Explorez tous les épisodes du podcast فکتنامه | Factnameh
| Titre | Date | Durée | |
|---|---|---|---|
| موج اعدام | 31 Jul 2026 | 00:54:13 | |
در قسمت ۲۸۰ پادکست هفتگی فکتنامه ابتدا آمارهایی از اعدامها در ایران را مرور میکنیم و سپس درباره دو ادعای منتسب به اعدامهای اخیر توضیح میدهیم. در ادامه، درباره حمله چند روز قبل آمریکا به اسکله نظامی در بندرعباس با استفاده از قایقهای بدون سرنشین صحبت کردهایم. دو ادعای شباهت بیانیه اخیر منتسب به مجتبی خامنهای با سخنان پیشین حسن نصرالله و نیز اعزام ثبتنامکنندگان «پویش جانفدا» به مناطق جنگی، از موضوعات پربازدید هفته قبل بودند که در این قسمت به آنها پرداختهایم. تصمیمات دولت برای وضعیت مصرف برق صنایع، با تیتر نادرستی از سوی برخی رسانهها بازتاب پیدا کرده بود که درباره آن توضیح میدهیم. ادعای تعطیلی سفارت فرانسه در تهران، انتساب تصاویری از پیکر کشتهشدگان اعتراضات دیماه به اراک، ویدیوی منتسب به اعتراضات مردمی در اهواز و دو ویدیو با ادعایی درباره دونالد ترامپ، سوژههای دیگر این اپیزود هستند.
00:01:00 مقدمه 00:03:42 مرور آمار اعدامها در ایران و بررسی دو ادعای نادرست اخیر 00:14:42 درباره عملیات قایق بیسرنشین آمریکا در بندرعباس چه میدانیم؟ 00:19:46 بیانیه مجتبی خامنهای، کپی بیانیه سال ۹۷ حسن نصرالله است؟ 00:26:56 خبر نادرست اعزام اجباری اعضای «پویش جانفدا» به مناطق جنگی 00:32:17 آیا دستور پزشکیان، مشکل قطعی برق صنایع را حل کرده است؟ 00:37:40 خبر تعطیلی سفارت فرانسه در ایران نادرست است 00:39:28 انتساب ویدیوهای واقعی از سردخانه کهریزک به سردخانه اراک 00:42:00 ویدیوی منتسب به تجمع اعتراضی اخیر در اهواز قدیمی است 00:43:30 ویدیوهای ساختگی منتسب به وخامت حال ترامپ 00:45:22 کامنتها
پادکست فکتنامه را این هفته رضا و رزا اجرا میکنند که از اعضای تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیهکننده پادکست است. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه ویدیوی منتسب به اعدامهای اخیر اصفهان، قدیمی است خبر اعدام دو معترض دیماه، رومینا و ترانه رحیمی، نادرست است درباره عملیات قایق بیسرنشین آمریکا در بندرعباس چه میدانیم؟ بیانیه مجتبی خامنهای، کپی بیانیه سال ۹۷ حسن نصرالله است؟ خبر نادرست اعزام اجباری اعضای «پویش جانفدا» به مناطق جنگی آیا دستور پزشکیان، مشکل قطعی برق صنایع را حل کرده است؟ خبر تعطیلی سفارت فرانسه در ایران نادرست است انتساب ویدیوهای واقعی از سردخانه کهریزک به سردخانه اراک ویدیوی منتسب به تجمع اعتراضی اخیر در اهواز قدیمی است | |||
| کلنگ، سپاه، اسپوتنیک | 24 Jul 2026 | 00:54:34 | |
در قسمت ۲۷۹ پادکست هفتگی فکتنامه ابتدا درباره «کوه کلنگ» که این روزها نامش در رسانهها و شبکههای اجتماعی زیاد تکرار میشود، صحبت میکنیم. خسارتهای نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران در جنگ ۴۰ روزه موضوع دیگری است که به آن پرداختهایم. در ادامه، عملکرد بخش فارسی اسپوتنیک روسیه بویژه در مورد اعتراضات دیماه و جنگ و تنشهای ماههای اخیر را مرور میکنیم. تصمیم جدید بریتانیا برای مقابله با فعالیتهای مرتبط با سپاه، به شکلی غیردقیق در برخی رسانهها و شبکههای اجتماعی بازتاب پیدا کرد که در این قسمت درباره آن توضیح دادهایم. چند تجمع پراکنده در ایران موجب شده ویدیوهایی قدیمی با ادعای شروع اعتراضات در پاساژ علاءالدین و مجتمع چارسوی تهران منتشر شود که ما آنها را فکتچک کردیم. همزمان با پایان جام جهانی فوتبال، ادعاهای تازهای در شبکههای اجتماعی منتشر شد که موضوع چند فکتچک دیگر این اپیزود هستند. از تصویر منتسب به یک لانچر در بیمارستانی در اهواز و عکس پرحاشیه یک مجری صداوسیما، تا چند ویدیوی منسوب به حملات اخیر ایران، سوژه فکتچکهای مرتبط با رویدادهای اخیر ایران هستند که در این قسمت مرور میکنیم.
00:00:59 مقدمه 00:03:17 درباره تاسیسات «کلنگ کوه» در نزدیکی نطنز چه میدانیم؟ 00:08:28 خسارتهای نیروی دریایی ایران در جنگ ۴۰ روزه 00:12:23 اسپوتنیک فارسی؛ از سلاح اتمی و تئوری توطئه تا جانشینی و جنگ 00:25:30 آیا سپاه در «فهرست تروریستی بریتانیا» قرار گرفته است؟ 00:29:39 ویدیوی اعتراضات در چارسو، بازار موبایل و علاءالدین، قدیمی است 00:32:38 ادعای دست ندادن یامال با ترامپ نادرست است 00:34:22 ویدیوی منتسب به پرچم فلسطین در جشن قهرمانی اسپانیا 00:36:20 صداوسیما ویدیوی مصاحبه با ریوالدو را دستکاری نکرده است 00:37:58 تصویر ساختگی منتسب به لانچر در بیمارستان بقایی اهواز 00:40:30 تصویر نادرست منتسب به مجری مسلح صداوسیما 00:42:10 انتساب تصویر یک ناو بازنشسته به ناو آبراهام لینکلن 00:43:34 ویدیوی منتسب به حمله به فرودگاه کویت، قدیمی است 00:44:36 ویدیوی قدیمی منتسب به حمله ایران به آرامکو و فرودگاه ابها 00:45:31 انتساب تصاویر قدیمی و بیربط به حمله ایران به بندر جبلعلی 00:46:40 انتساب ویدیوی اوکراین، به انفجار پل ملک فهد عربستان 00:48:46 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیهکننده پادکست است. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه درباره تاسیسات «کلنگ کوه» در نزدیکی نطنز چه میدانیم؟ درباره خسارتهای نیروی دریایی ایران در جنگ ۴۰ روزه چه میدانیم؟ اسپوتنیک فارسی؛ از سلاح اتمی و تئوری توطئه تا جانشینی و جنگ آیا سپاه پاسداران در «فهرست تروریستی بریتانیا» قرار گرفته است؟ ویدیوهای اعتراضات در چارسو، بازار موبایل و علاءالدین، قدیمی است ادعای دست ندادن یامال با رئیسجمهور آمریکا نادرست است ویدیوی منتسب به گرداندن پرچم فلسطین در جشن قهرمانی اسپانیا صداوسیما ویدیوی مصاحبه با ریوالدو را دستکاری نکرده است تصویر ساختگی منتسب به وجود لانچر در بیمارستان بقایی اهواز تصویر نادرست منتسب به المیرا شریفیمقدم مجری صداوسیما انتساب تصویر یک ناو بازنشستهشده به ناو آبراهام لینکلن ویدیوی قدیمی منتسب به حمله و نابودی فرودگاه کویت ویدیوی قدیمی منتسب به حمله ایران به آرامکو و فرودگاه ابها ویدیوی منتسب به حمله ایران به بندر جبلعلی قدیمی و بیربط است | |||
| تورم غذا؛ «فراتر از بحران» | 22 May 2026 | 00:41:37 | |
در قسمت ۲۷۰ پادکست هفتگی فکتنامه درباره یکی از مهمترین موضوعات اقتصادی این روزهای ایران یعنی عبور تورم خوراکیها و آشامیدنیها از مرز بحرانی صحبت میکنیم. بررسی ادعای رئیس کل بانک مرکزی درباره تغییرات قیمت دلار در ماههای اخیر، دیگر سوژه اقتصادی این قسمت است. در ادامه، ویدیوی منتسب به تخلیه عمدی نفت در خلیج فارس و عکس منسوب به خبر جنجالی بازداشت چند عضو سپاه در کویت را بررسی میکنیم. ویدیویی که ادعا شده مربوط به ساعاتی قبل از کشتهشدن علی لاریجانی است، تصاویر منتسب به آسیب و فرار کشتی آمریکایی و ویدیوی تیراندازی یک سرباز آمریکا، موضوع فکتچکهای دیگر مرتبط با تحولات ایران روزهای ایران است. آمار اغراقشده از تعداد حافظان قرآن در ایران، ادعاها درباره فرازمینیها در اسناد پنتاگون و ادعای کشف دارویی که حافظه انسان را متحول میکند، فکتچکهای غیرجنگی این اپیزود هستند.
00:00:46 مقدمه 00:02:57 تصویر بیسابقه از وضعیت معیشت ایرانیان 00:08:43 آمار نادرست رئیس کل بانک مرکزی درباره افزایش قیمت دلار 00:10:56 ویدیوی ساختگی منسوب به تخلیه عمدی نفت در خلیج فارس 00:15:12 تصویر ساختگی از بازداشت چهار عضو سپاه در کویت 00:19:20 ویدیوی قدیمی منتسب به «ساعاتی قبل از کشتهشدن لاریجانی» 00:21:51 ویدیوی آسیب و فرار کشتی آمریکایی، ساختگی است 00:24:01 ویدیوی تیراندازی سرباز آمریکایی در تنگه هرمز، قدیمی است 00:25:07 آمار اغراقشده از حافظان قرآن در ایران 00:29:42 ادعای نادرست درباره ویدیوی فرازمینیها در اسناد پنتاگون 00:32:48 ادعای کشف دارویی که حافظه را ۷۰ درصد بهبود میبخشد 00:35:14 کامنتها
پادکست فکتنامه را این هفته رضا اجرا میکند که از اعضای تحریریه سایت فکتنامه است. این پادکست بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیهکننده پادکست است. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه تصویر بیسابقه از وضعیت معیشت ایرانیان آمار نادرست رئیس کل بانک مرکزی درباره افزایش قیمت دلار ویدیوی ساختگی منسوب به تخلیه عمدی نفت در خلیج فارس تصویر ساختگی از بازداشت چهار عضو سپاه در کویت ویدیوی قدیمی منتسب به «ساعاتی قبل از کشتهشدن لاریجانی» ویدیوی آسیب و فرار کشتی آمریکایی، ساختگی است ویدیوی تیراندازی سرباز آمریکایی در تنگه هرمز، قدیمی است آمار اغراقشده از حافظان قرآن در ایران | |||
| واژهنامه دروغپراکنی: «هیچ جای دنیا» مثل ایران آزادی نیست | 25 Dec 2024 | 00:14:28 | |
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غیرمستقیم بر ادبیات منتقدان و مخالفان نیز تأثیر گذاشته است. در دهمین قسمت این پادکست به کلیدواژه «بیمانند در جهان» میپردازیم که شاید بیارتباط با موضوع قسمت قبلی یعنی «در تاریخ بیسابقه» نباشد. حکومت ایران نهتنها مدعی دستاوردهای «تاریخی» بیسابقه است، که دستاوردهای خود را «در سطح جهان» هم بینظیر میداند. در تبلیغات این حکومت، جمهوری اسلامی از نظر آزادی، دموکراسی، حکومت قانون، استقلال دستگاه قضایی، امنیت و بسیاری از چیزهای دیگر، بین تمام کشورهای دنیا بیرقیب است. پادکست «واژهنامه دروغپراکنی» به همراه مقاله مرتبط با آن، هر دو هفته یکبار چهارشنبهها در پادگیرها و سایت فکتنامه منتشر خواهد شد. لینک مقاله در وبسایت فکتنامه | |||
| شام با ربات | 20 Dec 2024 | 00:52:27 | |
در قسمت ۱۹۴ پادکست هفتگی فکتنامه ابتدا به هزینههای اقتصادی حمایت جمهوری اسلامی ایران از حکومت بشار اسد میپردازیم و سپس دو ادعای مربوط به وضعیت حجاب در این روزهای سوریه را مرور میکنیم. در ادامه درباره ادعای ترور چند دانشمند در سوریه صحبت میکنیم و دلایل شاخدار بودن آنها را توضیح میدهیم. وضعیت شدت مصرف انرژی در ایران، موضوع دیگری است که در این اپیزود به آن پرداختهایم. در پایان، از دو ادعایی صحبت کردهایم که به ایلان ماسک نسبت داده شده بود؛ یکی دوستدختر رباتی او و دیگری، تولید گوشی تلفن همراه با برند تسلا؛ ادعاهایی که هیچکدام درست نیستند.
00:01:35 مقدمه 00:04:51 درباره هزینه حمایتهای ایران از حکومت اسد در سوریه 00:19:05 ابهامها و دانستهها درباره حجاب اجباری در سوریه 00:28:57 ویدیو نادرست درباره حجاب در مدارس سوریه 00:31:25 ادعای بیاساس ترور دانشمند شیمی سوری در دمشق 00:34:07 ادعای شاخدار ترور دانشمندان زن سوری 00:38:56 شدت مصرف انرژی در ایران بالاست، اما ایران اول نیست 00:43:06 ادعای نادرست درباره دوست دختر رباتی ایلان ماسک 00:45:32 ادعای نادرست درباره عرضه گوشی تسلا تا پایان ۲۰۲۴ 00:48:21 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته، نادر صمدی تهیهکننده پادکست است و نیوشا، آرین و شان نیز در تولید این قسمت به ما کمک کردهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه درباره هزینه حمایتهای ایران از حکومت اسد در سوریه ابهامها و دانستهها درباره حجاب اجباری در سوریه ویدیو نادرست درباره حجاب در مدارس سوریه ادعای بیاساس ترور دانشمند شیمی سوری در دمشق ادعای شاخدار ترور دانشمندان زن سوری شدت مصرف انرژی در ایران بالاست، اما ایران اول نیست ادعای نادرست درباره دوست دختر رباتی ایلان ماسک | |||
| هزارداستان بودجه؛ قسمت چهاردهم - «ردیفهای موقت» | 18 Dec 2024 | 00:36:43 | |
از بودجه ۲۰۰ میلیارد تومانی بازسازی خانه خمینی در نجف، تا سهمخواهی نهادهای مذهبی و بنیادهای بینامو نشان؛ در ردیفهای موقت بودجه چه میگذرد؟ در چهاردهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، سراغ بودجههای عجیب و غریب و سوالبرانگیز در «ردیفهای موقت» بودجه ایران در سال ۱۴۰۳ رفتهایم. هزارداستان بودجه، کار مشترک فکتنامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید. | |||
| سقوط اسد | 13 Dec 2024 | 01:00:36 | |
در قسمت ۱۹۳ پادکست هفتگی فکتنامه، ابتدا درباره فکتچکهای مرتبط با سقوط حکومت بشار اسد در سوریه صحبت کردهایم. در ادامه، توضیح دادیم که وعده مسعود پزشکیان برای بازگشت دانشجویان به تحصیل، چقدر عملی شده است و چه ابهاماتی در این مساله وجود دارد. رئیس شورای اطلاع رسانی دولت چهاردهم آماری را درباره تورم ایران در ۱۰ سال قبل مطرح کرده بود که به بررسی این ادعا پرداختیم. ادعای تولید برنج پلاستیکی در هند، موضوع دیگری بود که در این قسمت به آن اشاره کردهایم. چندی قبل ادعایی در صداوسیما مطرح شد مبنی بر اینکه در تولید سیگار از ادرار انسان استفاده میشود. آخرین فکتچک این اپیزود به رد این ادعا اختصاص دارد. در بخش مرور کامنتهای این قسمت، درباره دو موضوع توضیح دادیم؛ نخست، دلیل بهروزرسانی اپیزود ۱۹۲ پادکست هفتگی که با فایل جدید جایگزین شد و دوم، تغییراتی که در نقش و مسئولیت برخی از اعضای تحریریه فکتنامه ایجاد شده است.
