Explorez tous les épisodes du podcast Nawet lubię musicale - podcast Teatru Syrena

Harold „Hal” Prince to książę Broadwayu: jeden z najważniejszych producentów i reżyserów w historii, bez niego nie byłoby „West Side Story”, „Skrzypka na dachu”, nie przebiłby się Stephen Sondheim. Prince wyprodukował 33 spektakle, wyreżyserował 20, zdobył 21 nagród Tony. Pod tym względem jest niepobitym rekordzistą.

Kim jest mityczny broadwayowski producent? Za co odpowiada? Opowiadamy o tym na przykładzie Florenza Ziegfelda i Davida Merricka, czyli producentów, który zapisali się w historii amerykańskiego i światowego musicalu.

Odcinek poświęcony musicalowi "Beetlejuice", którego premierą we wrześniu rozpoczniemy w Teatrze Syrena sezon 2025/26. Prowadzący podcast Jacek Mikołajczyk całkiem sporo wie o tej produkcji - jest tłumaczem i reżyserem musicalu.

Włoski okrzyk, grecka wyspa i piosenki szwedzkiej grupy ABBA. Oto musical "Mamma Mia!", który zrewolucjonizował podgatunek zwany jukebox. Spektakl widziało ponad 65 mln widzów w 50 krajach; na Broadwayu przyniósł 600 mln dolarów przychodu, na świecie - blisko 3 miliardy!

"Billy Elliot" zaczął nowy rozdział w historii brytyjskiego musicalu. To prawdziwa armata wymierzona w kapitalizm, thatcheryzm, drapieżny wolny rynek. Musical o chłopcu z górniczej rodziny, który postanawia zostać tancerzem w balecie, wypełnił widownię na West Endzie ponad 4,5 tys. razy. Z kolei na Broadwayu zdobył dziesięć nagród Tony, w tym dla najlepszego musicalu.

Odcinek na zamówienie słuchaczy. Wyjaśniamy tajniki musicalowego świata: licencje i ich typy, zjawisko musicalowej repliki oraz rolę agentów w tym teatralno-rozrywkowym biznesie.

Odcinek poświęcony kolejnej premierze Teatru Syrena. O czym będzie spektakl "Na prochach"? O epidemii innej niż wszystkie. O przemyśle farmaceutycznym. O rodzinie oligarchów i miastach pełnych zombie. To opowieść o apokalipsie, która zaczęła się w Ameryce i rozszerza na inne kraje. Być może zagraża również nam?

Korespondencja prosto ze stolicy światowego musicalu i opowieść o siedmiu granych aktualnie na Broadwayu spektaklach: „Death Becomes Her”, „A Wonderful World”, „Wielki Gatsby”, „Suffs”, „Hell’s Kitchen”, „Maybe Happy Ending” oraz „The Outsiders”.

To chyba jedyny przypadek, że tantiemy za spektakl otrzymuje kompozytor, librecista oraz lalkarz. Który skonstruował krwiożerczą roślinę. A zaczęło się od zakładu w sprawie nakręcenia filmu w kilka dni. Film ten stał się hitem telewizji, a potem musicalem na off-off-Broadwayu, hitem off-Broadwayu i kultowym filmem oraz porażką na Broadwayu. Trochę to wszystko pokręcone, zresztą jak całe "Little Shop Of Horrors"!

Przełomowe dzieło Andrew Lloyd Webbera. Jedna z największych rewolucji w historii musicalu, której dokonał dzięki spektaklowi o kotach. Bez fabuły, bez akcji. Przy okazji pokonał musical amerykański na jego świętej ziemi - na Broadwayu.

W jubileuszowym 50. odcinku podcastu Jacek Mikołajczyk opowiada o swojej guilty pleasure, czyli czeskich musicalach. Poznacie więc największy hit praskich scen, rockowego "Hamleta" po czesku. Dowiecie się też, którzy to zapaleńcy tak bardzo "nawet lubili musicale", że sprowadzili je do kontynentalnej Europy.

