Sanat Havadisleri programının yedinci bölümünde Bige Örer, Dört Ayaklı Şehir: Kent, Doğa, Hayvan Çalışmaları Derneği tarafından risk altındaki sokak hayvanları ile dayanışma amacıyla 30–31 Mayıs 2025 tarihlerinde, İstanbul Manifaturacılar Çarşısı (İMÇ) 5533, 5554 ve 6531 numaralı alanlarda düzenlenen Dört Ayaklı Sergi ile ilgili bilgi verdikten sonra bu kapsamda gerçekleştirilen Hayvanat Mahkemesi isimli performans metnini sanatçı Iris Ergül seslendiriyor. 

Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının üçüncü bölümünde, Ludwig van Beethoven’ın Wolfgang Amadeus Mozart’ın Sihirli Flüt Operası’nın temaları üzerine varyasyonlarına yer veriyor.

Aşağıdaki linklere tıklayarak programda referans verilen müziği dinleyebilirsiniz.

https://open.spotify.com/track/3A7hDiZWgeqMF0gbmYztn7?si=UmsdtW_8RxCX2rMv745kxw&context=spotify%3Aalbum%3A3JiOGMtXkxs90znw626pIT

https://open.spotify.com/track/6Ta5EBi9m5k3O2ZxYm2qOv?si=lWOjeTm9S-yY67iwDxk6bw&context=spotify%3Aalbum%3A4tqbmBTNPOS2KA8HQlbffs 

Kaynakça:

- İrkin Aktüze, Müziği Okumak, Cilt 1, Pan Yayıncılık 2004

- Evin İlyasoğlu, Zaman İçinde Müzik, Remzi Kitabevi, 2009

- Ahmet Say, Müzik Tarihi, Müzik Ansiklopedisi Yayınları, 1997

- Üner Birkan, Dinleyicinin Kitabı, Yakın Kitabevi, 2006

Papageno-Papagena

Belki müzik beni ona götürür…| Bölüm 1

Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının ikinci bölümünde W.A.Mozart’ın Sihirli Flüt operasının en sevilen karakterlerinden Kuş-Adam Papageno’nun aşkı arayışını ve Kuş-Kadın Papagena ile kavuşmalarını konu ediniyor.

https://open.spotify.com/track/5tftXMDieHR3Ka8v9xU8nW?si=cP_ByVJKT1Gdd3e6wrFJcA&context=spotify%3Aalbum%3A0LHUTjkC90dtMXMyDWASwk

Papageno-Papagena

Belki müzik beni ona götürür…| Bölüm 2

Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının ikinci bölümünde W.A.Mozart’ın Sihirli Flüt operasının en sevilen karakterlerinden Kuş-Adam Papageno’nun aşkı arayışını ve Kuş-Kadın Papagena ile kavuşmalarını konu ediniyor.

https://open.spotify.com/track/6ccCKHwIo7IiQUuDsCJYCH?si=g9Vy_YlcSDOnogeF6J1-lg&context=spotify%3Aalbum%3A0LHUTjkC90dtMXMyDWASwk

Papageno-Papagena

Belki müzik beni ona götürür…| Bölüm 3

Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının ikinci bölümünde W.A.Mozart’ın Sihirli Flüt operasının en sevilen karakterlerinden Kuş-Adam Papageno’nun aşkı arayışını ve Kuş-Kadın Papagena ile kavuşmalarını konu ediniyor.

https://open.spotify.com/track/4tP0DQmPbrwi10W3wb5fSB?si=1ok3Dm45SWKdKOLaEMp7tw&context=spotify%3Aalbum%3A0LHUTjkC90dtMXMyDWASwk

Papageno-Papagena

Belki müzik beni ona götürür…| Bölüm 4

Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının ikinci bölümünde W.A.Mozart’ın Sihirli Flüt operasının en sevilen karakterlerinden Kuş-Adam Papageno’nun aşkı arayışını ve Kuş-Kadın Papagena ile kavuşmalarını konu ediniyor.

https://open.spotify.com/track/7gHPFXOhLcfM0dhzi9BKMG?si=2E1T035CT_yl6WWvC3HIFg&context=spotify%3Aalbum%3A0LHUTjkC90dtMXMyDWASwk

Papageno-Papagena

Belki müzik beni ona götürür…| Bölüm 5

Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının ikinci bölümünde W.A.Mozart’ın Sihirli Flüt operasının en sevilen karakterlerinden Kuş-Adam Papageno’nun aşkı arayışını ve Kuş-Kadın Papagena ile kavuşmalarını konu ediniyor.

https://open.spotify.com/track/7eRJjGckjl9iPsxY14B7vN?si=WOvEditxTf-A0U1H1H9G8Q&context=spotify%3Aalbum%3A0LHUTjkC90dtMXMyDWASwk

Papageno-Papagena

Belki müzik beni ona götürür…| Bölüm 6

Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının ikinci bölümünde W.A.Mozart’ın Sihirli Flüt operasının en sevilen karakterlerinden Kuş-Adam Papageno’nun aşkı arayışını ve Kuş-Kadın Papagena ile kavuşmalarını konu ediniyor.

https://open.spotify.com/track/7rMwkp97jQhAjsYcs4C8X5?si=8Ea75ScVQJCZ-usmeHJRvQ&context=spotify%3Aalbum%3A0LHUTjkC90dtMXMyDWASwk

https://open.spotify.com/track/6XYeizjn5vOUdQripsJ1Lr?si=AM5eUqPvQvmHZwWpGFRuJg&context=spotify%3Aalbum%3A0LHUTjkC90dtMXMyDWASwk

Meşhur Hayvanların İzinde programının dördüncü bölümünde, tarih boyunca kayıtlara geçmiş en ilginç ve tartışmalı konulardan biri olan hayvan mahkemeleri ele alınıyor. Bölüm, hayvanların tıpkı insanlar gibi yargılandığı ve cezalandırıldığı gerçek dava örnekleriyle başlıyor; bu sıra dışı uygulamalar üzerinden geçmişte adalet anlayışının nasıl işlediği inceleniyor.

