W najnowszym odcinku „Męskich światów” gościem jest Dawid Ptak, utalentowany aktor znany z seriali takich jak „Rojst’97” i „Sexify2” czy filmu „Nieobliczalna”. Dawid opisał swoją drogę od liceum salezjańskiego, przez studia na filmówce, po występy w Teatrze Nowym w Poznaniu. Rozmawiamy o wzorcach męskości, wyzwaniach aktorskich oraz jego dotychczasowych doświadczeniach w obu światach – filmowym i teatralnym, a przede wszystkim o tym, jakie pułapki są w nich zastawione na mężczyzn.

Jeśli szukamy profesji, które powszechnie uznawane są za typowo „męskie”, to z pewnością jedną z nich uprawia nasz dzisiejszy gość. W najnowszym odcinku „Męskich światów” rozmawiamy z Jakubem Przygońskim – doświadczonym kierowcą rajdowym, który dzieli się pasją do sportów motorowych oraz przemyśleniami na temat ryzyka i odpowiedzialności. Zapraszamy do wysłuchania rozmowy pełnej osobistych historii i cennych refleksji.

Czy kryminał to wciąż męski świat? I czy „toksyczna męskość” w literaturze gatunkowej odchodzi już do lamusa, czy nadal jest obowiązującą konwencją? O literackiej wyobraźni, kreowaniu bohaterów i ich wpływie na odbiorców porozmawiam z jednym z najbardziej pracowitych polskich twórców, Wojciechem Chmielarzem.

Dyrygentura to niełatwa sztuka prowadzenia i kierowania muzykami. Czy możemy ją określić jako typowo męską domenę? Czy pierwiastek męski dominuje świat muzyki i muzyczne środowisko? O tym wszystkim rozmawiamy z Łukaszem Borowiczem – dyrygentem, który pracował i pracuje z najwybitniejszymi polskimi i światowymi orkiestrami.

Czy mężczyzna patrzy inaczej? Jaki jest obraz współczesnego mężczyzny i jak wpływa na to fotografia? Co w świecie mody uchodzi dziś za „męskie” i czy w ogóle ta kategoria jest brana pod uwagę? W tym odcinku fotograf Jakub Pleśniarski, specjalizujący się w portretach i fotografii modowej, opowie nam, co wpływa na jego proces twórczy i jak ocenia współczesne męskie kreacje.

Wielu aktorów musi mierzyć się z wizerunkiem publicznym, który kształtują konkretne role. Na ile są one szansą na rozwój, a na ile zamykają w konkretnym schemacie? Czym dla aktora jest męskość? Skąd czerpane są wzorce męskości do poszczególnych ról, na co konkretnie zwraca się uwagę? I przede wszystkim, jak doświadczenia osobiste wpływają na kreacje zawodowe? Zapytałem Tomasza Ciachorowskiego – aktora telewizyjnego i teatralnego, kolejnego gościa „Męskich światów”.

Mówi, że nie ma słowa, które definiowałoby go lepiej, niż „socjolog”, ale patrząc na jego działalność, znalazłoby się jeszcze wiele innych określeń. 

Z profesorem Tomaszem Sobierajskim rozmawiamy o miejscu pojęć „mężczyzna” i „męskość” w naukach społecznych, dynamice i kierunku zmian, a także o tym, czy wzorzec przywódcy jest uniwersalny i czy łagodność może wejść do pożądanych cech męskiego imaginarium w podcaście otwierającym trzeci sezon „Męskich światów”.

Życiorysem dzisiejszego bohatera „Męskich światów” można by obdzielić kilka osób – pisarz, dziennikarz, reporter, mówca i – choć sam nie używa wobec siebie tego określenia – podróżnik. O tym jak miejsce i czas kształtują męskie postawy, jak na działalność reporterską wpływa fakt, bycia białym Europejczykiem, czy jest jakiś uniwersalny, łączący kultury wzorzec socjalizacji chłopców oraz czy podróże zawsze kształcą, rozmawiam z gościem podcastu, Tomaszem Michniewiczem.

Swoją ostatnią książkę Mariusz Szczygieł rozpoczął rozdziałem „Jak stałem się mężczyzną”. W podcaście „Męskie światy” zastanawiałem się wspólnie z moim gościem, czy stawanie się mężczyzną jest procesem ustawicznym? Jakie siły działają w męskiej szatni? Czy mężczyźni są trudniejszymi bohaterami/rozmówcami w ciągu pracy dziennikarskiej? Jak rozbroić mężczyznę, aby ujawnił uczucia? I w końcu jaki jest archetyp/ideał męskości Mariusza Szczygła? Dziennikarza, reportera, pisarza, wydawcy, wykładowcy - mężczyzny multisprawczego.