Musical o piosenkarce, która musi się ukrywać przed gangsterem i w ramach programu ochrony świadków trafia do żeńskiego zakonu, jest tak naprawdę musicalem o tym, że kobiety mogą się wspierać niezależnie od wyborów życiowych, pochodzenia, przekonań czy wiary. Jacek Mikołajczyk opowiada o musicalu, który doskonale zna - wyreżyserował jego inscenizację w Teatrze Muzycznym w Poznaniu.

„Gypsy” to jeden z największych i najważniejszych klasyków amerykańskiego musicalu. Spektakl wyróżnia m.in. arcytrudna główna rola żeńska - rola matki, niespełnionej artystki, która swoje aspiracje przelała na dwie córki. I obwoziła je po teatrach wodewilowych w USA aż do momentu, kiedy jedna z córek nie uciekła z tancerzem, a druga - za sprawą matki! - stała się najsłynniejszą amerykańską... striptizerką. Dodajmy jeszcze, że ta historia wydarzyła się naprawdę i już robi się bardzo, bardzo ciekawie! Przypominamy „Gypsy” przed grudniową premierą nowej wersji musicalu na Broadwayu.

"In the Heights", czyli musical, którym w wieku 28 lat zadebiutował Lin-Manuel Miranda, od razu zdobywając nagrodę Tony! Opowiadamy o pierwszym musicalu złotego dziecka Broadwayu i późniejszego twórcy "Hamiltona".

Odcinek zapowiadający sezon teatralny 2024/25 na West Endzie i Broadwayu.

Wszystko, co powinniście wiedzieć o "Heathers" przed wrześniową premierą tego musicalu w Teatrze Syrena. Opowiadamy o filmowym pierwowzorze, o powstaniu musicalowej adaptacji, o sukcesie spektaklu na off-Broadwayu oraz o jeszcze większym sukcesie na West Endzie. A także o naszej syreniej realizacji.

Coś tu gnije, czyli "Something Rotten!". Zapraszamy na opowieść o musicalu, w którym... konkurenci Szekspira piszą musicalową wersję „Hamleta”, na podstawie pomysłu wykradzionego bardowi przez Nostradamusa! W odcinku opowiadamy też o szekspirowskich wątkach w innych znanych musicalach.

Odcinek o 77. gali wręczenia nagród Tony, czyli musicalowych Oscarów. To od nich zależy los spektakli na Broadwayu! Faworytami są „Hell’s Kitchen”, czyli biograficzny jukebox z piosenkami Alicii Keys i 13 nominacjami oraz młodzieżowy musical „The Outsiders” o konflikcie dwóch białych gangów, który zdobył 11 nominacji. O miano najlepszego musicalu walczą też „Illinois" (inspirowany płytą Sufjana Stevensa), „Suffs” o amerykańskich sufrażystkach oraz „Water for Elephants” o życiu cyrkowców w latach 30. XX w.

"Cabaret" czyli jeden z najważniejszych musicali w całej historii gatunku i jego filmowa wersja w reż. Boba Fossego, czyli jeden z najlepszych filmów w historii kina, z ikonicznymi rolami Joela Grey'a i Lizy Minelli.

To jeden z nielicznych musicali wymyślonych, skomponowanych i napisanych przez kobietę. Ambitna propozycja, która odniosła sukces. Anais Mitchell zaczęła od folkowej płyty, na której mit o Orfeuszu i Eurydyce wykorzystała do opowieści o współczesnym świecie: o katastrofie klimatycznej, o migracji, o biedzie pracowników i bogactwie kapitalistów. Potem album przerobiła na spektakl, a następnie - na pełnoprawny musical broadwayowski. Tak powstało "Hadestown", jedno z objawień ostatnich sezonów. Spektakl nominowano do nagród Tony w 14 kategoriach, a zwyciężył w ośmiu, zdobywając m.in. statuetkę dla najlepszego musicalu!