00:01:31 مقدمه 00:04:10 فکتچکهای مرتبط با تحولات اخیر سوریه 00:20:39 سرنوشت وعده پزشکیان برای بازگشت دانشجویان به تحصیل 00:33:58 ادعای نادرست درباره نرخ تورم در ۱۰ سال گذشته 00:37:33 ادعای شاخدار تولید برنج مصنوعی از پلاستیک 00:40:24 ادعای نادرست استفاده از ادرار در سیگار 00:45:02 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته، نادر صمدی تهیهکننده پادکست است و نیوشا، آرین و شان نیز در تولید این قسمت به ما کمک کردهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه تصویر نادرست منتسب به ورود اسد و خانوادهاش به روسیه ویدئوی اعدام در سوریه، مربوط به بستگان بشار اسد نیست عکس ساختگی با هوش مصنوعی، ارتباطی با زندانیان سوریه ندارد ویدئوی موزه جنگ ویتنام، به عنوان زندان صیدنایا در سوریه ویدئوی مردی که به مزار فرزندانش میرود ربطی به سوریه ندارد ادعای نادرست جدایی ۳۰ ساله مادر و فرزند زندانی در سوریه زن سوری که بعد از ۱۲ سال میفهمد برادرش در زندان اسد بود ادعای نادرست کشف تورات ۵۰۰ ساله در کاخ بشار اسد سرنوشت وعده پزشکیان برای بازگشت دانشجویان به تحصیل ادعای نادرست درباره نرخ تورم در ۱۰ سال گذشته ادعای شاخدار تولید برنج مصنوعی از پلاستیک | |||
| واژهنامه دروغپراکنی: توفیقات نظام «در تاریخ بیسابقه» بوده | 11 Dec 2024 | 00:13:23 | |
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غیرمستقیم بر ادبیات منتقدان و مخالفان نیز تأثیر گذاشته است. نهمین قسمت از این سریپادکستها به کلیدواژه «در تاریخ بیسابقه» میپردازد. جمهوری اسلامی ایران، معمولا مدعی نوعی جایگاه تاریخی برجسته بوده و رهبران نظام تلاش کردهاند ثابت کنند که انقلاب ۵۷ و حکومت حاصل از آن، به دستاوردهایی رسیده که در ایران یا حتی جهان، بیسابقه است. در اپیزود جدید واژهنامه دروغپراکنی، ردپای این تلاش را، در ادبیات مقامهای حکومتی ایران بررسی میکنیم؛ از جنگ و کارهای عمرانی و نفوذ جهانی جمهوری اسلامی گرفته تا ادعای دستاوردهای بیسابقه نظام. پادکست «واژهنامه دروغپراکنی» به همراه مقاله مرتبط با آن، هر دو هفته یکبار چهارشنبهها در پادگیرها و سایت فکتنامه منتشر خواهد شد. لینک مقاله در وبسایت فکتنامه | |||
| رباتها و خرمالوی گس | 06 Dec 2024 | 01:12:41 | |
در قسمت ۱۹۲ پادکست هفتگی فکتنامه ابتدا به سه ادعای مسعود پزشکیان در مصاحبه تلویزیونی اخیر اشاره کردیم؛ مقایسه مصرف برق ایران و چند کشور جهان، مقایسه بودجه دانشگاههای ایران با سرمایهگذاری امارات در هوش مصنوعی و نقش رهبر جمهوری اسلامی در فیلترینگ. در ادامه این اپیزود، متن جعلی منتسب به یووال نوح هراری، نویسنده مشهور اسرائیلی، در برخی رسانههای ایران را بررسی کردیم. در روزهای اخیر دو ویدیو در شبکههای اجتماعی پربازدید شد که اولی به دعوای یک زن و مرد در یک برنامه تلویزیونی عراقی اشاره داشت و دیگری، ادعایی بود که درباره اعتصاب رباتها در چین مطرح شد. درباره هر دو موضوع، صحبت کردهایم. اظهارات اخیر قالیباف درباره وضعیت نفت ایران در جهان، بهانهای شد تا کاهش صادرات نفت ایران در دو دهه گذشته را بررسی کنیم و در این پادکست درباره آن توضیح دهیم. ادعای نادرست آتشسوزی در یک کمپ ترک اعتیاد با دهها قربانی، ادعای شاخدار کشف و تجاریسازی «مایع حیات» و توصیههای گمراهکنندهای درباره کشنده بودن خرمالو، موضوعات دیگر این قسمت پادکست هستند. در پایان نیز درباره یک ویدیوی ساختگی توضیح دادیم که «همای سعادت» غولپیکری را بر شانههای یک محیطبان نشان میداد. یک توضیح ضروری اینکه در آخرین فکتچک این قسمت، اشارهای به موضوع دست نزدن به بچههای حیوانات شده بود که اشاره درست و دقیقی نبود و در نتیجه این ایپزود پادکست هفتگی، پنج روز بعد از انتشار اولیه، با حذف آن جمله در فایل جدید، جایگزین شد.
00:01:31 مقدمه 00:03:51 مقایسه غلط سرانه مصرف برق ایران با کشورهای غربی 00:07:42 اعتبارات دانشگاهی ایران و سرمایهگذاری امارات در هوش مصنوعی 00:12:46 ادعای گمراهکننده پزشکیان در مورد نظر خامنهای درباره فیلترینگ 00:15:13 متن جعلی منتسب به یووال نوح هراری 00:22:47 ادعای نادرست دعوا بر سر حجاب در تلویزیون عراقی 00:27:30 ادعای نادرست اعتصاب و گروگانگیری رباتها 00:32:46 کاهش صادرات نفت ایران؛ مروری بر آمارهای دو دهه گذشته 00:39:22 ادعای نادرست آتشسوزی در کمپ ترک اعتیاد در لرستان 00:49:05 ادعای شاخدار کشف «مایع حیات» 00:57:06 ادعای گمراهکننده ریسک کشندهبودن خرمالو 01:01:51 ادعای شاخدار همای سعادت غولپیکر روی دوش محیطبان ایرانی 01:07:24 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه مقایسه غلط سرانه مصرف برق ایران با کشورهای غربی اعتبارات دانشگاهی ایران و سرمایهگذاری امارات در هوش مصنوعی ادعای گمراهکننده پزشکیان در مورد نظر خامنهای درباره فیلترینگ متن جعلی منتسب به یووال نوح هراری ادعای نادرست دعوا بر سر حجاب در تلویزیون عراقی ادعای نادرست اعتصاب و گروگانگیری رباتها کاهش صادرات نفت ایران؛ مروری بر آمارهای دو دهه گذشته ادعای نادرست آتشسوزی در کمپ ترک اعتیاد در لرستان ادعای گمراهکننده ریسک کشندهبودن خرمالو ادعای شاخدار همای سعادت غولپیکر روی دوش محیطبان ایرانی | |||
| هزارداستان بودجه؛ قسمت سیزدهم - «از جومونگ تا موسی، سلمان و جعفر» | 04 Dec 2024 | 00:27:26 | |
در سیزدهمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه» درباره هزینههای سریالسازی از منابع عمومی کشور صحبت میکنیم؛ درباره اینکه چطور و از چه زمانی اسم دو سریال «حضرت موسی» و «سلمان فارسی»، از ردیفهای بودجه سر درآوردهاند. در این قسمت، با عدد و رقم حساب میکنیم که تنها در سه سال گذشته، مبلغی بهاندازه سه برابر کل هزینه ساخت سریال جومونگ به این دو سریال اختصاص پیدا کرده است. اگر میخواهید درباره این موضوع و فراتر از آن، درباره پیچیدگیهای ساختار تامین مالی صداوسیما بیشتر بدانید، دعوت میکنیم این قسمت پادکست هزارداستان بودجه را از دست ندهید. هزارداستان بودجه کار مشترکی از فکتنامه و رادیو فردا است که هر دو هفته یک بار منتشر میشود. هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا | |||
| لیتیوم اللهکرم | 29 Nov 2024 | 00:58:47 | |
در ابتدای قسمت ۱۹۱ پادکست هفتگی فکتنامه به ادعای نادرست برخی رسانهها درباره مراسم سالگرد قتل داریوش فروهر و پروانه اسکندری، اشاره کردیم و توضیح دادیم که برگزاری این مراسم ارتباطی با روی کار آمدن دولت چهاردهم ندارد. نقل قول یک سیاستمدار لبنانی از علی لاریجانی درباره کمک مالی ایران به لبنان، موضوع دیگری است که در این قسمت به آن پرداختیم. افسانهسرایی درباره منابع عظیم لیتیوم در ایران، اینبار به شکل شاخداری از زبان حسین اللهکرم، از چهرههای قدیمی انصار حزبالله در ایران، بیان شده و پای ایلان ماسک را هم وسط کشیده است. ادعای نادرست انفجار باتریهای لیتیومی بخاطر ورود به کابین آسانسور، موضوع دیگری است که در این قسمت درباره آن صحبت کردهایم. مشاور وزیر کشور ادعایی درباره هزینه تحصیل دانشآموزان افغانستانی در ایران مطرح کرده بود، اما آمار و ارقام نشان میدهد واقعیت چیز دیگری است. در یک مناظره، ادعا شد که مردان خارجی، از جمله افغانستانیها، میتوانند از طریق ازدواج موقت با زنان ایرانی، تابعیت و اقامت دائم ایران را دریافت کنند. ما این ادعا را بررسی کردیم و به آن نشان نیمهدرست دادیم. انتشار ابلاغیهای از سوی دولت درباره واردات خودروهای برقی و هیبریدی، در رسانهها بازتاب زیادی داشت اما برداشت اغلب آنها از این خبر، نادرست بود. ما درباره این موضوع نیز توضیح دادیم. در پایان این قسمت، «وبینار آشنایی با راستیآزمایی» را معرفی کردیم که از سوی فکتنامه و به میزبانی مرکز بینالمللی خبرنگاران برگزار میشود.
00:01:31 مقدمه 00:05:37 ادعای نادرست درباره مراسم داریوش فروهر و پروانه اسکندری 00:12:30 نقل قول سیاستمدار لبنانی از لاریجانی درباره کمک مالی ایران به لبنان 00:16:57 افسانه منابع عظیم لیتیوم در ایران 00:23:54 ادعای نادرست انفجار باتری در آسانسور 00:30:09 هزینه تحصیل دانشآموزان افغانستانی در ایران 00:34:28 تابعیت و اقامت دائم ایران از طریق ازدواج موقت با زن ایرانی 00:43:04 مصوبه جدید دولت درباره «خودروهای برقی و هیبریدی» است 00:46:05 معرفی «وبینار آشنایی با راستیآزمایی» 00:48:51 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه ادعای نادرست درباره مراسم داریوش فروهر و پروانه اسکندری نقل قول سیاستمدار لبنانی از لاریجانی درباره کمک مالی ایران به لبنان افسانه منابع عظیم لیتیوم در ایران ادعای نادرست انفجار باتری در آسانسور هزینه تحصیل دانشآموزان افغانستانی در ایران تابعیت و اقامت دائم ایران از طریق ازدواج موقت با زن ایرانی مصوبه جدید دولت درباره «خودروهای برقی و هیبریدی» است | |||
| واژهنامه دروغپراکنی: برتری «علوم اسلامی» به علوم غربی | 27 Nov 2024 | 00:14:06 | |
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غیرمستقیم بر ادبیات منتقدان و مخالفان نیز تأثیر گذاشته است. موضوع هشتمین قسمت از سریپادکستهای «واژهنامه دروغپراکنی»، تولید نسخههایی جدید از علوم در ادبیات حکومتی است که از آن تحت عنوان «علوم اسلامی» یاد میشود. در گفتمان بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، «علوم مادی» باید در چارچوب «علوم الهی» قرار گیرند تا به این وسیله «مهار شوند». ردپای این دیدگاه، در ادبیات روحانیون حاکم نیز به چشم میخورد. جمعی از آنان بهصراحت رشتههای دانشگاهی را نتیجه «علوم غربی» میدانند و معتقدند برخلاف علوم اسلامی، انحرافات و کاستیهای بسیار دارند. اکثر این ادعاها، به علوم انسانی ارتباط دارند. علی خامنهای این علوم را «علوم انسانی غرب» مینامد که «متعارض با مبانی قرآنی و دینی» هستند. او معتقد است «پایه و اساس علوم انسانی را باید در قرآن جستجو کرد». نمونههای متعدد استفاده از این کلیدواژه در ادبیات مقامات حکومت ایران را در قسمت جدید «واژهنامه دروغپراکنی» بشنوید. پادکست «واژهنامه دروغپراکنی» به همراه مقاله مرتبط با آن، هر دو هفته یکبار چهارشنبهها در پادگیرها و سایت فکتنامه منتشر خواهد شد. | |||
| کیانوش سنجری | 22 Nov 2024 | 01:14:27 | |
در ابتدای قسمت ۱۹۰ پادکست هفتگی، درباره جزئیات همکاری فکتنامه با شرکت «متا» توضیح دادهایم. در ادامه، به خودکشی اعتراضی کیانوش سنجری - خبرنگار و فعال و زندانی سیاسی - اشاره کردهایم و گفتهایم که در ساعات نخست انتشار اخبار مربوط به آن، چه ادعاهایی مطرح شد. اعلام کاهش مازوتسوزی و بیبرقیهای اخیر، از موضوعات داغ این روزهای ایران است. در این اپیزود درباره این موضوع نیز صحبت کردهایم. اخیرا ادعایی تکراری درباره ارتباط ناخنکاری و ابتلا به بیماری ایدز مطرح شد. توضیحات ما درباره این ادعای گمراهکننده را در این قسمت خواهید شنید. وزیر کشور دولت چهاردهم هشدار داده که با روند فعلی، جمعیت ایران تا سال ۱۴۸۰ به ۳۵ میلیون نفر کاهش مییابد. ما این ادعا را نادرست میدانیم و درباره آن توضیح دادهایم. رئیس سازمان بورس در انتقاد به وضعیت توسعه و اقتصاد ایران، آمارهایی ارائه کرده که ما به آن نشان نادرست دادیم و گفتهایم که وضعیت از آنچه او بیان کرده، نگرانکنندهتر است. برداشت نادرست از گزارش یک روزنامه داخلی ایران، منجر به انتشار ادعایی درباره بودجه طرح پرحاشیه «کلینیک ترک بیحجابی» شد که درباره آن نیز توضیح دادهایم. ویدیویی همراه با ادعای وقوع یک طوفان با سرعت ۸۰۰ کیلومتر بر ساعت در اسرائیل، منتشر شده است. درباره دلایل ساختگی بودن این ویدیو و ادعا، صحبت کردهایم. در پایان این قسمت پادکست، دو سوژهای را بررسی کردیم که به دو نام مشهور و ترند این روزها گره خورده بود؛ نخست ادعای نادرست پرچم فلسطین بر شانههای مایک تایسون و دوم، ادعای شاخدار رقص و آواز جنیفر لوپز روی نماد کعبه در عربستان.
