Z Kingą Eysturland, Anną Prorok i Emilianą Konopką - autorkami książki “Nordyckie opowieści” oraz podcastu "Elfy i trolle. Podcast o Północy" - rozmawiam o folklorze islandzkim, norweskim i farerskim, o magicznych miejscach, zwyczajach trolli i innych bohaterów nordyckich podań. I o tym, dlaczego nie są to opowiesci dla dzieci.  Spotkanie odbyło się w Nadbałtyckim Centrum Kultury w Gdańsku w ramach pasma “Bałtyk na horyzoncie”.

Wszystkie odcinki Atlasu Świata oraz inne podcasty zrealizowane przeze mnie znajdziesz na stronie www.atlas-swiata.pl

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com

Wzgórze Cerro Murphy w chilijskich Andach wznosi się na wysokość ponad 2800 metrów nad poziomem morza i znajduje się w samym sercu pustyni Atakama – najbardziej suchego miejsca na Ziemi. W tej okolicy można śmiało kręcić filmy o Marsie – piasek jest pomarańczowy, wręcz czerwony. Sam teren bardzo kamienisty. Do najbliższego miasta jest około 120 kilometrów.

W tych warunkach działa Obserwatorium Cerro Murphy im. Rofla Chini - międzynarodowy projekt astrofizyczny, realizowany i obsługiwany przez grupę Araucaria z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.

Co astronomowie badają na Atakamie? Jak wygląda codzienna praca w obserwatorium? O tym opowiada dr Piotr Wielgórski.

Dr Piotr Wielgórski jest adiunktem w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika (CAMK) w Warszawie i bierze udział w projekcie Araucaria, który ma na celu precyzyjną kalibrację kosmicznej skali odległości. Prowadził obserwacje w obserwatoriach w Chile, Południowej Afryce, we Włoszech i w Polsce.  Bierze czynny udział w rozwijaniu Polskiego Obserwatorium Cerro Murphy w Chile.

Obiecane w podcaście linki:

1. Strona obserwatorium: https://ocm.camk.edu.pl/

2. Strona Projektu Araucaria: https://araucaria.camk.edu.pl/

***

Zapisz się na newsletter Osobisty Atlas Świata: ⁠https://atlasswiata.substack.com/⁠

Wszystkie odcinki Atlasu Świata oraz inne podcasty zrealizowane przeze mnie znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com

Reprezentacja Polski w piłce nożnej kobiet w końcu ma swój stadion, na którym przez najbliższe kilka lat będzie rozgrywać mecze domowe. Z Joanną Wiśniowską, dziennikarką specjalizującą się w sporcie kobiet (Gazeta Wyborcza, Wysokie Obcasy) sprawdzamy, w jakich warunkach grają polskie piłkarki. 

Sieweczka obrożna przylatuje do nas wczesną wiosną, aby złożyć jaja na bałtyckich plażach. Gniazda sieweczek są trudne do zauważenia, przez co łatwo można je przypadkowo zadeptać. Błękitny patrol WWF obserwuje, zabezpiecza, a kiedy trzeba też interweniuje, żeby sieweczki chronić. Spotkałam się z Eweliną Sielską, lokalną liderką Błękinego Patrolu WWF, żeby dowiedzieć się o tym wiecej.

Nowa rubryka w Atlasie Świata, a w niej: Korea Południowa i jej obesja piękna. Agata Gać z Wydawnictwa Poznańskiego prezentuje reportaż Elise Hu “Bez skazy”. 

Słuchaj:

(1:50) Joanna Wiśniowska o polskiej piłce nożnej kobiet

(22:30) Ewelina Sielska o ochronie sieweczki obrożnej na polskich plażach

(44:35) Agata Gać o reportażu Elise Hu “Bez skazy”

***

Atlas Świata to podcast, który możesz wspierać polecając i udostępniając go innym w swoich mediach społecznościowych. 

Wszystkie odcinki Atlasu Świata oraz inne podcasty zrealizowane przeze mnie znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl

Zapisz się na newsletter Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com 

Kiedy w maju w serwisie PAP w wyniku cyberataku pojawiła się fejkowa depesza wyraźnie mogliśmy się przekonać, że nie jesteśmy odporni na tego typu działania. Polska jest od lat celem ataków informacyjnych i propagandowych ze strony Rosji, a wojna w Ukrainie tę wojnę informacyjną zintensyfikowała.

Zapraszam do wysłuchania rozmowy z Olgą Yurkovą, dziennikarką i współzałożycielką StopFake.org. Organizacja ta od dziesięciu lat aktywnie walczy z rosyjską dezinformacją, a wraz z wybuchem pełnoskalowej wojny walka ta stała się jednym z kluczowych zadań również dla ukraińskich instytucji. W rozmowie na przykładzie ukraińskich doświadczeń opowiada m.in. o tym, jak dezinformacja wykorzystuje nasze emocje i podsyca największe nasze lęki, oraz jak organizacje pozarządowe, media i instytucje państwowe koordynują swoje działania w walce z fejkami. Olga Yurkova jest dziennikarką i współzałożycielką StopFake.org, niezależnej ukraińskiej organizacji skupiającej się na walce z propagandą i dezinformacją w mediach. Za swoją działalność w 2016 roku trafiła na listę New Europe 100, a w 2018 roku została stypendystką TED. Obecnie studiuje podyplomowo na Politechnice Kijowskiej im. Igora Sikorskiego i skupia się na komunikacji społecznej i roli plotek w hybrydach wojny.

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about.

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com

11 marca 2024 roku z Kłajpedy wyruszyła piesza wyprawa dookoła Bałtyku. O wyprawie "Save the Baltic Sea" oraz jej celach w Atlasie Świata opowiadają uczestniczki projektu: Rusnė Sabonaitytė, absolwentka nauk o ekologii i środowisku, która podczas wyprawy pełni rolę szefowej kuchni, oraz Laura Stukonytė, biolożka morska, w projekcie odpowiedzialna za kontakty naukowe. 

Rozmawiam też z prof. Tymonem Zielińskim z Instytutu Oceanologii PAN o zagrożeniach dla środowiska Morza Bałtyckiego.

Wyprawa "Save the Baltic Sea" potrwa łącznie 9 miesięcy. W tym czasie zespół przejdzie ok. 6 tys. kilometrów wybrzeżem ośmiu krajów nadbałtyckich. Wyprawę można śledzić w mediach społecznościowych:

• instagram.com/save.the.baltic.sea/
• fb.com/SaveTheBalticSea
• https://savebaltic.eu/

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about.

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com

Narendra Modi rządzi Indiami od 2014 roku i wszystko wskazuje na to, że w tegorocznych wyborach jego partia (na marginesie warto wspomnieć, że Indyjska Partia Ludowa jest najliczniejszą partią na świecie - liczy aż 180 milionów członków) odniesie zwycięstwo po raz trzeci zapewniając swojemu liderowi kolejną kadencję na stanowisku premiera. Modi ma ambicje stworzenia z Indii światowego mocarstwa, a sprzyja temu obecna wielobiegunowość polityki międzynarodowej. W ciągu ostatniej dekady udało mu się też stworzyć podwaliny nowego wyznaniowego państwa indyjskiego - coś, co dotychczas było jedynie marzeniem dla wyznawców hindutwy - ideologii, którą niektórzy określają hinduizmem na sterydach.

O hindutwie w Atlasie Świata opowiada dr Antonina Łuszczykiewicz z Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Dr Antonina Łuszczykiewicz jest adiunktem w Instytucie Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego. Stypendystka Fulbrighta na Indiana University-Bloomington, laureatka grantu amerykańsko-polskiej Fundacji Kościuszkowskiej, Taiwan Fellowship przyznawanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Chińskiej (Tajwanu) i stypendium konfucjańskiego na Xi’an Jiaotong Daxue. Zajmuje się relacjami chińsko-indyjskimi oraz amerykańską strategią wobec Tajwanu i Indo-Pacyfiku; bada również wizerunek Chińczyków i Indusów w literaturze i filmie oraz historię relacji polsko-tajwańskich. Publikowała na łamach m.in. The Harvard International Review, The SAIS Review of International Affairs, The National Interest, South China Morning Post, Australian Outlook oraz The Diplomat.

Jeśli zainteresował Cię temat, posłuchaj także mojej rozmowy z Pauliną Wilk i Weroniką Rokicką o tym, jak się zmienia indyjskie społeczeństwo: https://open.spotify.com/episode/4oKUcodDoPf5DjM9vml4KA

A także rozmowy z Weroniką Rokicką o tym, jak migrują Indusi: https://open.spotify.com/episode/4P7Pn3MJPICV2aD0xOxGO6

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about.