Zamanla bu tür yargı süreçlerinin yerini yargısız infazlara bırakması da programın odak noktalarından biri. Bu değişim, yalnızca hukuk pratiğindeki değil, aynı zamanda insanın kendi dışındaki canlılara bakışındaki dönüşümün de bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

Program boyunca, insanın hayvanları nasıl algıladığı, onları ne şekilde sınıflandırdığı ve hangi değerleri atfettiği sorgulanırken; hayvanların adalet süreçlerinde maruz kaldıkları muamelelerin çarpıcı örnekleri üzerinden, geçmişle günümüz arasındaki benzerlikler ve farklılıklar karşılaştırmalı olarak ele alınıyor.

referanslar:

https://www.jstor.org/stable/984029?mag=when-societies-put-animals-on-trial&seq=1

https://dergi.bilgi.edu.tr/index.php/reflektif/article/view/323

Sanat Havadisleri’nin beşinci bölümünde Bige Örer, Ihtimam ile Şiddet Arasında: Istanbul’un Köpekleri araştırma ve arşiv projesini ziyaret etmeye davet ediyor. Bu proje 10 Ağustosa kadar SALT Beyoğlu’nda Hayvanların Yaşamı sergisinin üçüncü katında yer alıyor. Bige Örer bu projeyi hayata geçiren, Dört Ayaklı Şehir’in kurucu isimlerinden Mine Yıldırım’ın bu sergi ve araştırmayı yıllar içinde nasıl bir ihtimamla hazırladığına tanık oluşunu, arkadaşının hayvanlarla, insanlarla, yaşadığı dünyayla kurduğu ilişkileri, kısacası bu serginin kişisel belleğindeki çağrışımlarını paylaşıyor.

Kaynakça:

https://core.khas.edu.tr/ihtimam-ile-siddet-arasinda-istanbulun-kopekleri/ 

https://cappadox.com/festival/cappadox2017?p=contemporary-artists-projects-events 

https://apacikradyo.com.tr/podcast/230026 

https://birikimdergisi.com/guncel/9323/bu-itin-sahibi-kim-hayvanlarin-yeri-aidiyeti-ve-sahipligi-sorunu 

Karşılaşmalar’ın 4. Bölümü hayvan hakları mücadelesinin başka adalet mücadelelerinden ödünç alarak kendine uyarladığı bir sloganın hikâyesinin peşinden gidiyor: “İçerde dışarda hücreleri parçala”  ve “içerde dışarda kafesleri parçala.”  Program, hücrelerden, demir parmaklıklardan, kafeslerden, tüm dünya canlılarını ortaklaştıran kapatma pratiklerinden ve bu pratiklerin Türkiye’deki hikâyesinden bir kesite odaklanıyor. Sloganların hikâyesi çerçevesinde, 1990’lardan günümüze, Türkiye’de F tipi hapishanelere karşı yürütülen mücadelelere, yüksek güvenlikli hapishanelerin yaygınlaşması ve hapishane tecritinin yasallaşmasına ve hayvan hapishanelerine ama özellikle de Kısırkaya Hayvan Hapishanesi’ne değiniyor. Bu bölüm, Türkiye’de hapishane tipleri çeşitlenip tecrit ağırlaşırken hayvan hapishanelerinin de çeşitli biçimlerde artışının paralelliğine vurgu yapıyor. Hayvan hakları hareketinin küresel ve yerel hapishane karşıtı hareketlerle kesişim noktasını da işaret eden bu sloganın aynı zamanda kölelik karşıtı hareketlerle de yoldaşlığı vurgulanıyor.

Kaynakça

Burak Özgüner, Kısırkaya "Hayvan Hapishanesi" https://bianet.org/yazi/kisirkaya-hayvan-hapishanesi-161598

İnsan Hakları Derneği, “Yüksek Güvenlikli, S Tipleri ve F Tipi Hapishaneler Kapatılmalı” https://www.ihd.org.tr/yuksek-guvenlikli-s-tipleri-ve-f-tipi-hapishaneler-kapatilmali/

Mine Yıldırım, Between Care and Violence: Street Dogs of Istanbul. The New School for Social Research, 2021.

Türk Tabipleri Birliği, “F Tipi Cezaevlerine İlişkin Türk Tabipleri Birliği Raporu” https://www.ttb.org.tr/eweb/rapor/f_tipi.html

Bugün 7 Mayıs 2025. Türkiye’de yaşayan sokak hayvanlarının kaderini değiştirecek tarihi bir gün. 

Toplumda “katliam yasası” olarak bilinen 7527 sayılı sokak hayvanlarının barınaklarda süresiz tecritine ve öldürülmesine neden olan kanun bugün AYM Genel Kurulunda görüşülüyor. 

AKP ve MHP oylarıyla TBMM’de yasalaşan ve Resmî Gazete'nin 2 Ağustos'taki sayısında yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan, 7527 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda yer alan 17 maddeden 16'sının iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle 15 Ağustos'ta AYM'ye başvurmuştu.

İstanbul Barosu Hayvan Hakları Merkezinden Avukat Umut Yıldız’ın katliamın yasalaşması sürecindeki çalışmaları ve yorumlarıyla birlikte, Anayasaya aykırılık tespiti talebini, hukuki gerekçeleri, iptal kararı ve yürürlüğü durdurma taleplerimizin hukuki boyutunu konuşuyoruz. 

Bu programa ışık tutan bazı güncel kaynaklar:

https://muzir.org/2025/05/05/katliam-yasasi-neden-anayasaya-aykiri/

https://www.istanbulbarosu.org.tr/HaberDetay.aspx?ID=18159

Umut Yıldız’ın sürecin hukuki boyutuna ilişkin paylaşımlar yaptığı sosyal hesabı: https://www.instagram.com/av.umut.yldz/

Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının üçüncü bölümünde, Ludwig van Beethoven’ın Wolfgang Amadeus Mozart’ın Sihirli Flüt Operası’nın temaları üzerine varyasyonlarına yer veriyor.

Aşağıdaki linklere tıklayarak programda referans verilen müziği dinleyebilirsiniz.

https://open.spotify.com/track/3A7hDiZWgeqMF0gbmYztn7?si=UmsdtW_8RxCX2rMv745kxw&context=spotify%3Aalbum%3A3JiOGMtXkxs90znw626pIT

https://open.spotify.com/track/6Ta5EBi9m5k3O2ZxYm2qOv?si=lWOjeTm9S-yY67iwDxk6bw&context=spotify%3Aalbum%3A4tqbmBTNPOS2KA8HQlbffs 

Kaynakça:

- İrkin Aktüze, Müziği Okumak, Cilt 1, Pan Yayıncılık 2004

- Evin İlyasoğlu, Zaman İçinde Müzik, Remzi Kitabevi, 2009

- Ahmet Say, Müzik Tarihi, Müzik Ansiklopedisi Yayınları, 1997

- Üner Birkan, Dinleyicinin Kitabı, Yakın Kitabevi, 2006

Bu bölümde geçen programda konuştuğumuz ihtimam temelli etiği tekrar ziyaret edeceğiz, ama bu defa merhamet duygusuna odaklanacağız. İhtimam etiği, Faydacı ve Deontolojist yaklaşımların aksine hayvan etiğinde duyguların tamamen askıya alınmasına karşıdır. Bu bölümde şu soruyu soracağız: Hayvanlara gösterdiğimiz ihtimamın nedeni, ya da en azından nedenlerinden biri, onlara merhamet duymamız mı? Tabii bu soruya cevap vermeden önce merhametin nasıl bir duygu olduğunu anlamamız lazım. Bu bölümde merhametin Schopenhauer ve Nietzsche tarafından nasıl tanımlandığını tartışacağız. Bir sonraki bölümde bu konuyu tartışmaya devam edeceğiz. 