00:00:57 مقدمه 00:03:11 جزئیات همکاری فکتنامه با شرکت متا 00:12:49 از جزییات خودکشی اعتراضی «کیانوش سنجری» چه میدانیم؟ 00:25:56 بحران سوخت یا حذف مازوت؛ دلیل خاموشیهای جدید چیست؟ 00:36:00 ادعای گمراهکننده انتقال ایدز با کاشت ناخن 00:42:05 ادعای وزیر کشور درباره کاهش جمعیت ایران به ۳۵ میلیون نفر 00:51:35 جایگاه واقعی اقتصاد ایران در افق ۱۴۰۴ 00:55:22 بودجه کلینیک ترک بیحجابی چقدر است؟ 01:00:04 ادعای شاخدار طوفان در اسرائیل با سرعت ۸۰۰ کیلومتر بر ساعت 01:03:11 عکس مایک تایسون با پرچم فلسطین، ساختگی است 01:06:30 ادعای شاخدار رقص جنیفر لوپز بر روی نماد کعبه در عربستان 01:09:51 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه از جزییات خودکشی اعتراضی «کیانوش سنجری» چه میدانیم؟ بحران سوخت یا حذف مازوت؛ دلیل خاموشیهای جدید چیست؟ ادعای گمراهکننده انتقال ایدز با کاشت ناخن ادعای وزیر کشور درباره کاهش جمعیت ایران به ۳۵ میلیون نفر جایگاه واقعی اقتصاد ایران در افق ۱۴۰۴ بودجه کلینیک ترک بیحجابی چقدر است؟ ادعای شاخدار طوفان در اسرائیل با سرعت ۸۰۰ کیلومتر بر ساعت عکس مایک تایسون با پرچم فلسطین، ساختگی است ادعای شاخدار رقص جنیفر لوپز بر روی نماد کعبه در عربستان بررسی کارزار دیساینفورمیشین جمهوری اسلامی در اعتراضات ۱۴۰۱ لینک مستند «روایتهای موازی» در یوتیوب | |||
| هانتا، کرونا نیست | 15 May 2026 | 00:41:09 | |
در قسمت ۲۶۹ پادکست هفتگی فکتنامه ابتدا درباره یکی از نگرانیهای این روزها یعنی احتمال شیوع هانتاویروس و تفاوتهای آن با پاندمی کرونا توضیح میدهیم. در ادامه، تکرار ادعایی درباره موشک استفادهشده در حمله به مدرسه میناب و تصویری ساختگی از شناور دلفینی سپاه را بررسی میکنیم. ادعای توقیف یک نفتکش از سوی رسانههای ایران، ویدیوی منتسب به حملات اخیر به بندرعباس و قشم، ادعای نادرست اخراج آمریکا از پایگاه نظامی در عربستان و ویدیوی منتسب به ناو آسیبدیده آمریکایی، از سوژههای مرتبط به تحولات این روزهاست. در بخش فکتچکهای کوتاه نیز ویدیوی منتسب به شهر موشکی در اعماق خلیج فارس، ویدیوی منتسب به جنگنده آسیبدیده آمریکا و تصویر آگهی ترحیم مجتبی خامنهای را مرور خواهیم کرد.
00:00:14 مقدمه 00:01:58 درباره هانتاویروس چه میدانیم؟ 00:11:05 ادعای نادرست حمله به مدرسه میناب با موشک پاوه سپاه 00:15:42 عکس شناور قادر ۱۱۰ به شکل دلفین، ساختگی است 00:19:21 ادعای نادرست درباره هویت و ماموریت یک کشتی توقیفشده 00:22:28 ویدیوی منتسب به انفجار در قشم و بندرعباس، قدیمی است 00:23:58 ادعای نادرست اخراج آمریکا از پایگاه نظامی عربستان 00:26:09 ویدیوی ساختگی از آسیبهای وارده به ناو آمریکایی 00:27:43 ویدیوی ساختگی از شهر موشکی در اعماق خلیج فارس 00:28:53 تصویر قدیمی با ادعای هواپیمای آسیبدیده آمریکا در ایران 00:30:13 تصویر آگهی ترحیم مجتبی خامنهای، جعلی است 00:33:24 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیهکننده پادکست است. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه درباره هانتاویروس چه میدانیم؟ ادعای نادرست درباره حمله به مدرسه میناب با موشک پاوه سپاه عکس شناور قادر ۱۱۰ به شکل دلفین، ساختگی است ادعای نادرست درباره هویت و ماموریت یک کشتی توقیفشده ویدیوی منتسب به انفجار در قشم و بندرعباس، قدیمی است ادعای نادرست اخراج آمریکا از پایگاه شاهزاده سلطان عربستان ویدیوی ساختگی از آسیبهای وارده به ناو آمریکایی ویدیوی ساختگی رونمایی شهر موشکی در اعماق خلیج فارس | |||
| هزارداستان بودجه؛ قسمت دوازدهم - «زندان» | 20 Nov 2024 | 00:29:28 | |
عنوان دوازدهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، «زندان» است. در این قسمت سراغ بودجه سازمان زندانها رفتهایم؛ سازمانی که از بزرگترین و هزینهبرترین دستگاهها در ایران محسوب میشود. در این قسمت، درباره بزرگی جمعیت زندانیان و هزینههای آن صحبت کردهایم، به پروژههای ساخت بیش از ۵۰ زندان و ۵۰ بازداشتگاه جدید در سراسر کشور که برای آنها بودجه در نظر گرفته شده اشاره کردیم و از منابعی گفتهایم که به صورت پنهان و غیرشفاف از بخشهای گوناگون بودجه صرف تامین مالی تشکیلات اداره زندانها در ایران میشود. هزارداستان بودجه کار مشترکی از فکتنامه و رادیو فردا است که هر دو هفته یک بار منتشر میشود.
هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا | |||
| جومونگ در بیت رهبری | 15 Nov 2024 | 01:11:44 | |
در ابتدای قسمت ۱۸۹ پادکست هفتگی فکتنامه به بررسی منشاء یک شیء نورانی که هفته قبل در آسمان چند شهر ایران مشاهده شده بود پرداختیم و در ادامه به خبر نادرستی که درباره آمادگی ایران برای حمله به اسرائیل منتشر شده بود اشاره کردیم. همزمان با انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، دو ادعا درباره دونالد ترامپ و یک ادعا به اسم ایلان ماسک مطرح شده بود که هر سه را رد کردیم. اخیرا اظهارنظری از علی خامنهای منتشر شد که مدعی بود «جومونگ» یک شخصیت خیالی است؛ ادعایی که برای اولین نیست که مطرح میکند. ما درباره رد این ادعا نیز در این قسمت صحبت کردیم. پس از آن به بخشی از وصیتنامه روحالله خمینی پرداختیم که گفته میشد اعترافات او به درباره وضعیت جمهوری اسلامی است، اما ماجرا چیز دیگری بود. ویدیوی که به نماز جماعت در خیابانهای پاریس منتسب شده بود و یک آپدیت کوتاه درباره تعرفه واردات آیفون به ایران، دو سوژه بعدی این اپیزود هستند. وضعیت نرخ باروری در کشور و تناقضهایی در ارائه «آمار ساخت مسکن» دو موضوع این قسمت هستند که عدد و رقمهای مختلفی را در آنها بررسی کردیم. ادعای نادرست درباره زیانهای استفاده از ظروف آلومینیومی در آشپزی سوژه بعدی فکتچکهای این هفته است. در پایان این قسمت، به عکسهای جدید ترانه علیدوستی اشاره کردیم و توضیح دادیم که ادعای جعلی بودن آنها، ادعای نادرستی است.
00:01:56 مقدمه 00:03:40 بررسی منشاء شیء نورانی در آسمان تهران و رشت و باکو 00:08:54 خبر نادرست درباره آمادگی ایران برای حمله به اسرائیل 00:13:00 ترجمه نادرست از کتاب آمریکای زمینگیر ترامپ 00:16:53 ادعا و عکس نادرست درباره حضور دونالد ترامپ در ایران 00:21:09 ادعای نادرست درباره اظهارنظر ایلان ماسک درباره ایرپادها 00:25:10 شخصیت جومونگ خیالی نیست 00:34:35 ادعای اعتراف خمینی به ظلم و جنایتهای حکومت 00:38:29 ویدیو نادرست منتسب به نماز جماعت در خیابانهای پاریس 00:41:09 آیا تعرفه واردات آیفون تغییر کردهاست؟ 00:44:07 آمار نادرست درباره افزایش نرخ باروری در کشور 00:50:35 تناقضهای «آمار ساخت مسکن» در ایران 00:55:02 استفاده از ظرف و فویل آلومینیوم در آشپزی خطرناک نیست 01:00:03 تصاویر ترانه علیدوستی جعلی نیستند 01:02:47 کامنتها
پادکست فکتنامه را این هفته رضا و رزا اجرا میکنند که به ترتیب دبیر و عضو تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه بررسی منشاء شیء نورانی در آسمان تهران و رشت و باکو خبر نادرست درباره آمادگی ایران برای حمله به اسرائیل ترجمه نادرست از کتاب آمریکای زمینگیر ترامپ ادعا و عکس نادرست درباره حضور دونالد ترامپ در ایران ادعای نادرست درباره اظهارنظر ایلان ماسک درباره ایرپادها ادعای اعتراف خمینی به ظلم و جنایتهای حکومت ویدیو نادرست منتسب به نماز جماعت در خیابانهای پاریس آیا تعرفه واردات آیفون تغییر کردهاست؟ آمار نادرست درباره افزایش نرخ باروری در کشور تناقضهای «آمار ساخت مسکن» در ایران استفاده از ظرف و فویل آلومینیوم در آشپزی خطرناک نیست | |||
| واژهنامه دروغپراکنی: ۹۵ درصد «دانشمندان جوان»، بسیجی هستند | 13 Nov 2024 | 00:15:24 | |
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غیرمستقیم بر ادبیات منتقدان و مخالفان نیز تأثیر گذاشته است. موضوع هفتمین قسمت از سریپادکستهای «واژهنامه دروغپراکنی»، تلاش مقامات جمهوری اسلامی برای القای این تصویر است که نیروهای انقلابی در حال پشت سر گذاشتن غرب هستند. موارد و مثالهای زیادی وجود دارد که نشان میدهد مسئولان رده بالای حکومت ایران سالهاست مدعی اختراع یا کشف جدیدی از سوی دانشمندان جوان و انقلابی میشوند؛ یک روز کشف انرژی هستهای در یک خانه و یک روز هم اختراع دستگاه کرونایاب «مستعان ۱۱۰» با حضور فرماندهان سپاه. رهبر جمهوری اسلامی بارها از این ادعاهایی که مورد تایید مجامع علمی معتبر نیستند، استقبال کرده است. پادکست «واژهنامه دروغپراکنی» به همراه مقاله مرتبط با آن، هر دو هفته یکبار چهارشنبهها در پادگیرها و سایت فکتنامه منتشر خواهد شد. | |||
| جزئیات حمله اسرائیل | 08 Nov 2024 | 00:47:48 | |
در ابتدای قسمت ۱۸۸ پادکست هفتگی فکتنامه درباره جزئیات حمله اخیر اسرائیل به ایران صحبت کردیم. در مقالهای به طور مفصل به شواهد و مستندات مربوط به این عملیات اشاره کرده بودیم که در این اپیزود، درباره آن توضیح دادهایم. در ادامه، به چند فکتچکی اشاره کردیم که به طور مستقیم و غیرمستقیم به درگیریهای اخیر جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل ارتباط دارد. یکی از آنها خبر نادرستی است که به نقل از CNN درباره آمادگی موشکی ایران برای حملهای تازه منتشر شده بود. در خبری که به طور گسترده منتشر و دست به دست شد، ادعا شده بود پزشکی قانونی اسرائیل اعلام کرده یحیی سنوار در روزهای آخر عمرش دسترسی به غذا نداشت. درباره این ادعا در این قسمت توضیح دادهایم. ادعای ردیابی حسن نصرالله به دست اسرائیل از طریق واکسن کرونا، جدیدترین کار صداوسیمای جمهوری اسلامی در مخالفت با واکسیناسیون است. درباره این ادعا نیز صحبت کردهایم. در یکی از برنامههای صداوسیما درباره وضعیت اقتصادی و قیمت مواد غذایی در غزه ادعاهایی شده بود که ما آن را بررسی کردیم و در این اپیزود به آن پرداختهایم. رفع ممنوعیت واردات گوشیهای آیفون در ایران و همچنین تعرفهای که برای آن مطرح شده بود، به یکی از بحثهای داغ رسانهها و شبکههای اجتماعی ایران تبدیل شد. توضیح دادهایم که درباره این موضوع چه میدانیم. در پایان این قسمت پادکست، به ادعای ساخت «جت جنگی بشقاب پرنده» ایلان ماسک اشاره کردیم؛ ادعایی که مطابق انتظار، شاخدار بود.
