Welke wetenschap zit er achter een goede tongzoen? Behoorlijk wat, zo horen we van microbioloog Remco Kort van de Vrije Universiteit Amsterdam. Ga er maar even goed voor zitten als hij in deze aflevering de vraag beantwoordt: Gaat je speeksel eigenlijk lijken op dat van je partner als jullie vaak tongzoenen?

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Als je in een vreemde stad komt, word je, zonder dat je het door hebt toch automatisch de goede richting opgestuurd. Dat komt omdat over al die bordjes, geluiden en gebouwen in de stad van tevoren door ontwerpers is nagedacht (als het goed is).

In deze aflevering gaan we, samen met gedragspsycholoog Fenne Roefs van de Vrije Universiteit Amsterdam de straat op. Naast dat ze wetenschapper is, werkt ze ook bij het ontwerpbureau Mijksenaar, dat bijvoorbeeld verantwoordelijk is voor de wereldberoemde bewegwijzering op Schiphol. Zij laat ons zien hoe ontwerpers je bewust of onbewust altijd een kant op sturen.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Wat hebben Marco Borsato, Matthijs van Nieuwkerk en P. Diddy met elkaar gemeen? Ze zijn alle drie gecanceld. De één net een tikkeltje heftiger dan de ander. Cancelcultuur is al lang niet meer nieuw, sterker nog sommige gecancelde zijn bezig aan een comeback. Hoe doe je dat? Wat is het geheime recept tegen cancelcultuur? 

Mediawetenschapper Simone Driessen (Erasmus Universiteit Rotterdam) vertelt welke slimme tactieken artiesten en bekende figuren inzetten om terug te komen na een cancelstorm en hoe cancelcultuur soms verassend genoeg zo zijn voordelen kan hebben.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Als het aan wetenschappers van de TU Eindhoven ligt, heb jij over een aantal jaar een zoutbatterij in je schuur staan om je huis mee te verwarmen. Een apparaat dat energie kan afgeven én kan opslaan. Zo'n uitvinding als deze hebben we hard nodig. Met het alsmaar groter wordende energieprobleem moeten we namelijk zuiniger en vooral efficiënter omgaan met onze waardevolle energie. In deze aflevering gaan we op bezoek bij Joey Aarts. Hij legt uit hoe zoiets simpels als zout ons hierbij gaat helpen. 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Je ligt in bed, doet je ogen dicht en *poef* als het goed is val je in één keer in slaap. Maar eigenlijk is in slaap vallen een heel ingewikkeld proces, waar ook van alles mis kan gaan. Waarom lijkt het bijvoorbeeld soms alsof je echt valt als je in slaap valt? Of kan je je lichaam niet meer bewegen terwijl je nog wakker bent? En wist je dat je tijdens het in slaap vallen hele creatieve ingevingen kan hebben? Slaaponderzoeker Sebastiaan Overeem (TU/Eindhoven en Slaapcentrum Kempenhaeghe) bestudeert de mysterieuze processen die allemaal plaatsvinden als je in slaap valt.

Al onze andere afleveringen over slaap kun je hier vinden: https://www.universiteitvannederland.nl/10-jaar

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Zonnebrandcreme, tennisballen, en waterafstotende kleding. Al deze producten hebben één ding gemeen: nanodeeltjes. Nano-wat? Dat legt nanotechnoloog Femke Witmans (Universiteit Twente) je uit in deze aflevering. Zij werkt met nanodraden die 1000 keer dunner zijn van je haar. Voor het blote oog onzichtbaar. Toch is het hot topic in de wetenschap, want nanotechnologie gaat misschien wel de toekomst zijn van jouw telefoon.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Zonder westerse steun ziet het er slecht uit voor Oekraïne in de oorlog met Rusland. Maar gaan we daardoor uiteindelijk ook zelf in oorlog komen met Rusland? Volgens politicoloog en specialist inlichtingen en veiligheid Nikki Ikani (Universiteit Leiden) is de kans klein dat het front opschuift naar Nederland. Toch kan Rusland ons op een anderemanier wel degelijk pijn doen.