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com

Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że już w 2030 roku zmiany klimatyczne będą przyczyną ponad 250 tysięcy dodatkowych zgonów rocznie. Jest to nie tylko skutek fal upałów czy ekstremalnych zjawisk pogodowych. Wzrostowi będzie sprzyjać rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych, również na obszarach, na których do tej pory w ogóle nie występowały.  

dr n. med. Martyna Bykowska-Tumasz opowiada o tym, jak wraz ze zmianami klimatu będą się rozprzestrzeniać choroby tropikalne. Co temu sprzyja i czy można się przygotować?

Dr Martyna Bykowska-Tumasz związana jest z Uniwersyteckim Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej, absolwentka Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Doktoryzowała się z medycyny tropikalnej. Prywatnie miłośniczka podróży, uczestniczka sztafety Bike Jamboree 2019 (etap na Alasce).

Jeśli zainteresował Cię temat, posłuchaj także odcinka poświęconego szczepionce na malarię: https://open.spotify.com/episode/54U4rgDTpuffIOysAiyDLw

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about.

Pozostańmy w kontakcie na Twitterze: twitter.com/anamatusevic

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com

Utwór "Balkony" zespołu Jazzpospolita otwiera dzisiejszy odcinek Atlasu Świata, doskonałe wprowadzenie do tematu rozmowy z Jakubem Drożdżem. Jak się promuje polski jazz za granicą? W jaki sposób polskie i zagraniczne instytucje wspierają eksport młodych artystów? Jak polski jazz jest odbierany w Chinach? Jakub opowiada też o inicjatywie "Jazz po polsku dookoła świata" i planowanych koncertach w dwudziestu krajach na czterech kontynentach.

Jakub Drożdż jest dyrektorem ds. rozwoju Fundacji Jazz po Polsku oraz doktorantem w Szkole Doktorskiej Nauk Społecznych UW. Związany m.in. ze stowarzyszeniem Inkubator Umowy Społecznej.

Patronite Fundacji Jazz po Polsku: https://patronite.pl/JAZZPOPOLSKU

Utwór otwierający: Jazzpospolita "Balkony", nagranie z festiwalu Oct Loft w chińskim Shenzhen.

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about.

Pozostańmy w kontakcie na Twitterze: twitter.com/anamatusevic

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Czasami może się wydawać, że jakaś bariera jest nie do przejścia. Ale moje rozmówczynie w tym odcinku specjalnym pokazują, że pomimo różnych życiowych wyzwań spełnianie się w podróży jest możliwe. A czasami dzięki tym wyzwaniom otwierają się nowe możliwości, pojawiają nowe znajomości i fajne doświadczenia.

Ania Olej-Kobus pierwszy raz pojechała do Afryki w wieku 7 lat, potem wracała już regularnie z własnego wyboru. Po przekroczeniu pięćdziesiątki nawet nie myśli o emeryturze od podróży.

Sonia Wesolik została stewardessą, by spełniać marzenia o podróżowaniu. Po poważnym wypadku musiała nauczyć się żyć na nowo. Dziś porusza się na wózku i podróży nie zrezygnowała. 

Kasia Pryczek spakowała się razem z córką i psem do domu na kółkach i przejechały Europę z Polski po Adriatyk, a potem z Adriatyku po północ.

Marta Błaszczak z plecakiem i solo podróżowała przez 5 miesięcy po Azji. Drobna blondynka, mówi o sobie, że ma metr pięćdziesiąt w kapeluszu. 

Spotkałyśmy się na scenie Europejskiego Centrum Solidarności podczas gdańskich TRAMPek - Spotkań Podróżujących Kobiet. W tej rozmowie moje gościnie dzielą się myślami i obawami, jakie towarzyszyły im przy pierwszych podróżach, jak radzą sobie z komentarzami i oczekiwaniami otoczenia oraz jak odnajdują spełnienie w podróży.

TRAMPki to festiwal podróżniczy o podróżujących kobietach organizowany przez kobiety, ale nie tylko dla kobiet. Pomysłodawczynią inicjatywy jest Anita Demianowicz, która niejednokrotnie usłyszała, że kobiety nie powinny same wyruszać w drogę. Przemierzyła wiele krajów na kilku kontynentach, napisała o tym książkę i wiele tekstów z podróży, a potem postanowiła, żeby tym doświadczeniem podzielić się z innymi kobietami, szczególnie tymi, które marzą o podróżach. We wrześniu 2023 roku odbyła się siódma edycja festiwalu.

Jeśli interesują Cię tematy podróżnicze, posłuchaj również tych odcinków Atlasu Świata:

Jak zaplanować roadrtip dookoła Australii? https://open.spotify.com/episode/4K8FROtDrT72UuP1VqH3fE

Jak Norwegia wygląda z perspektywy rowerowego siodełka?

https://open.spotify.com/episode/6UWXw3p9WcHvg2N7PccXEi

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about. Pracę nad podcastem możesz wspierać wpłatami w serwisie BuyCoffee: https://buycoffee.to/atlas-swiata. Serdecznie dziękuję!

Pozostańmy w kontakcie na Twitterze: twitter.com/anamatusevic

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Trwająca od 2020 roku wojna o Tigraj w Etiopii mogła pochłonąć nawet pół miliona żyć. W listopadzie 2022 roku doszło do podpisania pokoju, który przez społeczność międzynarodową został przyjęty z ulgą. Jednak w sierpniu 2023 widmo wojny ponownie wróciło do tej części kraju.

W Atlasie Świata o genezie wojny o Tigraj oraz obecnej sytuacji w Etiopii opowiada Kinga Turkowska.

Kinga Turkowska jest historykiem, etiopistką i doktorantką w Katedrze Języków i Kultur Afryki na Wydziale Orientalistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Jako badaczka zajmuje się pamięcią historyczną w Etiopii.

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about. Pracę nad podcastem możesz wspierać wpłatami w serwisie BuyCoffee: https://buycoffee.to/atlas-swiata. Serdecznie dziękuję!

Pozostańmy w kontakcie na Twitterze: twitter.com/anamatusevic

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Dwadzieścia lat temu Wyspy Owcze były postrzegane jako miejsce homofobiczne. Dyskryminujące było nie tylko prawo, ale też klimat, wynikający głównie z dużej religijności Farerów. Dziś mieszkańcy Wysp cieszą się równością małżeńską, prawem do adopcji przez pary jednopłciowe oraz tłumnymi paradami równości w stolicy archipelagu. O drodze Farerów i Farerek do równości małżeńskiej opowiada w Atlasie Świata Urszula Chylaszek.

Książka Urszuli Chylaszek "Kanska. Miłość na Wyspach Owczych" (Wyd. Poznańskie) została nominowa do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Autorka jest absolwentką Akademii Sztuk Pięknych oraz Polskiej Szkoły Reportażu. Zawodowo zajmuje się projektowaniem graficznym, pisze i fotografuje. Publikowała m.in w „Dużym Formacie”, „Piśmie”, „Kontynentach”, „Krainie Bugu”, „Sidetracked Magazine”. Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about. Pracę nad podcastem możesz wspierać wpłatami w serwisie BuyCoffee: https://buycoffee.to/atlas-swiata. Serdecznie dziękuję!

Pozostańmy w kontakcie na Twitterze: twitter.com/anamatusevic

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Miejsce, w którym Julia spędziła dwa półrocza – Lions Rump – znajduje się na południowym wybrzeżu Wyspy Króla Jerzego, nieco ponad 100 km od wybrzeży Antarktydy. Na wyspie znajdują się stacje badawcze kilku krajów, w tym Polski – to dla niej Julia prowadziła obserwacje i zbierała dane.

Chcę was zaprosić do wysłuchania rozmowy, którą wprawdzie nagrałam dla innego projektu, ale jest na tyle przyjemna, że postanowiłam ją zrecyclingować do Atlasu Świata. Julia Kończak, leśniczka zawodowo zajmująca się ochroną przyrody – swego czasu wymarzyła drewniany domek na wyspie i nawet się nie spodziewała, że ta wizja tak szybko się spełni. Dziś w Atlasie świata o codzienności na antarktycznej wyspie, pingwinach i też o tym, kto może pracować na stacji Arctowskiego.

Jeśli interesuje Cię temat wypraw na bieguny, posłuchaj też:

- rozmowy o polskiej ekspedycji naukowej do stacji Dobrowolskiego na Antarktydzie: https://open.spotify.com/episode/5uw9maT2BCzoDqewYKfG46

- o tym, jak powstaje dokumentalny film o polskich polarniczkach: https://open.spotify.com/episode/0WIzXZZHiINylJaDSdxvCo

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about. Pracę nad podcastem możesz wspierać wpłatami w serwisie BuyCoffee: https://buycoffee.to/atlas-swiata. Serdecznie dziękuję!

