jakie elementy są charakterystyczne dla przestępstw antymuzułmańskich?

Rozmawiamy przede wszystkim o przestępstwach opisanych w trzech artykułach kodeksu karnego: 119, 256 i 257.

Wyniki badań dotyczących przestępstw z nienawiści wobec muzułmanów znajdziecie w książce “Islam w polskim sądzie” (Oficyna Wydawnicza SGH, 2023), która ujrzy światło dzienne jeszcze w grudniu!

___

Ten odcinek powstał w ramach projektu Empathy: Let’s Empower, Participate and Teach Each Other to Hype Empathy. Challenging discourse about Islam and Muslims in Poland, finansowanego przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie należą wyłącznie do autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Ani Unia Europejska, ani Komisja nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

W tym odcinku gościnią jest dr hab. Monika Bobako, prof. Uniwersytetu Adama Mickiewicza. Rozmawiamy o tym, dlaczego wydarzenia w Palestynie/Izraelu powodują wzrost ksenofobii, antysemityzmu i islamofobii w Europie.

🔹 Czy antysemityzm i islamofobia są ze sobą w jakiś sposób sprzeczne, czy to dwie strony tej samej monety?

🔹 Jakie wizje Europy stoją za emocjonalnymi reakcjami na wydarzenia w Palestynie, a szczególnie narracjami antysemickimi i antyarabskimi w związku z tym, co się dzieje?

🔹 Czym jest "nowy antysemityzm", jakie formy przyjmuje i dlaczego jest to istotne w dzisiejszej Europie?

🔹 Czym jest post-syjonizm i jaki może mieć wpływ na zmianę spojrzenia na antysemityzm i sprawę Palestyńską?
Rozmowa bazuje na artykule prof. Bobako “Węzeł palestyński. ‘Nowy antysemityzm’, islamofobia i pytanie o nie-islamofobiczną Europę” Praktyka Teoretyczna, 26(4), 2017.

___

Ten odcinek powstał w ramach projektu Empathy: Let’s Empower, Participate and Teach Each Other to Hype Empathy. Challenging discourse about Islam and Muslims in Poland, finansowanego przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie należą wyłącznie do autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Ani Unia Europejska, ani Komisja nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

W tym odcinku gości prof. Anna Odrowąż-Coates z Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej. Rozmawiamy o uczniach muzułmańskich w polskich szkołach i o podejściu nauczycieli do tematów związanych z islamem:

🔹 Kiedy uczniowie wyznający islam trafiają do polskich placówek edukacyjnych, jakie wyzwania ich czekają?

🔹 Zadaniem nauczycieli jest kształtowanie postaw moralnych i obywatelskich uczniów, zgodnie z zapisami Karty Nauczyciela. Czy dzisiejsi nauczyciele są wystarczająco przygotowani do tego zadania, zwłaszcza jeśli chodzi o prace z uczniami o pochodzącymi z różnych kultur i wyznających różne religie?

🔹 Które obszary wymagają poprawy w przygotowaniu nauczycieli do skutecznego nauczania uczniów z mniejszości?

🔹 Czy istnieją rozbieżności między tym, co nauczyciele sądzą o swoich kompetencjach, a doświadczeniami uczniów z mniejszości?

Rozmowa skupia się wokół nowej książki pod redakcją naukową prof. Odrowąż-Coates: "Obecne – nieobecne: wątki dotyczące islamu i muzułmanów w doświadczeniach uczestników procesów edukacyjnych w polskich szkołach" (2023). Książka jest w otwartym dostępie, link do niej znajdziecie np. na stronie Reorient.

___

Ten odcinek powstał w ramach projektu Empathy: Let’s Empower, Participate and Teach Each Other to Hype Empathy. Challenging discourse about Islam and Muslims in Poland, finansowanego przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie należą wyłącznie do autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Ani Unia Europejska, ani Komisja nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

___

Edycja dźwięku:⁠ www.tostanki.pl⁠

___

Podcast Reorient możesz wspierać na Patronite: www.patronite.pl/reorient

W tym odcinku podcastu rozmawiamy z dr hab. Katarzyną Górak-Sosnowską, prof. SGH, dr hab. Joanną Modrzejewską-Leśniewską, prof. SGH oraz mgr Aleksandrą Tołczyk o ich najnowszej książce „Islam i muzułmanie w podręcznikach szkolnych”. Autorki badały w niej, jakie wizerunki islamu i muzułmanów pojawiają się w polskich podręcznikach do edukacji dla bezpieczeństwa, geografii, historii i wiedzy o społeczeństwie.

🔹 Czy w polskich szkołach jest przewidziane miejsce na naukę o islamie, a jeśli tak, to na jakim poziomie i na jakich lekcjach?

🔹 Dlaczego powinno się uczyć o islamie w szkole?

🔹 Czego o islamie jako religii może się dowiedzieć uczeń w szkole?

🔹 Jakie są obszary problematyczne tej wiedzy?

🔹 Czego brakuje w szkolnym nauczaniu o islamie (i ogólniej religiach) w nauczaniu historii?

🔹 Czy w podręcznikach do WOSu i edukacji dla bezpieczeństwa pojawiają się stereotypy wiążące islam z zagrożeniem dla Europy?

___
Książkę możecie pobrać za darmo tutaj.

___

Ten odcinek powstał w ramach projektu Empathy: Let’s Empower, Participate and Teach Each Other to Hype Empathy. Challenging discourse about Islam and Muslims in Poland, finansowanego przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie należą wyłącznie do autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Ani Unia Europejska, ani Komisja nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

W tym odcinku rozmawiamy o tym, jak prawo reaguje wobec nienawiści, poruszając się w szerokim spektrum – od mowy nienawiści po eksterminację ludności jako skrajną jej formę.