Ben je benieuwd naar internationale politiek en wil je meer weten over politieke spanningen in de wereld? Check dan de volgende afleveringen:

566. Hoe ontstond het conflict tussen Israëliërs en Palestijnen?

529. Waarom moet jij je zorgen maken over China en Taiwan?

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het zal je vast niet ontgaan zijn, woningnood in Nederland. Toch bouwen we niet de hoogte in. Zou de ideale oplossing zijn, toch?

Nederland is het dichtstbevolkte land van de EU (eiland Malta daar gelaten). Maar wie over Nederland vliegt ziet geen volgepakte miljoenensteden met giga woontorens zoals in Hong Kong of New York. Integendeel. Behalve in Rotterdam hebben wij eigenlijk nauwelijks wolkenkrabbers in ons land. En dat terwijl we toch een aardig woonprobleem hebben op te lossen. Hoe kan dat? En gaat dat veranderen in de toekomst? Wij spreken hoofddocent gebiedsontwikkeling Tom Daamen van de TU Delft. Met hem reizen we af naar Manhattan aan de Maas om deze vraag te beantwoorden.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Nederland heeft een stikstofprobleem, toch? Of is het een boerenprobleem? Of is het -jawel- een Braziliaans probleem? Historicus Erik van der Vleuten (TU Eindhoven) vertelt je deze podcast dat het én én én is. Want het arme Nederlandse platteland van vroeger, de stikstofcrisis van nu én de ontbossing in Brazilië zijn eigenlijk drie verschillende verhalen die in elkaar grijpen als de stukjes van één grote puzzel.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

We denken dat alles wat we zien de werkelijkheid is, maar dat klopt niet. Je brein verzint ook een hoop. Surya Gayet, hersenwetenschapper van Universiteit Utrecht, vertelt waarom we de wereld zo zien, of juist niet zien en wat ons brein hiermee te maken heeft. We gaan met Surya op pad om mensen de weg te vragen. Niet omdat we de weg kwijt zijn, maar om te testen of ze onze wisseltruc zullen zien.

Met dank aan Escher in het Paleis! Fijn dat we langs mochten komen. https://www.escherinhetpaleis.nl/

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Ongeveer 1 op de 3 mensen heeft weleens last van een koortslip. Pijnlijke, vervelende blaasjes die steeds maar terugkomen. Een koortslip wordt veroorzaakt door het herpesvirus en eenmaal besmet, met dit virus, blijft het je hele leven in je lichaam. Je komt dus nooit helemaal meer van die koortslip af. In deze video legt viroloog Michiel van Gent (ErasmusMC) je meer uit over de bijzondere verstop-strategie van herpes en hoe deze je afweersysteem steeds te slim af is.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Vliegtuigen zijn flinke herriemakers, maar waarom maken ze zo’n herrie? En kunnen we hier wat aan doen? Marijn Sanders, luchtstromingsexpert aan Universiteit Twente doet onderzoek naar vliegtuiggeluid. Alvast een kleine spoiler, al dat lawaai ligt niet alleen aan de motor.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

'De doos van Pandora', deze uitdrukking kom je vaak tegen. Als het over A.I. gaat bijvoorbeeld, over genetische manipulatie of over politieke besluiten. Het klinkt mysterieus en onheilspellend, maar wat is die doos van Pandora eigenlijk precies? En hoe komen we eraan? 

Mythe expert Hugo Koning (Universiteit Leiden), neemt ons mee in dit Griekse verhaal. Hij legt uit waarom we juist dit verhaal van Pandora al duizenden jaren aan elkaar vertellen.