00:01:33 مقدمه 00:03:08 از حمله اسرائیل به ایران چه میدانیم؟ 00:11:45 خبر نادرست به نقل از CNN درباره آمادگی ایران برای حمله به اسرائیل 00:13:59 گزارش پزشکی قانونی اسرائیل و غذا نخوردن سنوار در روزهای آخر 00:18:17 ادعای ردیابی نصرالله به دست اسرائیل از طریق واکسن کرونا 00:26:59 آمار ضد و نقیض از قیمت مواد غذایی در غزه 00:31:49 از رفع ممنوعیت واردات آیفون و تعرفه آن چه میدانیم؟ 00:39:08 ادعای شاخدار در مورد جت جنگی بشقاب پرنده ایلان ماسک 00:44:08 کامنتها
پادکست این هفته فکتنامه را رضا اجرا کرده که دبیر تحریریه سایت فکتنامه است. این پادکست، بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه از حمله اسرائیل به ایران چه میدانیم؟ خبر نادرست به نقل از CNN درباره آمادگی ایران برای حمله به اسرائیل گزارش پزشکی قانونی اسرائیل و غذا نخوردن سنوار در روزهای آخر ادعای ردیابی نصرالله به دست اسرائیل از طریق واکسن کرونا آمار ضد و نقیض از قیمت مواد غذایی در غزه از رفع ممنوعیت واردات آیفون و تعرفه آن چه میدانیم؟ ادعای شاخدار در مورد جت جنگی بشقاب پرنده ایلان ماسک | |||
| هزارداستان بودجه؛ قسمت یازدهم - «رمزگشایی از بودجه ۱۴۰۴» | 06 Nov 2024 | 00:32:07 | |
اخیرا مسعود پزشکیان لایحه بودجه ۱۴۰۴ را تحویل مجلس داد؛ لایحهای که هم از نظر فرم و هم از نظر محتوا، تفاوت زیادی با بودجههای سالهای قبل دارد. در یازدهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، درباره لایحه بودجه ۱۴۰۴، نحوه مواجهه مجلس با بودجه، درآمدهای نفتی و افزایش چند برابری سهم نیروهای مسلح از نفت صحبت کردهایم. هزارداستان بودجه کار مشترکی از فکتنامه و رادیو فردا. | |||
| بیروت به جای تهران | 01 Nov 2024 | 01:00:30 | |
در قسمت ۱۸۷ پادکست هفتگی فکتنامه اغلب فکتچکها با درگیریهای اخیر اسرائیل، ایران، حماس و حزبالله ارتباط دارد. پس از دو فکتچک درباره یحیی سنوار یعنی وصیتنامه منتسب به او و ادعای حضور او در جنگ عراق علیه ایران، سراغ تصاویر نادرستی رفتیم که به حمله اخیر اسرائیل به ایران نسبت داده شده بود. چند عکس قدیمی و عکسها و ویدیوهایی از بیروت، از جمله تصاویری بود که به جای تصاویر واقعی حمله اسرائیل استفاده شده بود. ویدیویی که به یکی از سربازان جانباخته در حمله اسرائیل نسبت داده شده بود، ادعای حضور یک خلبان زن ایرانی در ارتش اسرائیل، دو ویدیوی متفاوت از دو کودکی که گفته شده بود از آوارگان فلسطین و غزه هستند و ادعای بیاساسِ اهدای چشم زن لبنانی به همسرش، سوژههایی هستند که در ارتباط با درگیریهای اخیر منطقه، بررسی کردهایم. چند روز قبل که موضوع جزایر سهگانه باز هم بر سر زبانها افتاده بود، ادعایی درباره نام واقعی جزیره ابوموسی مطرح شد. در مقالهای توضیح دادیم که درباره نامهای این جزیره چه میدانیم. یک اسکناس نمادین در دستان پوتین، سوژه چند روز رسانهها و شبکههای اجتماعی را فراهم کرده بود. در این قسمت درباره این اسکناس و ادعاهای نادرستی که درباره آن مطرح شده بود، صحبت کردهایم. آخرین فکتچک این قسمت، ادعای شاخداری است که درباره غولهای کشفشده در جنگلهای آمازون بیان شده بود.
00:01:26 مقدمه 00:05:44 آنچه به عنوان وصیتنامه سنوار منتشر شده واقعی نیست 00:09:10 سنوار در جنگ ایران و عراق حضور نداشته است 00:14:12 تصاویر نادرست منتسب به حمله اسرائیل به ایران 00:20:02 ویدیوی نادرست منتسب به سرباز جانباخته در حمله اسرائیل 00:23:37 ادعای شاخدار درباره یک خلبان زن ایرانی در ارتش اسرائیل 00:25:10 ویدیو نادرست منتسب به کودک غزهای که زیر آوار مانده 00:29:16 کودک اهل غزه که خواهرش را روی شانههایش حمل میکند 00:32:15 ادعای نادرست اهدای چشم زن لبنانی به همسرش 00:35:38 درباره تاریخچه نامهای جزیره «ابوموسی» چه میدانیم؟ 00:43:44 از ارز واحد بریکس چه میدانیم؟ 00:51:28 ادعای شاخدار کشف اسکلت غول در آمازون با گردن دراز 00:56:22 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه آنچه به عنوان وصیتنامه سنوار منتشر شده واقعی نیست سنوار در جنگ ایران و عراق حضور نداشته است تصاویر نادرست منتسب به حمله اسرائیل به ایران ویدیوی نادرست منتسب به سرباز جانباخته در حمله اسرائیل ادعای شاخدار درباره یک خلبان زن ایرانی در ارتش اسرائیل ویدیو نادرست منتسب به کودک غزهای که زیر آوار مانده کودک اهل غزه که خواهرش را روی شانههایش حمل میکند ادعای نادرست اهدای چشم زن لبنانی به همسرش درباره تاریخچه نامهای جزیره «ابوموسی» چه میدانیم؟ از ارز واحد بریکس چه میدانیم؟ ادعای شاخدار کشف اسکلت غول در آمازون با گردن دراز | |||
| واژهنامه دروغپراکنی: «دست خدا» نظام را پیش میبرد | 30 Oct 2024 | 00:13:16 | |
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غیرمستقیم بر ادبیات منتقدان و مخالفان نیز تأثیر گذاشته است. موضوع ششمین قسمت از سریپادکستهای «واژهنامه دروغپراکنی»، انتشار روایتهای حکومتی، راجع به معجزه یا امدادهای غیبی است. در تاریخ جمهوری اسلامی، توجیه تصمیمگیریهای بیمبنا با ادعاهای ماوراءالطبیعه، سنت رایجی بوده و نمونههای آن را مثلا در دوران جنگ ایران و عراق میتوان مشاهده کرد. علی خامنهای نیز ادعاها درباره امداد غیبی و پشتیبانی خدا از مسئولان جمهوری اسلامی و صحبت با امام غایب را در موارد متعددی تکرار کرده است؛ از جمله در هنگام سرکوبهای اعتراضات مردمی. پادکست «واژهنامه دروغپراکنی» به همراه مقاله مرتبط با آن، هر دو هفته یکبار چهارشنبهها در پادگیرها و سایت فکتنامه منتشر خواهد شد. | |||
| قالیچه پرنده حسابی | 25 Oct 2024 | 01:06:40 | |
در ابتدای قسمت ۱۸۶ پادکست هفتگی فکتنامه اشاره کردهایم که بهتازگی مجموع دانلود پادکستهای ما در پادگیرها از مرز یک میلیون دانلود گذشت. در ادامه به چند موضوع مرتبط با سلامت پرداختیم؛ ابتدا درباره بیاعتبار بودن «آزمایش بکارت»، سپس ادعای درمان سرطان با «فستینگ»، سوم، ادعای اثر «میدان شعوری» در درمان سرطان کبد و البته مشکلات تامین دارو در اروپا. چند تصویر نادرست یا ساختگی، سوژههای بعدی این پادکست هستند؛ تصویر نادرست منتسب به کشتهشدگان افغانستانی در مرز ایران، عکسهای ساختگی از فرودگاه بیروت زیر آتش و عکسی که به صادق هدایت نسبت داده شده بود. پس از آن، سراغ ادعاهای مرتبط با چند کشور دیگر رفتیم؛ از تمجید نلسون ماندلا رهبر کنگره ملی آفریقا از خمینی و آمار بیماریهای روانی در ترکیه گرفته تا ویدیوی منتسب به بازداشت یک امام جمعه در عربستان و جمعیت کارمندان دولتی در ژاپن. در پایان فکتچکهای این قسمت، صحبتهای ایرج حسابی را بررسی کردیم که مدعی شده بود صدها سال قبل ایرانیها قالی پرنده میساختند.
00:01:28 مقدمه 00:04:40 «آزمایش بکارت» غیرعلمی و بیاعتبار است 00:10:37 ادعای خطرناک درباره آثار فستینگ بر درمان سرطان 00:16:24 ادعای شاخدار اثبات اثر میدان شعوری در درمان سرطان کبد 00:22:54 درباره مشکلات تامین دارو در آلمان و اروپا چه میدانیم؟ 00:26:20 تصویر نادرست درباره خبر تیراندازی مرزبانی ایران به افغانستانیها 00:28:41 عکسهای ساختگی برای نشان دادن انفجار نزدیک فرودگاه بیروت 00:31:24 استفاده از عکسهای نقاش لهستانی به جای صادق هدایت 00:35:23 ماجرای تمجید ماندلا از خمینی 00:41:48 آمار بیماریهای روانی در ترکیه در مقایسه با جهان 00:44:31 ویدیوی نادرست منتسب به بازداشت خطیب نماز جمعه مدینه 00:46:23 درباره جمعیت کارمندان دولتی در ژاپن چه میدانیم؟ 00:51:37 ادعای شاخدار ایرج حسابی درباره قالی پرنده 01:01:03 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه «آزمایش بکارت» غیرعلمی و بیاعتبار است ادعای خطرناک درباره آثار فستینگ بر درمان سرطان ادعای شاخدار اثبات اثر میدان شعوری در درمان سرطان کبد درباره مشکلات تامین دارو در آلمان و اروپا چه میدانیم؟ تصویر نادرست درباره خبر تیراندازی مرزبانی ایران به افغانستانیها عکسهای ساختگی برای نشان دادن انفجار نزدیک فرودگاه بیروت استفاده از عکسهای نقاش لهستانی به جای صادق هدایت آمار بیماریهای روانی در ترکیه در مقایسه با جهان ویدیوی نادرست منتسب به بازداشت خطیب نماز جمعه مدینه درباره جمعیت کارمندان دولتی در ژاپن چه میدانیم؟ ادعای شاخدار ایرج حسابی درباره قالی پرنده بررسی ادعاهای محمدعلی طاهری در مصاحبه با ایران اینترنشنال | |||
| هزارداستان بودجه؛ قسمت دهم - «مظلومیت عدد» | 23 Oct 2024 | 00:31:05 | |
چرا #واحد_پول بودجه کشور به «میلیون ریال» است؟ چند هزار هزار میلیارد یعنی چقدر؟ میلیون، میلیارد، بیلیون، تریلیون؛ مشکل ما با اعداد بزرگ چیست؟ چرا حساسیتمان را به عددها و مقیاس آنها از دست دادهایم؟ «بحران عدد» و نقش #بودجه در تشدید آن، موضوع دهمین قسمت این پادکست است. هزارداستان بودجه، کار مشترک فکتنامه و رادیو فردا را در پادگیرها دنبال کنید. مستند «گوهرشاد، تاریخسازی به نفع حجاب اجباری» مستند «بزرگنمایی یا عددسازی؛ در انقلاب ۵۷ چند نفر کشته شدند؟» پروفایل حجتالله عبدالملکی در سایت فکتنامه | |||
| پابند ساختگی روی پای قاآنی | 18 Oct 2024 | 01:02:21 | |
در قسمت ۱۸۵ پادکست هفتگی فکتنامه ابتدا به برخی نقدها و ابهامهای چند مخاطب نسبت به درستیسنجی اظهارات یک اقتصاددان درباره وضعیت مصرف بنزین در ایران پاسخ دادیم. در ادامه، چند ادعای مرتبط با تنشهای اخیر ایران و اسرائیل را مرور کردیم. یکی از آنها، ادعای بیاساس کشتهشدن رئیس ستاد ارتش اسرائیل در حمله حزبالله لبنان و توضیح درباره خبرهای مشابه آن است. عکس ساختگی اسماعیل قاآنی با پابند الکترونیکی را نیز در بین این سوژهها بررسی کردیم. یک ویدیوی ساختگی که مدعی بود وزیر دارایی اسرائیل را نشان میدهد، موضوع فکتچک بعدی ما در این قسمت پادکست است. چند روز قبل خبر بازداشت یک خبرنگار در اسرائیل، خبرساز شد و ما هم توضیح دادیم که درباره این موضوع چه میدانیم. زلزله اخیر در حوالی سمنان، برای چند روز سوژه گمانهزنی کاربرهای شبکههای اجتماعی بود. در گزارشی توضیح دادیم که آیا این لرزهها با آزمایشهای هستهایِ احتمالی، ارتباطی دارد یا خیر. محمدرضا نقدی، معاون فرمانده کل سپاه، اخیرا ادعایی را درباره کاهش تمایل دانشجویان به اقامت دائم و اخذ تابعیت آمریکا را مطرح کرده بود. در این اپیزود، دلایل خود برای رد این ادعا را مرور کردیم. برداشت اشتباه برخی رسانهها و کاربران شبکههای اجتماعی از محاسبات یک کارشناس اقتصادی از نرخ بیکاری در ایران، موضوع آخرین فکتچک ما در این قسمت است.
00:01:32 مقدمه 00:05:15 آمارهای نادرست و بزرگنمایی شده از قاچاق بنزین 00:15:01 ادعای بیاساس کشتهشدن رئیس ستاد ارتش اسرائیل توسط حزبالله 00:20:55 عکس قدیمی و ساختگی قاآنی با این ادعا که پابند الکترونیکی دارد 00:26:33 ادعای شاخدار درباره اسرائیلیهای کشتهشده در «وعده صادق ۲» 00:32:34 از دستگیری و آزادی یک روزنامهنگار در اسرائیل چه میدانیم؟ 00:36:46 زلزله سمنان، بهخاطر آزمایش بمب هستهای نبود 00:47:50 ادعای نادرست درباره وضعیت تابعیت دانشجویان مهاجر در آمریکا 00:53:37 برداشت اشتباه از محاسبات فرضی یک کارشناس درباره آمار بیکاری 00:58:36 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه آمارهای نادرست و بزرگنمایی شده از قاچاق بنزین ادعای بیاساس کشتهشدن رئیس ستاد ارتش اسرائیل در حمله حزبالله عکس قدیمی و دستکاریشده قاآنی با این ادعا که پابند الکترونیکی دارد ادعای شاخدار درباره اسرائیلیهای کشتهشده در «وعده صادق ۲» از دستگیری و آزادی یک روزنامهنگار در اسرائیل چه میدانیم؟ زلزله سمنان، بهخاطر آزمایش بمب هستهای نبود ادعای نادرست درباره وضعیت تابعیت دانشجویان مهاجر در آمریکا | |||
| فشار تورم | 08 May 2026 | 00:42:59 | |
در قسمت ۲۶۸ پادکست هفتگی فکتنامه ابتدا گزارش شبکه NBC را بررسی میکنیم که مدعی شده یک جنگنده اف-۵ ایرانی در روزهای اول جنگ به پایگاهی نظامی آمریکا در کویت حمله کرده است. در ادامه یک ادعای تازه درباره حمله به مدرسه میناب را مرور میکنیم که اخیرا پربازدید شده بود. انتشار گزارشهای مرکز آمار و بانک مرکزی از تورم فروردین ۱۴۰۵ و طرح ادعایی در صداوسیما درباره گرانیهای اخیر، دو موضوع اقتصادی این قسمت هستند. عکس قدیمی از مادری که اسکلت فرزندش را در دست گرفته، ویدیوی جنجالی کیش، عکس مجتبی خامنهای در بنری که حاشیهساز شد و انتساب یک ویدیو به فرزند دونالد ترامپ، دیگر سوژههای هستند که در این قسمت مرور میکنیم.