W odcinku usłyszycie m.in.:

– o piramidzie nienawiści;

– o przestępstwach z nienawiści: czym są, jak działa mechanizm tego rodzaju przestępczości, i dlaczego tak ważne jest, aby przeciwdziałać im, zanim osiągną pułap eskalacji;

- o skuteczności rozwiązań prawnych i zakresie tych rozwiązań jeśli chodzi o przeciwdziałanie przestępczości z nienawiści;

- o prawnych standardach międzynarodowych

- o problemach na poziomie krajowym, jeśli chodzi o przeciwdziałanie i ściganie przestępczości z nienawiści;

- o mowie nienawiści w przestrzeni medialnej, publicznej i politycznej

- o wpływie języka na kształtowanie się piramidy nienawiści, mechanizmu dehumanizacji i ludobójstwa.

Rozmowa została nagrana dla podcastu Instytutu Badań nad Turcją "W szpilkach dookoła świata" i poprowadziła ją dr Karolina Wanda Olszowska.

W tym odcinku Karolina pyta, a Ewa odpowiada i rozmawiamy o:

- historii Strefy Gazy

- sytuacji humanitarnej w Gazie przed obecnym atakiem odwetowym Izraela

- okupacji i o reżimie prawa międzynarodowego w sytuacji okupacji zbrojnej Palestyny przez Izrael

- dlaczego powinno nas interesować, co w Strefie Gazy się dzieje.

Rozmowę nagrałyśmy 14 października 2023.

In this episode, Ewa Gorska sits down with Professor Irus Braverman from the University at Buffalo (USA), to delve into her latest book, "Settling Nature: The Conservation Regime in Palestine/Israel”.

• While settler colonialism is often examined through a political and social lens, Professor Braverman sheds light on the role of nature and other-than-human natures within this framework.

• One of the key aspects explored is land dispossession in the name of protection. In Israel nearly 25 percent of the country's total land mass has already been designated as a nature reserve or a national park. However, the creation of national reserves and parks in Israel and the occupied West Bank have resulted in the removal of human populations.

• Another important element of the process of managing nature is judaization and the symbolical reintroduction and protection of the biblical landscape.

• The episode also takes a turn towards the management and tensions surrounding animals in this settler colonial context. The dichotomies between domestication and wilderness, desired and undesired, “legal” and “Illegal” animals are explored.

• The conversation also touches upon the complex relationship between militarization and nature in Israel. The example of the griffon vulture serves as a point of discussion, showcasing the entanglement of nature and technology.

• The episode concludes with a broader examination of conservationism and its entanglements with politics. While nature protection is generally regarded as important, we raise the question of whether conservationism in Palestine-Israel can be neutral or positive. .

Welcome to the first episode of the Reorient.pl Podcast recorded entirely in English!

In this episode, Dr. Ewa Górska, the host of the show, sits down with a special guest, Professor Maurits Berger from Leiden University.

Together, they dive into Professor Berger's fascinating life story, exploring how a Dutchman came to study law and Arabic, and how his passion for the Middle East developed. They also discuss the reasons why a European lawyer would choose to study Islamic law in the Middle East.

Listeners will gain valuable insights into the myths and misconceptions surrounding Islam and how they are woven into the fabric of European culture. Dr. Górska and Professor Berger also explore the challenges of researching and teaching about Islam in the West, particularly in Europe.

Join us for a thought-provoking and engaging conversation on Spotify, Apple Podcasts, Google Podcasts and other podcast platforms!

W tym odcinku dr Ewa Górska rozmawia z dr. Michałem Łyszczarzem, który od wielu lat prowadzi badania wśród Tatarów w Polsce.

🔹 Kim są polscy Tatarzy?

🔹 Jak i jakie podtrzymują tradycje?

🔹Jak społeczności mogą wykorzystać Orientalizowanie na swoją korzyść?

Dr Michał Łyszczarz – socjolog, adiunkt w Katedrze Socjologii na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, autor m.in. monografii "Młode pokolenie polskich Tatarów. Studium przemian generacyjnych młodzieży w kontekście religijności muzułmańskiej oraz tożsamości etnicznej" (2013), współpracownik czasopism wydawanych przez Muzułmański Związek Religijny w RP, członek Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, Polskiego Towarzystwa Orientalistycznego, Rady Wspólnej Katolików i Muzułmanów.

___
Ten odcinek powstał w ramach projektu Empathy: Let’s Empower, Participate and Teach Each Other to Hype Empathy. Challenging discourse about Islam and Muslims in Poland, finansowanego przez Unię Europejską.

Wyrażone poglądy i opinie należą wyłącznie do autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Ani Unia Europejska, ani Komisja nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

Dr Ewa Górska rozmawia z dr. hab. Agnieszką Kościańską, prof. UW o rasizmie systemowym w Polsce. Rozmowa toczy się wokół eseistyczno-reporterskiej książki autorstwa Agnieszki i Michała Petryka “Odejdź. Rzecz o polskim rasizmie”, wydanej niedawno przez wydawnictwo Krytyka Polityczna.

Mówimy między innymi o tym:

-> skąd się wzięło przekonanie o odmiennych cechach wg. koloru skóry i idąca za tym systemowa hierarchizacja ras?

-> Jak dyfuzja rasizmu wpływała na to, że niemiecki rasizm naukowy przenikał w XIX i XX w. do Polski

-> Co się stało z polskimi marzeniami o koloniach - gdzie miały się spełnić i dlaczego nie wyszły?

-> Jak wyglądała polityka wobec osób zza granicy za PRL?