Spoiler: het loopt slecht af voor de mensheid.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Sta je op het punt te beginnen met hardlopen? Of ben je fanatiek renner? Grote kans dat je te maken krijgt met blessures - vervelend! Gelukkig heeft de wetenschap tips om blessures te voorkomen. Sportwetenschapper Bas van Hooren (Universiteit Maastricht) vertelt je wat je wel en niet moet doen, en of je echt speciale schoenen nodig hebt.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Nederland is echt een fietsland. En toch heeft het merendeel van de mensen geen flauwbenul wat ze precies doen zodra ze op dat zadel stappen. Professor Arend Schwab van de TU Delft doet al jaren onderzoek naar de kunst van fietsen. En als je je daar in verdiept, kom je erachter wat voor een wonder het is dat wij kunnen balanceren op zo'n wankel ding. In deze aflevering legt Arend uit dat jij voortdurend bijna aan het vallen bent en welke natuurkundige krachten je moet overwinnen bij het maken van een bocht.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Mensen kunnen niet zonder monsters. Van Cyclopen tot zombie's, we verzinnen ze al duizenden jaren en zo zijn monsters onderdeel geworden van onszelf. Maar waarom verzinnen we ze? Waarom zijn we zo verslaafd aan die mens-vermorzelende griezels die ons de stuipen op het lijf jagen? Griekse mythologie expert Hugo Koning (Universiteit Leiden) vertelt het in deze aflevering.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Ritmegevoel, je denkt misschien dat je het niet hebt. Maar er is wereldwijd maar bij 6 mensen vastgesteld dat ze het verschil tussen ritmes écht niet kunnen horen. Je hebt dus wel degelijk ritmegevoel. Uit het onderzoek van Henkjan Honing (Universiteit van Amsterdam) blijkt dat dit niet alleen is aangeleerd, maar aangeboren. Sterker nog: zelfs baby's van een paar dagen oud hebben het door als je iets aan de regelmaat van muziek verandert. En ook sommige apen gaan spontaan bewegen op muziek. Hoe Henkjan hierachter kwam, en waarom we überhaupt ritmegevoel hebben, leer je in deze aflevering.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Bij goud denk je gelijk aan dat kostbare edelmetaal, waar we oorlogen over voeren. Maar tijdens corona heb je bijna wekelijks goud onder je neus gehad, zonder dat je het door had. In al die teststrips zit namelijk goud, nano-goud. En stiekem is dat goud veel interessanter dan die goudstaven van de Nederlandse Bank. Lotte Metz van de Universiteit van Amsterdam vertelt je er alles over.

Check ook de video die we erover hebben gemaakt via deze link:

https://www.youtube.com/watch?v=O7wWZYCYLLg

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Mensen in Nederland leven steeds langer. Het aantal mensen dat de leeftijd van honderd bereikt in de komende 20 jaar zal zelfs verviervoudigen. Dat klinkt geweldig, toch? Helaas horen bij het ouder worden ook uitdagingen, zoals dementie. Momenteel is dit de snelstgroeiende doodsoorzaak in ons land. Hoewel we dementie niet kunnen voorkomen, is er ook goed nieuws: er zijn dingen die je kan doen om de kans op dementie te verkleinen. Mooi toch! Maar begin dan wel als je jong bent: Want ook al lijkt dementie voor veel van ons een ver-van-je-bed-show, hoe jonger je begint met investeren in je brein, hoe meer profijt je hier later van hebt.

Hoe dat moet? Neuropsycholoog Erik Scherder (Open Universiteit en Vrije Universiteit Amsterdam) neemt onze redacteur Eliane mee en laat zien wat de ideale dag voor je brein is.

Heb je geluisterd en wil je ook zien hoe Erik Scherder in goed gestreken pak meedoet met de push-ups? Bekijk de video dan hier: https://www.youtube.com/watch?v=cfwpRmM6FDg

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Nederland hoort bij de meest gelukkige landen ter wereld, toch valt er altijd iets te klagen. We niet gemaakt zijn om gelukkig te zijn, vertelt Michael Vlerick, wetenschapsfilosoof van Tilburg University. Dat komt omdat we van nature focussen op de negatieve dingen. Gelukkig zijn er manieren om ervoor te zorgen dat je zo gelukkig mogelijk door het leven kan gaan.

Michael Schreef er ook een boek over: 

https://www.michaelvlerick.com/new-book-waarom-we-niet-gelukkiger-zijn

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Kinderen die vast komen te zitten: het gebeurt vaker dan je denkt! Bijvoorbeeld in stoeltjes, of met hun vingers in de gaatjes van bushokjes-bankjes. Dit komt allemaal omdat wij eigenlijk niet zo goed weten hoe groot kinderen zijn, en dus producten niet op de juiste maat maken. Kindermaten veranderen namelijk door de tijd. En aangezien de laatste grootschalige meting van kindermaten 35 jaar geleden plaatsvond, zit er nogal een gat in onze kennis over deze maten. Hier brengt Hein Daanen, antropometrist (specialist in mensenmaten) aan de Vrije Universiteit van Amsterdam en TU Delft, samen met zijn team verandering in. Zij doen een grootschalig onderzoek naar kindermaten.