Odcinek o latach 70. i 80., a więc o matce polskiego musicalu Danucie Baduszkowej, twórczyni gdyńskiego teatru muzycznego i tamtejszej szkoły dla aktorów musicalowych. O musicalach "Pan Zagłoba" oraz "Pancerni i pies". O legendarnym widowisku "Kolęda-nocka", komentującym narodziny "Solidarności" i zdjętym z afisza w stanie wojennym. Oraz o gdyńskich musicalach Jerzego Gruzy, z "Jesus Christ Superstar” na czele, w którym Marię Magdalenę zagrała Małgorzata Ostrowska z Lombardu, a Jezusa Marek Piekarczyk z rockowej grupy TSA.

Odcinek o największych divach w historii musicalu, m.in. o Ethel Merman, Gwen Verdon i Patti LuPone. Opowiadamy również o ich młodszych koleżankach, które dziś rządzą na Broadwayu i West Endzie. Oraz o rolach, które potwierdzają status divy: Rose w "Gypsy", Joanne w "Company", czy pani Lovett w "Sweeney Todd". Bo w musicalu najciekawszych ról nie pisze się dla dwudziestolatek, ale dla aktorek dojrzałych.

Jak wyglądały początki musicalu w Polsce? Tuż po wojnie zapadliśmy na "epidemię operetkową". Słowo "musical" - i to w rodzaju żeńskim! - pojawiło się w prasie po raz pierwszy w 1956 r. Rok później warszawski Teatr Komedia jako pierwszy w kraju wystawił amerykański musical, było to „Kiss Me, Kate”. Potem za wprowadzanie nowego gatunku na polskie sceny wzięli się poznaniacy i Ślązacy, a autorami pierwszego polskiego musicalu - "Miss Polonia” z 1961 r. - byli kompozytor Marek Sart oraz Jerzy Jurandot, czyli założyciel... Teatru Syrena.

"Dźwięki muzyki" to ostatni wspólny musical słynnego duetu Richard Rodgers i Oscar Hammerstein II, czyli ojców amerykańskiego musicalu. Spektakl opowiada o muzykującej rodzinie von Trappów, która ucieka z Austrii przed nadchodzącym nazizmem, w Polsce jest przed wszystkim znana jego filmowa wersja z Julie Andrews i Christopherem Plummerem w rolach głównych. "Dźwięki muzyki" to pierwszy musical, w którym występowała gromadka dzieci i jeden z niewielu, które zmiażdżyli krytycy (zarzucając mu ogólne przesłodzenie), a pokochali widzowie. Jak słusznie zauważono w jednej z gazet, ten tytuł "nie podobał się nikomu z wyjątkiem widzów".

Święta trójca najśmieszniejszych musicali XXI wieku według dyrektora artystycznego Teatru Syrena Jacka Mikołajczyka to „Producenci”, „The Book of Mormon” oraz „Spamalot”. Dwóm pierwszym już poświęcił odcinki swojego podcastu, teraz przyszedł czas na trzeci tytuł, czyli musicalową adaptację kultowego filmu „Monty Python i Święty Graal”.

Ta "najlepsza amerykańska komedia muzyczna w historii” jest w Polsce niemal nieznana. Fabułę stanowi miłosna historia w półświatku doby prohibicji. To jeden z najczęściej wznawianych musicali, który przecierał nowe szlaki samej instytucji wznowienia - w jednym z nich zagrali tylko czarni artyści, kolejne miało rozmach premierowej produkcji, a ubiegłoroczna wersja z West Endu czyni widzów współbohaterami tej opowieści. I udowadnia, że nawet stereotypowy, niedzisiejszy materiał można uwspółcześnić dzięki wybitnemu aktorstwu i kreowaniu silnych ról kobiecych.