00:00:16 مقدمه 00:01:58 از ادعای حمله با اف-۵ به پایگاه آمریکایی در کویت چه میدانیم؟ 00:11:36 ادعای نادرست اذعان ایران به حمله مدرسه میناب با پهپاد 00:15:41 ایرانیان زیر فشار تورم؛ نگاهی به آمارهای فروردین ۱۴۰۵ 00:19:16 نظریه توطئه درباره تورم 00:22:34 عکس قدیمی و ادعای نادرست درباره «دایه سلما» 00:25:46 ویدیوی رقص و پایکوبی در ساحل کیش، ساختگی نیست 00:29:13 ادعای مرگ مجتبی خامنهای با استناد به بنری در مشهد اردهال 00:32:47 انتساب نادرست یک استوری درباره ایران، به پسر دونالد ترامپ 00:34:22 کامنتها
پادکست فکتنامه را این هفته رضا و رزا اجرا میکنند که از اعضای تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیهکننده پادکست است. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه از ادعای حمله با اف-۵ به پایگاه آمریکایی در کویت چه میدانیم؟ ادعای نادرست اذعان ایران به حمله مدرسه میناب با پهپاد ایرانیان زیر فشار تورم؛ نگاهی به آمارهای فروردین ۱۴۰۵ عکس قدیمی و ادعای نادرست درباره «دایه سلما» ویدیوی رقص و پایکوبی در ساحل کیش، ساختگی نیست | |||
| واژهنامه دروغپراکنی: نقشه عملیات ضد اسرائیل را در «خواب» میگیریم | 16 Oct 2024 | 00:14:15 | |
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غیرمستقیم بر ادبیات منتقدان و مخالفان نیز تأثیر گذاشته است. در پنجمین قسمت از سریپادکستهای «واژهنامه دروغپراکنی» توضیح دادهایم که چطور مقامات حکومتی ایران، در بسیاری از مواقع برای اثبات عقاید یا اقدامات خود، به «خواب» یا «الهام» استناد میکنند. اعتقاد به خواب یا الهام غیبی البته در خیلی از مردم رواج دارد؛ اما استفاده از آن به عنوان ابزار سیاسی، نوعی پروپاگاندای حکومتی محسوب میشود. برای مثال، ادعا شده قاسم سلیمانی حتی قبل از کشته شدن، در خواب نیروهایش ظاهر میشد و نقشه عملیات علیه اسرائیل را نشان میداد؛ یا مثلا خواب دیدهاند که ابراهیم رئیسی در دنیای دیگری دارد «مقدمات ظهور را فراهم میکند.» در این قسمت، مثالها و موارد مختلفی از این قبیل خوابها و الهامهای مقامات سیاسی و مذهبی حکومت ایران را مرور کردهایم. پادکست «واژهنامه دروغپراکنی» به همراه مقاله مرتبط با آن، هر دو هفته یکبار چهارشنبهها در پادگیرها و سایت فکتنامه منتشر خواهد شد. | |||
| تصاویر قدیمی برای موشکهای جدید | 11 Oct 2024 | 01:17:51 | |
در قسمت ۱۸۴ پادکست هفتگی فکتنامه، چند مورد از عکسها و ویدیوهایی را که به حمله موشکی ایران به اسرائیل منتسب شده بود، اما نادرست بودند، بررسی و مرور کردیم. یک عکس دستکاریشده با عنوان ازدواج زوج لبنانی با پسزمینه موشکهای ایرانی در رسانههای ایران زیاد دست به دست شد، که از نمونههای بارز همین تصاویر نادرست محسوب میشود. برخی رسانهها و کاربران شبکههای اجتماعی، ویدیوی قدیمی انفجار یک برج در مسکو را با عنوان اصابت موشک ایرانی به قلب تلآویو منتشر کرده بودند، تا جایی که اکانت رسمی دفتر رهبر جمهوری اسلامی ایران در X هم از همان ویدیو استفاده کرده بود، اما بعد از انتشار درستیسنجی فکتنامه، پست و ویدیوی خود را حذف و بعد از چند ساعت یک کلیپ اصلاحشده را منتشر کردند. دو ادعای اخیر علی خامنهای، یکی درباره وضعیت ارتباط جمهوری اسلامی ایران با جهان و دیگری درباره «قانونی بودن حمله هفتم اکتبر حماس»، سوژههای بعدی ما در پادکست این هفته هستند. مرور دو فکتچک اقتصادی درباره هزینه تامین کالاهای اساسی و میزان قاچاق بنزین را نیز در این اپیزود خواهید شنید. یک ادعای نادرست درباره افغانستانی بودن پسربچهای که اخیرا در آمریکا بازداشت شده، مطرح شده بود که آن را نیز فکتچک کردیم. این هفته یک گزارش بدون نشان را هم مرور کردیم؛ روایتها از دختری که در سن یازدهسالگی به اسارت گرفته شد و بعد از یک دهه آزاد شد. آخرین فکتچک این اپیزود مربوط به ادعای وجود یک تکشاخ افسانهای در جنوب ایران است که درباره آن توضیح دادهایم.
00:01:34 مقدمه 00:03:19 عکس ساختگی «ازدواج زوج لبنانی با پسزمینه موشکهای ایران» 00:07:45 چند تصویر نادرست منتسب به حمله موشکی ایران به اسرائیل 00:19:38 استفاده از ویدئوی انفجار در روسیه، به عنوان حمله موشکی ایران 00:23:57 ادعای نادرست خامنهای درباره «قانونیبودن» حمله هفتم اکتبر 00:33:35 ادعای گمراهکننده خامنهای درباره روابط ایران با کشورهای دنیا 00:42:03 هزینه واقعی تامین سبد اقلام اساسی خانوار چقدر است؟ 00:48:41 آمارهای نادرست و بزرگنمایی شده از قاچاق بنزین 00:54:25 ادعای افغانستانیبودن کودکی که در فلوریدا دستگیر شد 00:58:29 انتساب ویدیوی دختری در ترکیه به کودکان سیستان و بلوچستان 01:00:06 «فوزیه»، دختری که در عراق ربوده شد و در غزه پیدا شد 01:08:11 ادعای نادرست دیدهشدن آهوی تکشاخ اصیل ایرانی 01:12:24 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه ویدیوی فرار نتانیاهو بعد از حمله ایران به اسرائیل، قدیمی است عکس دستکاریشده «ازدواج زوج لبنانی با پسزمینه موشکهای ایران» استفاده از ویدئوی قدیمی و دستکاریشده به عنوان حمله موشکی ایران ویدیوی منتسب به آسمان اسرائیل در زمان حمله موشکی ایران تصاویر قطعات باقیمانده موشک، ارتباطی با حمله اخیر ندارد ویدیوی سوختن اتوبوسها در تلآویو پس از حمله انصارالله ویدئوی ساختگی با عنوان آتشسوزی بر اثر بمباران در بیروت ادعای «صوت لو رفته نتانیاهو» بیاساس است استفاده از ویدئوی انفجار در روسیه، به عنوان حمله موشکی ایران ادعای نادرست خامنهای درباره «قانونیبودن» حمله هفتم اکتبر حماس ادعای گمراهکننده خامنهای درباره روابط ایران با کشورهای دنیا هزینه واقعی تامین سبد اقلام اساسی خانوار چقدر است؟ آمارهای نادرست و بزرگنمایی شده از قاچاق بنزین ادعای نادرست درباره افغانستانیبودن کودکی که در فلوریدا دستگیر شد ویدیویی از ترکیه منسوب به کودکان سیستان و بلوچستان، نادرست است «فوزیه امین سیدو» دختری که در عراق ربوده شد و در غزه پیدا شد | |||
| هزارداستان بودجه؛ قسمت نهم - «اسم رمز؛ دانشبنیان» | 09 Oct 2024 | 00:30:00 | |
کلمه «دانشبنیان» یکی از کلیدواژههای پراستفاده رهبران جمهوری اسلامی، به خصوص علی خامنهای در دهه ۱۳۹۰ است. در نهمین قسمت هزارداستان بودجه سراغ این موضوع رفتهایم که چگونه این عبارت تخصصی تبدیل به یک پروژه سیاسی پرهزینه شد. در این قسمت درباره رشد بسیار سریع و مشکوک شرکتهای دانشبنیان و بار مالی آن برای بودجه و اقتصاد ایران صحبت میکنیم.
| |||
| ایران، حزبالله، اسرائیل | 04 Oct 2024 | 00:57:32 | |
در قسمت ۱۸۳ پادکست هفتگی فکتنامه ابتدا چند خبر و تصویر ادعایی درباره حملات اخیر ایران علیه اسرائیل را مرور کوتاهی کردیم. در ادامه، درستیسنجی ویدیویی قدیمی را که ادعا میشد مربوط به شادی مردم لبنان بعد از کشته شدن سیدحسن نصرالله است، مرور کردیم. اخیرا نتایج یک نظرسنجی درباره درگیریهای اسرائیل و فلسطین بعد از حمله ۷ اکتبر حماس در برخی رسانههای داخلی منتشر شد که یک نکته مهم و گمراهکننده داشت. چندی قبل در گزارشی مفصل به موضوع طب ارتعاشی، انرژیدرمانی و انرژی شفابخش پرداختیم و در این قسمت پادکست درباره بخشهایی از آن صحبت کردیم. صحبتهای اخیر ترامپ به شکل نادرستی در خبرگزاری فارس ترجمه شده بود که آن را فکتچک کردیم و در این اپیزود به آن اشاره کردهایم. آمار و ادعاهای بیاساس درباره دانشآموزان افغانستانی در ایران و برخی ادعاهای یک مناظره درباره همین موضوع، یکی از دیگر از سوژههای این اپیزود است. در پایان، درباره ویدیویی ساختگی توضیح دادیم که مدعی بود ایلان ماسک گفته تبار ایرانی دارد و ایرانیان باهوشترین مردم دنیا هستند.
00:01:34 مقدمه 00:05:40 انتشار ویدئویی قدیمی به عنوان شادی لبنانیها از کشتهشدن نصرالله 00:08:54 استفاده گمراهکننده از یک نظرسنجی قدیمی درباره جنگ غزه 00:17:23 درباره طب ارتعاشی، انرژیدرمانی و انرژی شفابخش چه میدانیم 00:33:09 ترجمه نادرست خبرگزاری فارس از صحبتهای ترامپ درباره ایران 00:36:57 آمار و ادعاهای بیاساس درباره دانشآموزان افغانستانی در ایران 00:48:29 ویدیوی اعتراف ایلان ماسک به تبار ایرانیاش 00:50:29 کامنتها
پادکست این هفته فکتنامه را رضا و رزا اجرا میکنند که به ترتیب دبیر تحریریه و عضو تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه انتشار ویدئویی قدیمی به عنوان شادی لبنانیها از کشتهشدن نصرالله استفاده گمراهکننده از یک نظرسنجی قدیمی درباره جنگ غزه درباره طب ارتعاشی، انرژیدرمانی و انرژی شفابخش چه میدانیم ترجمه نادرست خبرگزاری فارس از صحبتهای ترامپ درباره ایران آمار و ادعاهای بیاساس درباره دانشآموزان افغانستانی در ایران ویدیوی اعتراف ایلان ماسک به تبار ایرانیاش آیا گفتههای محمدعلی طاهری مبنای علمی دارد؟ | |||
| واژهنامه دروغپراکنی: «پیشبینی» نابودی اسرائیل به دست ایرانیها | 02 Oct 2024 | 00:13:51 | |
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غیرمستقیم بر ادبیات منتقدان و مخالفان نیز تأثیر گذاشته است. در قسمت چهارم از سریپادکستهای «واژهنامه دروغپراکنی» توضیح دادهایم که بخشی از ادعاهای ساختگی مقامهای حکومتی ایران، به شکل «پیشبینی»هایی هستند که مبنای علمی ندارند. در اینجا صحبت از پیشبینیهایی است که عمدتاً، فراتر از آرزوهای سیاسی مقامات نیستند و حتی در مواردی، زاییده تصور اطلاع آنها از «غیب» به نظر میآیند. اهمیت این رویه از آن جهت است که رهبران سابق و فعلی جمهوری اسلامی، آشکارا بخشی از پرهزینهترین تصمیمهای خود را، با ادعای اطلاع از آینده توجیه کردهاند. در این قسمت، مثالها و موارد مختلفی از این قبیل «پیشبینی»های مقامات سیاسی و مذهبی حکومت ایران را مرور کردهایم. پادکست «واژهنامه دروغپراکنی» به همراه مقاله مرتبط با آن، هر دو هفته یکبار چهارشنبهها در پادگیرها و سایت فکتنامه منتشر خواهد شد. برای شنیدن این پادکستها اسم «فکتنامه» را در اپلیکشینهای پادکست جستجو کنید. نسخه متنی قسمت چهارم پادکست واژهنامه دروغپراکنی در سایت فکتنامه | |||
| پیجرها | 27 Sep 2024 | 01:16:50 | |
در قسمت ۱۸۲ پادکست هفتگی فکتنامه، طبق معمول ابتدا چند موضوع مهم روز را اندکی مرور کردیم و سپس به عنوان نخستین فکتچک، توضیح دادیم که درباره انفجار پیجرها و بیسیمهای حزبالله لبنان چه میدانیم. در ادامه، به ویدیویی اشاره کردیم که برخی رسانههای ایران به عنوان حمله پهپادی حزبالله منتشر کرده بودند، اما ماجرای دیگری داشت. چندی قبل ادعایی نادرست درباره تاریخچه شکلگیری واژه «آزار جنسی» مطرح شده بود که در این قسمت پادکست به طور مفصل به آن پرداختهایم. مسعود پزشکیان در نشست خبری خود جملهای را درباره هزینه واردات بنزین و پرداخت مطالبات برخی اقشار جامعه گفته بود که ما در گزارشی به ابعاد مختلف این ادعا اشاره کردیم. مرور دو فکتچک با موضوع مهاجران افغانستانی؛ یکی ادعای احتکار نان از سوی آنها و دیگری، ادعای بیاساس یک نماینده مجلس درباره جمعیت افغانستانیها در ایران، دیگر سوژههای این قسمت از پادکست فکتنامه هستند.
00:01:37 مقدمه 00:03:57 از انفجار دستگاههای ارتباطی پیجر و بیسیم حزبالله لبنان چه میدانیم؟ 00:21:10 انتشار ویدئوی قدیمی مربوط به اوکراین به عنوان حمله پهپادی حزبالله 00:23:56 اطلاعات نادرست درباره تاریخچه شکلگیری واژه «آزار جنسی» 00:52:07 ارتباط پول واردات بنزین با مطالبات قانونی شهروندان چیست؟ 01:00:04 شخصی که ۵۰۰۰ نان را احتکار کرده، شهروند افغانستانی نیست 01:02:15 آمار جمعیت ۱۷ میلیون نفری افغانستانیها در ایران، نادرست است 01:08:14 کامنتها
پادکست این هفته فکتنامه را فرهاد، رضا و رزا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر، دبیر تحریریه و عضو تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه از انفجار دستگاههای ارتباطی پیجر و بیسیم حزبالله لبنان چه میدانیم؟ انتشار ویدئوی قدیمی مربوط به اوکراین به عنوان حمله پهپادی حزبالله اطلاعات نادرست درباره تاریخچه شکلگیری واژه «آزار جنسی» ارتباط پول واردات بنزین با مطالبات قانونی شهروندان چیست؟ شخصی که ۵۰۰۰ نان را احتکار کرده، شهروند افغانستانی نیست آمار جمعیت ۱۷ میلیون نفری افغانستانیها در ایران، نادرست است ادعای شاخدار درباره تدریس نابودی اقتصاد ایران در مدارس ژاپن | |||
| هزارداستان بودجه؛ قسمت هشتم - «ماجرای خامنهای و بودجه» | 26 Sep 2024 | 00:34:04 | |
در گیر و دار بررسی بودجه سال ۹۸ ناگهان خبر رسید که علی خامنهای دستور داده که فرایند بررسی متوقف شود و بودجه برای «اصلاح ساختاری» به دولت بازگردانده شود. از آن زمان نزدیک ۶ سال میگذرد و عبارت «رهنمودهای رهبری برای اصلاح ساختار بودجه» در رسانهها و مراجع رسمی بارها دست بهدست و تکرار شده است. در هشتمین قسمت هزارداستان بودجه سراغ این سوال رفتیم که منظور رهبر جمهوری اسلامی از «اصلاح ساختار بودجه» چیست؟
هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا | |||
| حوزه علمیه خواهران المهدی در تایلند | 20 Sep 2024 | 01:31:12 | |
در قسمت ۱۸۱ پادکست فکتنامه ابتدا به مقالهای اشاره کردیم که به درخواست مجله «تایم» از فکتنامه، تهیه و در وبسایت این مجله منتشر شد. سپس برخی خبرهای اولیه درباره انفجار چند هزار پیجر در لبنان را مرور کردیم. در ابتدای فکتچکهای پرتعداد این هفته، به ویدیویی اشاره کردیم که ادعا شده مربوط به وداع کادر درمان با پیکر مهسا امینی است. ادعای نادرست مسعود پزشکیان در نشست خبری خود درباره موشکهای هایپرسونیک ایران، فکتچک دیگری است که در این قسمت درباره آن توضیح دادیم. ویدیویی که برخی با استناد به آن گفته بودند بنزین برای بازنشستگان امارتی رایگان شده است، سوژه دیگر این هفته بود. در این قسمت همچنین روایتهای مختلف و متفاوتی را که از تلاش احتمالی صادق خلخالی برای تخریب تخت جمشید وجود دارد، مرور کردیم. چهار ادعا که ارتباط مستقیم و غیرمستقیم با موضوع مهاجران افغانستانی در ایران دارند نیز سوژه فکتچکهای دیگر این هفته بودند. شایعه عقد یک مداح معروف با چند زن جوان تایلندی و ادعای تکراری درمان خانگی آب مروارید نیز از موضوعاتی بودند که این هفته به نشانهایی بهتر از شاخدار و نادرست نرسیدند. ادعای وجود یک علامت پرحاشیه بر روی لباس رسمی کماندوهای اسرائیلی، سوژه دیگری بود که فکتچک آن را در این پادکست مرور کردیم.