Yolgezer İklim'in bu birinci bölümünde programın nereden çıkıp nasıl bir seyir izleyeceğine ve çok genel olarak iklim değişikliğine ve onu anlamamıza yardımcı olan birkaç göstergeye değiniyoruz.

Mozart ve Sığırcık Kuşu – Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının ilk bölümünde Bilge Cihan Mozart’ın kuşlara olan düşkünlüğünü konu ediniyor ve bestecinin bir sığırcık kuşuyla hikâyesine, kuşu için yazdığı ağıda yer veriyor. Aşağıdaki linke tıklayarak programda referans verilen müziği dinleyebilirsiniz.

https://open.spotify.com/track/5gq1ZiThw6ufnwFXW4NImH?si=55c037bfebe6495d

Wolfgang Amadeus Mozart’ın 17 numaralı Sol Majör Piyano Konçertosu’nun 3. Bölümü Maria João Pires, piyano;Claudio Abbado, şef;The Chamber Orchestra of Europe, orkestra.Süre: 7’25’’

Dört Ayaklı Şehir Radyosu çalma listesine buradan ulaşabilirsiniz → https://open.spotify.com/user/11145212483?si=f62cd1665d3d447f

Bu ilk programda tarihin meşhur yüzlerinden Zeki Hans’ın ayak izlerini takip ediyoruz. Zeki Hans 20. yüzyılın başlarında Almanya’da yaşamış ve başta aritmetik olmak üzere sıra dışı kabiliyetleriyle dikkat çekmiş bir attır. Bir vaka olarak sunulan Hans’ı incelemek üzere kurulan komisyon tutanak ve görüşleri üzerinden ilerlediğimiz programda, modern bilimsel problematikleri başka türlü formüle edebilme ihtimalimizi sorguluyoruz.

Bu yayında bahsedilen kaynaklar şuralardan ulaşabilirsiniz:

https://www.gutenberg.org/cache/epub/33936/pg33936-images.html

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0969725X.2015.1039843

Sunuş

Keçi Postası şiddetten çok güncel ihtimam hikayelerine odaklanacak. İhtimam örneklerini, hayvan hakları için mücadele eden muhtelif topluluklardan mahallede, kampüste, sokakta karşılaştığım hayvan yoldaşlarının seslerine, güncel kültür-sanat haberlerinden mevcut akademik çalışmalara uzanan geniş bir yelpazede arayıp size ulaştırmaya çalışacak.

Karşılaşmalar’ın üçüncü programı elli yılı aşkın bir süredir kalabalıkların içinden yükselen bir sesin ve bir sloganın peşinden gidiyor: Kurtuluş yok tek başına/ Ya hep beraber ya hiçbirimiz. 

Program, Bertolt Brecht’in sürgünde yazdığı Svendborg Şiirleri adını taşıyan kitabında yer alan ve Almanca orijinal adıyla “Keiner oder Alle” olan ve A. Kadir ve Asım Bezirci tarafından Türkçeye “Ya Hep Beraber Ya da Hiçbirimiz” adıyla çevrilen şiirine odaklanıyor. 1972 yılının Ocak ayında Halkın Ekmeği adıyla yayınlanan şiir seçkisinde yer alan “Ya Hep Beraber Ya da Hiçbirimiz” 12 Mart sıkıyönetiminin bunaltıcı atmosferi altında ezilenlere güç veriyor. Program, şiirin Brecht tarafından yazıldığı tarihsel momentle şiirin Türkçeye çevrildiği tarihsel dönemeci birlikte ele alıyor ve bir şiirin Türkiye’deki adalet mücadelesinde sembole dönüşme hikâyesine kısaca bakıyor. 

Kaynaklar

Bertolt Brecht, Halkın Ekmeği. Çev. A. Kadir ve A. Bezirci. 1972

Bertolt Brecht, Journals 1934-1955. Çev. Hugh Rorrison, yay. haz. John Willett (London, New York: Bloomsbury, 2016)

The Collected Poems of Bertolt Brecht. Çev. ve yay. haz. Tom Kuhn ve David Constantine (New York: W. W. Norton, 2019)

Merhaba ben Bilge Cihan 

Hayâtî Tınılar programıyla Dört Ayaklı Şehir radyosu yayınlarında ara ara birlikte olacağız.

Bu programda klasik müzikte hayvanları ve mitolojik yaratıkları konu edinen, onlara yer veren eserlerden örneklerin yanı sıra bestecilerin ve yorumcuların hayvanlarla ilişkilerine değinen anekdotlar da yer alacak. Kültürel olarak pek çok koda sahip olan hayvanların çeşitli müzik eserlerinde nasıl temsil edildiğini, nasıl betimlendiğini, hayvanlar aracılığı ile hangi duyguların iletildiğini keşfetmeye çalışacağız.

Hayâtî Tınılar programı boyunca, müzik sanatına ilgimi borçlu olduğum E.T.A. Hoffmann’ın konuşabilen, hayata dair görüşleri olan Kedi Murr’u, Köpek Berganza’sı, Üstat Pire’si bizlere kılavuz kaptanlık yaparken, Hoffmann’ın yakın arkadaşı Ludwig Tieck’in harika fikirlerle dolu Çizmeli Kedi’si de yoldaşlık edecek.

Hayvanların sanat adına eziyet edilmediği, öldürülmediği, kötü insan nitelikleri yüklenerek aşağılanmadığı sanat yapıtlarında buluşmak dileğiyle...

Keçi Postası’nın üçüncü bölümü, deprem öncesinde, sırasında ve sonrasında hayvan dostlarımız için yapabileceğimiz hazırlıkları ve izleyebileceğimiz bazı adımları aktarırken, 

23 Nisan depreminde Ezgi Hamzaçebi’nin kedi dostu Kiki ile yaşadığı deneyimlere yer vererek bu önerilerin ne kadarının, ne ölçüde uygulanabilir olduğuna da değiniyor. 