Pozostańmy w kontakcie na Twitterze: twitter.com/anamatusevic

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Historia starowierów rozpoczyna się w XVII wieku, kiedy zbuntowali się przeciwko reformom religijnym i opuścili Rosję. Podzielili się na wiele drobniejszych wspólnot, niektóre z nich osiadły w okolicach dzisiejszych Suwałk, Sejn, Augustowa. Czas i zmiany polityczne nie pozostały bez wpływu na starowierskie społeczności. Co się zmieniło, a co pozostaje w sferze niekwestionowanych tradycji i zasad?

W Atlasie Świata goszczę Katarzynę Roman-Rawską, autorkę książki “Zaśnięcie Anisy. Opowieść o polskich starowierach”.

Katarzyna Roman-Rawska jest pisarką, publicystką i tłumaczką literacką. Pracuje w Instytucie Slawistyki PAN, gdzie zajmuje się zagadnieniami dotyczącymi przecięcia sztuki i polityki. Jest autorką pracy o rosyjskiej prozie antysystemowej Nowy realizm w rosyjskim polu literackim po 1991 roku oraz książki Zaśnięcie Anisy. Opowieść o polskich starowierach. Pisała m.in. dla OKO.press, „Krytyki Politycznej” i „Małego Formatu”. Od strony mamy jest potomkinią polskich staroobrzędowców, po linii ojca należy do rodziny o tradycjach spółdzielczych.

Zapisz się na newsletter Osobisty Atlas Świata: ⁠https://atlasswiata.substack.com/⁠
Wszystkie odcinki Atlasu Świata oraz inne podcasty zrealizowane przeze mnie znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com

Indie znajdują się wśród krajów z największą liczbą emigrantów. Według statystyk z 2020 roku 18 millionów osób pochodzących z Indii mieszka poza granicami swojego kraju. Jednocześnie liczba ta jest znikomym procentem całej populacji Indii i skala emigracji zagranicznej jest bardzo mała w porównaniu z migracjami wewnątrz kraju. 

O tym jak, dokąd i dlaczego migrują Indusi rozmawiam z Weroniką Rokicką, autorką książki „Indie. Kraj miliarda marzeń”. 

Dr Weronika Rokicka jest wykładowczynią na Wydziale Orientalistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Jako stypendystka rządu indyjskiego i programu Erasmus Mundus dwa lata studiowała w Indiach i Nepalu, dokąd regularnie wraca, by poznawać kolejne miejsca, ludzi i kultury. Prywatnie miłośniczka krykieta i długich podróży pociągiem po Indiach.

Fot. Mikołaj Starzyński

W podcaście usłyszycie nagranie z jednej z ulic Thiruvananthapuram, miasta-stolicy indyjskiego stanu Kerala. 

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about. Pracę nad podcastem możesz wspierać wpłatami w serwisie BuyCoffee: https://buycoffee.to/atlas-swiata. Serdecznie dziękuję!

Pozostańmy w kontakcie na Twitterze: twitter.com/anamatusevic

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Komitet Praw Człowieka przy ONZ już trzykrotnie uznał, że Finlandia narusza prawa Saamów. Fińscy politycy od długiego czasu nie mogą dojść do porozumienia w kwestii reformy saamskiego parlamentu, na której wielu fińskim Saamom bardzo zależy.

Saamowie to rdzenni mieszkańcy północnej części Europy. Przez niezwykle długi czas Finlandia, Szwecja i Norwegia prowadziły politykę wynaradawiania Saamów, odmawiając im prawa do własnego języka czy własności prywatnej. W drugiej połowie XX wieku sytuacja Saamów zaczęła się poprawiać, jednak proces jest zaskakująco powolny. 

Dlaczego w Finlandii zapanował impas polityczny w kwestii praw Saamów? Jak sytuacja tej grupy etnicznej przedstawia się w Szwecji, Norwegii i Rosji? 

Gościem Atlasu Świata jest Mateusz Gibała, współpracownik Instytutu Nowej Europy oraz twórca kanału „Polityka po nordycku” na twitterze z bieżącymi informacjami z Finlandii, Szwecji i Norwegii.

Jeśli zainteresował Cię ten odcinek, posłuchaj wcześniejszych rozmów poruszających tematy związane z krajami nordyckimi:

Norwegia z perspektywy roweru (odcinek podróżniczy): https://open.spotify.com/episode/6UWXw3p9WcHvg2N7PccXEi 

Skąd Szwedzi czerpią prąd: https://open.spotify.com/episode/7CRl04RGXMEO0ivn6KJszJ

Wspieraj pracę nad podcastem wpłatami w serwisie BuyCoffee: https://buycoffee.to/atlas-swiata. Serdecznie dziękuję!

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about.

Pozostańmy w kontakcie na Twitterze: twitter.com/anamatusevic

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Premiera rosyjskiego filmu „Turysta” (2021) w Bangi, stolicy Republiki Środkowoafrykańskiej (RŚA) zapełniła widzami cały stadion. Na pierwszy rzut oka zwykły film akcji zwykłym filmem nie jest – został zrobiony przez środowisko Grupy Wagnera, przedstawia w pozytywnym świetle rosyjskich najemników i odkrywa specyfikę rosyjskich wpływów na kontynencie afrykańskim. 

O tych wpływach rozmawiam z Jędrzejem Czerepem, analitykiem ds. Afryki Subsaharysjkiej PISM. RŚA, z punktu widzenia Rosji, jest ich success story, wzorcowym przykładem współpracy. 

Co sprowadziło Rosjan do RŚA? Co Rosja może zaoferować krajom afrykańskim i jak to się ma do oferty Zachodu? Z jakim przekazem i jakimi sposobami Rosjanie próbują trafić do głów i serc mieszkańców Afryki? Czy są kraje, które nie dały się uwieść rosyjskiej propagandzie? 

Jeśli zainteresował Cię ten odcinek, posłuchaj wcześniejszych rozmów poruszających tematy związane z rosyjską polityką:

Kto w Rosji jest agentem zagranicznym: https://open.spotify.com/episode/52ChtHqX2yNztqljSImzpR

Jak idee carobożników wpływają na rzeczywistość dzisiejszej Rosji: https://open.spotify.com/episode/1FIuwxoDhFh1e6ltahnVkb

Wspieraj pracę nad podcastem wpłatami w serwisie BuyCoffee: https://buycoffee.to/atlas-swiata. Serdecznie dziękuję!

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about.

Pozostańmy w kontakcie na Twitterze: twitter.com/anamatusevic

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

W połowie maja 2022 roku Szwecja oraz Finlandia zdecydowały o zgłoszeniu swojego akcesu do NATO. Wydawałoby się, że w obliczu agresji Rosji w Ukrainie i nieprzewidywalności Putina powinna wygrać postawa „wszystkie ręce na pokład”. Jednak turecki prezydent Recep Tayyip Erdogan stwierdził, że Turcja nie poprze członkowskich ambicji Szwecji i Finlandii, ponieważ te "wspierają kurdyjskie organizacje terrorystyczne". 

Podobno Kurdowie to największa grupa etniczna na świecie, która nie posiada swojego państwa. Walka o niepodległość lub autonomię trwa od dziesiecioleci, a państwa na terytorium których mieszkają (Turcja, Irak, Iran i Syria) wcale im tego nie ułatwiają. W pierwszym odcinku 2023 roku rozmawiam z dr Kingą Smoleń z Instytutu Nauk o Polityce i Administracji UMCS. 

Czy Szwecja rzeczywiście wspiera kurdyjskich terrorystów? Jakie działania i które organizacje kurdyjskie są problemem dla szwedzkich aspiracji w przystąpieniu do NATO? Jakie sprawy prezydent Turcji Erdogan chce załatwić blokując rozszerzenie Sojuszu?

Dr Kinga Smoleń jest adiunktem w Katedrze Stosunków Międzynarodowych w Instytucie Nauk o Polityce i Administracji UMCS. Badawczo interesuje się m.in. pozycją i rolą Turcji w późnowestfalskim systemie międzynarodowym, wojną hybrydową w Syrii, zmianą przestrzeni geostrategicznej Bliskiego Wschodu. Jest autorką wielu publikacji naukowych oraz monografii Geostrategiczne położenie Turcji w XXI wieku oraz Geostrategiczne położenie państwa.

W tym odcinku usłyszysz fragment kurdyjskiej pieśni ludowej nagranej w północnym Iraku do filmu dokumentalnego Jamesa Longley'a. 