Wil je meer weten over het project of je kind aanmelden? Kijk dan op www.kidscan.nl.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

5 dagen per week, 8 uur lang werken. Het klinkt misschien heel normaal. Maar misschien zou jij hetzelfde werk ook in 4 uur per dag kunnen doen? Verschillende productiviteitsgoeroes beweren dat dit tot een gelukkiger en productiever leven zou leiden. Arbeids- en organisatiepsycholoog Annet de Lange (Open Universiteit) zocht uit hoe haalbaar dit is en of dat voor alle beroepen mogelijk is.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De grondwet lijkt in steen gebeiteld. Toch willen politici nog wel eens wat aanpassen in deze wet der wetten. Hoe makkelijk is dat eigenlijk? Ingrid Leijten (Hoogleraar Staatsrecht van Tilburg University) geeft je in deze aflevering een basisles in onze grondrechten.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Twee keer ontliepen criminelen in Nederland hun straf doordat ze zeiden: 'Ik kan mij m'n misdaad echt niet herinneren.'

Wat doe je met een verdachte die zoiets beweert? Een antwoord zoeken in de wetenschap uiteraard, want kan dat echt gebeuren? Je geheugen verliezen op een moment dat het jou goed uitkomt? Hoogleraar Marko Jelicic (Maastricht University) geeft je het verlossende antwoord.

Aflevering 521. Hoe herken je een leugenaar. https://open.spotify.com/episode/32k0fr8ElBh90gBXG7qG51?si=2ca1000b3bb64125

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Marcel Zeelenberg (Tilburg University) vertelt in deze podcastaflevering waarom spijt zo'n pijnlijke emotie is, maar vooral ook wat we eraan hebben. En dat is meer dan je misschien zou denken.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

'Als je samen iets spannends meemaakt, vind je diegene sneller aantrekkelijk.' Het is een bekende psychologische theorie die ervan uitgaat dat we een spannende ervaring verwarren met vlinders in onze buik. Maar de theorie is al bijna vijftig jaar oud en nog nooit getest tijdens een échte date. Daarom besloten we met Tila Pronk, relatiewetenschapper aan de Universiteit Tilburg, dat het tijd is om de theorie tegen het licht te houden.

We zetten een heus date-experiment op en koppelden 16 proefpersonen aan elkaar. De stelletjes? Die komen onderweg naar hun date vast te zitten in een defecte lift, om de spanning flink op te voeren. Houdt de vijftig jaar oude theorie stand? Luister de podcast

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Wat denk jij; was de kip eerder of het ei? Dit is niet alleen een klassieker onder de evolutionaire vragen, maar zeker ook één van dé hersenbrekers in de filosofie. In deze podcast buigt filosofisch antropoloog Arjen Kleinherenbrink (Radboud Universiteit) zich voor jou over het antwoord.

Mocht je na het luisteren van de podcast ook nog benieuwd zijn naar het evolutionaire antwoord op de 'kip-ei-vraag'? Dat krijg je van paleontoloog Melanie During (Vrije Universiteit Amsterdam). Klik hier.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Leuk dat je luistert naar 'Rare Jongens', de gloednieuwe podcastserie van de Universiteit van Nederland.

In deze eerste aflevering vertelt Olivier Hekster (Radboud Universiteit) hoe de Romeinen omgingen met de vele culturen in hun rijk. De Romeinse samenleving was een smeltkroes, ging dat altijd goed? En dachten de Romeinen na over het sluiten van hun grenzen? 