-> Dlaczego nadal tematem kampanii wyborczych w Polsce jest podkreślanie biologicznych różnic i strach?

Dr hab. Agnieszka Kościańska – profesorka w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego, wcześniej Visiting Professor w Oxford School of Global and Area Studies; pisarka naukowa i popularnonaukowa.

___
Ten odcinek powstał w ramach projektu Empathy: Let’s Empower, Participate and Teach Each Other to Hype Empathy. Challenging discourse about Islam and Muslims in Poland, finansowanego przez Unię Europejską.

Wyrażone poglądy i opinie należą wyłącznie do autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Ani Unia Europejska, ani Komisja nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

W tym odcinku dr Ewa Górska rozmawia z dr hab. Katarzyną Górak-Sosnowską, profesorką SGH o tym:

-> czym jest i jaka jest islamofobia w Polsce?

-> czy można w Polsce mówić o „islamofobii bez muzułmanów”?

-> czy nauka w Polsce powinna bić się w pierś?

-> czy badanie takich uprzedzeń w Polsce coś nam może dać?

Ten odcinek powstał w ramach projektu Empathy: Let’s Empower, Participate and Teach Each Other to Hype Empathy. Challenging discourse about Islam and Muslims in Poland, finansowanego przez Unię Europejską.

Wyrażone poglądy i opinie należą wyłącznie do autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Ani Unia Europejska, ani Komisja nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

Wydarzenia na świecie niestety sprzyjają wzrostowi liczby migrantów i uchodźców. Nasze media używają, często błędnie, pojęć z języka prawnego, można pogubić się w “specustawach” i wyrażeniach. 

🔹 Jak powinna wyglądać “procedura uchodźcza” wg. przepisów prawa w Polsce? 

🔹 Dlaczego nie zawsze wygląda tak, jak powinna?

🔹 Jak wyglądają realia Strzeżonych Ośrodków dla Cudzoziemców?

🔹 Jak polityka migracyjna zależna jest od koncepcji praw terytorialnych (i co to jest)?

O tym w podcaście Reorient mówi Magdalena Nazimek-Rakoczy: prawniczka, filozofka, doktorantka w Katedrze Teorii i Filozofii Prawa na Uniwersytecie Łódzkim. Prezeska i koordynatorka zespołu prawniczego Nomada Stowarzyszenie, wrocławskiej organizacji pozarządowej działającej na rzecz praw człowieka, w tym praw migrantek i migrantów, jak również ​​prawniczką miejskiego punktu informacji WroMigrant we Wrocławskim Centrum Rozwoju Społecznego. Ekspertka z zakresu legalizacji pobytu i pracy, ochrony międzynarodowej, detencji cudzoziemców oraz przemocy motywowanej uprzedzeniami.

Ten odcinek ukazał się jednocześnie w podcaście Reorient i podcaście Prawo Przyszłości.
Nagrany został w ramach podcastu PP, który zazwyczaj prowadzony jest przez dr Ewę Górską. W tym odcinku Ewa zasiadła jednak na miejscu gościni, a podcast poprowadził nieoceniony Piotr Urbańczyk z Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych na UJ. 

Ewa Górska opowiada o swoich badaniach dotyczących współczesnego prawa muzułmańskiego, bioetyki i nowych technologii.

Z odcinka dowiecie się:

• Jak funkcjonuje współczesne prawo muzułmańskie;
• Dlaczego prawo muzułmańskie kojarzy nam się z zacofaniem, i czy słusznie;
• Czym są fatwy (fatły);
• Jak w islamie reguluje się kwestie np. zapłodnienia pozaustrojowego czy aborcji;
• Czy prawo muzułmańskie jest przeciwne nowym technologiom, czy je wykorzystuje.

Ewa Górska – doktorka nauk prawnych, kulturoznawczyni bliskowschodnia. Pracuje w Future Law Lab i w Katedrze Socjologii Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Naukowo zajmuje się współczesnymi systemami prawnymi w Azji Zachodniej, zwłaszcza nowoczesnym prawem muzułmańskim, a także uprzedzeniami wobec islamu. Twórczyni podcastów Reorient.pl oraz Prawo Przyszłości.

Rozmowę prowadzi Piotr Urbańczyk - pracownik Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych, absolwent filozofii na UPJPII i kognitywistyki na UJ. Przygotowuje doktorat z filozofii. Wspomaga też Future Law Lab technicznie, zwłaszcza dbając o studio i pomagając w nagraniach.

Pierwszy etap napływu uchodźców w Ukrainy do Polski w lutym i marcu 2022 r. pokazał romofobiczne postawy w Polsce. Z jednej strony pojawiały się memy o Romach ukraińskich kradnących czołgi (nawiązujące do stereotypu o skłonności Romów do kradzieży). Z drugiej strony szybko okazało się, że o ile Polacy i instytucje polskie otwierają domy dla uchodźców, to nie dla wszystkich – aktywiści trudzili się, żeby znaleźć schronienie dla grup romskich uciekających przed wojną.

🔹 Skąd ta niechęć?

🔹 Jakie stereotypy o Romach są w Polsce rozpowszechnione?

🔹 I dlaczego tak o Romach myślimy?

Na te pytania odpowiada Katarzyna Czarnota: doktorantka na Wydziale Socjologii UAM w Poznaniu, badaczka wykorzystująca metodologię critical action-research. Zajmuje się m.in. zjawiskami neorasizmu i sytuacji imigrantów romskich pochodzenia rumuńskiego w Polsce. Współpracuje z Helsińską Fundacją Praw Człowieka.