Jeśli zainteresował Cię ten odcinek, Posłuchaj wcześniejszych rozmów poruszających powiązane tematy:

O relacjach Turcji z Grecją: https://open.spotify.com/episode/4bpfsICSAPeWyReoXYwSV4

O życiu bezpaństwowców w Libanie: https://open.spotify.com/episode/7yXlNfWlwI2oZa7vWTW9z3

Wspieraj powstawanie podcastu dobrowolnymi wpłatami w serwisie BuyCoffee: https://buycoffee.to/atlas-swiata. Serdecznie dziękuję!

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about.

Pozostańmy w kontakcie na Twitterze: twitter.com/anamatusevic

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Wraz z końcem grudnia '22 mija rok nadawania Atlasu Świata. 

Ten podcast nie istniałby bez moich wspaniałych rozmówców i rozmówczyń, którzy są naszymi przewodnikami po fascynującym świecie. Oraz słuchaczy i słuchaczek, dla których ten podcast powstaje.

W krótkim trailerze opowiadam o idei, jaka mi towarzyszy przy pracy nad Atlasem Świata, usłyszycie też kilka głosów, które znacie ze zrealizowanych w 2022 roku rozmów: Stefana Jakimiuka z fundacji WWF Polska, Dagmary Bożek, popularyzatorki polskiego polarnictwa, Amandy Dziubińskiej z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych, Alberta Jawłowskiego z Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, Ludwiki Włodek, reporterki i autorki książki "Buntowniczki z Afganistanu".

Dziękuję za ten wspólnie spędzony rok!

Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about. 

Wspieraj powstawanie podcastu dobrowolnymi wpłatami w serwisie BuyCoffe: https://buycoffee.to/atlas-swiata. 

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. 

W połowie października władze Nowego Jorku ogłosiły nowy program walki ze szczurami. Burmistrz miasta Eric Adams walkę tę stawia na równi ze zwalczaniem przestępczości - szacuje się, że największy problem z obecnością szczurów w Stanach Zjednoczonych ma właśnie Nowy Jork na równi z Chicago i Los Angeles. W Nowym Jorku The Rat Action Plan jest kolejnym szeroko zakrojonym działaniem, poprzedni program zwany planem Billa de Blasio był realizowany od 2017 roku i miał zmniejszyć populację szczurów w niektórych dzielnicach miasta nawet o 70%. 

Dlaczego szczury na dobre zadomowiły się Nowym Jorku i na ile dokuczliwe jest sąsiedztwo tych gryzoni? Jakie działania wymierzone w szczury mogą przynieść rezultaty, a które są przeciwskuteczne? 

W Atlasie Świata rozmawiam z Gabrielą Jarzębowska, badaczką zajmująca się antropozoologią. Moja rozmówczyni jest związana z Wydziałem Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka wydanego w formie książki doktoratu pt. „Czystka gatunkowa. Tępienie szczurów jako praktyka kulturowa” oraz reportażu "Szczur w wielkim mieście" opublikowanego w magazynie "Pismo". 

Wspieraj powstawanie podcastu dobrowolnymi wpłatami w serwisie BuyCoffe: https://buycoffee.to/atlas-swiata. Serdecznie dziękuję!

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about.

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Relacje Turcji i Grecji to historia pełna napięć, a w ostatnim półwieczu kraje te kilkukrotnie znalazły się na granicy konfliktu zbrojnego. Nowy poważny kryzys polityczny narasta na Morzu Egejskim w momencie, gdy naszą uwagę pochłaniają wojna w Ukrainie i problemy energetyczne. Turcja i Grecja wzajemnie się oskarżają o prowadzenie wrogiej wobec siebie polityki - codziennością się stały liczne naruszenia przestrzeni powietrznej i morskiej, a prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan podczas jednego ze swoich wrześniowych wystąpień tylko w lekko zawoalowany sposób zagroził Grecji interwencją wojskową.

O co Turcja i Grecja toczą spory? 

W Atlasie Świata rozmawiam z Karoliną Wandą Olszowską, historyczką, turkolożką z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Karolina Wanda jest autorką podcastu „W szpilkach dookoła świata”, w którym przybliża turecką politykę wewnętrzną i zagraniczną. Jest także koordynatorką Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej w Krakowie.

Wspieraj powstawanie podcastu dobrowolnymi wpłatami w serwisie BuyCoffe: https://buycoffee.to/atlas-swiata. Serdecznie dziękuję!

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about.

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Kobiety zajmujące się badaniami polarnymi były pionierkami w wielu dziedzinach i mają swój ważny udział w historii polarnictwa. Dzięki książce Dagmary Bożek "Polarniczki" mogliśmy przekonać się, jak niełatwe było przebicie szklanego sufitu - dziś kobiety kierują wiodącymi światowymi organizacjami zajmującymi się badaniami polarnymi, prowadzą stacje, zespoły terenowe i duże międzynarodowe wyprawy.

Z inspiracji reportażu Dagmary Bożek powstaje pierwszy film dokumentalny o polskich polarniczkach. O kulisach pracy nad filmem rozmawiam z jego twórcami: Kubą Witkiem oraz Dagmarą Bożek. Opowiadają, kto będzie bohaterkami filmu, jak pracują nad pozyskaniem materiałów archiwalnych i o tym, jak każdy z nas może zostać współproducentem tego wyjątkowego przedsięwzięcia. Jeżeli chcecie mieć swój udział w projekcie, zajrzyjcie na stronę akcji crowdfundingowej: https://zrzutka.pl/polarniczki

Zapowiedź filmu, której fragment wykorzystałam w podcaście, zobaczycie pod linkiem: https://www.youtube.com/watch?v=Q-FWDrtXuZU

Dagmarę goszczę w Atlasie Świata nie po raz pierwszy - na początku roku opowiadała nam o polskiej ekspedycji naukowej na Antarktydę, tej rozmowy wysłuchacie o tu: https://open.spotify.com/episode/5uw9maT2BCzoDqewYKfG46

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Rosyjska wojna z Ukrainą przywróciła potrzebę debaty w Estonii, Łotwie i Litwie o dalszym losie pomników sowieckich, które wciąż jeszcze można znaleźć w wielu miastach i miejscowościach w krajach bałtyckich. Za słowami szybko poszły czyny. Ale nie zawsze decyzja o rozbiórce spotyka się z aprobatą lokalnych społeczności. 

O nowej fali desowietyzacji rozmawiam z Bartoszem Chmielewskim z Ośrodka Studiów Wschodnich, ekspertem w tematach polityki i społeczeństw państw bałtyckich.

Wspieraj powstawanie podcastu: https://buycoffee.to/atlas-swiata (jednorazowe płatności blik lub przelewem).

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

W tym odcinku trzymamy się z dala od wielkiej polityki, ale blisko dużych marzeń. 6 miesięcy oraz 34 tys. kilometrów w drodze - to podróż Magdy Gumowskiej i Mariusza Łapińskiego dokoła Australii. W rozmowie do Atlasu świata wypytuję przede wszystkim o organizacyjną i logistyczno-techniczną stronę wyprawy. 

Magda i Mariusz swoją podróż opisali w książce "Jak nie dać się zjeść Australii", a w swoich filmach na kanale YouTube opowiadają o wielu odwiedzonych miejscach. 

Jeśli podobał Ci się ten odcinek, dorzuć się finansowo do powstawania podcastu na https://buycoffee.to/atlas-swiata (jednorazowe płatności blik lub przelewem).

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

W lutym 2025 roku mija sto lat od ukazania się pierwszego numeru "The New Yorker" - magazynu, który dawno wyszedł poza amerykańskich czytelników. W tym odcinku Atlasu Świata dr hab. Michał Choiński, autor książki "The New Yorker. Biografia pisma, które zmieniło Amerykę", opowiada o wolnym metabolizmie redakcji. Jakie teksty i okładki budowały legendę pisma? Jak dziennikarski stulatek radzi sobie w XXI wieku?

Michał Choiński – amerykanista, stypendysta Fulbrighta na Uniwersytecie w Yale, profesor na Uniwersytecie Jagiellońskim. Przeprowadził wywiady z ponad 50 redaktorami „New Yorkera”, zgromadził setki nagrań, a w archiwum magazynu i w The New York Public Library dokonał unikalnych odkryć. Jedyny Polak, któremu redakcja „New Yorkera” tak mocno uchyliła drzwi swojego świata. Specjalizuje się także w literaturze amerykańskiego Południa i ustalaniu autorstwa książek metodami cyfrowymi.