Bölümde paylaşılan önerilerin alındığı kaynaklar:

Dört Ayaklı Şehir

Bipativer

Vegan Earth

Hayvanlar için ilkyardım çantası:

https://www.shopier.com/29860756 

Dört Ayaklı Şehir Bağış:

https://fonzip.com/dortayaklisehir/bagis

Sanat Havadisleri’nin dördüncü programında Bige Örer, Nan Goldin’in Sen hiçbir yanlış yapmadın isimli video çalışması ve Shaun Gladwell’in Apologies (Özürler) isimli çalışmasına yer vererek hayvanların ölümlerine şefkatle, merhametle, sevgiyle yaklaşmayı ve Robert Walser’in deyişiyle gömülemeyen, uğurlanamayan hayvanlar için ‘tabiatın kendi ölülerine göz kulak olmasını’ ele alır.

Kaynakça

https://gagosian.com/exhibitions/2024/nan-goldin-you-never-did-anything-wrong/

https://www.frieze.com/article/frieze-film-seoul-2024-shaun-gladwell-apologies-1-6 

Robert Walser, Tanner Kardeşler, Can Yayınları, s.296, 2024 (Çevirmen: Cemal Ener)

Film Hayvanları bu bölümünde, deprem gündemiyle yayın akışını değiştiriyor. Wendy & Lucy  (Yön. K. Reichardt, 2008) filminde Wendy’nin onca yoksunluk içinde Lucy’den vazgeçmeyişinin kuvvetinden güç alıyor. Wendy’nin her yaşamın her zaman birlikte-yaşam olduğunu bize hatırlatan birlikte-hayatta kalma yolculuğu soruyor: Sensiz ben kimim ki?!

***Tehlike anında aklımızın kaldığı, ilk aklımızın gittiği tüm insandan ibaret olmayan canlılara: Wendy & Lucy filminin orijinal müziklerinden Sophie Hunger şarkısı Walzer für Niemand

https://www.youtube.com/watch?v=610THurusKU&list=PLYHL_DcyrD1AvmSJsP64qYN0Nb7uXyzbj&index=3

Referanslar:

Butler, J. (2005). “Şiddet Yas Siyaset”, Kırılgan Hayat, İstanbul: Metis. 

Haraway, D. (2020). “Dayanışma Seçim değil Yükümlülük”, 1+1 Express, video söyleşi, https://birartibir.org/dayanisma-secenek-degil-yukumluluk/ 

“Tutuklu Öğrenci Esila Ayık…”, (25.04.25), T24, https://t24.com.tr/haber/tutuklu-ogrenci-esila-ayik-deprem-sonrasi-hastaneye-kaldirildi-her-gecen-an-daha-da-endiseli-bekliyoruz,1234961 

Dört Ayaklı Şehir’in, sokak hayvanlarını koruma, yaşatma ve yuvalandırma amacıyla yürüttüğü “Can Yoldaşını Yaşat” kampanyası kapsamında, 30-31 Mayıs tarihlerinde düzenlediği sergide yer alan sanatçılarla ve Sevgili Bige Örer ile yaptığımız söyleşileri, Dört Ayaklı Şehir Radyosu ortak yayınıyla sizlere sunuyoruz.

Konuklar: Bige Örer, Burçak Bingöl, Cansu Çakar, İnci Eviner, İris Ergül, Nancy Atakan, Volkan Aslan, Yasemin Özcan

16 Nisan 2025 tarihinde SALT Beyoğlu'nda araştırma ve arşiv sergimiz açıldı: İhtimam ile Şiddet Arasında: İstanbul'un Köpekleri

Kentler, Hayvanlar, Bir Arada Yaşam programının 4. Bölümünde Mine Yıldırım, SALT Beyoğlu’nda ziyaretçiyle buluşan, arşiv çalışmalarından ve doktora tez araştırmasından beslenen arşiv sergisi İhtimam ile Şiddet Arasında: İstanbul'un Köpekleri’ni anlatıyor. 

Yıldırım, Joanna Zielińska küratörlüğünü üstlendiği Hayvanların Yaşamı sergisinin bir parçası olarak yer alacak arşiv sergisini, sokak hayvanlarının tarihinin izinde, bugünü ve geleceğini korumak için çalışan biricik kolektifimiz Dört Ayaklı Şehir ile birlikte hazırladı. 

İhtimam ile Şiddet Arasında: İstanbul'un Köpekleri 1910 yılından günümüze köpeksizleştirme siyasetini dört kurucu bölümde ele alıyor ve her bir bölümde, İstanbul’da köpeklerin şiddet ile ihtimam arasında sıkışan o biricik, yaralanabilir ama direngen bedenlerini kuşatan söylemlerin, duygu rejiminin, değişen mekânsal politikaların, idari ve hukuki süreçlerin izini sürüyor. Köpeklerin yaşamlarını kuşatan ihtimam halesinin kırıldığı Hayırsızada sürgünlerinin ardından, onlara yönelik şiddetin değişen biçimlerini, pratiklerini, mekânlarını, süreçleri ve duygu rejiminin dinamiklerini ortaya koyuyor. Köpeksizleştirme siyasetinin seyrini değiştiren uğrakları kapsayan “bölümler”,  birbirinden kesin uğraklarla ayrılmış bir zaman akışına, çizgisel ve ilerlemeci bir anlatı ve “dönemselleştirmeye” sığmayacak kadar çok boyutlu, karmaşık, yorumlamaya açık, en önemlisi de, şiddet ile ihtimam arasındaki diyalektik olmayan kurucu çatışmaları kapsayan süreçleri anlatıyor. Birbiri içine geçen, birbirini şekillendiren dinamiklerle seyreden, şimdi ve buradanın süreklilik, kopuşlar ve geri dönüşlerle örülü tarihselliğini ortaya koyuyor. Sokak köpeklerine yönelik şiddetin harekete geçirdiği duygusal yoğunlukların izini sürerek, etkilediği anlam ve eylem biçimlerine tepki olarak ihtimam tahayyüllerinin nasıl dönüştüğünü takip ediyor. Köpeklere yönelik şiddetin değişen icrasını şekillendiren ve ona karşıt bir güç olarak gelişen ihtimam anlayışının seyrinin, köpeklerin insanlarla ilişkilerinin, yaşamlarının ve ölümlerinin nasıl, nerede ve hangi koşullarda şekillendiğine dair hak ve adalet anlayışının, hayvan refahı ve hayvan hakları politikalarının değişimini  bir araya getiren çift yönlü bir anlatı kuruyor.