00:01:29 مقدمه 00:11:17 ویدیوی نادرست منسوب به وداع با پیکر بیجان مهسا امينی 00:14:28 ادعای نادرست پزشکیان درباره ایرانینبودن موشک فلسطین-۲ 00:18:42 بنزین رایگان برای بازنشستگان اماراتی 00:25:54 درباره خلخالی و تلاش برای تخریب تختجمشید 00:39:16 ادعا درباره تعداد افغانستانیهایی که روزانه وارد ایران میشوند 00:51:45 شایعه نادرست درباره اخراج پسر خداداد عزیزی از ایران 00:53:41 ادعای نادرست نماینده مجلس درباره اتباع غیرایرانی و یارانهها 01:01:49 ویدیوی نادرست منتسب به قمهکشی دختران افغانستانی 01:05:11 ادعای بیاساسِ عقد مداح خامنهای، با سه زن تایلندی در بانکوک 01:12:29 بج «نیل تا فرات» روی بازوی کماندوهای اسرائیلی؟ 01:17:51 چکاندن آب پیاز و لیموترش در چشم آبمروارید را درمان نمیکند 01:22:40 کامنت
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه ویدیوی نادرست منسوب به وداع با پیکر بیجان مهسا امينی ادعای نادرست پزشکیان درباره ایرانینبودن موشک فلسطین-۲ بنزین رایگان برای بازنشستگان اماراتی درباره خلخالی و تلاش برای تخریب تختجمشید ادعا درباره تعداد افغانستانیهایی که روزانه وارد ایران میشوند شایعه نادرست درباره اخراج پسر خداداد عزیزی از ایران ادعای نادرست نماینده مجلس درباره اتباع غیرایرانی و یارانهها ویدیوی نادرست منتسب به قمهکشی دختران افغانستانی ادعای بیاساسِ عقد مداح خامنهای، با سه زن تایلندی در بانکوک بج «نیل تا فرات» روی بازوی کماندوهای اسرائیلی؟ چکاندن آب پیاز و لیموترش در چشم آب مروارید را درمان نمیکند | |||
| واژهنامه دروغپراکنی: «تحلیلگران غرب» با رهبر همنظرند | 18 Sep 2024 | 00:12:55 | |
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غیرمستقیم بر ادبیات منتقدان و مخالفان نیز تأثیر گذاشته است. در قسمت سوم از سریپادکستهای «واژهنامه دروغپراکنی» به عبارتی پرداخته ایم که بارها از زبان مقامات حکومت ایران شنیدهایم: «تحلیلگران میگویند». یک سنت بسیار رایج در تبلیغات حکومتی ایران، انتساب ادعاهای بیمبنا به منابع مبهم است. این منابع اغلب، تحلیلگران یا دانشمندان غربی هستند و معمولا آدرس دقیقی هم ندارند. ارجاع به «مستنداتی» از این نوع، در ادبیات رهبر جمهوری اسلامی ایران نیز نمود واضحی دارد. درحقیقت به نظر میرسد که او، با وجود مواضع ضد غربی خود، همواره به نوعی آرزوی تایید شدن از طرف غربیها را داشته است. نسبت دادن روایتهای عجیب به شخصیتهای خارجی، گذشته از تبلیغات سیاسی، در تبلیغات مذهبی هم کاربرد گستردهای دارد. در این پادکست، مثالها و موارد مختلفی از نحوه استفاده حکومت ایران از این عبارت را مرور کردهایم و گفتهایم که چرا و چطور برای بسیاری از ادعاهای خود از عناوینی مثل «یک تحلیلگر گفت» یا «تحلیلگران میگویند» بهره میگیرند. پادکست «واژهنامه دروغپراکنی» به همراه مقاله مرتبط با آن، هر دو هفته یکبار چهارشنبهها در پادگیرها و سایت فکتنامه منتشر خواهد شد. برای شنیدن این پادکستها اسم «فکتنامه» را در اپلیکشینهای پادکست جستجو کنید. نسخه متنی قسمت سوم پادکست واژهنامه دروغپراکنی در سایت فکتنامه | |||
| امالبنین | 13 Sep 2024 | 01:08:05 | |
در قسمت ۱۸۰ پادکست فکتنامه ابتدا به خبرها درباره هک گسترده سیستم بانکی ایران، سالگرد کشته شدن مهسا امینی و یک فکتچک بنزینی اشاره کردیم. در ادامه، به بهانه اظهارنظری از صادق بیت سیاح، ورزشکار ایرانی، درباره متن و حواشی حذف او از پارالمپیک پاریس که در روزهای اخیر پربحث شده بود، صحبت کردهایم. سهم شرکتها و اشخاص وابسته به بانک آینده از تسهیلات این بانک، موضوع دیگری است که به درستیسنجی ادعایی درباره آن پرداختیم. یک بازداشت امنیتی در ترکیه طی هفته قبل در رسانههای ایران بازتاب داشت، اما خبر برخی از این رسانهها با یک اشتباه در تیترهایشان همراه بود. یکی از ادعاهای نادرست پرتکرار درباره جنبش سبز و اعتراضات سال ۸۸، اخیرا در یک مناظره باز هم مطرح شد که ما آن را درستیسنجی کردیم و در این قسمت درباره آن توضیح دادهایم. ادعای نادرستی درباره جدا کردن یک نوزاد از مادرش و همچنین یک خبر درست درباره تعداد روزهای تعطیل در سال تحصیلی جدید، از موضوعات دیگر پادکست این هفته هستند. ماجرای اشتباه پرحاشیه یک فرمانده ارتش آمریکا و برکناری او نیز در سوژه دیگری است که در قسمت ۱۸۰ به آن پرداختهایم. در بخش مرور کامنتها به دغدغه چند مخاطب درباره موضوع مهاجران افغانستانی در ایران نیز اشاره کردیم و توضیحاتی درباره آن دادیم.
00:01:41 مقدمه 00:07:55 بیت سیاح در پارالمپیک توکیو «پرچم» امالبنین نشان نداد 00:18:28 سهم شرکتهای زیرمجموعه بانک آینده از تسهیلات 00:23:50 بازداشت تسهیلکننده مالی موساد در ترکیه 00:28:26 ادعای نادرست کتاب سایه عقابها درباره سناتور مککین و جنبش سبز 00:39:16 خبر نادرست درباره جدا کردن کودک متولد خارج از ازدواج از مادرش 00:45:21 سال تحصیلی ۰۴-۱۴۰۳ چند روز تعطیلی دارد؟ 00:48:24 تغییر فرمانده آمریکایی بهخاطر نصب برعکس دوربین اسلحه 00:55:14 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه بیت سیاح در پارالمپیک توکیو «پرچم» امالبنین نشان نداد سهم شرکتهای زیرمجموعه بانک آینده از تسهیلات بازداشت تسهیلکننده مالی موساد در ترکیه ادعای نادرست کتاب سایه عقابها درباره سناتور مککین و جنبش سبز خبر نادرست درباره جدا کردن کودک متولد خارج از ازدواج از مادرش سال تحصیلی ۰۴-۱۴۰۳ چند روز تعطیلی دارد؟ تغییر فرمانده آمریکایی بهخاطر نصب برعکس دوربین اسلحه خاطرهای که در کتاب کلینتون نیست! ادعای شاخدار ارتباط داعش با دموکراتهای آمریکا بررسی و تحلیل کارزار دیساینفورمیشین جمهوری اسلامی در اعتراضات ۱۴۰۱ مستند «دروغپراکنی برای حفظ حجاب» مستند «دروغهای حکومتی در اعتراضات ۱۴۰۱» ابهامهای «گزارش» دادسرا درباره نحوه کشته شدن مهسا امینی ادعای شاخدار فرمانده انتظامی تهران بزرگ درباره تغییر لباس مهسا امینی | |||
| آمار جانفدا | 01 May 2026 | 01:09:18 | |
در قسمت ۲۶۷ پادکست هفتگی فکتنامه ابتدا درباره روایت جمهوری اسلامی از تعداد ثبتنامکنندگان سایت «پویش جانفدا» توضیح میدهیم. در ادامه، درباره این موضوع صحبت میکنیم که برجستهسازی حضور زنان و بویژه زنان بدون حجاب و استفاده از رنگ صورتی در تجمعهای خیابانی حامیان حکومت ایران چه دلایلی دارد. محاصره دریایی ایران به دست آمریکا همچنان ادامه دارد. در این قسمت توضیح دادهایم که این محاصره در عمل چه معنایی دارد. حمله به رضا پهلوی در برلین و تیراندازی فردی مسلح به مهمانی خبرنگاران کاخ سفید با حضور دونالد ترامپ، از اتفاقات خبرساز هفته گذشته بودند. دو فکتچک مربوط به این دو موضوع را مرور میکنیم. ویدیوی منتسب به دیدار مخفیانه عراقچی با یک زن پاکستانی، ادعای برافراشتن پرچم شیر و خورشید در مسجد شاه اصفهان و چند سوژه دیگر مرتبط با تحولات این روزها را نیز در پایان این اپیزود مرور خواهیم کرد.
00:00:14 مقدمه 00:02:10 بررسی آمارهای ثبتنام در سایت «پویش جانفدا» 00:22:10 پاشیدن رنگ صورتی بر کشتار خیابانی 00:30:12 زنان و حجاب در تبلیغات حکومتی روزهای جنگ 00:45:40 محاصره دریایی ایران در عمل چه معنایی دارد؟ 00:54:52 ادعای نادرست درباره هویت شخص مهاجم به رضا پهلوی در برلین 00:58:17 ویدیوی جعلی از تیرانداز مراسم شام خبرنگاران کاخ سفید 01:01:23 ویدیوی ساختگی منتسب به دیدار عراقچی با یک زن در پاکستان 01:03:15 ویدیوی برافراشتن پرچم شیر و خورشید در اصفهان، ساختگی است 01:05:03 ویدیوی منتسب به بازگشت ناو جرالد فورد به خاورمیانه قدیمی است 01:06:26 کامنتها
پادکست فکتنامه را این هفته رضا و رزا اجرا میکنند که از اعضای تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیهکننده پادکست است. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه چرا آمار ۳۰ میلیونی پویش «جانفدا» عددسازی است؟ پاشیدن رنگ صورتی بر کشتار خیابانی زنان و حجاب در تبلیغات حکومتی روزهای جنگ محاصره دریایی ایران در عمل چه معنایی دارد؟ ادعای نادرست درباره هویت شخص مهاجم به رضا پهلوی در برلین ویدیوی جعلی از تیرانداز مراسم شام خبرنگاران کاخ سفید ویدیوی ساختگی منتسب به دیدار عراقچی با یک زن در پاکستان ویدیوی برافراشتن پرچم شیر و خورشید در اصفهان، ساختگی است ویدیوی منتسب به بازگشت ناو جرالد فورد به خاورمیانه قدیمی است | |||
| هزارداستان بودجه؛ قسمت هفتم - «بحران صندوقهای بازنشستگی» | 11 Sep 2024 | 00:32:10 | |
شرایط صندوقهای بازنشستگی در ایران بحرانی است؛ بحران ناترازی صندوقها روز به روز تشدید و هزینه تامین مالی صندوقها برای بودجه روز به روز تشدید میشود. امسال بودجه صندوقهای بازنشستگی یک و نیم برابر کل کسری بودجهای است مهمترین عامل وجود تورم مزمن در ایران است. در هفتمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، سراغ «صندوقهای بازنشستگی» رفتهایم. درباره عمق بحران، دلایل آن، فساد و بیانضباطیهای مالی و مسائل دیگری صحبت کردهایم که مشکل ناترازی صندوقهای بازنشستگی در ایران را تبدیل به یک ابربحران اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کرده است. هزارداستان بودجه، کار مشترک فکتنامه و رادیو فردا؛ پادکستی برای بازخوانی ماجراهای شنیدنی در لابلای تبصرهها، بندها و ردیفهای بودجه. هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا گزارش پایگاه دادههای باز ایران درباره بحران صندوقهای بازنشستگی | |||
| زایمان افغانها در کرج | 06 Sep 2024 | 00:50:12 | |
در ابتدای قسمت ۱۷۹ پادکست هفتگی فکتنامه، بعد از مقدمه، به سه ادعای نادرستی که در حاشیه بازداشت پاول دورف، مدیر و مالک پیامرسان تلگرام منتشر شده بود اشاره کردیم. در ادامه ضمن مرور فکتچک مربوط به یک تجاوز انتقامجویانه در پاکستان، سابقه این مساله در پاکستان را هم بیان کردیم. در روزهای گذشته، از ویدیوی کوتاه یک کارناوال در اسپانیا برداشت نادرستی شده بود که گزارش درستیسنجی مربوط به آن را در این اپیزود مرور کردهایم. یکی از ادعاهای پرحاشیه روزهای اخیر، آمار زایمان اتباع افغانستانی در کرج بود. در این قسمت از پادکست توضیح دادیم که صحبتهای یک مقام بیمه سلامت در این باره چگونه به یک خبر تحریفشده تبدیل شد. پس از آن، ادعای بیاساس ماهیگیری چینیها در دریای خزر را مرور کردیم و سپس سراغ کامنتهای مخاطبان رفتیم. در بخش مرور کامنتها، به یک توضیح ضروری درباره برخی نگرانیها از حضور مهاجران افغانستانی در ایران اشاره کردهایم.