Zapisz się na newsletter Osobisty Atlas Świata: ⁠https://atlasswiata.substack.com/⁠
Wszystkie odcinki Atlasu Świata oraz inne podcasty zrealizowane przeze mnie znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com

Minęło trochę czasu od publikacji Amnesty International, w której organizacja zarzuca ukraińskiemu wojsku stosowanie praktyk zagrażających życiu i zdrowiu cywili. Teraz, kiedy emocje trochę opadły, w Atlasie Świata skupimy się nie tyle na tym, czy Amnesty ma rację, ile na raportach w ogóle. 

Organizacje pozarządowe przygotowują różne raporty, w których informują choćby o wolności mediów, poziomie korupcji, dostępie do usług publicznych itd. Mój rozmówca - Krzysztof Izdebski - opowie o stosowanej metodologii, pułapkach, jakie czyhają na organizacje, o kodeksie zasad, które powinny przyświecać organizacjom. O możliwych błędach Amnesty też porozmawiamy. 

Jeśli podobał Ci się ten odcinek, dorzuć się finansowo do powstawania podcastu na https://buycoffee.to/atlas-swiata (jednorazowe płatności blik lub przelewem).

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Druga co do wielkości puszcza na kontynencie Ameryki Południowej jest wycinana na potęgę - jest to jedno z najszybszych współcześnie procesów wylesiania na kuli ziemskiej. Kto i dlaczego wycina paragwajskie lasy? O tym opowiada Wojciech Ganczarek, dokumentalista od wielu lat mieszkający w Ameryce Południowej.

Niegdyś rozległa puszcza Mata Atlantica dziś już zniknęła, czy ten sam los czeka również lasy Chaco? Dlaczego Paragwaj pozostaje jednym z najbiedniejszych krajów swojego kontynentu, choć jest czołowym eksporterem soi i mięsa? Słuchając rozmowy dowiecie się także, jak wygląda współczesna kolonizacja.

Wojciech Ganczarek jest autorem filmów dokumentalnych i książek reporterskich, m.in. książki "Sprzedani. Reportaże z peryferii", która opowiada o skutkach globalizacji. Więcej informacji na stronie Wojciecha: www.wojciechganczarek.pl

Jeśli podobał Ci się ten odcinek, dorzuć się finansowo do powstawania podcastu na https://buycoffee.to/atlas-swiata (jednorazowe płatności blik lub przelewem).

Więcej odcinków Atlasu Świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty Atlas Świata: https://atlasswiata.substack.com/about

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Carobożnicy wydawali mi się być tematem z kategorii ciekawostki, tymczasem okazał się być niezwykle obszerny i aktualny – idee bliskie tej sekciarskiej społeczności religijnej znajdziemy w rosyjskim mainstreamie, mediach, polityce. 

Mikołaj II oraz cała jego rodzina zginęła z rąk bolszewickiej Czeka w Jekaterynburgu 17 lipca 1918 roku. Informacja o tajnej egzekucji szybko się rozeszła, już kilka dni później patriarcha moskiewski i całej Rusi Tichon podczas odprawianej liturgii mówi wiernym, że car pragnął cierpieć razem ze swoim narodem. Sto lat później z miejsca egzekucji wyrusza tłumna procesja,  na ikonach zobaczymy cara Mikołaja II.

W tym odcinku Atlasu świata moim rozmówcą jest Albert Jawłowski z Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, autor m.in. książki "Miasto biesów. Czekając na powrót cara", poświęconej carobożnikom i kultowi Mikołaja II. Rozmawiamy o tym, dlaczego idee skrajnej grupy religijnej przenikają do rosyjskiej polityki i w jaki sposób wpływają na rzeczywistość dzisiejszej Rosji.

Jeśli podobał Ci się ten odcinek, dorzuć się finansowo do powstawania podcastu na https://buycoffee.to/atlas-swiata (bezpieczne płatności blik lub przelewem).

Więcej odcinków Atlasu świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na Osobisty atlas świata - mailing, w którym dzielę się z czytelnikami i czytelniczkami informacjami, które mnie poruszyły lub zaintrygowały: https://atlasswiata.substack.com/p/ten-newsletter-czeka-na-subskrypcje

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Dwudziesty wiek był bezlitosny dla rysi nie tylko w Polsce, w całej Europie. W latach '80 dzikie rysie niemal w ogóle zniknęły z naszych lasów. Od 1995 roku ryś jest pod ścisłą ochroną, a wysiłkami organizacji przyrodniczych trwa reintrodukcja gatunku do naturalnego środowiska. Przed przyrodnikami długa wyboista droga, ale mój rozmówca brzmi dość optymistycznie w tej kwestii.

Gościem Atlasu świata jest Stefan Jakimiuk, biolog z fundacji WWF Polska.

Więcej odcinków Atlasu świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. 

Jeśli lubisz czytać newslettery, zapisz się na mój Osobisty atlas świata - mailing, w którym dzielę się z czytelnikami i czytelniczkami informacjami, które mnie poruszyły lub zaintrygowały: https://atlasswiata.substack.com/p/ten-newsletter-czeka-na-subskrypcje  

Znajdziesz mnie też na Twitterze: https://twitter.com/anamatusevic

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Biuro Wysokiego Komisarza ds. Uchodźców (UNHCR) już lata temu szacowało, że problem nie posiadania żadnego obywatelstwa może dotyczyć ponad 10 milionów ludzi. Ale to tylko szacunki, bo zebranie danych jest niemożliwe. W 2014 roku UNHCR wyznaczyło sobie 10 lat na zlikwidowanie problemu bezpaństwowości. Rekomendacje działań, które miały do tego doprowadzić, takie jak np. rozwiązania prawne, dzięki którym nowonarodzone dzieci nie będą pozostawały bez obywatelstwa, nie były nowe. Już wcześniej, bo w latach 1954 oraz 1961 zostały uchwalone konwencje o statusie bezpaństwowców oraz o ograniczaniu bezpaństwowości. Nawet w powszechnej deklaracji praw człowieka tuż po drugiej wojnie światowej, jest zapisane: „Każdy człowiek ma prawo do posiadania obywatelstwa”.

O problemie bezpaństwowości na przykładzie sytuacji w Libanie rozmawiam z Dalią Mikulską - reporterką, absolwentką prawa i pomocy humanitarnej. Dlaczego w Libanie jest wielu bezpaństwowców? Jak wygląda życie codzienne, czy mogą się uczyć, studiować, pracować? Co wspólnego z problemem bezpaństwowości ma wyznaniowy system władzy Libanu oraz szalejący kryzys gospodarczy?

Impulsem do naszej rozmowy jest reportaż Dalii pt. „Przez 40 lat nie miałem dowodu. Byłem jak duch” – możecie go przeczytać pod tym linkiem: https://weekend.gazeta.pl/weekend/7,177340,28381541,przez-40-lat-nie-mialem-dowodu-bylem-jak-duch.html

Więcej odcinków Atlasu świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Dołącz do mojego twittera, by być na bieżąco: https://twitter.com/anamatusevic

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Premier Armenii Nikol Paszynian prowadził w ostatnim czasie z Putinem dość intensywne rozmowy – z perspektywy kaukaskiej Rosja wciąż jest ważnym graczem politycznym, a w konflikcie o Górski Karabach jest oficjalnie gwarantem pokoju. Dzisiaj z moją rozmówczynią spojrzymy na Kaukaz i na sprawy związane z Górskim Karabachem oraz konfliktem, który trwa od dziesięcioleci i który rzutuje na relacje polityczne i gospodarcze na Południowym Kaukazie. Ile prawdy jest w stwierdzeniu, że konflikt o Górski Karabach trwa "od niepamiętnych czasów"? Jaką rolę odgrywa w konflikcie Rosja i czy rzeczywiście jego zakończenie jest wszystkim na rękę?

Gościnią Atlasu świata jest Agnieszka Filipiak, ekspertka od Kaukazu Południowego i Litwy, zawodowo wicenaczelna "Forbes Women". W podcaście polecam newsletter Agnieszki: https://agfilipiak.substack.com

Jeśli podobał Ci się ten odcinek, dorzuć się finansowo do powstawania podcastu na https://buycoffee.to/atlas-swiata (bezpieczne płatności blik lub przelewem).

Więcej odcinków Atlasu świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Dołącz do mojego twittera, by być na bieżąco: https://twitter.com/anamatusevic

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Stworzenie pierwszego w świecie parku narodowego Yellowstone było ważnym zakrętem na drodze rewolucji przemysłowej, która przetaczała się przez Europę i Amerykę Północną w XIX wieku. Uznano, że zachowanie wyjątkowego pod względem przyrodniczym miejsca jest ważniejsze niż pozyskiwanie nowych surowców. W tym miejscu szczególnie atrakcyjny był rozwój górnictwa, pozyskiwanie drzew i myślistwo. Park Narodowy Yellowstone w tym roku obchodzi swoje okrągłe 150 urodziny. Również dosyć okrągłe, bo 90. urodziny obchodzą w tym roku dwa polskie najstarsze parki narodowe – Białowieski i Pieniński, oba powstałe w 1932. Te jubileusze – oraz zbliżająca się wiosna – to dobra okazja by przyjrzeć się kondycji polskich parków narodowych. 