1970lerden itibaren başlayan sistematik felsefi çalışmalarla artık felsefede hayvan etiği dediğimiz bir alandan bahsedebiliyoruz. Bu bölümde, öncelikle felsefede Faydacı ve Deontolojik/Hak Temelli hayvan etiğinin hangi argümanları savunduğunu tartışacağız. Sonrasında, duyguların hayvan etiği tartışmalarında bir temel oluşturmaması gerektiğini savunan Faydacı ve Deontolojik yaklaşımlara karşı, İhtimam temelli hayvan etiği çerçevesinden, hayvanlarla nasıl bir etik ilişki kurmamız gerektiği konusunda duyguların neden önemli olduğunu konuşacağız.

Bu programda 1925 yılında Alaska'nın Nome kasabasını etkisi altına alan difteri salgınına karşı yürütülen tarihi "Serum Koşusu"na Togo’nun liderliğinde eşlik ediyoruz. Togo sadece fiziksel dayanıklılığı ve dirayeti ile değil, yoldaşlığı ve duyduğu güvenle de tarihe geçmeyi hak eden meşhur bir köpek. Bu vesileyle hayvanların kahramanlığını, onları onurlandırmanın ne demek olduğunu sorunsallaştırırken, insan-köpek yoldaşlığının yüzlerce yıllara yayılan mucizevi niteliğini hatırlamayı umuyoruz- ve Togo’nun ismi aracılığıyla tüm canyoldaşlarımızı kucaklıyoruz. 

Yayında bahsedilen yazı:

https://terrabayt.com/yasam/tesekkurler-proteo-tesekkurler-yoldas/

Keçi Postası’nın ikinci bölümü, 4 Nisan Sokakta Yaşayan Hayvanlar Günü’nde çeşitli hayvan hakları topluluklarının paylaştığı içeriklere yer verdikten sonra, suda yaşayan canlıları merkezine alan güncel bir yazıya ve bir performansa değiniyor. 

Cansu Özge Özmen, Galata Köprüsü’nde bir akşamüstü 

https://muzir.org/2025/04/03/galata-koprusunde-bir-aksamustu/

Gizem Aksu, Abyssea-thru: Alien and Alive 

https://kaosgl.org/haber/queer-akademi-agi-nin-sekizinci-bulusmasi-27-subat-ta 

https://www.uferstudios.com/en/dance/events/6ea450cf-02a6-449e-8a18-d317a8fb1f0a/ 

https://artdogistanbul.com/beden-ve-cografya-benim-icin-ic-ice-ve-bir-arada/ 

Bölümde adı geçen yoldaş topluluklar:

Hakim Komite

Kurtaran Ev

Freedomfordolphins

Bipativer

Afalina

Film Hayvanları bu bölümünde, Beyaz Tanrı  (Yön. K. Mundruczo, 2014) filminin köpeği Hagen’e insanı Lily’nin çaldığı trompetin sesine kulağını kabartarak yayın akışını değiştiriyor. Bu sahnenin, aşina ve uzlaşımsal olandan başka bağlantılar kurarak mümkün olanın manzarasını değiştirebilme kapasitesine açılıyor.  

***Sokaklardaki tüm köpeklere bir hediye: Beyaz Tanrı filminin orijinal müziklerinden Asher Goldschmidt bestesi Peace https://soundcloud.com/ashergoldschmidt/peace-1?in=ashergoldschmidt/sets/white-god  

Referanslar:

Rancière, J. (2010). “Politik Sanatın Paradoksları” ve “Katlanılmaz Görüntü”, Özgürleşen Seyirci, İstanbul: Metis.

Yolgezer İklim'in ikinci bölümünde, tüm Türkiye toplumuna yaşatılan adalet ve demokrasi krizine karşı koyuşumuzu not düşüyor, gezegenin kuytularında sesi kısılan varoluş mücadelesinin izlerini sürüyoruz.

Bu bölümde Britanyalı düşünür Mary Midgley’nin ‘Bir Yunus Bir Kişi midir?’ (1996) adlı denemesini tartışacağız. Midgley, insan-hayvan ve insan-olmayan-hayvan arasında kurulabilecek etik bir ilişkinin, hayvanların da duygusal karmaşıklığa sahip olduğunu göz önünde bulundurarak mümkün olabileceğini savunur.

Bu bölümde Spinoza ve Umberto Eco’nun kendi farklı dil ve üslupları aracılığıyla neden mizahı korkuya karşı bir silah olarak önerdiklerini konuşacağız. Spinoza’nın Etika’sı ve Umberto Eco’nun Gülün Adı kitabı korkuya karşı neşe der; neşe getiren araçlardan biri de mizahtır. 

Sanat Havadisleri’nin üçüncü programı, 2021 ve 2022 yıllarında, sanatçı Rivane Neuenschwander’ın sinemacı Mariana Lacerda ile işbirliği yaparak oluşturduğu Floresta de Cristal (Kristal Orman) kolektifinin, ülkenin o kritik siyasi dönemindeki demokratik kırılma riskine ve iklim krizinin aciliyetine dikkat çekmek amacıyla, bitkiler, mantarlar ve hayvanlar gibi giyinerek, kostümler, maskeler ve başlıklarla protestolara dahil oluşlarını hatırlıyor. Fiziksel mesafelere rağmen bir arada olmanın neşesiyle kolektif hayal gücünün ve dayanışmanın yeni ufukları mümkün kılacağı bir dünya hayaliyle!

Kaynakça:

https://www.theguardian.com/artanddesign/2022/sep/27/we-want-to-contaminate-the-street-the-artist-fighting-bolsonaro-with-animal-costumes

https://www.stephenfriedman.com/artists/47-rivane-neuenschwander/ 

https://www.rifs-potsdam.de/en/people/mariana-lacerda-goncalves 

https://mubi.com/en/gb/films/i-m-an-arara 

https://shop.fdag.com.br/en/products/reviravolta-de-gaia 

https://www.frieze.com/article/intespecies-mindset-brazilian-protestors 

Film Hayvanları bu bölümde sokaklardan gelen “Hak, Hukuk, Adalet” sesini duyarak yayın akışını bozuyor. 

***Sokaklarda şiddete açık bırakılmışlıklarında ortaklaşan insandan ibaret olmayan bedenlere bir şarkı hediyesi: Wild Boar, Antoni Komasa-Lazarkiewicz, Pokot [İz] (Yön. Holland, 2017) film müziği. https://www.youtube.com/watch?v=nhysKOcMC0g 

Referanslar:

“19 gün süren sokağa çıkma yasağının ardından Dargeçit”, Onedio, 30 Aralık 2015, https://onedio.com/haber/19-gun-suren-sokaga-cikma-yasaginin-ardindan-dargecit-651137 

Güçlü, Özlem. “Kedi’nin Temizliği, Taşkafa’nın Hayaleti: İstanbul Sokaklarında Türler Karşılaştığında”, K.Özdoğan, M.F.Tatari, A.Bilgin (der.) İnsan Hayvan ve Ötesi: Türkiye’de Hayvan Çalışmaları, İstanbul: Kolektif Kitap, 2021.