Tekst wspominany na początku i na końcu w podcaście to: “Uważajcie tam, w tej cygańskiej dzielnicy” – antycyganizm w warunkach wojny” Elżbiety Mirgi-Wójtowicz i Kamili Fiałkowskiej.

Więcej informacji znajdziecie na stronie: www.reorient.pl 

W tym odcinku rozmawiam z Maćkiem Grześkowiakiem, specjalistą ds. międzynarodowego reżimu ochrony uchodźców, o sytuacji uchodźców syryjskich i o ich perspektywach powrotu do Syrii.

Poruszamy takie tematy jak:
🔹 Konflikt, który zmusił Syryjczyków do opuszczenia domów;
🔹 Miejsca, gdzie przebywają Syryjscy uchodźcy;
🔹 Warunki, w jakich warunkach mieszkają np. w Libanie;
🔹 Jaka jest różnica między uchodźcami de facto i de iure;
🔹 Jak działa zasada zakazu zawracania (non-refoulement) i czy słuszne jest stwierdzenie, że Syryjczyków można z Europy wydalić np. do Libanu czy Turcji;
🔹 Jaka jest obecna sytuacja w Syrii;
🔹 Jakie są perspektywy powrotu uchodźców syryjskich do Syrii.

Maciej Grześkowiak - doktorant na Wydziale Prawa i Administracji UW, kierownik projektu badawczego poświęconego lukom w międzynarodowym reżimie ochrony uchodźców, Główny koordynator ds. Współpracy naukowej w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich. Autor książki “Wybrane aspekty prawne powrotu uchodźców syryjskich”. Pracował wcześniej m.in. w projektach humanitarnych na rzecz Syryjskich uchodźców w Libanie. Współpracował też z Helsińską Fundacją Praw Człowieka.

—
Ten odcinek powstał dzięki wsparciu Matronek i Patronów na Patronite! Możesz pomóc wchodząc na www.patronite.pl/reorient
—
Edycja dźwięku: Tostanki.pl
—
Muzyka w intro i outro: Noor Alraee "Khalini Ashofek"
—
Zdj. na okładce: © EC/ECHO/Dina Baslan via Flickr

W związku z agresją Rosji na Ukrainę wiele mówi i pisze się o kwestiach sprawiedliwości i odpowiedzialności międzynarodowej za zbrodnie wojenne i inne naruszenia norm w czasie konfliktu.

Wiemy, że cały czas zbierane są dowody, które mogą być wykorzystywane w przyszłości w czasie procesów. Mówi się o możliwości wykorzystania różnego rodzaju trybunałów i sądów, ale także o trudnościach i przeszkodach na drodze do osądzenia winnych.

W tym odcinku Reorientu pytam o kwestie dochodzenia sprawiedliwości prawnej dr Kaję Kowalczewską, specjalistkę od międzynarodowego prawa humanitarnego konfliktów zbrojnych (MTHKZ).

Rozmawiamy o tym:

🔹 czym jest MPHKZ i jak reguluje działania w czasie konfliktów;

🔹 o funkcjonowaniu tego prawa: czy jest faktycznie wprowadzane w życie, kogo wiąże i w jaki sposób;

🔹 co w tym prawie jest zapisane (np. zakaz atakowania cywilów), a czego nie ma (np. korytarzy humanitarnych) i dlaczego;

🔹 czy na pewno to, że istnieje tyle materiałów foto i wideo z agresji na Ukrainę oznacza, że będzie mnóstwo materiałów dowodowych do skazywania winnych;

🔹 czym się różni Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości od Międzynarodowego Trybunału Karnego, o trybunałach specjalnych, propozycji powołania trybunału ad hoc do osądzania zbrodni agresji i o tzw. jurysdykcji generalnej;

🔹 jaka może być rola powyższych instytucji w osądzaniu winnych tego konfliktu;

🔹 jak wyjście Rosji z Rady Europy wpływa na kwestie dochodzenia sprawiedliwości przez ofiary;

🔹 czy i jaki my mamy wpływ na kwestie prawa międzynarodowego i sprawiedliwość.

errata: ok. 46 minuty chodzi o Trybunał Specjalny dla Libanu powołany w zw. z zabójstwem premiera (nie prezydenta) Rafiqa Haririego (i 21 innych osób) w zamachu w 2005 roku. 18 sierpnia 2020 roku Trybunał wydał wyrok, ale nie został jeszcze rozwiązany.

Raport dotyczący stosowania na świecie jurysdykcji uniwersalnej sporządzany jest co roku przez organizację Trial International, raporty możecie znaleźć na ich stronie.

Kaja Kowalczewska jest doktorem nauk prawnych adiunktem w Katedrze Kryminalistyki, Prawa Karnego i Międzynarodowego na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie oraz badaczem w Inkubatorze Doskonałości Naukowej Digital Justice na Uniwersytecie Wrocławskim. Prowadzi badania przede wszystkim nad prawem konfliktów zbrojnych, a w szczególności nad wpływem nowych technologii na normy prawne i etyczne.
Jest autorką książki “Sztuczna inteligencja na wojnie. Perspektywa międzynarodowego prawa humanitarnego konfliktów zbrojnych” opublikowanej w 2021. Gościła w odc. 8 podcastu Prawo Przyszłości, gdzie opowiadała o sztucznej inteligencji i prawie międzynarodowym.

—
Ten odcinek powstał dzięki wsparciu Matronek i Patronów na Patronite! Możesz pomóc wchodząc na www.patronite.pl/reorient
—
Muzyka w intro i outro: Noor Alraee "Khalini Ashofek"
—
Zdj. na okładce: pomnik Justicii w Brnie, Nicolas Jossi @nicopic, Gerechtigkeitsbrunnen Altstadt Bern/Oldtown Bern via Unsplash

Uwaga: ten odcinek został nagrany kilka tygodni temu, kiedy nie myśleliśmy nawet, że Rosja może naprawdę zaatakować Ukrainę. W obecnej sytuacji ta rozmowa jest bardzo aktualna, ale pamiętajcie, że była nagrana w innych realiach.