Czegoś takiego jeszcze na Broadwayu nie grali! Królowały tam lekkie komedie dla podstarzałej publiczności, kiedy pojawił się ten musical - z nagością, odważnymi scenami z narodową flagą, rockową muzyką, antywojennym przesłaniem i obsadą grającą często na haju. Miał pokazać szerokiej publiczności, na czym polega hippisowski świat. Oto "Hair".

"Mężczyzna, kobieta, wóda i spluwa” - to tytuł tekstu z "Chicago Tribune” o dwóch kobietach oskarżonych o zabicie kochanków. Obie wyszły z sądu uniewinnione i sławne, prasa wykreowała je na gwiazdy. Sprawa stała się kanwą sztuki "Chicago", którą na musical przerobili Bob Fosse i spółka Kander&Ebb. Spektakl powstawał w potwornych bólach i w latach 70. nie odniósł sukcesu. Ten przyszedł dopiero po wznowieniu tytułu w latach 90. I tak grane od 28 lat "Chicago” stało się najdłużej pokazywanym na Broadwayu amerykańskim musicalem, a jego kinowa wersja reanimowała musical filmowy.

Co może być takiego w sztuce o singlu z Manhattanu, który przygląda się małżeństwom znajomych i sam się zastanawia nad ożenkiem? Otóż zmieniające się relacje damsko-męskie sportretowali w "Company" dwaj single i geje (Stephen Sondheim napisał muzykę i teksty piosenek, a George Furth libretto). Postawili na formę, której Broadway nie widział. Zerwali z tradycyjną fabułą, linearną historyjką. Kazali widzom śledzić obserwacje głównego bohatera, a o innych postaciach opowiadali m.in. za pomocą nowatorskiej konstrukcji piosenek. Ten z pozoru trudny spektakl okazał się sukcesem artystycznym i kasowym.

Początkowy umiarkowany sukces tego musicalu jego reżyser tłumaczył tym, że "kanibalizm raczej słabo się sprzedaje". Ale opowieść o golibrodzie z londyńskiej Fleet Street, który wraz ze wspólniczką morduje klientów i przerabia ich ciała na paszteciki, stała się musicalową klasyką. A jej autor Stephen Sondheim ze swoimi dziwnymi pomysłami stał się twórcą wyznaczającym najbardziej ambitną ścieżkę rozwoju gatunku. W Polsce jego musicale wystawiono... tylko trzy razy. Okazją, by lepiej poznać jego twórczość, będzie koncert sondheimowski w Syrenie.

Dwójka studentów Cambridge zabrała się za stworzenie uniwersyteckiego musicalu. Wpadli na pomysł, by sześć żon króla Henryka VIII pokazać jako divy muzyki pop. Pierwszą wersję musicalu Lucy Moss i Toby Marlow napisali w 10 dni, a potem pokazali na Fringe Festival w Edynburgu. Tam udało się im zaistnieć pośród 3 tys. innych spektakli. I tak, jeszcze przed 30. urodzinami, otworzyli sobie drogę na West End i Broadway, a ich "SIX" stało się jednym z największych przebojów światowego musicalu.

Kim był Ira Aldridge? Dlaczego warto robić o nim musical? Czego spodziewać się po "Czarnym Szekspirze"? W tym odcinku podcastu opowiadamy o najnowszej premierze Teatru Syrena. Na "Czarnego Szekspira" zapraszamy od 4 marca!

Wśród sierot, które są często bohaterami musicali, wyróżnia się ruda dziewczynka o imieniu Annie. Jest rezolutna i pełna optymizmu, choć żyje w sierocińcu w czasie Wielkiego Kryzysu. Jej los odmienia spotkanie z magnatem finansowym, który musi poprawić swój wizerunek. Czy może zrobić to lepiej, niż adoptując sierotę? "Annie" to musicalowy megahit, wręcz klasyk gatunku. Premierę na Broadwayu i West Endzie miała pod koniec lat 70-tych, była z powodzeniem wznawiana w latach 90-tych i dwutysięcznych, powstało kilka filmowych wersji tego musicalu. Tymczasem ta cukierkowa bajeczka o sierocie jest pochwałą... wielkiego biznesu, oligarchów i rządów silnej ręki spod znaku Republikanów. Jak to możliwe?