00:00:58 مقدمه 00:04:52 اطلاعات نادرست حاشیه بازداشت موسس پیامرسان تلگرام 00:15:29 درباره تجاوز انتقامجویانه در پاکستان چه میدانیم؟ 00:21:59 توصیف نادرست از ویدیوی یک کارناوال سالانه با حضور کودکان 00:27:04 خبر تحریفشده درباره آمار زایمان اتباع غیرایرانی در کرج 00:31:54 ادعای بیاساس ماهیگیری چینیها در دریای خزر 00:37:20 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه اطلاعات نادرست حاشیه بازداشت موسس پیامرسان تلگرام درباره تجاوز انتقامجویانه در پاکستان چه میدانیم؟ توصیف نادرست از ویدیوی یک کارناوال سالانه با حضور کودکان خبر تحریفشده درباره آمار زایمان اتباع غیرایرانی در کرج | |||
| واژهنامه دروغپراکنی: «مردم جهان» به سردمداری ما قیام کردهاند | 04 Sep 2024 | 00:13:38 | |
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غیرمستقیم بر ادبیات منتقدان و مخالفان نیز تأثیر گذاشته است. دومین قسمت از سریپادکستهای «واژهنامه دروغپراکنی» به «مردم جهان» و نحوه استفاده جمهوری اسلامی از این عبارت پرداختهایم. بسیاری از ادعاهای مسئولان ایرانی در مورد جهان، کلیدواژه «مردم جهان» را یدک میکشند؛ آمار و اخباری ساختگی که همواره بخش بسیار مهمی از تبلیغات رسمی حکومت جمهوری اسلامی را تشکیل دادهاند. هدف از تولید این خبرها، ایجاد این تصور در داخل بوده که وضعیت مملکت، از مرفهترین کشورهای جهان هم بهتر است، یا اینکه رهبران نظام، از همه رهبران دنیا تواناترند. کارکرد مشخص این تصویرسازی، ایجاد نوعی رضایت کاذب بین اقشاری است که امکان دارد چنان خبرهایی را کموبیش باور کنند. در این پادکست، مثالها و موارد مختلفی از نحوه استفاده حکومت ایران از «مردم جهان» را مرور کردهایم؛ مواردی که در اظهارات و ادعاهای طیف گستردهای از مسئولان، از روحالله خمینی گرفته تا علی خامنهای به چشم میخورد. پادکست «واژهنامه دروغپراکنی» به همراه مقاله مرتبط با آن، هر دو هفته یکبار چهارشنبهها در پادگیرها و سایت فکتنامه منتشر خواهد شد. نسخه متنی قسمت دوم پادکست واژهنامه دروغپراکنی در سایت فکتنامه | |||
| درباره یک تعظیم | 30 Aug 2024 | 00:40:46 | |
در ابتدا و انتهای قسمت ۱۷۸ پادکست هفتگی فکتنامه به بازداشت پاول دورف، مدیر پیامرسان تلگرام و خبرهای مربوط به آن اشاره کردهایم که از جمله اخبار مهم این روزها محسوب میشود. دو فکتچک مربوط به موضوعات جمعیتی، از جمله گزارشهایی هستند که در این پادکست به مرور آنها پرداختیم؛ نخست ادعایی شاخدار درباره اینکه مهاجران افغانستانی به زودی به نژاد اول ایران تبدیل خواهند شد و دوم، برآوردی درباره جمعیت حال حاضر ایران که اثبات یا رد آن نیازمند دسترسی به یک آمار مهم است. ادعای تکراری درباره فواید سینهزنیهای مرسوم در عزاداریهای مختلف، به ویژه محرم، از دیگر گزارشهایی است که در این قسمت پادکست مرور کردهایم. یک عکس قدیمی از دست دادن و تعظیم فردی در برابر محمدرضا شاه با این توضیح منتشر شده بود که آن فرد، پدر دونالد ترامپ است. درباره رد این ادعا و ماجرای اصلی آن عکس نیز در این پادکست صحبت کردهایم.
00:00:56 مقدمه 00:04:13 ادعای شاخدار درباره جمعیت مهاجران افغانستانی و رشد آن 00:09:47 آیا جمعیت ایران در حال حاضر ۹۱ میلیون نفر است؟ 00:16:37 سینهزنی، کنسرت آمریکایی و کاهش غم و اضطراب 00:26:00 ادعای نادرست تعظیم پدر دونالد ترامپ در برابر شاه 00:30:37 ادعای تعلیق خرید ۸۰ جنگنده، بهخاطر بازداشت پاول دورف 00:32:19 کامنتها
پادکست این هفته را رزا، از اعضای تحریریه فکتنامه، اجرا کرده است. این پادکست بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه ادعای شاخدار درباره جمعیت مهاجران افغانستانی و رشد آن در ایران آیا جمعیت ایران در حال حاضر ۹۱ میلیون نفر است؟ سینهزنی، کنسرت آمریکایی و کاهش غم و اضطراب ادعای نادرست تعظیم پدر دونالد ترامپ در برابر شاه ادعای تعلیق خرید ۸۰ جنگنده از فرانسه، بهخاطر بازداشت پاول دورف | |||
| هزارداستان بودجه؛ قسمت ششم - «پروژه جمعیت» | 28 Aug 2024 | 00:31:15 | |
«پروژه جمعیت» در ایران بیش از یک دهه پیش با دستور رهبر جمهوری اسلامی برای افزایش جمعیت کلید خورد و به سرعت تبدیل به یکی از کلانترین و پرهزینهترین پروژههای کلان در ایران شد. سالانه هزاران میلیارد تومان از منابع بودجه، با مشارکت نهادها و گروههای ذینفع هوادار حکومت برای پیشبرد این پروژه هزینه میشود، اما نهتنها تغییری در روند تغییرات جمعیتی رخ نداده، بلکه طبق آمار رسمی روند نزولی شاخصهای جمعیتی به نسبت قبل شتاب بیشتری پیدا کردهاند. در ششمین قسمت این پادکست درباره «پروژه جمعیت»، ابعاد و هزینههای آن و بعضی مسائل دیگر مربوط به این ماجرا صحبت کردهایم. هزارداستان بودجه، کار مشترک فکتنامه و رادیو فردا؛ پادکستی برای بازخوانی ماجراهای شنیدنی در لابلای تبصرهها، بندها و ردیفهای بودجه. هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا قانون بودجه ۱۴۰۳ صفحات ۴، ۱۷، ۱۸، ۹۷، ۱۵۰، ۱۶۳، ۱۶۴، ۱۶۷ و ۱۶۸ گزارش بیبیسی درباره هدفگذاری دولت احمدینژاد برای جمعیت ۱۵۰ میلیونی در سال ۸۹ | |||
| باب اسفنجی و دانشمندان برتر | 23 Aug 2024 | 01:01:01 | |
در ابتدای قسمت ۱۷۷ پادکست فکتنامه، پس از معرفی پادکست جدید «واژهنامه دروغپراکنی» و مرور کوتاه چند خبر و ادعا، به سراغ فکتچکهای هفته اخیر رفتیم. دو ادعای مرتبط با گزینههای پیشنهادی کابینه مسعود پزشکیان را فکتچک کردیم؛ گزینههایی که البته ساعاتی پیش از ضبط پادکست این هفته، همگی از مجلس رای اعتماد گرفتند؛ آن هم در پروسهای که بیحاشیه نبود. ادعای اول به رتبه علمی ستار هاشمی، وزیر ارتباطات، مربوط میشد و دومین ادعا نیز از سوی عبدالناصر همتی وزیر اقتصاد مطرح شده بود که هر دو را فکتچک کردیم. در روزهای اخیر خبرها و ویدیوهایی منتشر شد که ادعا میکرد پلیس بریتانیا چند نفر را بخاطر پستهایی در شبکههای اجتماعی بازداشت کرده است. این موضوع را فکتچک کردیم و جداگانه درباره ادعا و ویدیوهایش صحبت کردیم. یکی از مقامهای شرکت توانیر درباره رشد مصرف برق در ایران آماری ارائه کرده بود که هرچند بیربط با واقعیت نبود اما یک نکته مهم در آن نادیده گرفته شده بود. یکی از پربحثترین و پرحاشیهترین موضوعات روزهای اخیر، درخواست مبینا نعمتزاده برای تحصیل بدون کنکور در رشته پزشکی بود. ادعایی که در یکی از برنامههای صداوسیما مطرح شده بود، باعث شد حواشی این مساله بیشتر شود. ما این ادعا را درستیسنجی کردیم. آخرین فکتچک این هفته، مربوط به این ادعا بود که کارتون «باب اسفنجی» موجب به وجود آمدن یا تشدید عارضه نقص توجه و تمرکز در کودکان میشود. در این پادکست درباره فکتچک این ادعا توضیح دادیم.
00:01:32 مقدمه 00:08:54 وزیر پیشنهادی ارتباطات در لیست «دو درصد محققان برتر جهان» است؟ 00:22:23 بانک مرکزی چقدر ارز به بازار تزریق کردهاست؟ 00:28:24 رشد مصرف برق در ایران 00:31:58 بازداشت و حکم زندان بهخاطر ایجاد تنفر نژادی در فیسبوک 00:38:36 درباره تحصیل مبینا نعمتزاده در رشته پزشکی چه میدانیم؟ 00:47:47 باب اسفنجی و عارضه نقص توجه و تمرکز 00:54:55 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه وزیر پیشنهادی ارتباطات در لیست «دو درصد محققان برتر جهان» است؟ بانک مرکزی چقدر ارز به بازار تزریق کردهاست؟ بازداشت و حکم زندان بهخاطر ایجاد تنفر نژادی در فیسبوک درباره تحصیل مبینا نعمتزاده در رشته پزشکی چه میدانیم؟ باب اسفنجی و عارضه نقص توجه و تمرکز تصویر جعلی روزنامه اطلاعات درباره تبریک محمدرضا شاه برای جدایی بحرین | |||
| واژهنامه دروغپراکنی: «مردم» راضیاند گرانی بیشتر شود ولی حجاب باشد | 21 Aug 2024 | 00:13:48 | |
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غیرمستقیم بر ادبیات منتقدان و مخالفان نیز تأثیر گذاشته است. نخستین قسمت از سریپادکستهای «واژهنامه دروغپراکنی» به واژه «مردم» و نحوه استفاده جمهوری اسلامی از این کلمه پرداختهایم. در طول چند دهه برخورد خشونتآمیز حکومت ایران با زنان بر سر حجاب، بویژه در سالهای اخیر، چهرههای حکومتی، تحمیل حجاب را از اهداف اصلی «مردم» دانستهاند. آنها همچنین مدعی هستند که با وجود همه مشکلات «مردم» اصل نظام را قبول دارند. در پرونده هستهای نیز بارها اعلام کردهاند که «مردم» مشکلی با تحریمها ندارند و مایلند نظام، برنامه هستهای را ادامه دهد. در این پادکست، مثالها و موارد بیشتری از نحوه استفاده حکومت ایران از «مردم» را مرور کردهایم. پادکست «واژهنامه دروغپراکنی» به همراه مقاله مرتبط با آن، هر دو هفته یکبار چهارشنبهها در پادگیرها و سایت فکتنامه منتشر خواهد شد. | |||
| جعلیها؛ از فرانسه تا بنگلادش | 16 Aug 2024 | 00:49:16 | |
در ابتدای قسمت ۱۷۶ پادکست هفتگی فکتنامه بعد از اشاره به چند خبر مهم این روزها، درستیسنجی خبری را مرور کردیم که ادعا میکرد دستور خامنهای برای حمله به اسرائیل بعد از کشته شدن اسماعیل هنیه در تهران، باعث ریزش شدید در بازارهای سهام دنیا شده است؛ ادعایی که از ما نشان نادرست گرفت. پررنگترین موضوع پادکست این هفته، سوژههای مرتبط با تحولات اخیر بنگلادش است. در این ارتباط چهار ویدیو را در دو گزارش مختلف درستیسنجی کردیم و همگی نشانهای نادرست و شاخدار گرفتند. در قسمت ۱۷۶ پادکست، این ویدیوها و دلایل فکتنامه برای رد ادعاهای مربوط به آن را مرور کردهایم. اخیرا تصویری ساختگی از یک نظرسنجی در کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل منتشر و به طور گسترده دست به دست شد که ادعا میکرد «تجاوز جنسی به اسرای فلسطینی» را به رأی گذاشته است؛ در حالی که چنین خبری صحت ندارد. درباره این موضوع در پادکست صحبت کردهایم. سوژه بعدی، استفاده از یک خبر قدیمی برای ساخت و انتشار یک اسکرینشاتِ ساختگی است؛ خبری که از تجاوز گروهی چند مهاجر افغانستانی در یک روستا طی روزهای اخیر حکایت داشت اما در اصل و ابعاد خبر، تاریخ آن و جعل صفحه خبری منتسب به ایرنا، دستکاری گستردهای انجام شده بود. پیش از مرور کامنتها نیز فکتچک یه تصویر جعلی دیگر را مرور کردیم که ادعا میکرد رئیسجمهور فرانسه و محافظش در حال بوسیدن لبهای یکدیگر هستند.