A z odcinka dowiecie się m.in:
Co ma dorsz do akulturacji?
Co ma prawo do akulturacji?
Czy asymilacja migrantów powinna być naszym celem?
Jak migranci z krajów słowiańskich odnajdywali się w Polsce w ostatnich dekadach?

O swoich badaniach opowiada Jan Bazyli Klakla, który ukończył studia doktoranckie na Wydziale Prawa i Administracji UJ, jest doktorantem na Wydziale Socjologii UJ i pracuje jako specjalista ds. nauk społecznych w CASE - Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych.


Ten odcinek powstał dzięki wsparciu Matronek i Patronów na Patronite! Możesz do nich dołączyć na www.patronite.pl/reorient.
—
Muzyka w intro i outro: Noor Alraee "Khalini Ashofek"

W odc. 23 rozmawiam z Janem Bazylim Klaklą o zaostrzeniu procesów migracyjnych w 2015 roku i o tym, czy Europa wyniosła z tego jakąś lekcję.

Jan Bazyli Klakla ukończył studia doktoranckie na Wydziale Prawa i Administracji UJ, jest doktorantem na Wydziale Socjologii UJ i pracuje jako specjalista ds. nauk społecznych w CASE - Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych.

Razem z Bazylem w 2015 roku byliśmy na tzw. szlaku bałkańskim, czyli trasie, którą podróżowali uchodźcy i uchodźczynie, migranci i migrantki z Południa do Europy. Do tego nawiązujemy i w tym odcinku:
- porównujemy nasze doświadczenia z tamtego okresu i z teraz;
- opowiadamy jak Chorwacja czy Słowienia organizowały migrację przez swoje terytoria;
- Jakie były polityczne propozycje poprawienia systemu po 2015 i co się nie udało;
- o obecnym systemie w Polsce;
- o traktowaniu prawa międzynarodowego, krajowego i procedur związanych z migracjami jako sugestii, a nie twardych zasad;
- o zaufaniu do prawa.

PS. Na początku odcinka używam pojęć, których w stosunku do migracji i uchodźctwa nie powinno się używać: "przepływy", "płynęli". Czemu nie powinno się używać? Odpowiedź znajdziesz na moim instagramie i stronie reorient.pl


Ten odcinek powstał dzięki wsparciu Matronek i Patronów na Patronite! Możesz do nich dołączyć na www.patronite.pl/reorient.
—
Muzyka w intro i outro: Noor Alraee "Khalini Ashofek"

W tym odcinku Reorientu zajmujemy się tematem wyjątkowo aktualnym, czyli kryzysem humanitarnym na polskiej granicy z Białorusią.

Gościnią w podcaście jest dr Joanna Grzymała-Moszczyńska, psycholożka, akademiczka, trenerka antydyskryminacyjna i wolontariuszka Fundacji Ocalenie, zaangażowana w pomoc na granicy.

Rozmawiamy m.in. o tym:
- czemu w Polsce tak żywe są uprzedzenia wobec uchodźców i w ogóle „Obcych”;
- co się dzieje na granicy polsko-białoruskiej i w jej okolicach;
- kim są osoby, które granicę usiłują przekroczyć i skąd się tu wzięły;
- jak organizacje pozarządowe i aktywiści udzielają pomocy poza strefą stanu wyjątkowego, a jej mieszkańcy wewnątrz;
- o tym, jak traumatyczna może być ta sytuacja dla osób uwięzionych na granicy, mieszkańców pogranicza, wolontariuszy udzielających pomocy, ale też tych wszystkich, którzy obserwują to z daleka;
- co można zrobić i jak pomagać z głową;
- jak rozmawiać z tymi, którzy są „na nie”, albo nie są przekonani co myśleć o uchodźcach i osobach uwięzionych na granicy.

Dr Joanna Grzymała-Moszczyńska jest psycholożką, aktywistką, trenerką antydyskryminacyjną, pracuje w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się kwestiami związanymi z szeroko rozumianym przeciwdziałaniem dyskryminacji w edukacji, redukcją uprzedzeń wobec uchodźców oraz badaniami o motywacji do zaangażowania w aktywizm. Członkini Towarzystwa Edukacji Antydyskryminacyjnej i Spółdzielni „Ogniwo” w Krakowie, obecnie angażuje się w wolontariat na granicy Polsko-Białoruskiej.

Ten odcinek powstał dzięki wsparciu Matronek i Patronów na Patronite!
——
Muzyka w intro i outro: Noor Alraee "Khalini Ashofek"

Odcinek 21. kończy trylogię o Jemenie i dotyczy sytuacji humanitarnej i pomocy humanitarnej w tym kraju.
To nie jest jednak rozmowa o statystykach kryzysu i liczbach opisujących ludzką tragedię.

Dowiecie się oczywiście:
- jak tam jest, czego brakuje, jak cywile przeżywają konflikt, brak jedzenia i podstawowych usług, kiedy co chwilę wydarzają się jakieś inne katastrofy;
- jak pandemia wpłynęła na Jemen i jak ją odebrali Jemeńczycy;
- czym jest głód i jakie są konsekwencje ostrego niedożywienia u dzieci,
- o sytuacji kobiet i dzieci w Jemenie i jak wygląda wspieranie ich;
- o sytuacji medycznej - brakach i możliwościach.