Vond je dit een leuke aflevering? De volgende aflevering staat al klaar in het podcast-kanaal van Rare Jongens, die vind je hier: https://podcasters.spotify.com/pod/show/rarejongens

Wil je Olivier uitdagen? Heb je iets bedacht waar de Romeinen nog niet aan gedacht hebben? Vul dan dit formulier in en wie weet hoor je het terug in Rare Jongens. https://forms.gle/arJFMe4fUZjpi3Ky5

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Ademgoeroes strooien online met tips over hoe je moet ademen. Niet gek want honderduizenden Nederlanders ademen verkeerd of dénken dat ze verkeerd ademen. Maar wat zijn die adviezen waard? We vragen het aan longfysioloog Frans de Jongh van de Universiteit Twente. Hij onderzoekt de longen en ademhaling al meer dan 35 jaar. Volgens Frans is goed ademen geen rocket science.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Kun je als gewone burger invloed hebben op hoe de wereld werkt? Ja! In deze aflevering gaat het over boycots. Historicus Peter van Dam (UvA) vertelt wat een boycot succesvol maakt, maar ook waarom je het misschien tóch niet zou moeten doen. Leuk feitje: het boycot-fenomeen begint met het verhaal van één persoon, Charles Boycott.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De één heeft er meer last van dan de ander: misselijkheid door bewegingen. Denk aan wagenziekte, zeeziekte of kermisattracties. Maar waar komt dat gevoel vandaan? Waarom word je misselijk van bewegen? Volgens evenwichtsdeskundige Raymond van de Berg is het een teken dat jouw hersenen in de war zijn. En dat is best logisch: ons lichaam is van nature nou eenmaal niet gemaakt om in achtbanen of vliegtuigen te zitten. Het is dus een normale reactie. In deze aflevering laat hij zien dat hij iedereen misselijk kan maken, zelfs onze redacteur Eliane, die normaal gesproken met veel plezier in dit soort attracties stapt. Maar de draaistoel van Raymond had ze nog niet eerder ervaren... Check de aflevering om te zien hoe dat eruitziet!

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Je ziet steeds vaker influencers die microdoseren door regelmatig een hele kleine dosis van een psychedelica te nemen, zoals paddo's of LSD. Vaak met de intentie om net dat beetje extra geluk te ervaren of creatiever te worden. Maar is dat wel verstandig? Wat weten we eigenlijk over microdoseren? Kim Kuypers is één van de eerste wetenschappers ter wereld die hier onderzoek naar doet. Zij probeert te achterhalen of het veilig is en voor welke groepen mensen microdoseren het verschil kan maken.

Aflevering 383 over LSD vind je hier: https://open.spotify.com/episode/0g5unhWEAFM1TJOxDZaSrw?si=XGR_rAUcTfaAzroFgIGNcQ

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Als wij als mensen de aarde laten opwarmen, kunnen we hem ook weer afkoelen? Dat onderzoekt atmosfeeronderzoeker Herman Russchenberg op een verrassende manier (TU Delft). Hij wil het natuurlijke koelende effect van wolken gebruiken om de temperatuur op aarde weer te laten dalen. Door de wolken op aarde te veranderen.

Universiteit van Nederland live zien? Dat kan in het theater, klik op de link voor meer informatie.

https://www.universiteitvannederland.nl/theater

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Stel je voor: vliegtuigen stoppen ermee, stormvloedkeringen gaan open, Nederland overstroomt, beurzen crashen en al het licht op aarde valt uit. Dit klinkt als een doemscenario uit een film, toch zou dit in 2038 echt kunnen gebeuren als we de manier hoe onze computers tijd bijhouden niet snel veranderen. Roland van Rijswijk-Deij (Universiteit Twente) legt jou uit wat er moet veranderen aan onze computers voordat het te laat is.

Meer info:

https://www.universiteitvannederland.nl/college/waarom-crashen-alle-computers-in-2038

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Zweet? Bah! Wist jij dat zweet niet alleen vies ruikt, maar dat je er ook mee kunt communiceren? Als iemand bang is, dan komt er een specifieke angstgeur vrij, die jij kan ruiken. Hoe dat zit hoor je van gedragsbioloog Jasper de Groot (Radboud Universiteit Nijmegen).

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tijd verspillen? Even helemaal nietsdoen? Dat lijkt misschien zonde, zeker met die lange to-do lijst die maar blijft groeien. Maar volgens Erik Scherder (Open Universiteit, Vrije Universiteit Amsterdam, Rijksuniversiteit Groningen) zijn die momenten van totale rust juist goud waard. En nee, TikTok-video's kijken of scrollen op instagram telt niet. We hebben het echt over momenten waar je he aandacht volledig loslaat. Wanneer je even helemaal niets doet, activeer je je "default network" en komen de beste ideeën naar boven. In een wereld vol afleiding missen we vaak die waardevolle momenten. Luister de podcast en ontdek waarom tijd voor jezelf nemen misschien wel de slimste keuze is.