Budowanie świadomości może mieć odzwierciedlenie w procesie twórczym. Biografia staje się kontekstem, wizualizacją tych dążeń. Karol Radziszewski artysta sztuk wizualnych odkrywa przed nami swoją drogę twórczą od wystawy „Pedały” (2005), przez „Backstage” (2011), „Potęgę sekretów” (2019) po najnowszą „Sebastian im Traum” (2023). Eksploruje w nich nie tylko tożsamość (nie)męską, czy rozprawia się z katolicyzmem, ale przede wszystkim staje się głosem, a raczej obrazem querowej narracji - powołując Queer Archiwes Institute.

O tym czy ciało męskie może być pokazane w galerii bez kontekstu homoerotycznego? Dlaczego unika określenia gej? Co dla niego oznacza męskość? I czy artysta to forpoczta kierunku zmiany?

Skoro świat wymaga od mężczyzn sprawczości, to czy można wyobrazić sobie lepszego rozmówcę niż aktywista? Na ile ta cecha zakorzeniona jest w męskim imaginarium? Jakie granice może przekroczyć aktywista w walce o sprawę? Czy gej w Polsce może być bohaterem? Czy aktywizm ma płeć? I dla kogo prezydent Andrzej Duda może być wzorcem męskości? Na te i wiele innych pytań odpowiada gość „Męskich światów” Bart Staszewski, reżyser, operator i aktywista.

Nie ma i nie było jednej męskości. Samo pojęcie zmieniało się z czasem, ale dziś ewoluuje szybciej, powodując problemy z adaptowaniem się mężczyzn do nowej rzeczywistości i relacji międzyludzkich.

Co właściwie znaczy dzisiaj „męskość” lub „bycie męskim”? Trudniej czy łatwiej „być mężczyzną”? W jaki sposób dawne wzorce męskości ukształtowały dzisiejszą męskość? Czy „męskość” to nadal źródło władzy, opresji i problemu?

Gościem kolejnego odcinka jest filozof, eseista i publicysta Tomasz Stawiszyński.

O męskości w prawie i kształtowaniu prawa przez mężczyzn porozmawiamy z prof. Jakubem Urbanikiem, historykiem prawa, ale również osobą aktywnie walczącą o prawa społeczności LGBT+. Czy nauki prawne nadal są domeną mężczyzn? Jak ten fakt wpływa na charakter przepisów? Czy prawo kształtuje zworce męskości? A także, co prawodawstwo ma do zaoferowania społeczności LGBT+?

Daniel J. Boorstin, amerykański historyk, laureat nagrody Pulitzera - zdefiniował celebrytę, jako osobę znaną z tego, że jest znana. XXI wiek to czas celebrytów. Poprzez swoją ustawiczną obecność sławni z jednej strony odzwierciedlają tęsknoty i aspiracje, z drugiej są oni dla wielu kulturowym źródłem postaw. W kolejnym podcaście wspólnie z Mateuszem Hładkim, dziennikarzem DDTVN, specjalista od gwiazd, show-biznesu, szukam odpowiedzi na pytania: Jakim zespołem cech musi dysponować mężczyzna celebryta i czy można wyróżnić dominujące postawy? Jakie wzorce prezentuje Daniel Craig, Pedro Pascal i Billy Porter? Co bardziej przykuwa uwagę: umięśniona sylwetka czy ojcostwo? A może jedno i drugie to przepis na koncept idealny. I czy męskość w wersji pop zbudowana jest z pragnień?

Zapraszam do słuchania.

Trzeci sezon „Męskich światów” rozpoczyna rozmowa z Malcolmem XD, który, jak pisze o sobie, jest bytem internetowym, który po osiągnięciu sukcesu literackiego na obrazkowych forach internetowych, zaczął kręcić filmy i wydawać książki. Atrakcyjność jego twórczości przejawia się w ich „życiowości”, jej siłą jest kolokwialny język.

Wiele osób zaczęło się identyfikować z jego bohaterami. To głównie mężczyźni w wielu odsłonach; ojców, wujów kuzynów, kumpli z sąsiedztwa. Opowiadany przez autora mikrokosmos odzwierciedla ich dylematy i pragnienia. Kto czyta, ogląda Malcolma XD? Czy „Emigracja" się naprawdę zdarzyła? Kto był pierwowzorem ojca-fanatyka? I w końcu, ile Malcolma XD w Malcolmie XD? Zapraszam do słuchania.