Ale tak naprawdę to jest to rozmowa o profesjonalnym udzielaniu pomocy humanitarnej. O zdobywaniu materiałów, dbaniu o trwałość tego, co się buduje na miejscu, o jakość i standardy.
O tym, że da się pomocy dobrze udzielać, choć wiąże się z tym ogromna odpowiedzialność etyczna, zawodowa i po prostu ludzka. I że warto, bo realnie wpływa na życie ludzkie.

Gościnią odcinka jest Nina Mocior, ekspertka w zakresie pomoc humanitarnej, kierowniczka programowa misji Polskiej Akcji Humanitarnej w Jemenie.

Reorient powstaje dzięki Waszemu wsparciu na www.patronite.pl/reorient
—
Zdj. na okładce: 7 maja 2018 r., Jemenki idą koło gruzów po bombardowaniach w pobliżu kompleksu prezydenckiego w Saanie; „525 Rubble”, aut. Felton Davis, via Flickr (CC).
—
Intro: Noor Alraee "Khalini Ashofek"

Odcinek 20. podcastu Reorient poświęcony jest po raz kolejny Jemenowi, tym razem toczącej się tam obecnie wojnie domowej.

Z tego odcinka dowiecie się m.in.:
- kim są strony walczące w Jemenie;
- o co tak naprawdę walczą i co nimi kieruje;
- co ten konflikt ma wspólnego z jemeńską wojną domową z lat 60. i jaki paradoks się pojawił w związku z zawiązanymi teraz sojuszami;
- czy jest to wojna zastępcza i jakie interesy mają Iran i Arabia Saudyjska w tym konflikcie;
- kto korzysta na tym konflikcie, a kto traci najbardziej; i dlaczego w koszmarnej sytuacji humanitarnej w Jemenie nadal walka się opłaca.

Różne aspekty i konteksty historyczne, polityczne i międzynarodowe tego konfliktu wyjaśnia dr hab. Łukasz Fyderek, politolog specjalizujący się w państwach Bliskiego Wschodu, adiunkt w Instytucie Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego.

—
Reorient powstaje dzięki Waszemu wsparciu na www.patronite.pl/reorient
—
Na okładce: Sana’a, Rod Waddington via Flickr (CC BY-SA 2.0)
—
Intro i outro: Noor Alraee "Khalini Ashofek"

Odcinek 19. podcastu Reorient poświęcony jest Jemenowi.
To piguła wybranej wiedzy (bo można opowiedzieć dużo więcej barwnych historii) i wprowadzenie do kolejnych odcinków o tym kraju.

Słuchając, dowiecie się:
- o prawdziwych i legendarnych korzeniach Jemenu i jego późniejszej historii;
- o plemienności i podziałach społecznych;
- kim są Zajdyci;
- o tym co było kiedyś złotem Jemenu (zanim znaleziono ropę) i co uprawia się tam dzisiaj;
- o podziałach na dwa Jemeny, romansach z Sowietami, Egipcjanami i Saudami, zjednoczeniu i ostatnich latach do wybuchu wojny domowej w 2015 r.

Odcinek jest solowy, czyli mówi do Was Ewa Górska, doktorka prawa, kulturoznawczyni bliskowschodnia i autorka Reorientu.
—
Reorient powstaje dzięki Waszemu wsparciu na www.patronite.pl/reorient
—
Na okładce: stara Sana'a, 2013. Rod Waddington via flickr.
—
Muzyka w odcinku:
Intro i outro: Noor Alraee "Khalini Ashofek"
przerywniki: Abdallah "yemen music | تراث يمني أغاني يمنية تراثية" & Sons de la Barcelona Intercultural workshop "Ensayo, tar y canto" via freesound.

Odcinek 18 poświęcony jest zjawisku prawa zwyczajowego.

Rozmawiamy z Janem Bazylim Klaklą o tym, czym jest prawo zwyczajowe, o problemach definicyjnych, o tym jak odkrywano i jak patrzono na prawo zwyczajowe (czyli poruszamy wątki kolonialne i post-kolonialne).
Mówimy też o tym jak nas dotyczą pluralizm normatywny i pluralizm prawny, a także o egzotyzacji patrzenia na prawo zwyczajowe.
O krwawej zemście, ale i procesach rekoncyliacyjnych. O sprawiedliwości naprawczej i o tym, czego możemy nauczyć się z różnych systemów zwyczajowych.
A to wszystko okraszone jest przykładami z prawa zwyczajowego, przede wszystkim albańskiego, arabskiego i romskiego.

Jan Bazyli Klakla - doktorant w Katedrze Socjologii Prawa (Wydział Prawa i Administracji) Uniwersytetu Jagiellońskiego i w Zakładzie Badań Problemów Ludnościowych na Socjologii UJ, absolwent prawa, porównawczych studiów cywilizacji i socjologii.

zdj. na okładce: ViolaCiv via Wikipedia (CC).
—
Możecie wesprzeć powstanie kolejnego odcinka na www.patronite.pl/reorient
—
Muzyka w odcinku:
Intro i outro: Noor Alraee | Khalini Ashofek | نور الراعي | خليني اشوفك

W odcinku 17. podcastu Reorient rozmawiam z Łukaszem Dziurą z WPiA UJ o dronach na Bliskim Wschodzie.
Usłyszycie w nim o tym:
- jakie drony Izrael kupił od Stanów dekady temu i co później się z nimi stało;
- jak wyglądało ich użycie w czasie Pustynnej Burzy w Zatoce Perskiej;
- co do stosowania dronów i strategii ich używania ma Michel Foucault;
- jak Izrael reguluje swój rynek dronów cywilnych;
- jakich dronów używa ruch Huti w Jemenie, a jakich Hamas w Gazie;
- czym są roje dronów,
- o tym, że niedawno sztuczna inteligencja w dronie sama miała użyć broni (w podcaście nie mówimy o szczegółach, ale chodzi o informacje ONZ na temat ataku w Libii z marca 2020 roku)
- o infrahumanizacji wojny;
- jak drony się mają do terroryzmu i czy można takie ataki powstrzymać
- i o innych rzeczach.