Deze aflevering is tevens de laatste aflevering van de mini-serie over tijd, die wij vorig jaar hebben opgenomen tijdens ons 10-jarig jubileum in Carré.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Complimenten voelen heerlijk, toch? Toch kunnen ze schadelijker zijn dan je denkt. Soms zijn ze zelfs slecht voor je zelfbeeld en vergroten ze kansongelijkheid, bijvoorbeeld in het onderwijs. Psycholoog en pedagoog Eddie Brummelman van Universiteit van Amsterdam deed hier onderzoek naar en legt je in deze aflevering uit hoe dat zit.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Als je conservatisme associeert met oude witte mannen, zit je mis. Het zijn juist de jongeren die tegen alle verwachtingen in minder vooruitstrevend zijn. En dat is voor het eerste in de geschiedenis zo! De jongste generatie staat minder open voor andere denkbeelden en beschouwen onderwerpen als abortus of het homohuwelijk steeds vaker als minder acceptabel dan voorgaande generaties, ziet socioloog Quita Muis (Tilburg University). Zij doet onderzoek naar deze toch wel onverwachte stijging in conservatisme onder jongeren en legt je in onze nieuwe video uit hoe dat kan.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Wat is jouw talent? Weet je het al of ben je er nog naar opzoek? En wat als je geen talent hebt? Allemaal vragen waar we deze aflevering een antwoord op krijgen van Marian Thunnissen van de Universiteit Utrecht.

Wil je daten met hulp van de wetenschap? Schijf je in via dit formulier: https://forms.gle/gs5RmU5ZRRRWNmNW6

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Te diep in het glaasje gekeken? Daar zit je dan met je kater. Het internet staat vol met 'nuttige' middeltjes en foefjes om de kater weg te spoelen, maar welke werken echt? Wij vroegen het aan lever-arts Eric Twja van het Radboud UMC. Helpt cola tegen een kater? Of misschien toch die vette hap ? Je weet het na deze aflevering.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoe komen we erbij dat er drie koningen kwamen kijken naar de pasgeboren Jezus? Of dat er een os en een ezel bij de kribbe waren? In de bijbel staat er niks over. Mensen hebben in de loop van de geschiedenis zelf van alles toegevoegd aan het kerstverhaal. Theoloog Frank Bosman (Tilburg University) legt je uit waarom ze dat deden - en dat dat eigenlijk niet uitmaakt.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Je tanden, botten en haren bevatten zonder dat je het weet een tijdlijn van je leven. De plekken waar je bent geweest en hebt gewoond zijn erin vastgelegd. In je tanden worden je kinder- en puberjaren opgeslagen. In je botten de laatste vijf tot tien jaar. En je haar maakt in elke centimeter dat het groeit een snapshot van de plek waar je bent.

Deze informatie is ontzettend nuttig bij archeologisch onderzoek, maar wetenschappers zoals Lisette Kootker van de Vrije Universiteit Amsterdam gebruiken het ook om onbekende doden te identificeren. Wij zochten uit hoe je zo'n tijdlijn maakt met je tanden, botten en haren.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Driekwart van de Nederlanders denkt dat mensen steeds meer lijnrecht tegenover elkaar komen te staan. En wie naar de tv-debatten van lijsttrekkers of naar de uitslag van de laatste verkiezingen kijkt, kan al snel denken dat dat echt waar is. Maar sociaal psycholoog Namkje Koudenburg van de Rijksuniversiteit Groningen kantelt dat beeld: uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat we veel minder gepolariseerd zijn dan we denken.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Paracetamol lijkt een onschuldig pilletje. Corine Bethlehem is toxicoloog en ziekenhuisapotheker in het Erasmus MC. Hier ziet ze regelmatig mensen met mogelijk een overdosis van dit tabletje.