00:01:31 مقدمه 00:06:08 فرمان حمله خامنهای به اسرائیل، بر بازارهای سهام تاثیر گذاشت؟ 00:13:21 ادعای شاخدار فروش زنان هندو در بنگلادش به عنوان برده 00:19:53 چند ویدیوی نادرست مرتبط با رویدادهای اخیر بنگلادش 00:28:55 ادعای شاخدار نظرسنجی درباره تجاوز جنسی به اسرای فلسطینی در اسرائیل 00:32:45 جعل و بازنشر یک خبر قدیمی درباره مهاجران افغانستانی 00:38:55 تصویر جعلی بوسه مکرون و محافظ شخصیاش روی قایق 00:43:07 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه فرمان حمله رهبر جمهوری اسلامی به اسرائیل، بر بازارهای سهام تاثیر گذاشت؟ ادعای شاخدار فروش زنان هندو در بنگلادش به عنوان برده چند ویدیوی نادرست مرتبط با رویدادهای اخیر بنگلادش ادعای شاخدار نظرسنجی درباره تجاوز جنسی به اسرای فلسطینی در اسرائیل جعل و بازنشر یک خبر قدیمی درباره مهاجران افغانستانی تصویر جعلی بوسه مکرون و محافظ شخصیاش روی قایق | |||
| هزارداستان بودجه؛ قسمت پنجم - «هر دست که دادند از آن دست گرفتند» | 14 Aug 2024 | 00:30:36 | |
در بودجه سالانه کشور دو بار به مالیات «آستان قدس رضوی» اشاره شده. یک بار در بخش منابع و درآمدها با عنوان «مالیات شرکتها و موسسات اقتصادی وابسته به آستان قدس» و دومی در بخش مصارف و هزینهها با عنوان «استرداد مالیات شرکتها و موسسات اقتصادی وابسته به آستان قدس». در پنجمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، سراغ قصه عجیب و بدهوبستان مالیاتی آستان و قدس و سایر بنگاههیا بزرگ اقتصادی رفتیم که همگی زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی اداره میشوند و با صلاحدید او از پرداخت مالیات معاف شدهاند. هزارداستان بودجه، کار مشترک فکتنامه و رادیو فردا؛ پادکستی برای بازخوانی ماجراهای شنیدنی در لابلای تبصرهها، بندها و ردیفهای بودجه. هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا قانون بودجه ۱۴۰۳ صفحات ۳۳، ۱۴۶، ۱۵۰ و ۱۶۶ توضیحات ابراهیم رئیسی درباره مالیات آستان قدس فکتچک گفتههای ابراهیم رئیسی درباره مالیات آستان قدس فکتچک ادعای نماینده مجلس درباره مالیات شرکتهای زیرمجموعه رهبر | |||
| ماجرای بوکسور الجزایری | 09 Aug 2024 | 00:56:20 | |
یکی از مهمترین خبرهای روزهای اخیر، کشته شدن اسماعیل هنیه، از رهبران ارشد حماس، در تهران بود. در ابتدای قسمت ۱۷۵ پادکست فکتنامه به دو گزارشی اشاره کردیم که بیارتباط به این موضوع نیست. ابتدا فکتچک مربوط به عکس دستکاریشدهای از اسماعیل قاآنی را مرور کردیم. قاآنی فرمانده نیروی قدس سپاه است و برخی با انتشار این عکس به کنایه نوشتند که او از ترس اسرائیل با لباس مبدل تردد میکند. بهتازگی اینستاگرام در ترکیه مسدود شد و گمانهزنیهایی از ارتباط این تصمیم با حواشی بعد از کشته شدن هنیه مطرح شد؛ اما ما به آن نشان غیرقابل اثبات دادیم. از پرحاشیهترین اتفاقات اخیر، حرف و حدیثها درباره جنسیت بوکسور الجزایری در المپیک پاریس بود و اینکه آیا «ایمان خلیف» ترنسجندری است که در مسابقات زنان شرکت میکند یا نه. فکتچک مربوط به این ادعاها را در این اپیزود مرور کردهایم. همزمان با انتشار گزارشهایی از قطعی برق در تهران و چندین شهر ایران، نموداری درباره مقایسه مصرف برق در ایران و چند کشور مورد توجه قرار گرفت که حاوی دادههای نادرستی بود. توضیحات ما درباره این این نمودار را در این قسمت خواهید شنید. دو عکس دیگر هم در این هفته دستمایه فکتچکهای ما شد. تصویری که گفته میشد مربوط به تصرف محل اقامت نخستوزیر مستعفی بنگلادش و تختخواب اوست، اما عکسی قدیمی و مربوط به سریلانکاست. عکس بعدی، به بالا گرفتن تنش میان جمهوری اسلامی ایران و نیروهای تحت حمایت آن با اسرائیل برمیگردد. یک تصویر از نتانیاهو پخش و ادعا شد حزبالله لبنان آن را منتشر و او را تهدید کرده که کاملا در تیررس است. ما این عکس و ادعا را درستیسنجی کردیم. همچنین از مخاطبان درخواست کردهایم که در نظرخواهی آنلاین فکتنامه شرکت کنند و لینک آن را در توضیحات این قسمت گذاشتهایم.
00:01:34 مقدمه 00:03:43 عکس ساختگی اسماعیل قاآنی با حجاب 00:10:31 فیلتر شدن اینستاگرام در ترکیه 00:18:27 درباره ایمان خلیف، بوکسور الجزایری چه میدانیم؟ 00:32:49 نمودار و آمارهای نادرست از مصرف برق ایران و چند کشور دیگر 00:39:00 عکس نادرست در مورد اعتراضهای اخیر بنگلادش 00:42:03 عکس جعلی تهدید نتانیاهو 00:45:05 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه عکس ساختگی اسماعیل قاآنی با حجاب درباره ایمان خلیف، بوکسور الجزایری چه میدانیم؟ نمودار و آمارهای نادرست از مصرف برق ایران و چند کشور دیگر | |||
| محاصره | 24 Apr 2026 | 00:58:30 | |
در قسمت ۲۶۶ پادکست هفتگی فکتنامه ابتدا درباره آثار اقتصادی محاصره دریایی جنوب ایران از سوی آمریکا صحبت میکنیم. در ادامه، ادعای محمدباقر قالیباف درباره تثبیت حملات جمهوری اسلامی در جنگ اخیر را بررسی میکنیم. مطرح شدن یک پژوهش درباره شعارهای اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در بیبیسی فارسی، واکنشهای زیادی را برانگیخت. در این اپیزود درباره اعتبارسنجی آن توضیح دادهایم. ادعای پرتکرار تاثیر جنگ و آسیب رادارهای اطراف ایران بر افزایش بارندگیها و همچنین ادعای شاخدار روزنامه کیهان درباره بحرین، موضوعات دیگر این قسمت هستند. انتساب دو ویدیوی آتشسوزی کشتیها به تحولات روزهای اخیر، عکس پرچم عراق در کنار برج آزادی تهران و دو ادعای اخراج گسترده مخالفان جمهوری اسلامی از آمریکا و پناهندگی چند هزار نیروی امنیتی ایران در ترکیه، سوژههای دیگری هستند که در این قسمت مرور کردهایم.
00:00:13 مقدمه 00:01:58 پاسخ به چند سوال درباره آثار اقتصادی محاصره دریایی ایران 00:09:48 ادعای نادرست قالیباف درباره بهبود نواخت و دقت شلیکها 00:16:20 اعتبارسنجی یک پژوهش درباره بزرگنمایی شعارهای همسو با پهلوی 00:35:11 ادعای افزایش بارندگی با نابودی رادارهای آمریکایی اطراف ایران 00:42:03 مجموعه ادعاهای نادرست کیهان درباره بحرین 00:47:56 ویدیوی منتسب به آتش گرفتن کشتی توسکا قدیمی است 00:49:28 ویدیو ساختگی از شلیک سپاه و انفجار یک نفتکش هندی 00:50:33 عکس پرچم عراق در میدان آزادی تهران، قدیمی است 00:53:06 ادعای نادرست اخراج ۴۰۰۰ مخالف سیاسی ایرانی از آمریکا 00:54:30 ویدیوی ساختگی مصاحبه وزیر کشور سابق ترکیه 00:55:51 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیهکننده پادکست است. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه پاسخ به چند سوال درباره آثار اقتصادی محاصره دریایی ایران ادعای نادرست قالیباف درباره بهبود نواخت و دقت شلیک موشکی ایران اعتبارسنجی یک پژوهش درباره بزرگنمایی شعارهای همسو با پهلوی در رسانهها ادعای افزایش بارندگی با نابودی رادارهای آمریکایی اطراف ایران مجموعه ادعاهای نادرست کیهان درباره بحرین ویدیوی منتسب به آتش گرفتن کشتی توسکا قدیمی است ویدیو ساختگی از شلیک سپاه و انفجار یک نفتکش هندی عکس پرچم عراق در میدان آزادی تهران، قدیمی است | |||
| پاریس، تهران، تلآویو | 02 Aug 2024 | 00:48:46 | |
در ابتدای قسمت ۱۷۴ پادکست هفتگی فکتنامه درباره دو خبر مهم این روزها توضیحاتی دادیم و سپس سراغ مرور فکتچکها رفتیم. ابتدا به مصاحبه یک نماینده مجلس شورای اسلامی درباره موضوع فیلترینگ پرداختیم؛ مصاحبهای که کوتاه بود اما کلکسیونی از ادعاهای نادرست و شاخدار را در خود داشت. در ادامه درستیسنجی یک ویدیوی پرحاشیه را مرور کردیم که مدعی بود پارتی افغانستانیها در سعادتآباد تهران است اما توضیح دادیم که ادعای درستی نیست و اصل ماجرا چه بود. خبرگزاری ایرنا این هفته چند ادعای نادرست و شاخدار منتشر کرده بود. این خبرگزاری تقریبا همزمان با برگزاری افتتاحیه المپیک ۲۰۲۴ پاریس مدعی شده بود که امانوئل مکرون دستور داده حمل پرچم فلسطین در این المپیک ممنوع شود. این موضوع را فکتچک کردیم و در این پادکست اشاره کردهایم. ایرنا همچنین با انتشار عکسی قدیمی مدعی شده بود که مربوط به انفجار یک خودرو در تلآویو است و در گزارشی نیز ادعای رکوردشکنی دولت ابراهیم رئیسی در جذب سرمایهگذاری خارجی را مطرح کرده بود. مرور گزارشهای هر دو موضوع را در این قسمت خواهید شنید. رئیس کل بانک مرکزی به تازگی گفته بود ضریب جینی در ایران کاهش یافته و به کمترین میزان یک دهه اخیر رسیده است. ما با بیان یک توضیح ضروری درباره معنا و مفهوم ضریب جینی، به این ادعا نشان درست دادیم. آخرین فکتچکی که در این قسمت پادکست مرور کردهایم مربوط به یک ویدیوی طنز است که برخی گفته بودند به پخش مسابقات زنان در المپیک پاریس از شبکه سوم سیما مربوط میشود.
00:01:41 مقدمه 00:06:01 ادعای نادرست درباره عدم نقش مجلس در فیلترینگ 00:11:38 ویدیوی نادرست پارتی افغانستانیها در سعادت آباد تهران 00:17:42 حمل پرچم فلسطین در المپیک پاریس ممنوع نیست 00:23:54 ادعای رئیس کل بانک مرکزی درباره کاهش ضریب جینی 00:29:19 استفاده ایرنا از عکسی قدیمی برای یک خبر مربوط به اسرائیل 00:32:16 آمار نادرست ایرنا درباره رکوردشکنی دولت رئیسی در سرمایهگذاری خارجی 00:36:31 ویدیوی طنز پخش مسابقات المپیک زنان از شبکه سه سیما 00:42:08 کامنتها
پادکست این هفته فکتنامه را فرهاد و رزا اجرا کردهاند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه ادعای نادرست درباره عدم نقش مجلس در فیلترینگ ویدیوی نادرست پارتی افغانستانیها در سعادت آباد تهران حمل پرچم فلسطین در المپیک پاریس ممنوع نیست ادعای رئیس کل بانک مرکزی درباره کاهش ضریب جینی استفاده ایرنا از عکسی قدیمی برای یک خبر مربوط به اسرائیل آمار نادرست ایرنا درباره رکوردشکنی دولت رئیسی در سرمایهگذاری خارجی ویدیوی طنز پخش مسابقات المپیک زنان از شبکه سه سیما | |||
| هزارداستان بودجه؛ قسمت چهارم - «بودجه پنهان» | 31 Jul 2024 | 00:28:12 | |
سالهاست هدفمندی یارانهها یکی از منابع تامین مالی نهادهای مذهبی و تبلیغاتی، مانند صدا و سیما، بسیج، حوزههای علمیه، نمایندگیهای ولی فقیه و دهها سازمان و نهاد مذهبی و تبلیغاتی دیگر است؛ پولی که از سال ۱۳۹۰، با اجرای قانون هدفمندی یارانهها از بودجه عمومی کشور جدا شد تا به صورت یارانه مستقیم به مردم پرداخت شود؛ اما به مرور زمان تبدیل به حیاط خلوت بودجه و یکی از منابع تامین مالی نهادهایی شد که از بودجه عمومی بینصیب نیستند. در چهارمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، سراغ داستان هدفمندی یارانهها و آخرو عاقبت عجیب آن رفتهایم. هزارداستان بودجه، کار مشترک فکتنامه و رادیو فردا؛ پادکستی برای بازخوانی ماجراهای شنیدنی در لابلای تبصرهها، بندها و ردیفهای بودجه. هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا قانون بودجه ۱۴۰۰ جدول شماره ۱۷ صفحات ۳۵۱ تا ۳۵۸ قانون بودجه ۱۴۰۱، جدول ۲-۲۴ صفحات ۷۵ تا ۷۸ | |||
| سرنوشت مشروبهای سفارت | 26 Jul 2024 | 01:05:19 | |
در قسمت ۱۷۳ پادکست هفتگی فکتنامه چند فکتچک را مرور کردیم که مستقیم و غیرمستقیم به موضوعات خارج از ایران مربوط میشوند. ابتدا سراغ این ادعا رفتیم که گفته شده بود طی یک رفراندوم، حجاب در سوئیس ممنوع شده و اسلام دیگر به رسمیت شناخته نمیشود؛ ادعایی که البته نادرست بود. بعد از تلاش ناموفق برای ترور دونالد ترامپ، چند شایعه و حاشیه مطرح شد و در یکی از آنها نام ایران هم به میان آمد. ادعای ایرانی بودن دوستدختر ضارب ترامپ و همچنین ادعای پیشگویی این ترور توسط یک فرد مسیحی، از موضوعاتی هستند که در این قسمت به آنها اشاره کردیم. اما این تنها دفعاتی نبود که پای آمریکا به فکتچکهای ما باز شد. رابطه کامالا هریس و یک سیاستمدار با نفوذ حزب دموکرات در حدود سه دهه قبل و جعل خبر فوت جیمی کارتر از سوی یک کاربر توییتر نیز به سوژههای این هفته ما تبدیل شدند. یاسر جبرائیلی از افراد نزدیک به حکومت ایران که بارها ادعاهای اقتصادی عجیبی را مطرح کرده، اینبار به یک مقایسه گمراهکننده بین فقر و گرسنگی در آمریکا و ایران پرداخته است. یکی از مهمترین اتفاقات روزهای اخیر، بروز اختلال گسترده کامپیوتری و اینترنتی در جهان به دلیل بهروزرسانی معیوب یک شرکت تولید نرمافزار امنیت سایبری بود. در ایران، این خبر و نیز بروز نیافتن اختلالی جدی در این کشور با یک روایت گمراهکننده همراه شد. چند سالی است که در شبکههای اجتماعی میگویند جک استراو وزیر خارجه پیشین بریتانیا در کتابش درباره حمله به سفارت انگلیس در تهران ادعا کرده که بطریهای مشروب شکسته نشدند، بلکه دزدیده شدند. ما این کتاب را بررسی کردیم و در این قسمت پادکست، آن را مرور کردهایم. گزارش پایانی پادکست این هفته، بیان حقایقی درباره «تب دِنگی» است؛ بیماریای که این روزها در برخی نقاط ایران شیوع پیدا کرده و دستکم یک مرگ ناشی از آن در آمارهای رسمی اعلام شده است.
00:01:28 مقدمه 00:05:18 حجاب در سوئیس ممنوع نشده است 00:10:57 ادعای نادرست درباره ایرانیبودن دوستدختر ضارب دونالد ترامپ 00:14:48 ادعای گمراهکننده درباره پیشگویی حمله به ترامپ 00:21:37 رابطه عاشقانه کامالا هریس و ویلی براون 00:27:57 خبر جعلی مرگ جیمی کارتر 00:30:55 ادعای گمراهکننده جبرائیلی درباره گرسنگی ۴۲ میلیون نفر در آمریکا 00:38:14 عدم بروز اختلال در ایران بعد از مشکلات جهانی ویندوز 00:45:30 حمله به سفارت بریتانیا و عاقبت بطریهای مشروبات الکلی 00:50:31 درباره تب دنگی چه میدانیم؟ 00:58:20 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه ادعای نادرست درباره ایرانیبودن دوستدختر ضارب دونالد ترامپ ادعای گمراهکننده درباره پیشگویی حمله به ترامپ رابطه عاشقانه کامالا هریس و ویلی براون ادعای گمراهکننده جبرائیلی درباره گرسنگی ۴۲ میلیون نفر در آمریکا عدم بروز اختلال در ایران بعد از مشکلات جهانی ویندوز | |||