Pick, Anat. Creaturely Poetics: Animality and Vulnerability in Literature and Film. New York: Columbia University Press. 2011. 

“Yerlikaya’dan protesto açıklaması”, Bianet, 27 Mart 2025, https://bianet.org/haber/yerlikaya-dan-protesto-aciklamasi-bin-879-gozalti-260-tutuklama-305893 

Bu bölümde Film Hayvanları, Türkiye’de yasayla yaşam arasında giderek açılan makasın keskinliğinde Bir Filin Elektrik’le İdam Edilmesi (1903) filminde idamının seyirliğe dönüştüğü fil Topsy’nin hayaletiyle karşı karşıya durmaya çağırıyor. 

***Topsy’ye ve yasanın öldürebilir kıldığı tüm hayvanlara: I won’t hurt you, The West Coast Pop Experimental Band, Isle of Dogs film müziklerinden. https://open.spotify.com/track/59v1okflZrEkeb9JrxfJvX?si=30da10f0158e4a40 

Referanslar:

Lundblad, Michael, The Birth of A Jungle: Animality in Progressive-era U.S. Literature and Culture, Oxford, New York: Oxford University Press, 2013.

Pick, Anat, “Executing Species: Animal Attractions in Thomas Edison and Douglas Gordon”, The Palgrave Handbook of Posthumanism in Film and Television, (der.) Hauskeller, Michael, Philbeck Thomas D. & Carbonell, Curtis D. Londra: Palgrave MacMillan, 2015.

Pick, Anat, “Sparks Would Fly: Electricity and Spectacle of Animality”, Animalities: Literary and Cultural Studies Beyond The Human, der. Michael Lundblad, Edinburg: Edinburg University Press, 2017.

Shukin, Nicole, Animal Capital: Rendering Life in Biopolitical Times, (Minneapolis, Lodon: University of Minnesota Press, 2009.

Keçi Postası’nın ilk bölümü, program görselinin hikayesi ile başlayarak Boğaziçi Üniversitesi’nin yakın geçmişini bugüne bağlıyor. KaosQueer dergisinin son sayısına yer vererek hayvan mücadelesinin feminist mücadele ile müşterekliğine dikkat çekiyor. 

Bölümde paylaşılan içeriklerin bağlantıları:

KaosQueer+ dergisinin Aralık 2024 sayısı: 

https://www.kaos-q.com/arsiv/post-humanizmde-queer-ufku-13 

Cansu Yıldıran-Vargit Çiçekleri

https://www.haraistanbul.com/wp-content/uploads/2024/09/Hara-Cansu-Yildiran-Sergi-20240904.pdf 

Babelfis, Keçi şarkısı için:

https://open.spotify.com/album/3voRppw0Wog6rx03zer2rm 

Video Klip için:

https://www.youtube.com/watch?v=TTxEcbAExb4 

Bölümün başında değinilen haberlerin detayları için:

https://bianet.org/haber/naci-inci-hayvanlari-terk-etmedigimiz-icin-bizi-cezalandirmak-istiyor-299617 

https://bianet.org/haber/bogazici-universitesinde-yonetimin-barinak-inadi-suruyor-295061 

https://bianet.org/haber/citok-e-yapilan-saldirilari-kabul-etmiyoruz-246473 

https://medyascope.tv/2023/09/28/bogazici-universitesi-lgbti-calismalari-kulubunun-kapatilmasinin-uzerinden-2-yil-gecti/ 

Siyasi otoriteye, baskıya, hak ihlallerine, hukuksuzluğa ve şiddete karşı harekete geçtiğimizde, hayvanlar, özellikle kentlerde bizlerle birlikte yaşayan sokak hayvanları da hareketleniyor. Onlar da direnişin ön saflarında, yanıbaşımızda, bizimle birlikte koşuyor, dayak yiyor, biber gazına maruz kalıyor. Etkiliyor ve etkileniyorlar. 

Peki, bütün bu karmaşanın içine sürüklenen hayvanları, bize eşlik ederken hem fiziksel şiddetten, hem de onların tecrübesini bilme iddiasıyla geliştirdiğimiz dilsel, anlatısal ve temsil şiddetten nasıl koruyabiliriz? 

Bu programda, Şili direnişinin kırmızı kurdeleleri Matapacos’tan, Yunanistan’da direnişin ve ‘halkın köpeği’ Loukanikos'a ve Gezi direnişimizin can yoldaşlarına uzandık. Toplumsal muhalefete eşlik eden köpeklerin kahramanlaştırılmasına karşı - onları hareket halinde, o en yaralanabilir, bize güvenen ve bizimle birlikte hareket eden direniş edimi içinde korumanın yolları üzerine konuştuk. 

Bu bölümde programa adını veren küçük aslancığın hikayesinden bahsedeceğiz. Birçok jenerasyonun bildiği, küçükken dinlediği küçük aslancık şarkısı için konuştuğum herkes ‘çocukluğumun travması!’ diyor. Travma olmasa bile, canımızı acıtan bir hikâye olarak zihinlerimize yerleşmesini bir kenara koyarak, küçüğün hikayesinin çocuk-bizleri bu kadar etkilemesinin sebebinin empati yetisi mi olduğunu soracağız. 

Sunuş

Sanat Havadisleri’nin ikinci programı, Ahmet Güntan’ın Köpekleri Öldürelim! isimli şiirine yer veriyor. Şairin isyanı, hayvanların iyi yaşam hakkını korumak yerine onların ölümüne sebep olan yasal düzenlemelerin kabul edilmesinin ardından toplumun geniş kesimlerinin isyanını dile getirir. 

Hem bir isyan hem de bir çağrı. Tüm hayvanların yaşam hakkını korumaya, zalimlik ve zulmü durdurmaya bir çağrı!

Kaynakça:

https://www.160incikilometre.com/urun/kopekleri-oldurelim-sincaplar-kalsin-onlar-cok-tatli-ahmet-guntandan-bir-siir/ 

https://birikimdergisi.com/Images/UserFiles/Images/Spot/70/38/ahmet_guntan039la_siir_ustune_bir_konusma_.pdf 

http://mahfilci.blogspot.com 

Ahmet Güntan, şiirgeldikelimedeboğuldu, 160.Kilometre, 2025.