Paracetamol is namelijk hartstikke giftig. Gelukkig hebben we van nature een kleine voorraad antigif in ons lichaam. Maar dan moet je je wel aan de maximale dagdosering houden, anders kan je lichaam het niet meer klaren. Dan vallen je organen één voor één uit en is het zaak om snel aan de bel te trekken, voordat een levertransplantatie je laatste redmiddel is.

Wil je ons iets laten weten of vragen? Dat kan via dit formulier: https://forms.gle/5YTUR72pTwzXRAFk6

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het is 23 augustus 1973, een man met een pruik en een zonnebril stapt een bank binnen in Stockholm. Onder zijn jas heeft hij een machinegeweer verstopt. Hij schiet in het plafond. Het is het begin van een zesdaagse gijzeling van 3 vrouwen en 1 man. Een bijzondere, omdat de gegijzelden het opnamen voor hun ontvoerders en zich keerden tegen de politie. De gijzelaars schreven onbedoeld geschiedenis met deze zaak, omdat het later bekend kwam te staan als het ‘stockholmsyndroom’. 

Maar 50 jaar na dato stelt psycholoog Ellen Giebels (Universiteit Twente) het fenomeen ter discussie; bestaat het wel echt?

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De wereld telt op dit moment 8 miljard mensen en zal naar verwachting naar 10 miljard groeien. Hebben we dan wel genoeg eten voor iedereen op aarde? Volgens hoogleraar duurzame voedselsystemen Hannah van Zanten (Wageningen Universiteit) hoeven we niet te verhongeren, maar dan moet er wel iets veranderen aan het eten op ons bord! Ons huidige dieet put de wereld namelijk uit. Maar hoe ziet een duurzaam dieet er dan wel uit? Het antwoord zal je misschien verbazen, want je kan gewoon vlees blijven eten. Hoe? Hannah legt het je uit in deze podcast.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Stel dat we écht voor eeuwig zouden doorleven. Als al die dingen die we doen om het einde uit te stellen écht zouden werken: zou het leven zelf dan nog wel leuk zijn? Blijft iets leuk als je het altijd weer opnieuw kunt doen? Psychiater Damiaan Denys (Universiteit van Amsterdam) vindt van niet. Want zonder eindigheid verliest alles z’n waarde, vertelt hij in deze vierde podcast van onze jublieumshow in Theater Carré. Je kunt maar beter blij zijn dat Groundhog Day een film is, en niet écht.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Je ziet het niet, je hoort het niet, je ruikt het niet en toch bestaat het. Het is zelfs levensgevaarlijk: koolmonoxide. In deze aflevering vertelt longarts Marijke Rutten van het Maastricht UMC+ hoe koolmonoxide zuurstof verdringt uit het lichaam met ernstige gevolgen. Gelukkig weet ze ook wat je kan doen om zo'n vergiftiging te voorkomen.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Gapen is niet iets om je voor te schamen. Echt niet, het is juist een teken dat je extra oplet. Wist je dat al? Nou, de meeste mensen denken dat we gapen als we moe zijn of een tekort aan zuurstof hebben, maar dat is niet waar. Onderzoek wijst erop dat gapen een hele andere functie heeft. Voor Bioloog Jorg Massen (Universiteit Utrecht) is gapen z'n leven. Hij weet alles over over het fenomeen en legt ons uit waarom we gapen en ook waarom wij anderen na-gaapen.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Sommige mensen hechten veel waarde aan hun sterrenbeeld. Tijdschriften staan dan ook vol met voorspellingen en persoonlijke eigenschappen op basis van jouw horoscoop. Toch is de kans groot dat jouw sterrenbeeld niet overeenkomt met de sterren die op jouw verjaardag aan de hemel staan. In deze aflevering legt Annelotte Derkink (Universiteit van Amsterdam) uit hoe dat komt en welk sterrenbeeld wél bij jouw verjaardag hoort.

Boogschutter 18 december - 18 januari

Steenbok 19 januari - 15 februari

Waterman 16 februari - 11 maart

Vissen 12 maart - 18 april

Ram 19 april - 13 mei

Stier 14 mei - 19 juni

Tweelingen 20 juni - 20 juli

Kreeft 21 juli - 9 augustus

Leeuw 10 augustus - 15 september

Maagd 16 september - 30 oktober

Weegschaal 31 oktober - 22 november

Schorpioen 23 november - 17 december

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.