Zapraszamy za kulisy naszego autorskiego musicalu - "Bitwy o tron". Jak w tym przypadku wyglądała teatralna kuchnia, skąd się wziął pomysł, by o królach elekcyjnych Polski opowiadać w konwencji Eurowizji, jak wyglądała praca nad spektaklem w czasie pandemii, jak kompletowaliśmy obsadę i dlaczego dwie aktorki grają męskie postaci? W tym odcinku odpowiadamy na te i wiele innych pytań!

Musical "Dreamgirls" opowiada o czarnych wokalistkach, dla których udział w talent show w Harlemie stał się przepustką do światowej kariery gwiazd popu. Umożliwia im to menadżer, który formatuje zespół pod gust białej publiczności. "Dreamgirls" zagrano w Nowym Jorku ponad 1500 razy, musical nominowano do 13 nagród Tony, zdobył sześć taki statuetek. Czy taką historię mieli prawo opowiedzieć biali twórcy, pokazywać ją głównie białej publiczności na Broadwayu i czy zyski z niej powinny płynąć do kieszeni białych producentów?

Musical "42nd Street" był największym amerykańskim sukcesem na Broadwayu w latach 80-tych, zanim światową stolicę musicalu zdominowali Brytyjczycy. Za tym sukcesem stał producent David Merrick - brutalny wyzyskiwacz obdarzony teatralnym nosem, geniusz musicalowego marketingu. Kiedy reżyser "42nd Street" zmarł w dniu premiery, Merrick nawet tę tragedię wykorzystał do rozreklamowania spektaklu. W tym odcinku opowiadamy także o narodzinach filmowego musicalu oraz o musicalach opowiadających o... produkcji innych musicali.

Światowa premiera "Ragtime", musicalowej syntezy Ameryki, odbyła się w... kanadyjskim Toronto. Choć ten monumentalny spektakl okazał się artystycznym sukcesem, to jego przenosiny na Broadway były finansową klęską. "Ragtime" nie byłoby bez Gartha Drabinsky'ego - producenta, biznesmena, despoty, twórcy finansowych piramid i skazanego na więzienie oszusta.

Historia powstania jednego z najsłynniejszych filmów, a potem musicali wszech czasów. Z odcinka o "Bulwarze Zachodzącego Słońca" dowiecie się także, jak zarobić milion dolarów za to, że nie przyjdzie się do teatru oraz jak zwalnia swoich współpracowników król musicalu Andrew Lloyd Webber.

Kontynuujemy cykl opowieści o najśmieszniejszych musicalach i tym razem przyglądamy się "The Book of Mormon", obrazoburczemu, wulgarnemu i niezwykle zabawnemu musicalowi o stworzonej w Ameryce religii. Jego autorami są twórcy kultowego serialu animowanego "South Park".

Cykl opowieści o najśmieszniejszych musicalach rozpoczynamy od "Producentów". Mel Brooks skomponował ten musical nie znając nut, a libretto stworzył odgrywając improwizację we wszystkich rolach. Miał wówczas 75 lat. "Producenci" okazali się gigantycznym sukcesem kasowym na Broadwayu i otrzymali 12 nagród Tony, musicalowych Oscarów. Tego rekordu nie pobił nawet "Hamilton"!

II część opowieści o musicalach o i dla licealistów. Tym razem prowadzący Jacek Mikołajczyk skupia się na scenicznych realizacjach na Broadwayu i West Endzie, opowiada o "Bring It On", "Heathers", "Mean Girls" i "The Prom". Na czym polega ich fenomen?