Dlaczego w Polsce nie powstają nowe parki narodowe? Co zmienia projekt ustawy o parkach narodowych przedstawiony przez polski rząd na początku 2022 r.? Jakie uroki niesie ze sobą turystyka przyrodnicza w Polsce?

Gościem atlasu świata jest dzisiaj Michał Słodowy, twórca projektu „Z Parku do parku”: https://www.instagram.com/parki_narodowe_w_polsce/

W tym odcinku wspominamy m.in. opracowanie przygotowane przez ClientEarth poświęcone parkom narodowym w Polsce: https://www.clientearth.pl/media/ffmig0qc/raport-polskie-parki-narodowe.pdf 

Więcej odcinków Atlasu świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl. Dołącz do mojego instagrama, by być na bieżąco: https://www.instagram.com/anamatusevic

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com. Dźwięki natury, które słyszycie w podcaście, pochodzą od klankbeeld na https://freesound.org/s/582207/

Od sierpnia 2021 roku, kiedy władzę w Kabulu i w całym Afganistanie przejęli talibowie, kobiety zostały wyrugowane z życia publicznego i społecznego – straciły pracę i możliwość nauki, zostały sterroryzowane i zmuszone do pozostania w domach. 23 marca miał być radosnym dniem powrotu nastolatek do szkół. Tak się nie stało – szkoły dla dziewczyn pozostają zamknięte. Kwestia edukacji dziewczyn jest papierkiem lakmusowym sytuacji kobiet w Afganistanie w ogóle. Pokazuje zakres wolności, który zależnie od sytuacji politycznej poszerza się lub zawęża, przestrzeń, w której kobieta może mieć choćby jakiś wpływ na swoją przyszłość.

Gościnią podcastu jest Ludwika Włodek, dziennikarka, reporterka, autorka książki "Buntowniczki z Afganistanu". 

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Więcej odcinków Atlasu świata znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl

Korsykę w marcu ogarnęły zamieszki - na ulicę wyszli zwolennicy przyznania wyspie większej autonomii. W największych korsykańskich miastach doszło do brutalnych starć z policją, wiele osób zostało rannych. Co wywołało taką gwałtowną reakcję korsykańskich nacjonalistów i Korsykan? Czy dążenia korsykańskich separatystów mają szansę na spełnienie? I jak obecne wydarzenia można umiejscowić w kontekście trwającej kampanii prezydenckiej?

Moją rozmówczynią jest Amanda Dziubińska, analityczka Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych ds. Francji. 

Jeśli podobał Ci się ten odcinek, dorzuć się finansowo do powstawania podcastu na https://buycoffee.to/atlas-swiata (bezpieczne płatności blik lub przelewem). 

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

W 2021 roku z rąk swoich partnerów lub byłych partnerów zginęło w Grecji 17 kobiet. Aktywistki i aktywiści na rzecz praw kobiet domagają się zmian w prawie i wprowadzenia kobietobójstwa do kodeksu karnego – kobietobójstwo, po angielsku femicide, to morderstwo kobiety ze względu na płeć dokonane przez mężczyznę. Okres pandemii był też czasem, gdy do Grecji dotarł ruch #metoo. Wygląda na to, że coś w greckim społeczeństwie pękło – o przemocy wobec kobiet mówi się coraz częściej i coraz głośnej. 

Dzisiaj moją gościnią jest Maria Sidiropoulou, grecka dziennikarka i twórczyni filmów. 

Tłumaczenie z angielskiego na polski: Ana Matusevic. Głos tłumaczenia: Urszula Morga.

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com. 

Gdynia intryguje. Przez jednych uwielbiana za otwartość, przedsiębiorczość, mit założycielski. Inni dostrzegają coraz więcej kontrastów. Co sprawia, że gdynianie i gdynianki czują się tu szczęśliwi? Czy nowoczesna Gdynia, miasto przyszłości to mit? 

Gościnią Atlasu Świata jest Aleksandra Boćkowska, autorka książki „Gdynia. Pierwsza w Polsce”. Rozmawiamy o odkrywaniu tego miasta, o tym, co nas zaskoczyło i o tym, jak współczesna Gdynia mierzy się z własną legendą.

10 lutego 1926 roku Gdynia uzyskała prawa miejskie. Co roku tego dnia miasto świętuje urodziny, a w 2026 roku będzie obchodzić stulecie.

Aleksandra Boćkowska – dziennikarka, redaktorka, reporterka. Współpracuje m.in. z „Dwutygodnikiem”, „Wysokimi Obcasami Extra” i „Vogue”. Od 2021 roku sprawdza, jak to jest mieszkać w Gdyni. Autorka książek "To nie są moje wielbłądy. O modzie w PRL", "Księżyc z peweksu. O luksusie w PRL", "Można wybierać. 4 czerwca 1989" oraz zbioru rozmów "To wszystko nie robi się samo".

Zapisz się na newsletter Osobisty Atlas Świata: ⁠https://atlasswiata.substack.com/⁠
Wszystkie odcinki Atlasu Świata oraz inne podcasty zrealizowane przeze mnie znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com

Według Centrum Praw Człowieka Viasna – w połowie marca 2022 roku 1083 osoby są więźniami politycznymi w Białorusi. Kandydaci startujący w wyborach siedzą za próbę podważenia autorytetu Łukaszenki, siedzą dziennikarze i dziennikarki, którzy odważyli się relacjonować protesty, a potem dokumentować bezwzględność służb. Wielu z tych, co brali udział w protestach, stracili pracę, zostali zastraszeni lub zmuszeni do wyjazdu za granicę.

W lutym ukazał się raport z monitoringu naruszeń praw człowieka w odniesieniu do ludzi kultury w Białorusi. Choć monitoring dotyczy głównie środowiska kultury, to ukazuje skalę represji w Białorusi, które trwają nieprzerwanie od 2020 roku. Moją rozmówczynią jest dzisiaj Hanna Yankuta, tłumaczka, poetka, wiceprezeska białoruskiego PEN Clubu do 2017 roku. 

Raport w języku angielskim: https://penbelarus.org/en/2022/02/16/prava-na-kulturu-belarus-2021-rus.html?fbclid=IwAR3dZxjDkMyB_4TMR7s1_w-FQdx0HJ3bpBCBACeFYxN3_ggSKjFgfoYgEuU

Raport w języku rosyjskim: https://penbelarus.org/2022/02/16/prava-na-kulturu-belarus-2021-rus.html?fbclid=IwAR3dZxjDkMyB_4TMR7s1_w-FQdx0HJ3bpBCBACeFYxN3_ggSKjFgfoYgEuU

Muzyka wykorzystana na początku i końcu podcastu pochodzi z purple-planet.com

Inne dźwięki wykorzystane w tym odcinku: Dire Space Emergency licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License by Shane Ivers of silvermansound.com.

Społeczności, czyli komuny, o których rozmawiamy w tym odcinku, są próbą odpowiedzi na różne problemy: kryzys demokracji, religii, niezgoda na globalny kapitalizm, zmiany klimatyczne. Pomysły są różne. W duńskiej Christianii mieszka 900 osób, a żeby zapadła jakakolwiek decyzja, wszyscy muszą się na nią zgodzić. W kooperatywie w Prowansji każdy może sam zdecydować, jaką pracą będzie się zajmować i ile czasu na nią przeznaczy. Nie dostaje za tę pracę pieniędzy, ale wystarczy że zgłosi, czego potrzebuje, a wspólnota postara się mu lub jej to zapewnić. 

Gościnią rozmowy jest Urszula Jabłońska, autorka książki "Światy wzniesiemy nowe". Rozmawiamy o Christianii i kooperatywach Longo Maï, ale też też o naiwności, o tym, że nie zawsze się udaje i o tym, że można zawsze można szukać swojego miejsca pod słońcem.

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com. Tło muzyczne: Desert Blues by Remstunes (free single use license).

https://atlas-swiata.pl

Szwecja należy do krajów konsumujących najwięcej energii w Europie, jednocześnie jest krajem niskoemisyjnym. Według danych Banku światowego, przeciętny Szwed produkuje czterokrotnie mniej dwutlenku węgla niż przeciętny Amerykanin. Podobno świadomość Szwedów w dziedzinie ekologii i ochrony środowiska jest na tyle silna, że determinuje wybory konsumenckie niezależnie od branży. 