„Każdy nosi niepełnosprawność, absolutnie każdy – jest to tylko kwestia proporcji”, napisał w jednej z publikacji gość podcastu, prof. Remigiusz Kijak. To zdanie pedagoga i seksuologa mogłoby być zarówno punktem wyjścia, jak i puentą naszej rozmowy. Poprzez społeczne strategie wkluczeń i kategoryzacji niepełnosprawność stała się „nienormalnością”, a nie formą różnorodności. Osoby z niepełnosprawnościami poprzez ustawiczne przełamywanie stereotypów, budują różnorodne strategie tożsamościowe. O tym, jak one funkcjonują, o kategorii niepełnosprawczości, o budowaniu relacji i przede wszystkim, o ekspresjach seksualnych osób z niepełnosprawnościami rozmawiamy w siódmym odcinku „Męskich światów”.

Wszystkie oglądane treści erotyczne kształtują postawy i wyobrażenia o seksie. Szczególnym fenomenem jest pornografia. Jeszcze nigdy tego typu treści nie były tak łatwo dostępne. Korzystają z niej regularnie rzesze mężczyzn, duża ich część od najmłodszych lat. Trwają badania nad jej wpływem na seksualność. Jednym z wiodących naukowców, prowadzącym badania w tym obszarze jest prof. Mateusz Gola, gość „Męskich światów” – nueronaukowiec i psychoterapeuta z Instytutu Psychologii PAN oraz Uniwersytetu Kalifornijskiego San Diego. W podcaście odpowiada między innymi na pytania – Czym są kompulsywne zachowania seksualne? Czy od pornografii można się uzależnić? Jaka jest jej rola w kształtowaniu reaktywności seksualnej? Czy może być źródłem dysfunkcji seksualnych? Jak przebiega proces pracy terapeutycznej z osobą problematycznie używająca pornografii? A także mówi o tym, jak bezpiecznie korzystać z porno.

W kolejnym odcinku „Męskich światów” rozmawiam z prof. Remigiuszem Ryzińskim pisarzem i filozofem o strategiach tożsamościowych gejów. Jak są one realizowane w kulturze, w której jest ścisły związek pomiędzy orientacją seksualna a płcią? Co się takiego stało, że nastąpiło wymazanie gejów z treści wypełniającej pojęcie męskości? I w takim razie, jak przebiega ich proces socjalizacji do ról płciowych. A może geje stanowią pole testowe nowych modeli męskości? 

Męskość to nie to samo co bycie mężczyzną. Na poczucie męskości trzeba ustawicznie pracować, łatwo też można je utracić. Te i inne przekonania konstruują męską tożsamość. Jak rozwijać, budować męskość w świecie, w którym jest co raz więcej niezależnych kobiet i zależnych mężczyzn, a przede wszystkim jak budować pozytywną narrację o męskości? W kolejnym odcinku „Męskich światów” rozmowa z Jackiem Masłowskim – psychoterapeutą z Fundacji „Masculinum” o męskości w kryzysie.

Czy przyzwoitość jest sexy? Popkultura podpowiada, że dranie kochają mocniej – to nie tylko zgrabna fraza, ale i częsta kobieca fantazja seksualna. Z drugiej strony, jednym z podstawowych oczekiwań względem partnerów, warunkujących rozpoczęcie i utrzymania relacji, jest przyzwoitość, uczciwość partnera. Co oznacza bycie przyzwoitym? Czy przyzwoity mężczyzna ogląda pornografię, korzysta z usług seksualnych? Jak skojarzono nieprzyzwoitość z seksem? Czy można być przyzwoitym, wchodząc w relacje z kochanką? Czy są granice szczerości w relacji? I wreszcie, jak być przyzwoicie nieprzyzwoitym? Na pytania odpowie filozof i etyk prof. Jan Hartman.

W drugim odcinku „Męskich światów" Kacper Kujawa, stylista i asystent działu mody „Vogue Polska”, opowie o modzie męskiej w Polsce. Kto korzysta z usług stylistów? Co komunikują mężczyźni swoim ubiorem? Jak się ubrać, by osiągnąć zamierzony efekt? Czy współczesna moda kierowana jest do konkretnych płci? I czego w modzie obawiają się mężczyźni?

W rozmowie otwierającej cykl podcastów „Męski światy” profesor Michał Lew-Starowicz, specjalista psychiatra i seksuolog, opowie o męskiej seksualności. Z jakimi problemami mężczyźni trafiają do jego gabinetu? Na jakich konstruktach opiera się męska seksualność i jakie są tego konsekwencje? Co dla mężczyzn jest ważne w łóżku? Jak wygląda leczenie zaburzeń seksualnych? A przede wszystkim, jak ważnym elementem jakości życia jest zdrowie seksualne i jak o nie zadbać?