zdj. na okładce: Fg Off Owen Cheverton/Flickr: Reaper RPAS Aircraft Lands at Kandahar, Afghanistan
—
Możecie wesprzeć powstanie kolejnego odcinka na www.patronite.pl/reorient
—
Muzyka w odcinku:
Intro i outro: Noor Alraee | Khalini Ashofek | نور الراعي | خليني اشوفك
Elementy dźwiękowe: Bede Ma'ek | Noor Alraee - نور الراعي | بدي معك

Ten odcinek to zapis prelekcji autorki Reorientu - dr Ewy Górskiej - na temat podejścia islamie do pandemii Covid-19 i tego jak prawo religijne rozwiązuje niektóre problemy z pandemią związane.

Dowiecie się z niego trochę więcej o podejściu w islamie do wiedzy naukowej,
o roli i charakterze prawa muzułmańskiego w tym kontekście i o konkretnych przykładach rozwiązań dylematów muzułmanów związanych z pandemią.
Czyli m.in.:
- jak zmieniane są codzienne rytuały, np. modlitwy, żeby dostosować się do wymogów dystansu społecznego itp,
- o wątpliwościach dotyczących osocza ozdrowieńców, a także o czarnym handlu osoczem;
- o tym czy w muzułmańskich jurystów należy się szczepić i czy skład szczepionek jest problemem;
- o pogrzebach zgodnych z islamem w czasie pandemii i o nowych interpretacjach norm dotyczących pochówków, żeby dostosować je do realiów pandemii;
- a także innych problemach związanych z Covid-19, które muzułmanie poruszają prosząc specjalistów prawa muzułmańskiego o opinię.

Odcinek jest solowy, czyli mówi do Was Ewa Górska.
—
Możecie wesprzeć powstanie kolejnego odcinka na www.patronite.pl/reorient
—
Muzyka w odcinku:
Intro i outro: Noor Alraee | Khalini Ashofek | نور الراعي | خليني اشوفك
Elementy dźwiękowe: Bede Ma'ek | Noor Alraee - نور الراعي | بدي معك

W 15. odcinku Reorientu zostajemy w klimatach prawno-kolonialnych.

Dowiecie się z niego więcej o tym:
- czym jest kolonializm osadniczy, jak przebiegał w Kanadzie i jak przebiega w Izraelu;
- czym są tzw. geografie wyobrażone, powiązane z Orientalizmem
- jak przepisy prawne są wykorzystywane do zmiany przestrzeni
- i jak cele kolonialne, geografie wyobrażone i prawo łączą się na przykład w przekształcaniu pustyni Naqab/Negew w obecnym Izraelu.

Odcinek znajdziecie na wszystkich głównych platformach podcastowych, m.in. Spotify, Apple Podcasts, Google Podcasts, Patronie Audio.

Odcinek jest solowy, czyli mówi do Was Ewa Górska.
—
Możecie wesprzeć powstanie kolejnego odcinka na www.patronite.pl/reorient
—
Na zdjęciu na okładce miejscowość Beduińska Dżalalat al-Oudża, leżąca nie na Naqabie, a w okolicy Jerycha (fot. E. Górska).
—
Muzyka w odcinku:
Intro i outro: Noor Alraee | Khalini Ashofek | نور الراعي | خليني اشوفك
Elementy dźwiękowe: Bede Ma'ek | Noor Alraee - نور الراعي | بدي معك

Z tego odcinka dowiecie się:
- o co chodzi ze Wschodnią Jerozolimą?
- Jakie Izrael tworzy prawa dotyczące przestrzeni i własności w Jerozolimie?
- W jaki sposób są one dyskryminujące dla Palestyńczyków?
- Jakie są ich konsekwencje?
- Dlaczego Jerozolima i Palestyńczycy w innych miastach na terenie obecnego Izraela, w Gazie i na Zachodnim Brzegu powiedzieli „dość” m.in. w tej kwestii.

--
możecie wspomóc medyków Palestyńskich tu: www.pcpm.org.pl/palestyna
możecie wspomóc powstawanie tego podcastu tu: www.patronite.pl/reorient
--
Muzyka w odcinku:
Intro i outro: Noor Alraee | Khalini Ashofek | نور الراعي | خليني اشوفك
Elementy dźwiękowe: Bede Ma'ek | Noor Alraee - نور الراعي | بدي معك

Odcinek bonusowy to wprowadzenie do obecnej sytuacji w Palestynie i Izraelu i kwestii palestyńskiej, a także odrobina krytycznego podejścia do języka, jaki wykorzystywany jest przez media do opisu tego, co się dzieje.

-
Muzyka w odcinku:
Intro i outro: Noor Alraee | Khalini Ashofek | نور الراعي | خليني اشوفك: https://bit.ly/2SRi8kJ
Elementy dźwiękowe: Bede Ma'ek | Noor Alraee - نور الراعي | بدي معك : https://bit.ly/2S0AiQw

To kolejny odcinek nawiązujący do koncepcji Orientalizmu, w tym wypadku zjawisk egzotyzacji i romantyzacji Bali, które korzenie mają kolonialne, ale powielane są przez turystykę i popkulturę. Rozmawiam z Simoną Sienkiewicz, doktorantką w Instytucie Studiów Międzykulturowych UJ, która studiowała i mieszkała na różnych wyspach w Indonezji.
Choć Simona naukowo zajmuje się migracjami wewnętrznymi we Wschodniej Indonezji, to w tym odcinku rozmawiamy o fantazjach zachodnich turystów przyjeżdżających na Bali. Marzeniach niektórych na temat miejsca duchowego, poszukiwaniu łatwego życia przez innych, czy polowaniach na kolorowe przejawy ludyczności i folkloru przez łowców zdjęć.