Dzisiaj odwiedzimy naszych sąsiadów po drugiej stronie Bałtyku i przyjrzymy się źródłom szwedzkiej energii. Czy rzeczywiście jest tak zielona, jak nam się wydaje? Jak Szwedzi podchodzą do atomu? 

Gościem Atlasu jest Maciej Giers, analityk w firmie doradczej Esperis Consulting i stały współpracownik Przeglądu Bałtyckiego. 

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

W ciągu tylko jednego 2016 roku na malarię zmarło 445 000 osób – w większości dzieci, tym samym malaria jest trzecim największym zabójcą dzieci w wieku do lat 5. Z malarią zmagają się głównie kraje afrykańskie: 90% śmiertelnych przypadków zostaje odnotowanych w Afryce subsaharyjskiej.

Jesienią ubiegłego roku WHO zarekomendowała do powszechnego użycia pierwszą szczepionkę dla dzieci przeciwko malarii. Dlaczego opracowanie tej szczepionki jest przełomowym wydarzeniem? O tym rozmawiam z Ewą Piekarską-Dymus, prezes Polskiej Misji Medycznej, organizacji humanitarnej niosącej pomoc medyczną w najbardziej potrzebujących krajach świata. 

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Piękne krajobrazy, dzikość przyrody i hipnotyzujące fiordy. Lider zrównoważonego rozwoju, jeden z najszczęśliwszych krajów świata (ósme miejsce wg rankingu opracowywanego przez Instytut Gallupa).  

Co roku Lonely Planet przygotowuje listę najciekawszych, najbardziej inspirujących kierunków. W tym roku jest wśród nich Norwegia, która ma wiele do zaoferowania i zwykłym turystom, i bardziej wymagającym podróżnikom. Szczególnie teraz, kiedy w pandemicznym świecie bardziej zaczęliśmy doceniać kontakt z naturą. Zaprosiłam do dzisiejszej rozmowy Asię Raftopulos, która Norwegię przemierzyła rowerem. 

Rozmawiamy o Asi sposobach na oderwanie się od codziennego pośpiechu (czyli samotnych wyjazdach w odludne miejsca), przygotowaniach do rowerowej wyprawy, norweskich zaskoczeniach i poznanych ludziach w trasie. 

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Litwa stanęła w obliczu wzmożonej migracji przez granicę białorusko-litewską na wiele tygodni przed wydarzeniami w polskim Usnarzu. Niektórzy polscy politycy stawiają Litwę jako przykład kraju, który świetnie sobie poradził z kryzysem migracyjnym. Jak wygląda sytuacja w litewskich ośrodkach dla migrantów? Na jaką pomoc mogą liczyć migranci? Co pozostaje poza kadrem litewskich telewizji, o czym nie pisze litewska prasa? 

W dzisiejszym odcinku głos oddaję Ewie Wołkanowskiej-Kołodziej, reporterce nagłaśniającej temat migrantów i uchodźców na Litwie, zaangażowanej w działanie Sienos Grupė pomagającej migrantom przy granicy. 

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com.

Fragment "Kolędy na Granicy" Zwykłej Polki za zgodą autorki pochodzi z YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=ApoO1SPAsF8

W tym odcinku zostały wykorzystane fragmenty serwisów informacyjnych litewskiego publicznego nadawcy radiowo-telewizyjnego.

Język w naszej centralnoeuropejskiej przestrzeni najczęściej jest traktowany jako składnik narodowotwórczy, jako element, który identyfikuje narodowo zarówno jednostki, jak i całe społeczeństwa. Ale jeżeli spojrzymy szerzej, sprawa się komplikuje. 

Jakiś czas temu przeczytałam, że Rumunia zwróciła się do Ukrainy o nieuznawanie języka mołdawskiego. Czy Mołdawianie mówią po rumuńsku? Jak bardzo się różnią od siebie języki rumuński i mołdawski? Dlaczego władzom Rumunii zależy na uznaniu Mołdawian w Ukrainie za Rumunów?

Kamil Całus, specjalista środka Studiów Wschodnich, autor książki „Mołdawia. Państwo niekonieczne”, rozjaśni nam tę na pierwszy rzut oka zagadkową sprawę. 

Muzyka wykorzystana na początku i końcu podcastu pochodzi z purple-planet.com.

W listopadzie na pokładzie statku Akademik Fiodorow na Antarktydę wyruszyła polska ekspedycja naukowa. Celem wyprawy jest dotarcie do opuszczonej przez wiele lat polskiej stacji polarnej im. Dobrowolskiego. Na miejscu, ale też po drodze, na polskich naukowców czeka wiele wyzwań. 

Jaka pogoda jest o tej porze roku na Antarktydzie Wschodniej? Co członkowie wyprawy zastaną na miejscu? Dlaczego ta wyprawa jest tak wyjątkowa? Jakie stacje polarne są do dyspozycji polskich naukowców na obu biegunach? Moim gościem w tym odcinku jest polarniczka i popularyzatorka polskiego polarnictwa Dagmara Bożek.

Muzyka wykorzystana na początku i końcu podcastu pochodzi z purple-planet.com. 

www: https://atlas-swiata.pl

Nakazując rozwiązanie Memoriału - organizacji zajmującej się prawami człowieka - rosyjskie sądy odwołują się do ustawy o "agentach zagranicznych". Kto w Rosji jest agentem zagranicznym? Co się wiąże z tym statusem? Jaka jest geneza ustawy oraz w jaki sposób jest wykorzystywana przez rosyjskie władze do dyscyplinowania niepokornych dziennikarzy i organizacji? Moim gościem w tym odcinku jest dziennikarka Masza Makarowa. 

Muzyka wykorzystana na początku i końcu podcastu pochodzi z purple-planet.com

Inne dźwięki wykorzystane w tym odcinku: Dire Space Emergency licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License by Shane Ivers of silvermansound.com.

Trzej Królowie przynieśli w tym roku Litwie prawdziwe skarby: odkrycie ukrytych w podziemiach katedry w Wilnie jeszcze na początku drugiej wojny światowej insygniów królewskich. Sensacyjna wiadomość szybko obiegła media i zelektryzowała wielu miłośników lokalnej historii. Zaczęły pojawiać się pytania, na które kuria archidiecezji wileńskiej niezbyt chciała odpowiadać. Dlaczego z informacją o odkryciu zwlekano kilka tygodni? Dlaczego o otwarciu skrytki nie zostało poinformowane odpowiednie instytucje świeckie?

I na koniec: komu należy się laur odkrywcy królewskich insygniów? 

Gościem Atlasu Świata jest historyk Andrzej Pukszto, który sprawę obserwuje na miejscu, w Wilnie. Poznacie historię insygniów, kto zadbał o ich ukrycie oraz dlaczego przez całe dziesięciolecia tajna skrytka umykała uwadze badaczy.

Zapisz się na newsletter Osobisty Atlas Świata: ⁠https://atlasswiata.substack.com/⁠
Wszystkie odcinki Atlasu Świata oraz inne podcasty zrealizowane przeze mnie znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com

Kiedy w listopadzie 1899 roku do portu w Antwerpii przybija statek "Belgica", na jej pokładzie po ponad dwuletniej wyprawie wraca Henryk Arctowski. Załoga “Belgici” to pierwsi ludzie, którym udało się przezimować na Antarktydzie. Początkowo zimowania nie było w planach, ale w lutym 1898 roku statek utknął w lodach Antarktyki - na lodowym pustkowiu załoga spędziła ponad rok. 

Pionierska wyprawa na południowy biegun na zawsze zapisała nazwisko Arctowskiego w historii badań polarnych. Imię Henryka Arctowskiego nosi dzisiaj m.in. Polska Stacja Antarktyczna na wyspie Króla Jerzego, u wybrzeża Zatoki Admiralicji, 14 tys. kilometrów od Polski. Jest to całoroczna jednostka naukowo-badawcza zarządzana przez Instytut Biochemii i Biofizyki PAN.

W cieniu pozostaje jednak jego inna działalność naukowa oraz… patriotyczna. Kim był Henryk Arctowski?  

Rozmówczyniami Atlasu Świata są Dagmara Bożek i Katarzyna Dąbkowska, autorski pierwszej biografii Henryka Arctowskiego (“Henryk Arctowski. W świecie myśli”, Wydawnictwo Bosz).

Dagmara Bożek – autorka książek o tematyce polarnej, popularyzatorka nauki, uczestniczka wypraw polarnych. Laureatka Nagrody Magellana 2020 za biografię Ryszarda Czajkowskiego. Autorka projektu i reportażu „Polarniczki”, na podstawie których powstał w 2023 roku film dokumentalny w reżyserii Kuby Witka. Dwukrotna finalistka konkursu Popularyzator Nauki (2022, 2024).