Bu bölümde, MGM film şirketinin logosundan bize bakan ve kükreyen, ikonikleşmiş aslan Leo’nun peşine takılıyoruz. Program görselimizden bize bakan ve program müziğinin başında her bölüm bize kükremesiyle seslenen Leo’nun hayaleti, hayvanların sinema setlerinde ve sinema sektöründe gördüğü muameleyi, psikolojik ve fiziksel esenliklerini, sinemanın bir türcülük kurumu olarak tarihini ve en önemlisi, sette bir hayvan olmanın ne demek olabileceğini düşünmeye bizi davet ediyor. 

***Slats, Jackie, Billy, Telly, Coffee, Tanner, George ve Leo’ya bir hediye: Afromood (Ali Osman, performans: European Egyption Contemporary Music Society, 2000) https://www.youtube.com/watch?v=sv83y0oyyu0 

“Hayvanlara uygulanan sıradan şiddetin şiddet olarak görülmediği açıktır.” Anat Pick. 

Referanslar:

Bentham, Jeremy. An Introducton to the Principles of Morals and Legislation. Chapter 17, New York: Clarendon Press, [1789] 1996.

Berger, John. Hayvanlara niçin bakarız?, İstanbul: DeliDolu, 2017.

Burt, Jonathan. Animals in Film, Londra: Reaktion Books, 2002.

Derrida, Jacques. “The Animal That Therefore I am”, Critical Inquiry, 28, 2002. 

Fudge, Erica. “What Was It Like To Be A Cow? History and Animal Studies”, The Oxford

Handbook of Animal Studies, 2014.

Lippit, Akira. Electric Animal: Toward a Rhetoric of Wildlife, Minneapolis, 2000.

Malamud, Randy. “Animals on Film: The Ethics of the Human Gaze”, Spring, 83, 2010. 

Nagel, Thomas. 

Pick, Anat. “Vulnerability”, Critical Terms in Animal Studies, Lori Gruen (der.), Chicago: University of Chicago Press, 2018.

Shukin, Nicole. Animal Capital: Rendering Life in Biopolitical Times, Minneapolis ve Londra: University of Minnesota Press, 2009.

Wolfe, Cary. Animal Rites: American Culture, Discourse of Species and Posthumanist Theory, Chicago: University of Chicago Press, 2003.

Bu programda biyolog Jakob von Uexküll’ün meşhur kitabında yer verdiği kenenin izinde ilerliyoruz. Kenemiz, kendine özgü anlamlar dünyasıyla oldukça mütevazi bir yaşamsal döngüye sahip. Fakat ayrıca bambaşka bir zaman-mekansal düzenleme onun dünyasını ayırt edici bir hale getiriyor. Bu ayırt edici özelliğiyle Deleuze, Merleau-Ponty gibi birçok filozofun da dikkatini çekiyor. Nihayetinde insandan başka varlıkların dünyalarının ne ölçüde farklılaşabildiğine bir kenenin bedeniyle şahit oluyoruz.

Yayında bahsedilen kitap:

https://www.norgunk.com/jakob-von-uexkull

Karşılaşmalar’ın ikinci programı Reşat Ekrem Koçu’nun 29 Aralık 1971-8 Ocak 1972 tarihleri arasında Tercüman gazetesinde dört kısımda tefrika edilen “Ablamın Kedileri” başlıklı yazı dizisinin son üç yazısına odaklanıyor. Kedileri, ablasına dair ayrıntıları ve tüm İstanbul’u kayda alan Koçu’nun arşivci doğası bir yandan da yaşam ve ölümle kurduğu ilişkiyi de açık etmez mi? Koçu ailesinin büyük bir sevgi ve şefkatle Göztepe’deki köşklerinde baktıkları ve birlikte yaşadıkları kedilerin hayat hikâyeleri, yaşamı beslemek ve büyütmekle, bu yaşamın aniden kırılabilir ve yok olabilir oluşu arasındaki tecrübenin şiddetini gösteriyor. 

Koçu işte bu tarihsel üzüntünün, bir kedinin kaybının karşılıksız sevginin ve ihtimamın her an kaybolabilir doğasını kayda geçiriyor. Hayvanları birer özne olarak ele alıyor, tarihin birer öznesi. Köşkün bahçesi aynı zamanda birer aile ferdi olan kedilerin de mezarlarında huzurla uydukları çiçek bahçelerine dönüyor, şehir değişiyor, bahçeler küçülüyor, mezarlıklar yer değiştiriyor ve bazen kayboluyor. Devingen, elden sürekli kayan, sürekli değişen, bu yönüyle üzerinde yaşayanlara merhametini bağışlamaz görünen İstanbul, Koçu’nun ölüm düşüncesiyle, ölüm endişesinden yola çıkarak kayda geçirdiği İstanbul, Koçu’yu kucağına sarmış, toprağında saklamış ve sarmış gibi görünüyor. İslami inanışta ilahi olanın rahmeti, insanların ve hayvanların birbirlerine ve dünyaya merhametinin enginliğini temsil eder. Koçu’nun bu kayıt merakının arka planında da ölüm endişesiyle, şehrin kayda geçirilmemiş ihmal edilmiş her şeyine ve her canlısına, her ilişkisine duyduğu sonsuz sevgi dolu ve merhametli bakışı düşmüş gibi. Öyle büyük bir sevgi ve merhamet ki, bugün bizi de bağışlayıcı ışığına çekebiliyor.

“Ablamın kedileri” başlıklı kupür, https://istanbulansiklopedisi.org/handle/rek/32989

Yay. Haz. B. Tanju, C. Yapıcı, E. Yurteri, G. Özkara, M. Yıldız (2023) Başka Kayda Rastlanmadı https://saltonline.org/media/files/20231226_baska-kayda-rastlanmad.pdf

*Gülce Özkara’ya ve Serap Özyurt’a teşekkürlerimle.

Bu olay, sadece İstanbul’un kent dokusunu değil, devletin hayvanlarla kurduğu ilişkiyi, şehirdeki kamusal alan yönetimini ve toplumsal algıyı da derinden etkiledi. Sokakta yaşayan hayvanların mekânsal aidiyetinin kırıldığı, onların artık "tehlikeli" sınıflar içinde görülmeye başlandığı bu sürecin izleri günümüze kadar uzanıyor. Sokak hayvanları, kent düzeni ve toplumsal dönüşüm ekseninde şekillenen bu kritik dönüm noktasını anlamak için bizi dinleyin!

Yayında bahsi geçen eserler:

1. Işın, E. & Tanman, G. (Yay. haz.). (2016). Dört ayaklı Belediye: İstanbulun sokak köpekleri = The four-legged Municipality: Street dogs of İstanbul [Sergi kataloğu]. Suna ve İnan Kıraç Vakfı İstanbul Araştırmaları Enstitüsü. 