To nie jest miła rozmowa o wakacjach!

Notatki do odcinka znajdziecie na stronie reorient.pl, więcej informacji na FB i IG, a wspierać podcast możecie na www.patronite.pl/reorient.

W tym odcinku rozmawiam z Olgą Kwiatkowską - kulturoznawczynią i specjalistką od stosunków międzynarodowych, a hobbystycznie amatorką sztuki dotyczącej świata islamu. Mówimy o Orientalizmie w sztuce europejskiej - o tym, jak to wszystko się zaczęło, jakie motywy pojawiały się w klasycznym malarstwie orientalizującym (tzw. orientalizm akademicki) i jak nadal te wizje na nas wpływają.
-
pomóż w powstawaniu tego podcastu na www.patronite.pl/reorient

Odcinek 10. podcastu jest wprowadzeniem do tematyki Orientalizmu.
Jest więc o wizjach i skojarzeniach, które pojawiają się w produktach kultury Europejskiej i Amerykańskiej przedstawiających Bliski Wschód, czy używając starszego słowa - Orient.

Orientalizm to termin wprowadzony do nauki przez Edwarda Saida w 1978 r.
Said postrzegał Orientalizm jako konstelację fałszywych założeń leżących u podstaw postaw Zachodu wobec Wschodu. Opisywał, cytuję: „subtelne i trwałe eurocentryczne uprzedzenia wobec ludów arabsko-islamskich i ich kultury”, w których Orient i zamieszkujący go ludzie zostali zredukowani do wyobrażeń białych ludzi na ich temat.

W tym odcinku pokazuję niektóre z tych uprzedzeń i fałszywych wyobrażeń Orientalistycznych w popkulturze, zwłaszcza w filmach i serialach. Koncentruję się zwłaszcza na już kanonicznym i bogatym w orientalistyczne wizje "Aladynie" Disneya z 1992 r.
-
pomóż w powstawaniu tego podcastu na www.patronite.pl/reorient

Odcinek subiektywny, czyli mniej naukowy - rozmawiam w nim z Olgą Kwiatkowską, kulturoznawczynią i specjalistką od stosunków międzynarodowych. Mówimy o naszych własnych doświadczeniach mieszkania w świecie muzułmańskim (Olgi z Indonezji i moich z Bliskiego Wschodu) i tym jak świętuje się tam Boże Narodzenie, jakie są tradycje i zwyczaje. A poza tym jakie inne święta są obchodzone w Indonezji i w jaki sposób, o jedzeniu i naleciałościach kolonialnych, o prawdziwych miejscach, które my znamy z Biblii, a poza tym robimy dygresję na temat kultury ruchu drogowego. Odcinek nagrywany w warunkach świąteczno-polowych, więc wybaczcie jakość!
-
pomóż w powstawaniu tego podcastu na www.patronite.pl/reorient

W świecie muzułmańskim pojawia się wiele wierzeń ludowych i zjawisk charakterystycznych dla pewnych regionów czy społeczności. Jednym z nich jest wierzenie w możliwość zaśnięcia płodu i hibernacji ciąży nawet na kilka lat. Jest o wierzenie rozpowszechnione zwłaszcza w Maghrebie, czyli w Afryce Północnej, wśród muzułmanów, ale także lokalnych żydów i wyznawców innych religii.

Według tej idei doświadczenie traumy przez ciężarną, jakiś szok, czy rzucony przez kogoś urok może zatrzymać rozwój płodu, który zapada w hibernację. Ta hibernacja może utrzymać się nawet kilka lat, a wybudzenie następuje przez zastosowanie magicznych rytuałów, zastosowanie odpowiednich ziół, przez doznanie innej traumy, lub przez kolejny stosunek seksualny.
Ta koncepcja ma swoją długą historię w islamie i prawie muzułmańskim i mimo, że stoi w sprzeczności z wiedzą medyczną, to z kilku względów jest nadal przywoływana, nawet w sądach.
W tym odcinku opowiadam o tej koncepcji, włączeniu jej w prawo muzułmańskie mimo, że prawdopodobnie stała ona w sprzeczności ze średniowieczną wiedzą medyczną, bardzo rozwiniętą wtedy w świecie islamu, a także o współczesnym zastosowaniu tej koncepcji w sprawie sądowej w Nigerii.

Więcej informacji i źródeł możecie znaleźć na stronie reorient.pl.
-
pomóż w powstawaniu tego podcastu na www.patronite.pl/reorient

W tym odcinku rozmawiam z Katarzyną Rużyczką, doktorantką na Uniwersytecie Jagiellońskim o tzw. Comfort Women, w Polsce znanymi jako "Pocieszycielki", czyli kobietami różnych narodowości, który były w czasie II Wojny Światowej zmuszane przez wojsko japońskie do świadczenia usług seksualnych dla żołnierzy. Był to przemyślany i zaplanowany system, ofiarą którego padły setki tysięcy kobiet.
Z Kasią rozmawiamy o tym, jak wyglądał ten proceder, jakie były jego konsekwencje dla kobiet, jak wygląda ich prawna i społeczna droga do sprawiedliwości i czy jest skuteczna.

-
Pomóż w powstawaniu tego podcastu na www.patronite.pl/reorient