Katarzyna Dąbkowska – Reżyserka nagradzanych filmów dokumentalnych m.in. „Niebo bez gwiazd”, oraz reportaży związanych z rejonami polarnymi („Między światami”, „Gorączka polarna”). Reżyserka spektakli: „Zanikam” nagrodzonego łódzką „Złotą Maską” oraz „Godzina Kota”. Autorka słuchowisk, m.in. „Autarkia”, za który otrzymała II nagrodę w konkursie Teatru Polskiego Radia „Nasłuchiwanie: Niepodległość”.

*** 

Zapisz się na newsletter Osobisty Atlas Świata i słuchaj najnowszych rozmów przedpremierowo: https://atlasswiata.substack.com/ 

Atlas Świata to podcast, który możesz wspierać polecając i udostępniając go innym w swoich mediach społecznościowych. 

Wszystkie odcinki Atlasu Świata oraz inne podcasty zrealizowane przeze mnie znajdziesz na stronie: https://atlas-swiata.pl/ 

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com

Transcaucasian Trail "w budowie", czyli 1700 km przez Kaukaz z wieloma białymi plamami na mapie. Jako pierwsza osoba z Polski i pierwsza kobieta w ogóle pokonała go solo Dorota Szparaga. Dla pasji do długodystansowych szlaków porzuciła ustatkowane życie i pracę na etacie.

Szparaga oraz inne podróżniczki spotkały się w Gdańsku na ósmej edycji Trampek - Spotkań Podróżujących Kobiet. Posłuchajcie relacji z festiwalu, a w niej m.in.:

- czy Transcaucasian Trail jest trudny i dlaczego bardzo?

- na czym polega housesitting i czy może być sposobem na zwiedzanie innych krajów?

- jakich inspiracji szukają kobiety na festiwalu podróżujących kobiet?

Rozmówczyniami w tym odcinku są m.in. Marzena Filipczak, Dorota Szparaga, Ewa Świderska, Ola Wysocka.

***

Zapisz się na newsletter Osobisty Atlas Świata i słuchaj najnowszych rozmów przedpremierowo: ⁠⁠https://atlasswiata.substack.com/⁠⁠

Atlas Świata to podcast, który możesz wspierać polecając i udostępniając go innym w swoich mediach społecznościowych.

Wszystkie odcinki Atlasu Świata oraz inne podcasty zrealizowane przeze mnie znajdziesz na stronie ⁠https://atlas-swiata.pl⁠

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com

Według danych Centrum praw człowieka Viasna, od 2020 roku łącznie ponad trzy tysiące osób trafiło do więzienia z wyrokami politycznymi. Wśród nich są dziennikarze.

Podczas tegorocznej edycji Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni jedna z nagród - za debiut - trafiła w ręce Mary Tamkovich, reżyserki i scenarzystki filmu "Pod szarym niebem". Opowiada on o białoruskiej dziennikarce, która zostaje zatrzymana podczas nadawania transmisji z protestów w Mińsku. Inspiracją do zrobienia filmu stała się prawdziwa historia Kaciaryny Andrejewej, która obecnie odsiaduje wyrok ośmiu lat w białoruskiej kolonii karnej.

O więźniach politycznych reżimu Łukaszenki oraz pracy nad filmem "Pod szarym niebem" w Atlasie Świata opowiada reżyserka Mara Tamkovich.

Mara Tamkovich - polsko-białoruska reżyserka i scenarzystka. Studiowała dziennikarstwo na UW oraz reżyserię w Warszawskiej Szkole Filmowej i w Szkole Wajdy. Przez prawie dziesięć lat pracowała jako dziennikarka dla niezależnych białoruskich mediów nadających z Polski. Jako filmowczyni koncentruje się na tematach głęboko związanych z rzeczywistością i zaangażowanych społecznie. Jej filmy krótkometrażowe były pokazywane na wielu festiwalach w Polsce i za granicą, otrzymując nagrody m.in. na MFF w Chicago, FPFF w Gdyni, MFF w Mińsku, FEST – New Directors | New Films Festival w Espinho. Członkini SFP i Białoruskiej Niezależnej Akademii Filmowej. "Pod szarym niebem" jest pełnometrażowym debiutem reżyserki.

O skali represji, warunkach w jakich przebywają więźniowie polityczni, codzienności ich bliskich posłuchacie również w rozmowie z Hanną Yankutą: https://open.spotify.com/episode/44xs4pj5VctJ8JXDf4Ere4

Portret reżyserki: Anna Wardejn

***

Zapisz się na newsletter Osobisty Atlas Świata i słuchaj najnowszych rozmów przedpremierowo: ⁠https://atlasswiata.substack.com/⁠
Atlas Świata to podcast, który możesz wspierać polecając i udostępniając go innym w swoich mediach społecznościowych.

Wszystkie odcinki Atlasu Świata oraz inne podcasty zrealizowane przeze mnie znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com

Vytautas Landsbergis zapisał się w historii Litwy zaangażowaniem w ruch Sąjūdisu końca lat osiemdziesiątych oraz późniejszą walką o niepodległość kraju. Dlaczego więc jest jednym z najbardziej skrajnie ocenianych polityków litewskich?

Zapraszam do wysłuchania rozmowy z Dominikiem Wilczewskim, autorem książki “Litwa po litewsku”.

Rozmawiamy o roli Vytautasa Landsbergisa w drodze Litwy do niepodległości, omawiamy kontrowersje wokół jego postaci oraz przyglądamy się, czy Gabrielius Landsbergis, jego wnuk, obecnie piastujący stanowisko ministra spraw zagranicznych Litwy, jest kontynuatorem poglądów i polityki dziadka.

Dowiecie się ponadto, dlaczego Litwini obchodzą dwa święta niepodległości, jak się narodził litewski Sąjūdis i na ile słuszne jest porównywanie go do polskiej Solidarności (a Landsbergisa - do Wałęsy).

Dominik Wilczewski - ukończył politologię na Uniwersytecie Warszawskim, redaktor portalu „Przegląd Bałtycki”, dziennikarz i publicysta, obecnie pracuje na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Był analitykiem w Instytucie Europy Środkowej w Lublinie, współpracował z Katedrą Bałtystyki UW, Instytutem Polskim w Wilnie, Ośrodkiem Badań nad Migracjami UW oraz Ośrodkiem KARTA. Publikował m.in. w „New Eastern Europe”, „Nowej Europie Wschodniej”, „Tygodniku Powszechnym” i „Pismo. Magazyn Opinii”. Współautor książki 1938. Najciemniejsza noc jest tuż przed świtem. 80. rocznica nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Polską a Litwą, wydanej w 2019 roku przez Instytut Polski w Wilnie.

***

Zapisz się na newsletter Osobisty Atlas Świata i słuchaj najnowszych rozmów przedpremierowo: ⁠https://atlasswiata.substack.com/⁠ Atlas Świata to podcast, który możesz wspierać polecając i udostępniając go innym w swoich mediach społecznościowych.

Wszystkie odcinki Atlasu Świata oraz inne podcasty zrealizowane przeze mnie znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com

Na czym polega kolonializm osadniczy? Czy stan okupacji może się stać systemem politycznym i w jaki sposób zasoby przyrody oraz środowisko naturalne stają się narzędziem opresji?

W tym odcinku zapraszam na rozmowę z dr Ewą Górską oraz Dalią Mikulską, z którymi miałam przyjemność porozmawiać w Instytucie Kultury Miejskiej podczas Spotkań z Palestyną. Rozmawiamy o procesie wymazywania Palestyny i Palestyńczyków z mapy świata.

Dalia Mikulska - prawniczka i politolożka z wykształcenia; z zawodu dziennikarka i reporterka. Dalia przybliża Polakom świat arabski, przy czym skupia się na przymusowych migracjach i łamaniu praw człowieka. Autorka książki “Kiedyś wszyscy byliśmy tu ludźmi. Reportaże z Palestyny” ( wydawnictwo Filtry).

Ewa Górska - doktorka nauk prawnych, kulturoznawczyni bliskowschodnia, popularyzatorka nauki. Zawodowo zajmuje się dekolonizacją prawa, przeciwdziałaniem przestępczości motywowanej uprzedzeniami oraz prawnymi aspektami okupacji Palestyny. Twórczyni popularnonaukowego podcastu Reorient.pl, poświęconego bardzo szeroko rozumianej dekolonizacji. 

Wszystkie odcinki Atlasu Świata oraz inne podcasty realizowane przeze mnie znajdziesz na stronie https://atlas-swiata.pl

Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com