2. Işın, E. (1995). İstanbul’da gündelik hayat: İnsan, kültür ve mekân ilişkileri üzerine toplumsal tarih denemeleri. İletişim Yayınları.

3. Schick, C. (2010). İstanbul’da 1910’da gerçekleşen büyük köpek itlâfı: Bir mekân üzerinde çekişme vakası. Toplumsal Tarih, 200, 25

4. Yıldırım, M. (2021). Between care and violence (Yayımlanmamış doktora tezi). [The New School]

Sanat Havadisleri’nin ilk programı, hayvanlar, insan doğası, toplumlar ve sanat arasındaki ilişkiye dair önemli çalışmalara imza atmış yazar, ressam ve düşünür John Berger’in Hayvanlara Niçin Bakarız? ve Görme Biçimleri eserlerine odaklanıyor. Ayrıca, sanat tarihine insanın kendini ilk kez mağara duvarlarında ifade etmeye başladığı dönemdeki resimlere bakarak, araştırmacıların bu görselleri nasıl yorumladıklarını keşfedeceğiz. Bu programda, hayvanlarla olan ilişkimizi sanatsal bir bakış açısıyla ele alarak, yalnızca görsel bir deneyim değil, aynı zamanda insanın varlık ve kimlik sorgulamalarını derinleştiren bir yolculuğa çıkıyoruz.

Bugünkü bölümde Elis Şimşon ile Emmanuel Levinas’ın etiği ve Levinas’ın Bobby’si üzerine konuşacağız. Levinas şüphesiz 20. Yüzyılın en önemli etik düşünürlerinden biridir. Levinas’a göre ilk felsefe metafizik ya da ontoloji değil, etik olmalıdır. Tamamen insan merkezci olan bu etik anlayışta, Levinas’ın Nazi Almanya’sında kapatıldığı çalışma kampında yaşadığı bir karşılaşmayla bir gedik açılır. Bobby ile karşılaşır Levinas. Her gün çalışma kampındaki tutsakları ziyaret eden, onlara kuyruk sallayan, onların gözünün içine bakan köpektir Bobby. Levinas Bobby için “Nazi Almanya’sındaki son Kantçı” der. 

Bu bölümde, Serge Avedikian’ın Hayırsızada (Chienne d’histoire) filmindeki siyah sokak köpeğinin peşinden gidiyoruz. Filmin, insandan ibaret olmayan yaşama dair açtığı idrak alanını, yas imkânını ve hayvan temsilinde gösterdiği sinematik ihtimamın bugün, sokak köpeklerine karşı yasayla desteklenen şiddet iklimindeki kıymetini konuşuyoruz.

***Siyah köpeğe hediye: Lullaby (Hovannes Shiraz, Mezzo: Anna Mayilyan, Piyano: Hayk Malikyan) https://www.youtube.com/watch?v=G1N0G7b6XfU 

'üslup yasın ta kendisidir.' M. Nichanian.

Referanslar:

Alnıaçık, Eylül; Güçlü, Özlem & Yıldırım, Mine (2024). “Yeni Yasa Karşısında Sokak Köpekleri”, Fayn, https://www.fayn.press/yeni-yasa-karsisinda-sokak-kopekleri/  

Butler, Judith. Kırılgan Hayat: Yasın ve Şiddetin Gücü. İstanbul: Metis Yayınları, 2004.

Fudge, Erica. “What Was It Like To Be A Cow? History and Animal Studies”, The Oxford

Handbook of Animal Studies, 2014. Erişim Tarihi 18 Mart 2018.

DOI:10.1093/oxfordhb/9780199927142.013.28

Güçlü, Özlem. “Hayvanın Felaketi, Manzaradan Lekelere: Hayırsızada (Serge Avedikian, 2010)”, Kebikeç, 46, 2018.

Nichanian, Marc. Edebiyat ve Felaket. İstanbul: İletişim Yayınları, 2011.

Türkiye Barolar Birliği (2024). “Hayvanları koruma kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifine ilişkin hukuki değerlendirme”,  https://www.barobirlik.org.tr/Haberler/hayvanlari-koruma-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifine-iliskin-hukuki-degerlendirme-84921

Wells, Paul. “Rhetorics of Representation in Animated Animal Narrative”, Animal Life &

Moving Image, ed. Michael Lawrence & Laura McMahon, 95-107. London: BFI Palgrave,

2015.

Wells, Paul. The Animated Bestiary: Animals, Cartoons, and the Culture. London: Rutgers University

Press, 2009.

Yıldırım, Mine “Sürgünden İtlafa, Mahallinde Öldürmeden Ötenaziye: Hayırsızada Vakasının Ardından İstanbul’da Sokak Köpekleri”, Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 5(3), 2024.

Karşılaşmalar’ın ilk programı Reşat Ekrem Koçu’nun 29 Aralık 1971-8 Ocak 1972 tarihleri arasında Tercüman gazetesinde dört kısımda tefrika edilen “Ablamın Kedileri” başlıklı yazı dizisine odaklanıyor. Koçu, bu yazılarda biyografilerin insan merkezci yanını kıran bir yaklaşım getirerek ablası Emine Halet Koçu’nun kedilerinin hal tercümelerini yazmaya girişir. Bir yandan da kedi biyografileri üzerinden insan-hayvan ilişkisinin ve hatta ablasının da biyografisini yazmış olur. Her anlamıyla tüm türleri serbestçe dolanır; kedilerin, insanların ve mekânların hayat hikâyelerini birbirine bağlar ve kayda geçirir.

İlk programımızda radyomuza ev sahipliği yapan, kent, hayvan, doğa koruma mücadelemizin adresi Dört Ayaklı Şehir’in düşünsel eksenini ve “araştırma odaklı hayvan hakları savunuculuğu” tecrübesini konuşuyoruz. “Hayvanlarla bir arada yaşam”ımızı şekillendiren, hayvanların, özellikle kentlerde yaşayan hayvanların yaşamını kuşatan  iki kuvvetli hareketi, temel izleği ortaya koyuyoruz: Şiddet ile ihtimam. 

Hayvanların şiddet ile ihtimam arasında seyreden, salınan, sıkışan ve yok edilen yaşamını düşünme yollarını irdeliyoruz. Dört Ayaklı Şehir’in eleştirel hayvan çalışmaları disiplinlerinde (ve disiplinler-ötesinde) ürettiği hareketli alanı, savunuculuk mücadelesinin etik-politik eksenini oluşturan yöntemsel ve düşünsel yönelimlerini birlikte masaya yatırıyoruz. Kısaca ve giriş niteliğinde elbette.

Sunuş