„Wróg musi mieć twarz. Systemu nie chwycisz" — to zdanie prof. Wojciecha Śmiei dobrze oddaje oś drugiego odcinka „Gorzkiej Pigułki". Bo jeśli młodym mężczyznom jest dziś trudniej — ekonomicznie, symbolicznie, relacyjnie — to dlaczego ich gniew tak rzadko pada na system, który tę trudność wytwarza, a tak często na kobiety czy migrantów?
Marek Gluziński rozmawia z Wojciechem Śmieją o tym, co zostaje z męskości, gdy wyczerpują się jej kolejne formy: przedwojenny honor, powojenny awans, transformacyjny sukces. Punktem wyjścia jest książka Śmiei "Po męstwie" — historia polskiej męskości czytana nie jako opowieść o wielkich mężczyznach, lecz o tym, jak procesy ekonomiczne i społeczne kształtowały to, co znaczyło „być mężczyzną". Rozmowa prowadzi od honoru z międzywojennych kodeksów, przez awans klasowy PRL-u i brutalną transformację lat 90., aż po dzisiejszy stan „po męstwie" — i pyta, czy manosfera nie jest perwersyjną kontynuacją logiki rynku, przeniesioną z rynku pracy na rynek randkowy.
Gość: Wojciech Śmieja — profesor Uniwersytetu Śląskiego, literaturoznawca, badacz męskości; zajmuje się studiami gender, queer oraz krytycznymi studiami nad mężczyznami. Autor książki Po męstwie, wyróżnionej Śląską Nagrodą Literacką i nominowanej do Nagrody im. Marcina Króla.
O cyklu
Gorzka Pigułka to podcast Instytutu Narutowicza o politycznym wymiarze męskości — temacie, który przez lata pozostawał na obrzeżach debaty publicznej, a dziś przesuwa się do jej centrum. Pytamy, jak gniew, frustracja i agresja współczesnych mężczyzn bywają kanalizowane, zarządzane i mobilizowane politycznie. Rozmawiamy z badaczkami i badaczami, terapeutkami i terapeutami, publicystkami i publicystami, łącząc perspektywy socjologiczną, psychologiczną, historyczną i politologiczną. Interesuje nas moment, w którym prywatny resentyment staje się siłą polityczną — i co to oznacza dla demokracji.
Dlaczego powstał
Polityki męskości przestały być tematem niszowym: wzorce męskości stały się linią podziału — także wyborczego — a męska frustracja bywa paliwem ruchów, które kontestują demokrację. Jako instytut zajmujący się myślą polityczną traktujemy to nie jako spór obyczajowy, lecz jako problem całej wspólnoty . Robimy ten cykl, żeby tę kwestię rozłożyć rzetelnie, zamiast oddawać ją tym, którzy żyją z jej zaostrzania.
Prowadzenie: Marek Gluziński, autor projektu: Kryzys Wieku Męskiego, i serii podcastowej „Wszyscy Jesteśmy Kobietami".
https://www.instagram.com/kryzys_wieku_meskiego/
https://www.facebook.com/Kryzyswiekumeskiego
https://www.kryzyswiekumeskiego.com/
Podcast „Wszyscy Jesteśmy Kobietami":
https://www.youtube.com/playlist?list=PLb3gvM6fhzZj5TIEZzQQNLOByKAPf4_KE