Ludwig Wittgenstein twierdził, że granice naszego języka wyznaczają granice naszego świata. W tej perspektywie elastyczność, z jaką poruszamy się w języku, jest także świadectwem naszej świadomości. W tym odcinku „Męskich światów” z redaktorem Maciejem Makselonem rozmawiamy nie tylko o feminatywach i ich zastosowaniu, ale różnych językowych reprezentacjach tego, co „męskie” i „niemęskie”. Czy i dlaczego męska końcówka (fleksyjna) tak zdominowała nasz język?

Jaki jest współczesny mężczyzna we współczesnej metropolii? Czy dawne wzorce i modele męskości możemy odłożyć do lamusa i co to właściwie znaczy? O tym, jak codzienne wybory i aktywności kształtują nasz świat i wyobrażenia, w tym te o męskości, rozmawiamy z aktywistą miejskim, autorem książek, stołecznym radnym Janem Mencwelem. O zaangażowaniu, o aktywizmie i rodzicielstwie w czasach katastrofy klimatycznej posłuchacie w kolejnym odcinku „Męskich światów”.

Gośćmi premierowego odcinka trzeciego sezonu pidcastu „Sektor M” są eksperci i naukowcy: socjolog prof. Tomasz Sobierajski oraz psycholog i seksuolog kliniczny dr Robert Kowalczyk. Rozmawiamy o nastawieniu Polaków do męskiej mody, o kulturowych przyzwyczajeniach, kodach męskości i ubraniowych komunikatach. Poruszamy kwestię uprzedzeń społeczeństwa do inności i barier wynikających z wychowania czy miejsca zamieszkania. A także dyskutujemy o płynności męskiej szafy i o roli kobiet w postrzeganiu oraz akceptacji współczesnego modelu mężczyzny. Debatujemy o kardiganach z przymrużeniem oka, o stereotypach i męskich emblematach w stroju i wreszcie o przewrotności w uznawaniu tego, co męskie, a co niemęskie w szafie i w życiu.

W nowym odcinku „Męskich światów” zagłębiamy się w świat architektury z perspektywy męskiej tożsamości. Przemo Łukasik, architekt z pasją, dzieli się nie tylko swoimi projektami, lecz także refleksjami na architektury w ogóle. Czy współcześnie można jeszcze mówić o płci architektury? Czy stereotypy płciowe wpływają na obecność kobiet w architekturze? Jak się projektuje własną przestrzeń? 

W najnowszym odcinku, otwierającym czwarty sezon „Męskich światów”, przyglądamy się światu przez tysiące lat zdominowanemu przez mężczyzn. Ksiądz Kazimierz Sowa, znany nie tylko ze swojej duchowej misji, ale także z pracy publicysty i komentatora życia publicznego, dzieli się swoimi refleksjami na temat współczesnej męskości i jej roli.

Jak współczesne kino buduje wizerunki mężczyzn? Jak transformacje w postrzeganiu męskości wpływają na branżę filmową? A także o męskich archetypach, przyjaźniach i kryzysach – rozmawiam z operatorem filmowym i reżyserem Janem Holoubkiem w odcinku kończącym trzeci sezon podcastu „Męskie światy”.

Jesteśmy w „Męskich światach”, ale współczesny dyskurs o seksualności daleko wykracza poza te męskie i kobiece. O tym, jak trudno jest przełamywać męsko-damską dominację, o uzyskiwaniu głosu, o wymykaniu się z opresyjnych schematów. O problemach i wyzwaniach społeczności osób trans, a także zasobie twórczym jakim jest umiejętność szerszego spojrzenia na płeć, rozmawiałem z filmowcem Anu Czerwińskim.

W kolejnym odcinku „Męskich światów” rozmawiam z dr. Piotrem Świniarskim, urologiem i andrologiem, o znaczeniu profilaktyki zdrowotnej mężczyzn w odniesieniu do akcji Movember. Jakie badania powinien wykonać każdy mężczyzna? Dlaczego tak wielu mężczyzn unika wizyt u urologa? I co można zrobić, aby przełamać te bariery? Zapraszamy do wysłuchania rozmowy, która nie tylko podkreśla wagę badań, ale także zachęca do dbania o zdrowie przez cały rok.

Pierwsze rysunki satyryczne publikował jeszcze w pierwszej połowie lat 70. i właściwie od tego czasu jest stale obecny w polskiej sztuce, nie tylko użytkowej. Autor znanych na całym świecie grafik, ilustracji i plakatów, którego dzieła można podziwiać od nowojorskiego MoMA po Filmotekę Narodową. Z Andrzejem Pągowskim rozmawiam nie tylko o jego dorobku artystycznym i drodze zawodowej, ale także o tym, jak to jest być mężczyzną w sztuce i jak męskość na tę sztukę wpływa. Zapraszam do słuchania.

Podcastu „Męskie światy” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.